Μ. Βαρβιτσιώτης: «Ζούμε στο Αιγαίο τη χειρότερη τραγωδία όλων των εποχών»

Θα  ήθελα να αρχί­σουμε με το μεγάλο θέμα της Ειδο­μέ­νης και του προ­σφυ­γι­κού. Εκτι­μάτε ότι θα επη­ρε­α­στούν οι σχέσεις της Ελλάδος με την Τουρκία και τα Σκόπια; Κιν­δυ­νεύ­ουν και κυριαρ­χικά μας δικαιώ­ματα;

Η Κυβέρ­νηση, με την ολέθρια πολι­τική της στο μετα­να­στευ­τικό, έχει συμπα­ρα­σύ­ρει σε κίνδυνο όλα τα εθνικά ζητή­ματα. Αφενός, δεν έχει αντι­τά­ξει καμία πρόταση απέ­να­ντι στις υψηλές απαι­τή­σεις που θέτει η Άγκυρα προ­κει­μέ­νου να εφαρ­μό­σει τις υπο­χρε­ώ­σεις της έναντι της Ελλάδας και της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και, αφε­τέ­ρου, παρα­κο­λου­θεί απαθής τους τακτι­κι­σμούς των Σκοπίων με την Ειδο­μένη. Από την περή­φανη και δυνα­μική Ελλάδα, που ασκούσε veto στο Βου­κου­ρέ­στι, οδη­γη­θή­καμε σήμερα σε μια εκβια­ζό­μενη Ελλάδα – έρμαιο στις ορέξεις των γει­τό­νων μας. Οι στιγμές αυτή την ώρα απαι­τούν  υπευ­θυ­νό­τητα και συντο­νι­σμένο σχέδιο. Αντί αυτών, παρα­κο­λου­θούμε μέχρι στιγμής τον κ. Τσίπρα να ασκεί διπλω­μα­τία με ένα φτηνό, δημο­σιο­σχε­τί­στικο τρόπο.

Τι πρέπει να κάνει από εδώ και πέρα η κυβέρ­νηση για να μην γίνουμε ένα απέ­ρα­ντο κέντρο υπο­δο­χής,  που καθη­με­ρινά θα αυξά­νε­ται ο αριθμός των προ­σφύ­γων οι οποίοι έρχο­νται;

Η Ελλάδα έχει ήδη μετα­τρα­πεί σε ένα απέ­ρα­ντο hotspot. Οι ντρο­πια­στι­κές εικόνες των στοι­βαγ­μέ­νων προ­σφύ­γων που εμφα­νί­στη­καν φέτος, τόσο στα νησιά μας, όσο και στην Ειδο­μένη, κατα­λύ­ουν κάθε έννοια ανθρω­πι­σμού και σεβα­σμού των θεμε­λιω­δών ατο­μι­κών δικαιω­μά­των. Είναι εικόνες που δεν τιμούν τη χώρα μας. Η αλλαγή της μετα­να­στευ­τι­κής μας πολι­τι­κής είναι επι­βε­βλη­μένη. Σε μια κατεύ­θυνση που θα στέλνει το ξεκά­θαρο μήνυμα ότι η Ελλάδα δεν είναι «μπάτε σκύλοι αλέστε», αλλά απο­τε­λεί ένα οργα­νω­μένο ευρω­παϊκό κράτος που ξέρει και να προ­στα­τεύει τα σύνορα της Ευρώπης, αλλά και να τηρεί ανθρώ­πι­νες συν­θή­κες φιλο­ξε­νίας των προ­σφύ­γων. Η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη φύλαξη των θαλασ­σίων συνόρων πρέπει να απο­τε­λέ­σει κυρί­αρχη προ­τε­ραιό­τητα, όχι μόνο γιατί απο­τε­λεί κυριαρ­χικό δικαί­ωμα, αλλά κυρίως γιατί απο­τε­λεί μία άσκηση ανθρω­πι­σμού προς τους ίδιους τους πρό­σφυ­γες.

