Ευθύμιος Λέκκας: «Είναι πιθανό να έχουμε το πιο θερμό καλοκαίρι» – Σενάριο τρόμου για θερμοκρασίες έως και 50 βαθμούς

Ο καθη­γη­τής Γεω­λο­γίας και Δια­χεί­ρι­σης Φυσικών Κατα­στρο­φών, τόνισε πως σε ολό­κληρο τον κόσμο οι προ­ο­πτι­κές για το επόμενο καλο­καίρι είναι δυσοί­ω­νες

Τα σενάρια για τη θερ­μο­κρα­σία το φετινό καλο­καίρι στην πρω­τεύ­ουσα φαντά­ζουν ακραία, αλλά καθώς η χώρα μας βρί­σκε­ται στην «κόκκινη ζώνη» της κλι­μα­τι­κής αλλαγής οι ειδικοί προ­ε­τοι­μά­ζο­νται και προει­δο­ποιούν.

Ο Παγκό­σμιος Μετε­ω­ρο­λο­γι­κός Οργα­νι­σμός έχει εδώ και καιρό χτυ­πή­σει καμπα­νάκι: ότι αν η κλι­μα­τική αλλαγή συνε­χι­στεί, στην Ελλάδα το μέλλον θα θυμίζει κάτι από Αφρική.

Ο Ευθύ­μιος Λέκκας, καθη­γη­τής Γεω­λο­γίας και Δια­χεί­ρι­σης Φυσικών Κατα­στρο­φών, ήταν καλε­σμέ­νος της εκπο­μπής «Κοι­νω­νία Ώρα MEGA» και μίλησε για την κλι­μα­τική αλλαγή.

«Είναι πιθανό να έχουμε το πιο θερμό καλο­καίρι»

Ο Ευθύ­μιος Λέκκας αρχικά σχο­λί­ασε τις προ­βλέ­ψεις για το επίπεδο που θα κυμαν­θούν οι θερ­μο­κρα­σίες το φετινό καλο­καίρι: «Είναι πιθανό να έχουμε το πιο θερμό καλο­καίρι. Σε ολό­κληρο τον κόσμο οι προ­ο­πτι­κές για το επόμενο καλο­καίρι είναι δυσοί­ω­νες. Και αυτό το υπο­γραμ­μί­ζουν οι μεγάλές θερ­μο­κρα­σίες οι οποίες αυτή την στιγμή υπάρ­χουν στην Ισπανία, στην Γαλλία αλλά και σε άλλα μέρη του κόσμου. Η Ανα­το­λική Μεσό­γειος είναι η πιο ευαί­σθητη περιοχή σε όλα αυτά τα φαι­νό­μενα. Όλα αυτά εντάσ­σο­νται σε αυτό που λέμε κλι­μα­τική κρίση».

Και επε­ξή­γησε ο καθη­γη­τής σχετικά με την κλι­μα­τική κρίση: «Κλι­μα­τική κρίση σημαί­νει ότι αυξάνει η θερ­μο­κρα­σία αργά και σταθερά, λόγω της ανθρω­πο­γε­νούς παρέμ­βα­σης και αυτή η αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας δημιουρ­γεί τερά­στια προ­βλή­ματα. Όχι μόνο από την άποψη εκδή­λω­σης πυρ­κα­γιών, της μόλυν­σης της ατμό­σφαι­ρας, της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, όλα αυτά ουσια­στικά κατα­λή­γουν στην ερη­μο­ποί­ηση. Μία ”Σαχάρια εικόνα”, όπου δεν υπάρχει βιο­ποι­κι­λό­τητα και κυρίως δεν υπάρχει η επάρ­κεια νερού και υπάρχει απο­γύ­μνωση του εδάφους και βεβαίως δασικές φωτιές».

Ανα­φο­ρικά με το ύψος των θερ­μο­κρα­σιών ανέφερε ο κ. Λέκκας ότι θα σημειώ­νο­νται υψηλές θερ­μο­κρα­σίες, αλλά παράλ­ληλα θα υπάρ­χουν και πιο έντονα φαι­νό­μενα και με μεγα­λύ­τερη διάρ­κεια σε αυτά.

«Εκείνο που μας απα­σχο­λεί είναι να δούμε την συνεχή αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας, δια­χρο­νικά σε μία δεκα­ε­τία με δεκα­πε­ντα­ε­τία. Δεν θα πρέπει να μας δια­φεύ­γει η γενική εικόνα», τόνισε ο καθη­γη­τής Γεω­λο­γίας και Δια­χεί­ρι­σης Φυσικών Κατα­στρο­φών.

Όπως ανα­φέ­ρει το megatv.com, ερω­τη­θείς ο καθη­γη­τής αν μπο­ρούμε να παρθούν μέτρα πρό­λη­ψης απά­ντησε: «Μπο­ρούμε να πάρουμε και σε ατομικό και σε συλ­λο­γικό επίπεδο και πρέπει να δημιουρ­γη­θεί μια κουλ­τούρα για να παίρ­νουμε μέτρα, σαν κράτη, σαν άτομα και σαν ομάδες, είναι πολύ σημα­ντικό αυτό».

