Ιωσήφ Σιαλούπ: «Ζούμε συγκλονιστικές στιγμές αναπαριστώντας την ιστορικότερη στιγμή της Ελληνικής Επανάστασης του 1821!»

Κύριε Σιαλούπ, να ξεκι­νή­σουμε την συνέ­ντευξη από την αυριανή ανα­πα­ρά­σταση της Ορκω­μο­σίας των Αγω­νι­στών και της Κήρυξης της Επα­νά­στα­σης του 1821 που διορ­γα­νώ­νει και φέτος ο Πολι­τι­στι­κός Σύλ­λο­γος Παστί­δας «Καμάρι», στον προ­αύ­λιο χώρο του Ευαγ­γε­λι­σμού. Αρχικά να σας ρωτήσω, τι θα παρου­σιά­σετε αύριο.

Αύριο θα παρου­σιά­σουμε την μεγα­λύ­τερη ίσως και ιστο­ρι­κό­τερη στιγμή της Ελλη­νι­κής Επα­νά­στα­σης που είναι η ορκω­μο­σία των Προ­ε­στών και Καπε­τα­ναίων μπροστά στον Παλαιών Πατρών Γερμανό στο Εξω­κλήσσι της Αγίας Λαύρας στα Καλά­βρυτα.

Την 21η Μαρτίου 1821 η ιστορία κατέ­γραψε μία από τις πρώτες νικη­φό­ρες στιγμές της Ελλη­νι­κής Επα­νά­στα­σης στην περιοχή των Καλα­βρύ­των με την απε­λευ­θέ­ρωσή τους. Κλήρος, πρό­κρι­τοι, καπε­τα­ναίοι και λαός είχαν βρεθεί νωρί­τερα στην Αγία Λαύρα για την εορτή του Αγίου Αλεξίου στις 17 Μαρτίου, η τιμία Κάρα τού οποίου φυλάσ­σε­ται στο Μονα­στήρι, δωρεά του Αυτο­κρά­τορα Μανουήλ Παλαιο­λό­γου από το 1398. Εκείνη την ημέρα οι καπε­τα­ναίοι και οι αρμα­τω­μέ­νοι μπροστά στο παρα­πέ­τα­σμα της ωραίας πύλης με την Κοίμηση της Θεο­τό­κου, που έμελλε να μείνει στην ιστορία γνωστό ως το Λάβαρο του 21’, με τις ευλο­γίες του Παλαιών Πατρών Γερ­μα­νού ξεκί­νη­σαν για την απε­λευ­θέ­ρωση των Καλα­βρύ­των, η οποία επήλθε από προη­γη­θείσα πολιορ­κία/πόλεμο 5 ημερών. Με την ευκαι­ρία που μου δίνετε θα ήθελα να ευχα­ρι­στήσω δημόσια το επίτιμο μέλος μας περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου κ. Γεώργιο Χατζη­μάρκο και τον αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη Πολι­τι­σμού Δωδε­κα­νή­σου κ. Χρήστο Μιχα­λάκη γιατί η εκδή­λωση είναι σε συν­διορ­γά­νωση με την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου. Πολλά ευχα­ρι­στώ για την στήριξη στον Δήμο Ρόδου και στον δήμαρχο κ. Αλέ­ξαν­δρο Κολιάδη, στην Δ.Ε.Ρ.Μ.Α.Ε., στην Ιερά Μητρό­πολη Ρόδου και στον Ιερό Ναο Αγίου Νικο­λάου Παστί­δας. Επίσης να ευχα­ρι­στήσω και τον πρόεδρο του Συλ­λό­γου Στέγη Καλα­βρυ­τι­νών & Φίλων Πάτρας Αγία Λαύρα κ. Πανα­γιώτη Φραντζή, για την πολύ­τιμη στήριξη και βοήθειά του.

Πόσο καιρό πριν ξεκινά η προ­ε­τοι­μα­σία;

Την πρώτη φορά που το παρου­σιά­σαμε είχαμε ξεκι­νή­σει τρεις μήνες πριν όπου έπρεπε να μοι­ρα­στούν οι ρόλοι στους συμ­με­τέ­χο­ντες (κατά πλειο­ψη­φία χορευ­τές του Συλ­λό­γου) και να επι­ση­μάνω ότι ενώ δεν είναι ηθο­ποιοί η ερμη­νεία τους είναι συγκλο­νι­στική. Τώρα ξεκι­νάμε τις προ­ε­τοι­μα­σίες έναν μήνα πριν.