Τι θα πρέπει να προ­σέ­ξει ο κ. Τσίπρας για να μην βρε­θούμε  και πάλι με την πλάτη στον τοίχο;

Σήμερα, ο κ. Τσίπρας μοιάζει συμ­βι­βα­σμέ­νος με την ιδέα ότι χιλιά­δες πρό­σφυ­γες και παρά­νο­μοι μετα­νά­στες πρό­κει­ται να εγκλω­βι­στούν εδώ. Η απειλή του Grexit από τη Schengen οδήγησε σε μια σειρά στρα­τη­γι­κών υπο­χω­ρή­σεων και κατέ­στησε τη χώρα μας εθνικά απο­μο­νω­μένη και δια­πραγ­μα­τευ­τικά απο­δυ­να­μω­μένη. Τόσο η τουρ­κική, όσο και η σκο­πιανή διπλω­μα­τία, κερ­δί­ζουν έδαφος σε δια­χρο­νι­κές τους διεκ­δι­κή­σεις. Και αυτό πρέπει επι­τέ­λους να στα­μα­τή­σει. Ας αντι­λη­φθεί ο κ. Τσίπρας ότι ιδε­ο­λη­ψίες και πει­ρα­μα­τι­σμοί σε ζητή­ματα εθνικής κυριαρ­χίας δε χωρούν. Γι αυτό ας προ­σέ­χει τις δηλώ­σεις των Υπουρ­γών του και ας αρχίσει επι­τέ­λους να διεκ­δι­κεί. Είναι ώρα για λιγό­τερα λόγια και περισ­σό­τερη σοβα­ρό­τητα.

Πόσο πιστεύ­ετε ότι θα κρα­τή­σει αυτή η κρίση του προ­σφυ­γι­κού; Όλοι κάνουν λόγο για δυο χρόνια του­λά­χι­στον. Μπορεί να ομα­λο­ποι­η­θεί   η κατά­σταση ή έρχο­νται χει­ρό­τε­ρες ημέρες;

Να ξεκα­θα­ρί­σουμε κάτι: Το προ­σφυ­γικό θα υπάρχει όσο υπάρ­χουν πόλεμοι. Οι εικόνες ντροπής και εξα­θλί­ω­σης των προ­σφύ­γων θα υπάρ­χουν, όμως, όσο εφαρ­μό­ζουμε τις συρι­ζαί­ι­κες μετα­να­στευ­τι­κές αντι­λή­ψεις της κ. Χρι­στο­δου­λο­πού­λου. Εκείνο που με ανη­συ­χεί περισ­σό­τερο είναι ότι η σημε­ρινή Κυβέρ­νηση δε φαί­νε­ται να έχει αντι­λη­φθεί το δεύτερο. Συνε­χί­ζει, ακόμα και τώρα, να υπε­ρα­σπί­ζε­ται την πολι­τική αυτή παρα­βλέ­πο­ντας τα κατα­στρο­φικά απο­τε­λέ­σματα που έχει τόσο για τους ίδιους τους πρό­σφυ­γες όσο και για τις  χώρες υπο­δο­χής τους. Τους τελευ­ταί­ους μήνες, ζούμε στο Αιγαίο τη χει­ρό­τερη τρα­γω­δία όλων των εποχών. Εκα­το­ντά­δες μετα­νά­στες, μεταξύ των οποίων βρέφη και παιδιά, έχουν χάσει τη ζωή τους, μετα­τρέ­πο­ντας τη Μεσό­γειο σε έναν απέ­ρα­ντο υγρό τάφο. Απόρ­ροια, φυσικά, του πολέμου, αλλά, δευ­τε­ρευό­ντως, και της «πολι­τι­κής των ανοι­χτών συνόρων» που εξωθεί ολοένα και περισ­σό­τε­ρους να ξεκι­νούν ένα επι­κίν­δυνο ταξίδι, χωρίς να έχουν, πολλές φορές, τη στοι­χειώδη επαφή με το θαλάσ­σιο στοι­χείο. Για να ομα­λο­ποι­η­θεί μια κατά­σταση χρειά­ζε­ται, πρώτα από όλα, να  ομο­νο­ή­σεις ότι  η μέχρι τώρα δια­χεί­ρισή σου είναι ολέθρια και, στο εξής, να αλλά­ξεις τον τρόπο που την ασκείς.

Από την εμπει­ρία σας στο Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας, ποια είναι η πρό­βλεψή σας για τους καλο­και­ρι­νούς μήνες; Τι θα γίνει στα νησιά του Αιγαίου;

Τους θερι­νούς μήνες  οι μετα­να­στευ­τι­κές ροές διο­γκώ­νο­νται πάντα. Αυτό είναι κάτι που εύχομαι η Κυβέρ­νηση να το έχει προ­βλέ­ψει και να μην ανα­λω­θεί ξανά στις δακρύ­βρε­κτες δηλώ­σεις του τύπου «τι μπο­ρούμε να κάνουμε μόνοι μας»; Δεν μπορεί η δια­χεί­ριση του μετα­να­στευ­τι­κού να επα­φί­ε­ται διαρκώς στον πατριω­τι­σμό των Ελλήνων και να συνο­δεύ­ε­ται από την πλήρη ανυ­παρ­ξία της Κυβέρ­νη­σης.

