Τα εμπόδια στον δρόμο για το ΝΑΤΟ και την Ε.Ε.

Προ­βλή­ματα πολι­τι­κού και πρα­κτι­κού χαρα­κτήρα προ­μη­νύει η περί­ο­δος που ανοί­γε­ται μετά την κύρωση της συμ­φω­νίας των Πρεσπών από την ελλη­νική Βουλή για τον πρω­θυ­πουργό Αλέξη Τσίπρα και την κυβέρ­νησή του. Πέρα από ορι­σμέ­νες τεχνι­κές λεπτο­μέ­ρειες της συμ­φω­νίας που ανα­μέ­νε­ται να απο­δει­χθούν ιδιαί­τερα περί­πλο­κες, ακόμα πιο δύσκολη είναι η δια­τή­ρηση της εύθραυ­στης ισορ­ρο­πίας μιας μονο­κομ­μα­τι­κής, πλέον, κυβέρ­νη­σης, η οποία στη­ρί­ζε­ται από μεμο­νω­μέ­νους βου­λευ­τές με απο­κλί­νου­σες, μάλιστα, μεταξύ τους απόψεις. Επι­πλέον, ο κ. Τσίπρας έχει απέ­να­ντί του ως πολέμιο τον μέχρι πρό­τι­νος εταίρο του Πάνο Καμμένο, ο οποίος, όπως διεφάνη τις προη­γού­με­νες ημέρες, προ­τί­θε­ται να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει τη συμ­φω­νία των Πρεσπών, προ­κει­μέ­νου να δια­χω­ρί­σει τη θέση του από τον μέχρι πρό­τι­νος εταίρο του και να δια­σώ­σει ό,τι είναι δυνατόν από την κατα­βα­ρα­θρω­μένη εκλο­γική επιρροή των ΑΝΕΛ.

Πριν γίνει οτι­δή­ποτε, πάντως, θα πρέπει να ολο­κλη­ρω­θούν τα επόμενα, τυπικά βήματα. Με βάση όσα ανα­φέ­ρουν στην «Κ» διπλω­μα­τι­κές πηγές, μετά την υπο­γραφή της κυρω­μέ­νης συμ­φω­νίας των Πρεσπών από τον ανα­πλη­ρωτή υπουργό Εξω­τε­ρι­κών Γιώργο Κατρού­γκαλο, ακο­λου­θούν ορι­σμένα πολύ συγκε­κρι­μένα βήματα. Κατ’ αρχάς θα πρέπει να υπο­γρά­ψει ο Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας Προ­κό­πης Παυ­λό­που­λος και, ακο­λού­θως, η συμ­φω­νία να δημο­σιευ­θεί στην Εφη­με­ρίδα της Κυβερ­νή­σεως. Στη συνέ­χεια, η Αθήνα θα απο­στεί­λει στη γραμ­μα­τεία του ΝΑΤΟ σχετική ανα­κοί­νωση. Ακο­λού­θως, το ΝΑΤΟ θα απο­στεί­λει, προς κύρωση, το πρω­τό­κολλο εισ­δο­χής σε όλες τις πρω­τεύ­ου­σες.

Ανταλ­λαγή δια­κοι­νώ­σεων

Η πρώτη χώρα που θα κυρώσει το πρω­τό­κολλο είναι η Ελλάδα. Με την ολο­κλή­ρωση αυτής της δια­δι­κα­σίας, η Αθήνα θα στείλει ρημα­τική δια­κοί­νωση στα Σκόπια, προ­κει­μέ­νου να ενη­με­ρώ­σει ότι η Βουλή των Ελλήνων κύρωσε τη συμ­φω­νία των Πρεσπών αλλά και το πρω­τό­κολλο εισ­δο­χής. Με βάση τα συμ­φω­νη­θέ­ντα, αμέσως μετά η ΠΓΔΜ θα πρέπει να απο­στεί­λει ρημα­τική δια­κοί­νωση στην Ελλάδα και τον ΟΗΕ ότι η συμ­φω­νία των Πρεσπών τίθεται σε ισχύ. Επι­πλέον, η πλευρά της ΠΓΔΜ θα πρέπει να ενη­με­ρώ­σει δι’ επι­στο­λής όλα τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ και τους διε­θνείς οργα­νι­σμούς ότι πλέον έχουν μετο­νο­μα­σθεί σε «Βόρεια Μακε­δο­νία». Κατόπιν αυτής της επί­ση­μης κίνησης που θα ορι­στι­κο­ποιεί τη μετο­νο­μα­σία της χώρας, ο Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας θα υπο­γρά­ψει και το πρω­τό­κολλο εισ­δο­χής της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, το οποίο εν συνε­χεία θα απο­στα­λεί στην Ουά­σιγ­κτον, τον θεμα­το­φύ­λακα του Βορειο­α­τλα­ντι­κού Συμ­φώ­νου.

