Ακυρώνουν το μέλλον των μικρών ιδιοκτητών στα Δωδεκάνησα: Καμία αντίδραση ακόμα, ανάγκη για άμεση παρέμβαση από την Αυτοδιοίκηση

• Τα χωριά μας απει­λού­νται, η ευθύνη τώρα περνά στους τοπι­κούς φορείς • Ο Γιάννης Παρα­σκευάς προει­δο­ποιεί για την επερ­χό­μενη κατα­στροφή

Μία σιωπηλή αλλά βαθιά πληγή ανοί­γε­ται για τα Δωδε­κά­νησα μετά την εφαρ­μογή της από­φα­σης που βάζει τέλος στη δυνα­τό­τητα οικο­δό­μη­σης σε οικό­πεδα μικρό­τερα των 2 στρεμ­μά­των για οικι­σμούς κάτω των 2.000 κατοί­κων.

Χιλιά­δες μικρές ιδιο­κτη­σίες, που στή­ρι­ζαν την ελπίδα οικο­γε­νειών να παρα­μεί­νουν ή να επι­στρέ­ψουν στα χωριά τους, μετα­τρέ­πο­νται σε άχρηστα χωράφια. Η απόφαση, η οποία ήρθε μετά από γνω­μο­δό­τηση του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ) και υιο­θε­τή­θηκε από την κυβέρ­νηση, οδηγεί στην ουσια­στική συρ­ρί­κνωση των παρα­δο­σια­κών οικι­σμών.

Με την εφαρ­μογή του Π.Δ. 194/2025, το οποίο καθο­ρί­ζει τα νέα όρια των οικι­σμών κάτω των 2.000 κατοί­κων, χιλιά­δες μικρές ιδιο­κτη­σίες στα Δωδε­κά­νησα κιν­δυ­νεύ­ουν με απα­ξί­ωση. Οικό­πεδα μικρό­τερα των 2 στρεμ­μά­των, που μέχρι σήμερα απο­τε­λού­σαν εφαλ­τή­ριο για τη δια­τή­ρηση της ζωής στα χωριά, χάνουν ορι­στικά τη δυνα­τό­τητα δόμησης.

Η πολι­τική αυτή, επι­κα­λού­μενη απο­φά­σεις του ΣτΕ, ακυ­ρώ­νει χρόνια σχε­δια­σμού και ελπίδων, υπο­νο­μεύ­ο­ντας την κοι­νω­νική και οικο­νο­μική συνοχή της νησιω­τι­κής υπαί­θρου.

Η κατά­σταση έχει ήδη προ­κα­λέ­σει σοβαρές αντι­δρά­σεις σε άλλες περιο­χές της χώρας. Στα Δωδε­κά­νησα, ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει κατα­γρα­φεί αντί­στοιχο κύμα δημό­σιας παρέμ­βα­σης από την Τοπική Αυτο­διοί­κηση. Αυτή η απουσία δεν ερμη­νεύ­ε­ται ως αδια­φο­ρία ή συνε­νοχή. Όμως, μπροστά στο μέγεθος της απειλής, επι­βάλ­λε­ται άμεσα η ενερ­γο­ποί­ησή τους. Ανάλογη αντί­δραση δεν έχει υπάρξει εξάλλου και από το ΤΕΕ Δωδε­κα­νή­σου.

Το καμπα­νάκι από τον Γιάννη Παρα­σκευά

Ο πρώην νομάρ­χης Δωδε­κα­νή­σου, κ. Γιάννης Παρα­σκευάς, ήταν από τους πρώτους που ανέ­δει­ξαν τη σοβα­ρό­τητα της κατά­στα­σης σε τοπικό επίπεδο. Με ανάρ­τησή του στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, έκρουσε τον κώδωνα του κιν­δύ­νου για τις επι­πτώ­σεις που θα έχει η εφαρ­μογή αυτής της πολι­τι­κής:

• Καταρ­γού­νται ουσια­στικά οι προ­ϋ­πάρ­χου­σες απο­φά­σεις οριο­θέ­τη­σης των οικι­σμών που είχαν ληφθεί τη δεκα­ε­τία του 1980 για να κρα­τή­σουν ζωντανή την ύπαιθρο.

• Οι μικρές ιδιο­κτη­σίες, που τόσα χρόνια πλη­ρώ­νουν φόρους και ΕΝΦΙΑ ως «εντός οικι­σμού», μετα­τρέ­πο­νται σε εκτός σχεδίου γεω­τε­μά­χια.

• Οι τοπικές κοι­νω­νίες οδη­γού­νται σε μαρασμό, αφού περιο­ρί­ζε­ται δρα­μα­τικά η δυνα­τό­τητα νέας κατοι­κίας και ανά­πτυ­ξης.

