«Αρνητικό σπιράλ» στην εστίαση παρά τη χαλάρωση

Μου­δια­σμένη η αγορά μια ημέρα πριν από την άρση της απα­γό­ρευ­σης κυκλο­φο­ρίας. Ο απο­λο­γι­σμός της επα­νεκ­κί­νη­σης και το πρό­βλημα των κλει­στών χώρων. Οι φόβοι για τα ενοίκια και ο νέος πονο­κέ­φα­λος του ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος.

Μπορεί να αλλάζει το πρω­τό­κολλο στην εστίαση από τη Δευτέρα 28 Ιουνίου, αλλά τα προ­βλή­ματα συσ­σω­ρεύ­ο­νται στον χώρο της εστί­α­σης.

Το πρό­γραμμα στή­ρι­ξης μέσω ΕΣΠΑ μόλις τώρα έχει αρχίσει ουσια­στικά να “πλη­ρώ­νει”, το ταμείο των επι­χει­ρή­σεων είναι αρνη­τικό, η στα­διακή άρση των μέτρων προ­στα­σίας απειλεί να μετα­τρέ­ψει την αγορά μισθώ­σεων σε αρένα και τώρα έρχεται να προ­στε­θεί στο σπιράλ η αύξηση των τιμών στο ρεύμα.

Παρά­γο­ντες της αγοράς ενόψει της νέας χαλά­ρω­σης των περιο­ρι­σμών από τη Δευτέρα 28 Ιουνίου, σημειώ­νουν ότι δεν κάνει μεγάλη διαφορά η αύξηση του ορίου ατόμων ανά τραπέζι ή ανά υπαί­θρια γιορτή. Βασικός περιο­ρι­σμός είναι ότι επι­τρέ­πε­ται η λει­τουρ­γία μόνο των επι­χει­ρή­σεων που δια­θέ­τουν εξω­τε­ρι­κούς χώρους, η φιλο­ξε­νία μόνο καθή­με­νων πελατών χωρίς δυνα­τό­τητα χορού και γενικά απα­γο­ρεύ­ε­ται αυτό που οι Έλληνες θεωρούν δια­σκέ­δαση, σε κέντρα και μου­σι­κές σκηνές συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων δεξιώ­σεις σε κλει­στούς χώρους.

Για τους εσω­τε­ρι­κούς χώρους ανα­μέ­νο­νται ανα­κοι­νώ­σεις τη Δευτέρα, όπως προ­α­νήγ­γειλλε ο υπουρ­γός Ανά­πτυ­ξης και Επεν­δύ­σεων, Άδωνις Γεωρ­γιά­δης. Εκτι­μά­ται ότι θα είναι συνάρ­τηση του πλήρους εμβο­λι­σμού των επι­σκε­πτών. Πάντως τις προ­θέ­σεις της κυβέρ­νη­σης, όπως είχε κάνει γνωστό σε εκπρο­σώ­πους επι­χει­ρη­μα­τι­κών φορέων, πέρα από τα ειδικά “προ­νό­μια”, είναι η μερική άρση των περιο­ρι­σμών για τους κλει­στούς χώρους όταν θα έχει εμβο­λια­στεί με του­λά­χι­στον μια δόση πάνω από το 50% του ενή­λι­κου πλη­θυ­σμού.

Τότε, ανα­μέ­νε­ται να λει­τουρ­γή­σουν εσω­τε­ρι­κοί χώροι αλλά με δυνα­μι­κό­τητα 70%. Με τους σημε­ρι­νούς ρυθμούς προόδου του εμβο­λια­στι­κού προ­γράμ­μα­τος θα χρεια­στούν ακόμα αρκετές ημέρες, δεδο­μέ­νου ότι σήμερα μια δόση έχουν λάβει 4,6 εκα­τομ­μύ­ρια πολίτες.

Σε μια αγορά που δεν έχει πάρει μπρος από την επα­νεκ­κί­νησή της, μετά το Πάσχα, αυτές οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις εγεί­ρουν προ­κλή­σεις, καθώς δύο στις δέκα επι­χει­ρή­σεις παρα­μέ­νουν κλει­στές επειδή δεν έχουν δυνα­τό­τητα ανά­πτυ­ξης τρα­πε­ζο­κα­θι­σμά­των σε εξω­τε­ρι­κούς χώρους ενώ ακόμη κι όσες δια­θέ­τουν εξω­τε­ρι­κούς χώρους λει­τουρ­γούν σε ποσοστό από 20% έως 50% της δυνα­μι­κό­τη­τάς τους, σύμφωνα με παρά­γο­ντες της αγοράς. Η παρα­τε­τα­μένη ανα­στολή δρα­στη­ριό­τη­τας απα­ξιώ­νει σε πολλές περι­πτώ­σεις τα εμπο­ρικά σήματα και παγιώ­νει την μετα­τό­πιση της κατα­να­λω­τι­κής ζήτησης σε εναλ­λα­κτικά κανάλια.