Η ολο­κλή­ρωση των δια­δι­κα­σιών σημαί­νει ότι το Γραφείο Συν­δέ­σμου στα Σκόπια θα ανα­βαθ­μι­στεί σε πρε­σβεία, ενώ μία από τις πρώτες επι­σκέ­ψεις στη χώρα ανα­μέ­νε­ται ότι θα είναι εκείνη του υπουρ­γού Εθνικής Αμυνας Ευάγ­γε­λου Απο­στο­λάκη. Η συνερ­γα­σία στον τομέα της Αμυνας απο­τε­λεί σημα­ντικό στοι­χείο της συμ­φω­νίας των Πρεσπών και η Αθήνα έχει ζωτικά συμ­φέ­ρο­ντα σε μια χώρα που η τουρ­κική διείσ­δυση και σε αυτόν τον τομέα είναι εμφανής.

Με βάση όσα προ­βλέ­πει η συμ­φω­νία των Πρεσπών ήδη έχει συγκρο­τη­θεί η Μεικτή Επι­τροπή Ελλάδας – ΠΓΔΜ για την αλλαγή των σχο­λι­κών εγχει­ρι­δίων της Ιστο­ρίας. Σκοπός της Αθήνας είναι στο νέο σχολικό έτος στην ΠΓΔΜ να έχουν κατα­γρα­φεί όλες οι αλλαγές που έχουν προ­βλε­φθεί με βάση το πνεύμα της συμ­φω­νίας των Πρεσπών, δηλαδή η απά­λειψη των αλυ­τρω­τι­κών ανα­φο­ρών και, βεβαίως, η δια­γραφή των ιστο­ρι­κών συν­δέ­σεων με την αρχαία Μακε­δο­νία. Η επι­τροπή, που από την ελλη­νική πλευρά έχει ως επι­κε­φα­λής τον υφυ­πουργό Εξω­τε­ρι­κών Μάρκο Μπόλαρη και από την πλευρά της ΠΓΔΜ τον διπλω­μάτη Βίκτορ Γκάμπερ, έχει ήδη συνε­δριά­σει δύο φορές. Σε αυτή την ευρύ­τερη προ­σπά­θεια εξα­φά­νι­σης των αλυ­τρω­τι­κών ανα­φο­ρών, μια πιο απαι­τη­τική εργασία χρειά­ζε­ται ώστε να αλλά­ξουν τα μνημεία, κυρίως αυτά που ανε­γέρ­θη­καν κατά την επι­χεί­ρηση εξαρ­χαϊ­σμού της ιστο­ρίας της ΠΓΔΜ από την κυβέρ­νηση του αυτο­ε­ξό­ρι­στου πια Νίκολα Γκρού­εφ­σκι. Ακόμα πιο αργή ανα­μέ­νε­ται να είναι η δια­δι­κα­σία εντο­πι­σμού και αλλαγής των πινα­κί­δων που υπάρ­χουν ανά την επι­κρά­τεια της ΠΓΔΜ και ανα­φέ­ρο­νται είτε στη «Δημο­κρα­τία της Μακε­δο­νίας», είτε παρα­πέ­μπουν σε αρχαϊ­κές ιστο­ρι­κές ανα­φο­ρές (π.χ. Μέγας Αλέ­ξαν­δρος, Φίλιπ­πος Β΄ κ.λπ.).