• Δίνεται το πράσινο φως για μαζική συγκέ­ντρωση γης σε μεγα­λο­ε­πεν­δυ­τές και μεγάλα συμ­φέ­ρο­ντα, που θα αξιο­ποι­ή­σουν τις νέες συν­θή­κες εις βάρος των μικρών ιδιο­κτη­τών.

Ο κ. Παρα­σκευάς κατήγ­γειλε πως πίσω από την υπο­τι­θέ­μενη εφαρ­μογή της δικα­στι­κής από­φα­σης κρύ­βε­ται μια συνει­δητή πολι­τική στρα­τη­γική απο­δυ­νά­μω­σης της μικροϊ­διο­κτη­σίας και της ανε­ξαρ­τη­σίας των πολιτών.

Aναλυτικά η ανάρ­τηση του Γιάννη Παρα­σκευά

Προς τον κ. Δήμαρχο και κάθε αρμόδιο

– Ανά­κληση των απο­φά­σεων ορισμού των ορίων των οικι­σμών

Με επιμονή και υπομονή η Κυβέρ­νηση του κ. Μητσο­τάκη υλο­ποιεί τις εμμονικες- κατα­στρε­πτι­κές πολι­τι­κές της εις βάρος την μεγάλης πλειο­ψη­φίας του Ελλη­νι­κού Λαού.

Με την δικαιο­λο­γία δήθεν μιας από­φα­σης του ΣΤΕ, ακυ­ρώ­νο­νται όλες οι απο­φά­σεις για την επέ­κταση των ορίων των οικι­σμών, σε όλη τη χώρα με την δικαιο­λο­γία ότι αυτές οι απο­φά­σεις, έχουν ληφθεί από τους τότε κρα­τι­κούς Νομάρ­χες και ότι είναι παρά­νο­μες.

Εκπλήσ­σο­μαι γιατί το ΣΤΕ ασχο­λή­θηκε με απο­φά­σεις που έχουν ληφθεί πριν από σαράντα (40) τόσα χρονια, είδαν κάποιο όνειρο, τους σφύριξε κάποιος στο αυτί, ότι μια τέτοια απόφαση εχει ψωμί, ή κάποιοι τους εκβί­α­σαν?

Σε όλες αυτές τις υπο­θε­τι­κές ερω­τή­σεις, μια απά­ντηση υπάρχει, η απόφαση του ΣΤΕ πάρθηκε κατόπιν κυβερ­νη­τι­κών εντολών και κατά πάσαν πιθα­νό­τητα με εντολή, του ειδικού των δύσκο­λων απο­στο­λών, Αντι­προ­έ­δρου κ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ.

Στις πρώτες αντι­δρά­σεις σε αυτή την κατα­γέ­λα­στη απόφαση, η Κυβερ­νηση άρχισε να ψελ­λί­ζει διά­φο­ρες δικαιο­λο­γίες, άρχισε να αρθρώ­νει ένα παρα­πει­στικό λόγο, μας λέει

-θα ετοι­μά­σει νομο­σχέ­διο που θα προ­βλέ­πει διά­φο­ρες ζώνες και αρτιό­τη­τες για την δόμηση των ακι­νή­των, εκτός του συνε­κτι­κού πυρήνα

-ζώνες με αρτιό­τητα 4000 τ.μ και κατά παρε­κλιση 2000 τ.μ με την υπο­χρέ­ωση να υπάρχει δρόμος

-την έναρξη δια­δι­κα­σιών για την εκπό­νηση πολε­ο­δο­μι­κών σχεδίων και ορισμού ορίων

-τα όρια που καταρ­γού­νται θεσμο­θε­τή­θη­καν το 1983 και 1985 για την κάλυψη των αναγκών στέ­γα­σης και την προ­σπά­θεια να μείνουν ζωντανά τα χωριά μας

-Ειδικά στην περιοχή μας ο συνε­κτι­κός πυρήνας των οικι­σμών, των χωριών μας είναι πολύ μικρός, όπως ορί­ζε­ται από το 1923 χρόνια δημιουρ­γίας του Κτη­μα­το­λο­γίου, και εάν γίνει απο­δε­κτή η απόφαση του ΣΤΕ

-καταστρέφονται όλες οι ιδιο­κτη­σίες, στην πλειο­ψη­φία τους μικρές, όλες αυτές που ήταν εντός των ορίων, και δεν θα υπάρχει δυνα­τό­τητα της όποιας νέας κατα­σκευής

-εσυ που είσαι γονιός ξέχνα την επι­θυ­μία σου να κτίσεις ένα σπιτι για την κόρη σου και να την εχεις κοντά σου