Να έρθουμε στο θέμα της δια­πραγ­μά­τευ­σης και της αξιο­λό­γη­σης. Φαί­νε­ται ότι η κυβέρ­νηση επέτυχε να ανταλ­λά­ξει το προ­σφυ­γικό με την αξιο­λό­γηση γι αυτό και οι δανει­στές εμφα­νί­ζο­νται πιο διαλ­λα­κτι­κοί. Έχετε και σεις την ίδια εικόνα;

Αυτό είναι κάτι που το λέτε εσείς. Έγκαιρα έχω επι­ση­μά­νει ότι ένα τέτοιο ενδε­χό­μενο θα είναι ολέθριο για τη χώρα. Δε θέλω να πιστεύω ότι ο «αρι­στε­ρός ανθρω­πι­σμός» του κ. Τσίπρα θα του επέ­τρεπε να εξα­σφα­λί­σει τριά­κο­ντα αργύρια «ξεπλυ­μένα» πάνω στις λάσπες της Ειδο­μέ­νης και τον πόνο των προ­σφύ­γων.

Ποια πρέπει να είναι η απά­ντηση της Ευρώπης στην τρο­μο­κρα­τία μετά το τελευ­ταίο τρο­μο­κρα­τικό χτύπημα στην καρδιά της Ευρώπης;

Αυτό που θεωρώ δεδο­μένο είναι ότι μετά το τρο­μο­κρα­τικό χτύπημα στις Βρυ­ξέλ­λες η ευρω­παϊκή πολι­τική για το προ­σφυ­γικό θα αλλάξει. Η Ευρώπη ενωμένη και δρώντας συλ­λο­γικά μπορεί να αντι­με­τω­πί­σει τις ασύμ­με­τρες τρο­μο­κρα­τι­κές απειλές. Η απά­ντηση πρέπει να δοθεί με στε­νό­τερο συντο­νι­σμό μεταξύ των αρχών ασφα­λείας και κοινή προ­σπά­θεια. Όχι απο­μο­νω­τι­σμός και εθνικές πολι­τι­κές. Άλλωστε, αν πληγεί ο πυρήνας της ευρω­παϊ­κής ανοι­κτής κοι­νω­νίας, που είναι η ανε­κτι­κό­τητα στη δια­φο­ρε­τι­κό­τητα και ο πλήρης σεβα­σμός των ατο­μι­κών δικαιω­μά­των και ελευ­θε­ριών, οι τρο­μο­κρά­τες θα έχουν νικήσει.

Ρεα­λι­στικά, όμως, υπάρ­χουν ελλείμ­ματα ασφά­λειας και αυτό πρέπει να προ­βλη­μα­τί­σει. Η πολι­τική ασφά­λειας της Ευρώπης είναι ανάγκη να ανα­θε­ω­ρη­θεί. Η δε πολι­τική των «ανοι­κτών συνόρων» που ακο­λού­θησε η κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ de facto θα οδη­γη­θεί σε βίαιη ανα­στροφή.

Πιστεύ­ετε ότι υπάρχει πλέον κίν­δυ­νος για την ζώνη Σένγκεν;

Σε πρώτη φάση ίσως δούμε σπα­σμω­δι­κές αντι­δρά­σεις από χώρες με κλεί­σιμο συνόρων και περιο­ρι­σμούς στις μετα­κι­νή­σεις προ­σώ­πων. Δεν βλέπω όμως πιθανή την κατάρ­γηση της Σένγκεν διότι το οικο­νο­μικό κόστος μίας τέτοιας από­φα­σης θα ήταν τερά­στιο. Είναι γνωστό ότι η Συνθήκη της Σένγκεν ήταν το επι­στέ­γα­σμα της λογικής της ελεύ­θε­ρης κυκλο­φο­ρίας προ­σώ­πων, εμπο­ρευ­μά­των και κεφα­λαίων στην Ευρώπη. Αν χαθεί αυτή η λογική, η Ευρώπη θα έχει απο­μα­κρυν­θεί από τις ιδρυ­τι­κές της αξίες.