Σήμερα, πολλές επι­χει­ρή­σεις, κυρίως μπαρ και νυχτε­ρινά μαγαζιά, εμφα­νί­ζουν πτώση τζίρου της τάξης του 80-90%. Συνο­λικά η αγορά κινεί­ται υπο­το­νικά, σαφώς κάτω από τα επίπεδα του 2019 ευρι­σκό­μενη για δεύτερη χρονιά σε δυσμε­νείς συν­θή­κες καθώς στο β’ τρίμηνο πέρυσι σημεί­ωνε πτώση 59,9%, όπως μας υπεν­θυ­μί­ζει ο Γιώργος Καβ­βα­θάς, Πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Εστια­το­ρι­κών και Συναφών Επαγ­γελ­μά­των (ΠΟΕΣΕ) και επι­κε­φα­λής της Γενικής Συνο­μο­σπον­δίας Επαγ­γελ­μα­τιών Βιο­τε­χνών Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ).

“Οι χαμηλές θερ­μο­κρα­σίες και οι βροχές του Ιουνίου, ειδικά στη Βόρεια Ελλάδα, δεν ευνό­η­σαν την επι­στροφή των κατα­να­λω­τών στην εστίαση”, σημειώ­νει μεταξύ άλλων.

Σε αυτές τις συν­θή­κες η εκτα­μί­ευση της επι­δό­τη­σης από το πρό­γραμμα ΕΣΠΑ ύψους 330 εκατ. ευρώ για τον κλάδο κρί­νε­ται σημα­ντική αλλά, λόγω και της παρά­τα­σης που δόθηκε δεν έχει αρχίσει ακόμη ο μεγάλος όγκος εκτα­μιεύ­σεων. Μέχρι πρό­σφατα από τις περίπου 30.000 αιτή­σεις που μπήκαν στην πλατ­φόρμα είχαν εκκα­θα­ρι­στεί 12.000 ενώ υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι αιτή­σεις γίνο­νται δεκτές μέχρι 30/7 και ο στόχος προ­βλέ­πει να επι­δο­τη­θούν 35.000 συνο­λικά.

Οι κίν­δυ­νοι και ο απο­λο­γι­σμός μετά το καλο­καίρι

Η συσ­σώ­ρευση υπο­χρε­ώ­σεων όσο η ζήτηση παρα­μέ­νει υπο­το­νική αυξάνει τον κίνδυνο λου­κέ­των στο τέλος της θερινής περιό­δου. Ενδει­κτικά σημειώ­νε­ται ότι εκκρε­μεί η ρύθμιση των χρεών από τα τέλη για τα τρα­πε­ζο­κα­θί­σματα του 2020. Πάγιο αίτημα, κυρίως των μικρών επι­χει­ρή­σεων, ήταν η ολο­σχε­ρής δια­γραφή τους, ωστόσο προ­βάλ­λε­ται ως άμεση λύση η δια­γραφή των προ­σαυ­ξή­σεων. Αυτό ζητεί­ται ειδι­κό­τερα από τους επαγ­γελ­μα­τίες στον Δήμο της Αθήνας προ­κει­μέ­νου να διε­ρευ­νη­θεί η δυνα­τό­τητα ρυθ­μί­σεων – ενώ για το θέμα προ­ω­θεί­ται σχετική τρο­πο­λο­γία.

Όπως σημειώ­νει η Μαρία Μπο­το­νάκη, εκπρό­σω­πος του δικτύου Κύκλος Επαγ­γελ­μα­τιών Εστί­α­σης (ΚΕΕ) η επι­σκε­ψι­μό­τητα στα κατα­στή­ματα είναι εξαι­ρε­τικά περιο­ρι­σμένη και τα μέτρα στή­ρι­ξης έχουν ουσια­στικά αρθεί από την τελευ­ταία επι­στρε­πτέα προ­κα­τα­βολή. “Μας άνοιξαν με τρο­με­ρούς περιο­ρι­σμούς. Σήμερα είμαστε σα να είμαστε κλειστά”, σημειώ­νει ενώ τονίζει ότι τα κον­δύ­λια του προ­γράμ­μα­τος ΕΣΠΑ δεν αφορούν τις μικρές επι­χει­ρή­σεις αφού 400 μαγαζιά που εκπρο­σω­πεί ο ΚΕΕ δεν είναι επι­λέ­ξιμα. Προ­σθέ­τει ότι ανά­λο­γοι απο­κλει­σμοί αφορούν και το πρό­γραμμα επι­δό­τη­σης παγίων λόγω της προ­ϋ­πό­θε­σης που προ­βλέ­πε­ται να δηλώ­νο­νται δάνεια ως εισό­δημα. “Είμαστε κάτω από το όριο της φτώ­χειας. Τα λουκέτα είναι πολλά και θα φανούν εν μία νυκτί μετά το καλο­καίρι”, κατα­λή­γει.