-εσυ που δου­λεύ­εις κάπου εκεί γύρω, δεν θα μπορείς να βρεις σπιτι να μείνεις

-εσυ που περί­με­νες να αξιο­ποι­ή­σεις την μικρή σου ιδιο­κτη­σία για να συμπλη­ρώ­σεις το μικρό σου εισό­δημα ξέχασε το

-εσυ που είχες το όνειρο να ζωντα­νέ­ψουν ξανά τα χωριά μας, ξέχνα το όνειρο σου, θα οδη­γη­θούν τα ακίνητα σας στην κατοχή – κατά­ληψη από τους ισχυ­ρούς οικο­νο­μι­κούς παρά­γο­ντες

– θα έρθουν να σου πουν, ότι αυτό ειναι εξέλιξη και πρόοδος, δεν θα σου πουν ότι είναι δόλια κατοχή και εκποί­ηση των περιου­σια­κών σου στοι­χείων

-δεν θα σου πουν ποτε, ότι το δικό σου χωρα­φάκι που κλη­ρο­νό­μη­σες από το παππού ή δύσκολα το αγό­ρα­σες, το προ­σφέ­ρουν στους δικούς τους μεγα­λο­ερ­γο­λά­βους αντί πινα­κίου φακής

-χύνουν δήθεν μαύρο δάκρυ για το πρό­βλημα στέ­γα­σης και αντί να σε βοη­θή­σουν σε στραγ­γα­λί­ζουν

-Δεν θα σου πουν ότι αύριο, διά­φο­ροι θα σου προ­σφέ­ρουν ψίχουλα, όπως στην κατοχή, την περίοδο της πείνας και θα σου κλέβουν την ιδιο­κτη­σία σου

– δεν θα σου πουν ότι όλα αυτά που δήθεν θα προ­βλέ­πει το νομο­σχέ­διο τους δεν πρό­κει­ται ποτε να εφαρ­μο­στούν

-κάποιοι θα σου πάρουν την ιδιο­κτη­σία σου, θα κτίσουν μεγάλα συγκρο­τή­ματα κατοι­κιών και εσυ θα είσαι ο ενοι­κια­στής τους

Κύριε Δήμαρχε

-η καυτή πατάτα είναι στα χέρια σου, δεν θα ήθελα να ειμαι στη θέση σου, από την άλλη θα ηταν η ευχή μου, να βρεθώ αντι­μέ­τω­πος από θέση ευθύνης, απέ­να­ντι στους κατα­πα­τη­τές δικαιω­μά­των και σε αυτούς που που θέλουν μια κοι­νω­νία ΥΠΗΚΟΩΝ

-στοχος τους είναι η ελα­χι­στο­ποί­ηση της ιδιο­κα­τοί­κη­σης και ο εξα­φα­νι­σμός της μικροϊ­διο­κτη­σίας

-η εξάρ­τηση των πάντων από μια μισθω­τική σχέση εργα­σίας, χωρις την δυνα­τό­τητα συμπλή­ρω­σης του εισο­δή­μα­τος, με στόχο πάντα την χει­ρα­γώ­γηση

-υπήρξαν κάποιες πρώτες αντι­δρά­σεις από εκπρο­σώ­πους της πρω­το­βάθ­μιας Αυτο­διοί­κη­σης, δώσε το παρόν και πάρε πρω­το­βου­λίες για την απο­σό­βηση κατα­στρο­φής του τόπου

-Υπάρχει δια­δι­κα­σία νομο­θε­τι­κής ρύθ­μι­σης, αυτό πρέπει να επι­βλη­θεί στα κόμματα της αντι­πο­λί­τευ­σης,

– με ψήφιση ΝΟΜΟΥ επι­βάλ­λει να θεω­ρού­νται έγκυρες οι απο­φά­σεις των τότε Νομαρ­χών και

– με τον ίδιο ΝΟΜΟ οι αρμο­διό­τη­τες ορισμού των ορίων των οικι­σμών και η σύνταξη πολε­ο­δο­μι­κών σχεδίων, να μετα­φερ­θούν στους οικεί­ους ΔΗΜΟΥΣ

-Δήμαρχε, η όλη ιστορία δεν μια παρα­πάνω νομο­θε­τική ρύθμιση, είναι ΒΟΜΒΑ στα λίγα θεμέλια που έχουν απο­μεί­νει στην κοι­νω­νία

-οι Άρχο­ντες έρχο­νται και παρέρ­χο­νται, αυτό που μένει είναι το εργο και τα οράματα τους

Τα χωριά μας στο έλεος των εξε­λί­ξεων

Οι συνέ­πειες δεν είναι θεω­ρη­τι­κές ούτε μακρι­νές:

• Ένας νέος, φτω­χό­τε­ρος Δωδε­κα­νη­σια­κός χάρτης δια­μορ­φώ­νε­ται, όπου τα χωριά μικραί­νουν και ερη­μώ­νουν.