Οι εμπο­ρι­κές ονο­μα­σίες

Αρκετά πιο περί­πλοκη είναι η δια­δι­κα­σία υλο­ποί­η­σης της συμ­φω­νίας των Πρεσπών για εμπο­ρικά σήματα και επω­νυ­μίες όπως και για τις εμπο­ρι­κές ονο­μα­σίες. Αν και προ­βλέ­πε­ται η σύσταση Επι­τρο­πής Ελλάδας – ΠΓΔΜ που θα έχει ως σκοπό τη διευ­κό­λυνση των επι­χει­ρη­μα­τιών και από τις δύο χώρες, η ουσια­στική βοήθεια που μπορεί να παρέχει ένα τέτοιο όργανο κρί­νε­ται αμφί­βολη. Στον επι­χει­ρη­μα­τικό κόσμο υπάρχει πικρή εμπει­ρία από την κρατική παρέμ­βαση για τη διευ­θέ­τηση ζητη­μά­των που αφορούν το εμπόριο, οπότε η σύσταση μιας επι­τρο­πής όχι ενός, αλλά δύο κρατών που, μάλιστα, λόγω της ονο­μα­το­λο­γι­κής δια­φο­ράς που υφί­στατο για 27 χρόνια δεν δια­θέ­τουν μεγάλη εμπει­ρία συνερ­γα­σίας, είναι αμφί­βολο αν θα προ­σφέ­ρει λύσεις. Οι ίδιοι οι επι­χει­ρη­μα­τίες, πάντως, φαί­νε­ται ότι ήδη οργα­νώ­νο­νται προ­κει­μέ­νου να θωρα­κι­στούν έναντι πιθανών δυσλει­τουρ­γιών κατά την προ­σπά­θεια υλο­ποί­η­σης της συμ­φω­νίας των Πρεσπών. Αντι­θέ­τως, ανα­μέ­νε­ται περαι­τέρω άνθηση στο ήδη υφι­στά­μενο δια­συ­νο­ριακό εμπόριο, όπου ήδη, με τη βοήθεια ευρω­παϊ­κών προ­γραμ­μά­των (Interreg), τα τελευ­ταία χρόνια έχει σημειω­θεί δια­κριτή πρόοδος. Επι­πλέον, άμεση και ιδιαί­τερα σημα­ντική ανα­μέ­νε­ται να είναι η συνερ­γα­σία Ελλάδας και ΠΓΔΜ στον τομέα της ενέρ­γειας, είτε μέσω ήδη υφι­στά­με­νων σχεδίων είτε με την κατα­σκευή νέων ή την επι­σκευή και συντή­ρηση παλαιών αγωγών.

Το «βέτο» της Μόσχας και το αλβα­νικό αγκάθι

Η διεθνής διά­σταση των προ­βλη­μά­των που θα αντι­με­τω­πί­σει η συμ­φω­νία των Πρεσπών δεν είναι αμε­λη­τέα. Ηδη η Ρωσία έχει δια­μη­νύ­σει ότι θα κατα­πο­λε­μή­σει την εξά­πλωση του ΝΑΤΟ με ό,τι μέσα της παρέ­χο­νται. Θα ξεκι­νή­σει ζητώ­ντας τη σύγκληση του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας από τον γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκου­τιέ­ρες προ­κει­μέ­νου να αιτηθεί ενη­μέ­ρω­σης για τη συμ­φω­νία των Πρεσπών. Φαί­νε­ται ότι η Μόσχα θα εξα­ντλή­σει τα δια­δι­κα­στικά εργα­λεία που της παρέ­χο­νται προ­κει­μέ­νου να ανα­δεί­ξει ότι η συμ­φω­νία των Πρεσπών έχει απο­κλει­στικό σκοπό την εξά­πλωση του ΝΑΤΟ στα Δυτικά Βαλ­κά­νια. Εν συνε­χεία, κυρίως για την ΠΓΔΜ, ακο­λου­θεί ο στόχος της επί­τευ­ξης ημε­ρο­μη­νίας εντα­ξια­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων από την Ε.Ε. Πέρυσι, Γαλλία και Ολλαν­δία είχαν αρνηθεί την ημε­ρο­μη­νία στην Αλβανία, συμπα­ρα­σύ­ρο­ντας την ΠΓΔΜ. Η συμπε­ρι­φορά των Τιράνων δεν προ­μη­νύει θετι­κό­τε­ρες εξε­λί­ξεις φέτος, παρά το γεγονός ότι τυγ­χά­νουν της στή­ρι­ξης της Κομι­σιόν. Γι’ αυτό τον λόγο και αρκετοί στις Βρυ­ξέλ­λες συνη­γο­ρούν υπέρ της ιδέας του δια­χω­ρι­σμού των δύο υπο­ψη­φιο­τή­των (decoupling), ώστε η ΠΓΔΜ να κατορ­θώ­σει να λάβει ημε­ρο­μη­νία ένταξης άσχετα από την έκθεση προόδου και, κυρίως, τις ενστά­σεις των μεγάλων ευρω­παϊ­κών χωρών για την απρο­θυ­μία των Τιράνων να κατα­πο­λε­μή­σουν το οργα­νω­μένο έγκλημα. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η Αθήνα, επίσης, έχει δια­μη­νύ­σει στα Τίρανα ότι ο σεβα­σμός των δικαιω­μά­των της Εθνικής Ελλη­νι­κής Μειο­νό­τη­τας απο­τε­λεί προ­α­παι­τού­μενο για την ευρω­παϊκή πορεία της Αλβα­νίας.

πηγή kathimerini.gr