Ποιοι συμ­με­τέ­χουν στην ανα­πα­ρά­σταση;

Συμ­με­τέ­χουν παιδιά από τις χορευ­τι­κές ομάδες του Συλ­λό­γου, μέλη του Συλ­λό­γου αλλά και παιδιά εκτός Συλ­λό­γου. Ονο­μα­στικά να αναφέρω τους παρα­κάτω που παίρ­νουν μέρος στην θεα­τρική ανα­πα­ρά­σταση και οι περισ­σό­τε­ροι από αυτούς συμ­με­τέ­χουν και στα χορευ­τικά:

Ιωσήφ Σιαλούπ, Γεώρ­γιος Πάττας, Αλέκος Μπάρκας, Βαλά­ντης Κασ­σα­νής, Βασίλης Σπανός, Αντο­νίνο Σιαλούπ, Θεό­δω­ρος Δρα­κά­κης, Μιχάλης Μανια­δής, Στράτος Παπα­στα­μα­τίου, Σάββας Κηπου­ρός, Αλέ­ξαν­δρος Μεϊ­μά­ρης, Δημή­τρης Σαλα­κε­νός, Στέλιος Δια­κου­μής, Γιώργος Καλα­εν­τζής, Γεώρ­γιος Ταμπου­ράς, Μιχάλης Ξάνθος, Νικό­λαος Πάττας, Φραν­τζέ­σκος Ράμφος, Κυρια­κούλα Κυριαζή, Μικαέλα Σιαλούπ, Νίτσα Γερού­τση, Ειρήνη Νισυ­ρίου, Κοκώνα Τρου­μούχη, Αλε­ξάν­δρα Χαρίση, Ελένη Γεωρ­γαρά, Μαριάνθη Γεωρ­γαρά, Αγάπη Σπανού, Βαλε­ντίνα Γεράκου, Ιωάννα Κατσι­κο­γιάννη, Ελένη Κατσίλη, Ηλιάνα Γερού­τση, Μαρία Σαλα­κε­νού, Ειρήνη Σου­λούνη, Ειρήνη Δια­κουμή, Μαρ­κέλλα Μπάρκα, Στέλλα Μορ­φω­πού, Βαρβάρα Σκλα­βούρη και Βούλα Κράτση.

Ποιοι επι­με­λού­νται τους δια­λό­γους;

Οι διά­λο­γοι αλλά και η ίδια η Ανα­πα­ρά­σταση είναι όπως ακριβώς τα είχαμε δει και τα είχαμε ζήσει και εμείς όταν βρε­θή­καμε στην Τρίπολη το 2018 καλε­σμέ­νοι από τον Σύλλογο Μωραϊ­τών Τρί­πο­λης για να συμ­με­τά­σχουμε στις εκδη­λώ­σεις της 25ης Μαρτίου. Απλά την επι­μέ­λεια των ρόλων και των χορών την έχω εγώ μαζί με την σύζυγό μου Κυρια­κούλα Κυριαζή που είναι επίσης χορο­δι­δά­σκα­λος.

Ποια είναι τα συναι­σθή­ματα που κυριαρ­χούν κατά τη διάρ­κεια της ανα­πα­ρά­στα­σης, τα οποία φαντά­ζο­μαι τα βιώνετε ήδη από τις πρόβες.

Νομίζω πως δεν υπάρ­χουν οι κατάλ­λη­λες λέξεις για να σας περι­γράψω τι νιώ­θουμε και τι αισθα­νό­μα­στε εκείνη την στιγμή. Τι να σας πω; Πώς νιώ­θουμε ότι είμαστε εμείς τότε, την ώρα που συμ­βαί­νουν αυτά τα ιστο­ρικά γεγο­νότα; Τι να σας πω; Για το ρίγος που μας δια­περνά κάθε στιγμή…; Ότι είμαστε έτοιμοι να πεθά­νουμε για την πατρίδα…; Με λίγα λόγια δεν μπορώ να σας μετα­φέρω τα απί­στευτα συναι­σθή­ματα που μας κατα­κλύ­ζουν την ώρα της Ανα­πα­ρά­στα­σης. Ζούμε συγκλο­νι­στι­κές στιγμές.