• Οι νέες οικο­γέ­νειες δεν θα μπορούν να χτίσουν δίπλα στα σπίτια των γονιών τους.

• Οι εργα­ζό­με­νοι δεν θα βρί­σκουν κατοι­κία κοντά στον τόπο απα­σχό­λη­σής τους.

• Οι ιδιο­κτή­τες που ήλπιζαν να αξιο­ποι­ή­σουν μια μικρή κλη­ρο­νο­μιά, θα βλέπουν την περιου­σία τους να απα­ξιώ­νε­ται δρα­μα­τικά.

Πρό­κει­ται για μία βαθιά κοι­νω­νική ανα­τροπή, η οποία απειλεί να ανα­τρέ­ψει ισορ­ρο­πίες δεκα­ε­τιών στα νησιά μας.

Η ανάγκη παρέμ­βα­σης της Αυτο­διοί­κη­σης

Μέχρι στιγμής, δεν έχουν κατα­γρα­φεί συντε­ταγ­μέ­νες ενέρ­γειες αντί­δρα­σης από την Πρω­το­βάθ­μια και Δευ­τε­ρο­βάθ­μια Αυτο­διοί­κηση στα Δωδε­κά­νησα. Αυτό το κενό δράσης, σε τόσο κρίσιμη στιγμή, πρέπει να καλυ­φθεί άμεσα.

Δεν είναι αργά. Είναι επι­τα­κτικό.

Η Αυτο­διοί­κηση πρέπει να πάρει πρω­το­βου­λίες:

• Να απαι­τή­σει από την κυβέρ­νηση άμεση νομο­θε­τική ρύθμιση που θα θεωρεί έγκυρες τις παλιές απο­φά­σεις οριο­θέ­τη­σης.

• Να διεκ­δι­κή­σει την επι­στροφή των αρμο­διο­τή­των για την πολε­ο­δο­μική οργά­νωση στους ίδιους τους Δήμους.

• Να πιέσει για λύσεις που θα δια­σφα­λί­σουν τη δυνα­τό­τητα αξιο­ποί­η­σης των μικρών ιδιο­κτη­σιών και τη βιω­σι­μό­τητα των τοπικών κοι­νω­νιών.

• Να συντο­νί­σει κοινή στάση με άλλες περιο­χές της χώρας που αντι­με­τω­πί­ζουν το ίδιο πρό­βλημα.

Η στήριξη σε επίπεδο Βουλής και κομ­μά­των της αντι­πο­λί­τευ­σης μπορεί να εξα­σφα­λι­στεί, αλλά μόνο αν υπάρξει ξεκά­θαρο μήνυμα από την ίδια την κοι­νω­νία και τους τοπι­κούς φορείς.

Πανελ­λα­δι­κές εξε­λί­ξεις: Πυκνώ­νουν  οι αντι­δρά­σεις

Σε όλη τη χώρα, θεσμι­κοί και επι­στη­μο­νι­κοί φορείς ζητούν:

• Να μην εφαρ­μο­στεί ορι­ζό­ντια η συρ­ρί­κνωση.

• Να προ­βλε­φθούν λύσεις επε­κτά­σεων όπου υπάρχει επι­στη­μο­νική και κοι­νω­νική τεκ­μη­ρί­ωση.

Η Επι­τροπή Περι­βάλ­λο­ντος της ΚΕΔΕ, η ΠΕΔ Κρήτης και πολλές άλλες ενώσεις πιέζουν για ανα­θε­ώ­ρηση του Π.Δ. 194/2025. Παράλ­ληλα, το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος εξε­τά­ζει τη δημιουρ­γία “Περιο­χών Ελέγχου Χρήσεων” (ΠΕΧ) για να επι­τρέ­ψει περιο­ρι­σμένη δόμηση υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Το στοί­χημα του μέλ­λο­ντος

Αν δεν υπάρξει οργα­νω­μένη αντί­δραση τώρα, τα Δωδε­κά­νησα θα μπουν σε έναν δρόμο χωρίς επι­στροφή. Τα χωριά θα ερη­μώ­σουν. Οι περιου­σίες θα περά­σουν σε λίγα χέρια. Η παρα­δο­σιακή ταυ­τό­τητα των νησιών θα χαθεί μέσα σε έναν κυκεώνα real estate και μαζικής εκποί­η­σης.