Την ανάγκη δια­τή­ρη­σης των μέτρων στή­ρι­ξης του κλάδου επι­ση­μαί­νει και ο Γιάννης Λιάρος, διευ­θυ­ντής του Συν­δέ­σμου Επώ­νυ­μων Οργα­νω­μέ­νων Αλυ­σί­δων Εστί­α­σης (ΣΕΠΟΑ), σχο­λιά­ζο­ντας τις πλη­ρο­φο­ρίες περί άρσης ορι­σμέ­νων παροχών από 30/7. Εκτιμά ότι οι ανα­στο­λές συμ­βά­σεων εργα­σίας, η επι­δό­τηση ενοι­κίων και οι επι­στρε­πτέες ήταν μέτρα που στή­ρι­ξαν τις επι­χει­ρή­σεις εν μέσω παν­δη­μίας αλλά η άρση τους θα πρέπει να συν­δε­θεί με την επι­στροφή της αγοράς στην κανο­νι­κό­τητα, κάτι που δεν επι­βε­βαιώ­νε­ται στις παρού­σες συν­θή­κες.

Τονίζει δε ότι οι επι­χει­ρή­σεις σε malls και ημι­υ­παί­θριους χώρους παρα­μέ­νουν κλει­στές, μέτρο που δεν αφορά μόνο μικρές επι­χει­ρή­σεις αλλά και μεγάλα σήματα της αγοράς. Ο ίδιος επι­διώ­κει επίσημη συνά­ντηση τις προ­σε­χείς ημέρες με αρμόδια κυβερ­νη­τικά στελέχη, ενώ επα­να­λαμ­βά­νει τον φόβο και άλλων παρα­γό­ντων της αγοράς για τον κίνδυνο βιω­σι­μό­τη­τας πολλών επι­χει­ρή­σεων από την πρώιμη άρση των μέτρων στή­ρι­ξης.

Οι επαγ­γελ­μα­τίες ζητούν ρύθμιση των χρεών της παν­δη­μίας και ειδικά στο θέμα των μισθώ­σεων, πολλοί προει­δο­ποιούν ότι η αγορά πιθανόν θα μετα­τρα­πεί σε αρένα χωρίς ένα ρεα­λι­στικό μετα­βα­τικό πλαίσιο. Ζητούν πάγωμα εξώσεων και στήριξη μέχρι να ανα­κάμ­ψουν οι επι­χει­ρή­σεις.

Ειδικά στις του­ρι­στι­κές περιο­χές αλλά και στο κέντρο της Αθήνας η κατά­σταση είναι δυσμε­νέ­στερη. Χωρίς ικανά έσοδα οι επι­χει­ρη­μα­τίες αδυ­να­τούν να αντε­πε­ξέλ­θουν σε υπο­χρε­ώ­σεις προς εργα­ζο­μέ­νους, ασφα­λι­στικά ταμεία, προ­μη­θευ­τές αλλά και παρό­χους υπη­ρε­σιών.

Μάλιστα με τη χαρι­στική βολή απει­λούν τις επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης, όπως και τα επο­χιακά κατα­στή­ματα και mini market οι αυξή­σεις τιμών στο ηλε­κτρικό ρεύμα που προ­οιω­νί­ζε­ται η δια­τή­ρηση επί μακρόν των υψηλών τιμών σε φυσικό αέριο, πετρέ­λαιο και ρύπους.

Οι συν­θή­κες που δια­μορ­φώ­νο­νται υπο­χρε­ώ­νουν τους προ­μη­θευ­τές να μετα­κυ­λή­σουν το κόστος στους λογα­ρι­σμούς εκτο­ξεύ­ο­ντας το κόστος λει­τουρ­γίας για τις επι­χει­ρή­σεις.

Πηγή euro2day.gr

Σοφία Εμμα­νουήλ