Τα κοστού­μια και όλα όσα απαι­τού­νται, πώς κατα­σκευά­ζο­νται;

Θα δείτε ότι έχουμε αντρι­κές φορε­σιές από διά­φο­ρες περιο­χές της Πελο­πον­νή­σου. Οι γυναι­κείες φορε­σιές είναι από την Τσα­κω­νία. Έχουμε έρθει σε συνεν­νό­ηση με ενδυ­μα­το­λό­γους από την Πελο­πόν­νησο, οι οποίοι μας καθο­δή­γη­σαν για τις φορε­σιές. Το κόστος των φορε­σιών, των όπλων και των σπαθιών, βαρύνει απο­κλει­στικά και μόνο τον Σύλλογο μας.

Ποιες είναι οι αντι­δρά­σεις του κόσμου; Διότι είναι αλήθεια πως κάθε φορά υπάρχει μεγάλη αντα­πό­κριση.

Σε ό,τι αφορά στις αντι­δρά­σεις του κόσμου έχω να σας πω ότι τους συνε­παίρ­νει η στιγμή από αυτό που βλέπουν. Ξέρετε πόσους έχω δει να δακρύ­ζουν; Να έρχο­νται να μας φιλάνε και να μας αγκα­λιά­ζουν; Σίγουρα δεν έχουνε ξαναδεί ποτέ κάτι τέτοιο και η εθνική υπε­ρη­φά­νεια τούς πλημ­μυ­ρί­ζει.

Πώς ξεκί­νησε η ιδέα των ανα­πα­ρα­στά­σεων από τα μέλη του Συλ­λό­γου;

Όπως προείπα, είχαμε βρεθεί στην Πελο­πόν­νησο το 2018 για να συμ­με­τά­σχουμε στις εορ­τα­στι­κές εκδη­λώ­σεις της 25ης Μαρτίου και μας δόθηκε η ευκαι­ρία να παρα­κο­λου­θή­σουμε από κοντά την Ανα­πα­ρά­σταση της ορκω­μο­σίας. Σας πλη­ρο­φορώ ότι δεν στα­μα­τή­σαμε να κλαίμε και είπαμε ότι αυτό που ζήσαμε σε αυτόν τον Ιερό τόπο, πρέπει να το μετα­φέ­ρουμε και στον δικό μας τόπο για να νιώσει ο κόσμος αυτές τις μεγάλες στιγμές της Ελλη­νι­κής Επα­νά­στα­σης, της ιστο­ρίας του Έθνους μας.

Θα θέλαμε να μας πείτε και για τις άλλες ανα­πα­ρα­στά­σεις που πραγ­μα­το­ποιεί ο πολι­τι­στι­κός σύλ­λο­γος.

Κάνουμε πολλές Ανα­πα­ρα­στά­σεις και μου­σι­κο­χο­ρευ­τικά αφιε­ρώ­ματα. Η Ανα­πα­ρά­σταση των Παθών την Μεγάλη Εβδο­μάδα με Ρωμαί­ους στρα­τιώ­τες και Ιου­δαί­ους χωρι­κούς είναι η μονα­δική που γίνεται σε όλη την Ελλάδα. Κάθε χρόνο, τη Μ. Πέμπτη στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικο­λάου Παστί­δας Ρόδου, Ρωμαίοι στρα­τιώ­τες μετά το «Σήμερον Κρε­μά­ται επί ξύλου» παρα­τάσ­σο­νται κάτω από τον Σταυρό του Κυρίου και με βάρδιες παρα­μέ­νουν εκεί μέχρι αργά τις ώρες που ακού­γο­νται τα μοι­ρο­λό­για από τις γυναί­κες.

Την Μ. Παρα­σκευή, Ρωμαίοι στρα­τιώ­τες συνο­δεύ­ουν τον Επι­τά­φιο με δαυλούς στην περι­φορά, μέχρι το Κοι­μη­τή­ριο. Της Πομπής προ­πο­ρεύ­ο­νται Ιου­δαίοι και Ιου­δαίες με δάδες και φανα­ρά­κια, δίνο­ντας ένα ξεχω­ρι­στό χρώμα, ενώ οι μυρο­φό­ρες πρώτες απ’όλους ρίχνουν ροδο­πέ­ταλα στον δρόμο που θα περάσει ο Χριστός. Η Ανα­πα­ρά­σταση των Παθών στην Παστίδα Ρόδου κάθε χρόνο συγκε­ντρώ­νει πιστούς και από το υπό­λοιπο νησί της Ρόδου αλλά και από άλλα μέρη της Ελλάδας, ενώ φέτος η προ­σέ­λευση του κόσμου ξεπέ­ρασε κάθε προη­γού­μενο. Μου­σι­κο­χο­ρευ­τι­κές συναυ­λίες έχουμε πραγ­μα­το­ποι­ή­σει για την Μικρά Ασία και για τα Δωδε­κά­νησα. Πιο συγκε­κρι­μένα, την Κυριακή 21 Αυγού­στου 2022 πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε με μεγάλη επι­τυ­χία η μου­σι­κο­χο­ρευ­τική παρά­σταση με τίτλο «Αχ Πατρίδα μου γλυκιά» από τον Πολι­τι­στικό Σύλλογο Παστί­δας «Καμάρι». Η εν λόγω εκδή­λωση ήταν αφιε­ρω­μένη στα 100 χρόνια της Μικρα­σια­τι­κής κατα­στρο­φής και στα 103 χρόνια της Γενο­κτο­νίας του Ποντια­κού Ελλη­νι­σμού. Το πρό­γραμμα περιε­λάμ­βανε αφιέ­ρωμα στην Μικρά Ασία με χορούς και τρα­γού­δια από την Ιωνία, την Σμύρνη, το Αϊβαλί, την Προ­πο­ντίδα, τον Πόντο, την Καπ­πα­δο­κία και την Κων­στα­ντι­νού­πολη.

Την καλ­λι­τε­χνική επι­μέ­λεια (τρα­γού­δια, μουσική, χοροί, φορε­σιές, κείμενα και βίντεο) την είχα εγώ. Η εκδή­λωση πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε εκτός από την Παστίδα και στην πόλη της Ρόδου και στη Νίσυρο και στα Σούρ­μενα. Είμαστε υπε­ρή­φα­νοι γιατί πραγ­μα­το­ποι­ή­σαμε την πρώτη παρέ­λαση στην Παστίδα το 2013 και είμαστε από τους πρω­τερ­γά­τες που καθιέ­ρω­σαν να γίνο­νται παρε­λά­σεις και μεγάλοι εορ­τα­σμοί στην Κοι­νό­τητά μας με συμ­με­τοχή αρκετών ατόμων με παρα­δο­σια­κές φορε­σιές απ’όλη την Ελλάδα.

Υπάρχει ενδια­φέ­ρον για συμ­με­τοχή και από νέους ανθρώ­πους;

Ναι, υπάρχει ενδια­φέ­ρον από ανθρώ­πους που παρα­κο­λου­θούν τις δράσεις μας και θέλουν να συμ­με­τέ­χουν ενεργά στο έργο του Συλ­λό­γου.

Τα επόμενα σχέδια του Συλ­λό­γου τι περι­λαμ­βά­νουν;

Τα επόμενα νέα σχέδια του Συλ­λό­γου περι­λαμ­βά­νουν πολλά και σπου­δαία για τα οποία θα μιλή­σουμε την κατάλ­ληλη ώρα. Όταν ιδρύ­θηκε ο Πολι­τι­στι­κός Σύλ­λο­γος Παστί­δας Ρόδου «Καμάρι», ένα από τα μεγάλα όνειρα ήταν το Παρα­δο­σιακό Σπίτι Παστί­δας καθώς και το Λαο­γρα­φικό Μουσείο Παστί­δας. Μετά από αρκετές δυσκο­λίες που αντι­με­τω­πί­σαμε, το όνειρο έγινε πραγ­μα­τι­κό­τητα και το Παρα­δο­σιακό & Λαο­γρα­φικό Σπίτι Παστί­δας είναι πια γεγονός.

Την Κυριακή 7 Αυγού­στου 2016 έγιναν τα επίσημα εγκαί­νια αυτού του σημα­ντι­κού επι­τεύγ­μα­τος για τον τόπο και την Παρά­δοσή μας.

Επό­με­νος μεγάλος στόχος μας είναι η ίδρυση του Λαο­γρα­φι­κού Μου­σείου Παστί­δας. Στις ήδη καθιε­ρω­μέ­νες δράσεις μας, να αναφέρω χαρα­κτη­ρι­στικά ότι κάθε χρόνο την πρώτη εβδο­μάδα του Σεπτεμ­βρίου λαμ­βά­νει χώρα το Πολι­τι­στικό Φεστι­βάλ Παστί­δας «Καμά­ρεια». Ένα πολι­τι­στικό 7ήμερο με βραδιές γεμάτες από Παρά­δοση, μουσική, θέατρο και χορό. Χορευ­τικά συγκρο­τή­ματα από Πολι­τι­στι­κούς Συλ­λό­γους της Ρόδου, μου­σι­κές συναυ­λίες, αλλά και φιλο­ξε­νού­με­νοι από την υπό­λοιπη Ελλάδα αλλά μερικές φορές και από το εξω­τε­ρικό. Τα τρία τελευ­ταία χρόνια έχουμε καθιε­ρώ­σει το τρι­ή­μερο Χει­με­ρινό Φεστι­βάλ Παρα­δο­σια­κού & Μοντέρ­νου Χορού «Χορο­θέ­αμα» που διε­ξά­γε­ται μέσα στον Ιανουά­ριο κάθε χρόνο, στο Δημο­τικό Θέατρο Ρόδου, με πλούσιο πρό­γραμμα που περι­λαμ­βά­νει παρα­δο­σια­κούς και μοντέρ­νους χορούς και πρόθεσή μας είναι να κατα­στεί θεσμός και να δίνει ζωή με πολι­τι­στικά δρώμενα και τον χειμώνα στο Σμα­ρα­γδέ­νιο Νησί. Σε ετήσια βάση, καθιε­ρώ­σαμε τον Εορ­τα­σμό της Πρω­το­μα­γιάς στο μονα­στήρι του Αγίου Γεωρ­γίου όπου εκτός από την ορχή­στρα μας που μας δια­σκε­δά­ζει, παι­χνί­δια που έχουν περάσει στην λήθη της ιστο­ρίας, κάνουν και πάλι δυνα­μικά αισθητά την παρου­σία τους και περι­μέ­νουν μικρούς και μεγά­λους να δια­σκε­δά­σουν όμορφα και απλά όπως είναι το τρά­βηγμα σκοι­νιού, οι τσου­βα­λο­δρο­μίες, οι αυγο­δρο­μίες κ.α. Στον Εορ­τα­σμό του Αγίου Νικο­λάου Πολιού­χου Αγίου της Παστί­δας, ο Σύλ­λο­γος μας ανα­βί­ωσε και καθιέ­ρωσε τον τρόπο που γιόρ­ταζε τα παλιά χρόνια αυτή την ημέρα η Παστίδα. Μετά το τέλος της Θείας Λει­τουρ­γίας το πρωί της Παρα­σκευής τρώμε και χορεύ­ουμε όπως παλιά με τους μου­σι­κούς μας. Παρα­δο­σιακά φαγητά, καζάνια με φασο­λάδα και ρεβυ­θάδα προ­σφέ­ρο­νται σε όλους.

Τα Χρι­στού­γεννα το πρό­γραμμά μας περι­λαμ­βά­νει κάθε χρόνο το «Χρι­στου­γεν­νιά­τικο Χωριό» που ξεκι­νή­σαμε και καθιε­ρώ­σαμε από το 2009 με εντυ­πω­σιακή φάτνη, μου­σι­κές συναυ­λίες, παι­δι­κές θεα­τρι­κές παρα­στά­σεις, πολλές εκπλή­ξεις, ζογκλε­ρικά και ακρο­βα­τικά, δημιουρ­γι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες για τα παιδιά και τον Άγιο Βασίλη να μοι­ρά­ζει δώρα και να φωτο­γρα­φί­ζε­ται με μικρούς και μεγά­λους φίλους. Φέτος πριν λίγες ημέρες πραγ­μα­το­ποι­ή­σαμε μου­σι­κο­χο­ρευ­τική παρά­σταση αφιέ­ρωμα στην Ενσω­μά­τωση της Δωδε­κα­νή­σου με την Μητέρα Ελλάδα, την Κυριακή 3 Μαρτίου 2024 με παρου­σί­αση παρα­δο­σια­κών χορών απ’όλα τα Δωδε­κά­νησα από τα τμήματα του Συλ­λό­γου, απαγ­γε­λία ποι­η­μά­των, ιστο­ρι­κών κει­μέ­νων και παρα­δο­σιακά τρα­γού­δια που γρά­φτη­καν για την Ενσω­μά­τωση από την Χορωδία και τους μου­σι­κούς μας.

Κυρία Φώτη σας, κλεί­νο­ντας, θα ήθελα να σας ευχα­ρι­στήσω πολύ για την ευκαι­ρία που μου δώσατε να ενη­με­ρώσω και εσάς και τον κόσμο για την Ανα­πα­ρά­σταση της κήρυξης της Επα­νά­στα­σης του 1821, αλλά και γενι­κό­τερα για τον Πολι­τι­στικό Σύλλογο Παστί­δας «Καμάρι» και περι­μέ­νουμε τον κόσμο να έρθει για να ζήσει πρω­τό­γνωρα συναι­σθή­ματα από αυτό το ιστο­ρικό γεγονός του Έθνους μας.