«Σε δύο χρόνια θα ”μπει” η θάλασσα μέσα».

Ειδικά για την Ελλάδα υπο­γράμ­μισε ο καθη­γη­τής: «Το μείζον πρό­βλημα είναι να δια­τη­ρή­σουμε και τα επι­φα­νειακά νερά, αλλά κυρίως τα υπόγεια νερά. Στην Μύκονο αυτή την στιγμή υπάρ­χουν χιλιά­δες γεω­τρή­σεις, οι οποίες αντλούν όσο νερό μπορούν να αντλή­σουν, αλλά μέσα σε δύο χρόνια θα έχουμε υφαλ­μύ­ρωση, δηλαδή θα ”μπει” η θάλασσα μέσα. Αυτό είναι ένα φαι­νό­μενο που δεν ανα­στρέ­φε­ται».

Σενάριο τρόμου για θερ­μο­κρα­σίες έως και 50 βαθμούς στην Ελλάδα

Απο­λύ­τως επι­κίν­δυνη για την ανθρώ­πινη ζωή θα ήταν μια θερ­μο­κρα­σία 48° C στην Αθήνα, σύμφωνα με τους επι­στή­μο­νες.

Παρότι, όπως εξηγούν, πρό­κει­ται για ένα ακραίο σενάριο, η χώρα μας βρί­σκε­ται στην «κόκκινη ζώνη» της κλι­μα­τι­κής αλλαγής: τα τελευ­ταία 30 χρόνια παρα­τη­ρεί­ται μεγάλη άνοδος της θερ­μο­κρα­σίας στην Ελλάδα, με τη μέση τιμή σε όλα τα σημεία της επι­κρά­τειας να έχει αυξηθεί κατά 1,3 βαθμούς Κελσίου.

Όπως γράφουν «Τα Νέα», η άνοδος του υδραρ­γύ­ρου, τα παρα­τε­τα­μένα δια­στή­ματα ξηρα­σίας και τα έντονα πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα λόγω ραγδαίων βρο­χο­πτώ­σεων συν­θέ­τουν τις ακραίες συν­θή­κες του μέλ­λο­ντός μας: πρό­σφατη μελέτη του ΑΠΘ εκτιμά ότι ο αριθμός των ημερών με θερ­μο­κρα­σία άνω των 35 βαθμών Κελσίου θα αυξηθεί έως και κατά 16 ημέρες τον χρόνο σε ορι­σμέ­νες περιο­χές της Ελλάδας μέχρι το 2050, γεγονός το οποίο, σε συν­δυα­σμό με τους αρνη­τι­κούς δείκτες των βρο­χο­πτώ­σεων, ανα­μέ­νε­ται να επη­ρε­ά­σει σοβαρά βασικές ελλη­νι­κές καλ­λιέρ­γειες, όπως το σιτάρι, η πατάτα, η ντομάτα, η ελιά και το αμπέλι.

Όπως επι­ση­μαί­νει μιλώ­ντας στα «ΝΕΑ» ο Κώστας Λαγου­βάρ­δος, μετε­ω­ρο­λό­γος και διευ­θυ­ντής Ερευνών στο Εθνικό Αστε­ρο­σκο­πείο Αθηνών, από το 2011 και μετά η θερ­μο­κρα­σία στην Ελλάδα υπερ­βαί­νει κάθε χρόνο τη μέση τιμή των 14,2° C, με ρεκόρ τα έτη 2017 και 2018 που έφτασε τους 15° C.

«Στη χώρα μας παρα­τη­ρού­νται δύο φαι­νό­μενα: το ένα είναι ότι έχουμε μεγάλη αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας. Η αύξηση αυτή δεν είναι παντού η ίδια, κυμαί­νε­ται μεταξύ 1 και 1,5° C. Στην Αθήνα, για παρά­δειγμα, είναι της τάξεως του +1,5° C. Το δεύτερο είναι ότι ενώ το ετήσιο ύψος βροχής παρα­μέ­νει σταθερό ως άθροι­σμα ή είναι και λίγο αυξη­τικό, έχουμε μείωση του αριθμού των ημερών με βρο­χό­πτωση. Δηλαδή έχουμε λιγό­τε­ρες μέρες βροχής και όταν βρέχει, βρέχει πάρα πολύ. Οι λιγό­τε­ρες μέρες βροχής με μεγάλη ραγδαιό­τητα σημαί­νουν μεγα­λύ­τε­ρες περιό­δους ξηρα­σίας και ταυ­τό­χρονα κίνδυνο για πλημ­μυ­ρικά φαι­νό­μενα και προ­βλή­ματα για τη γεωργία» εξηγεί.

Απειλή για την ανθρώ­πινη ζωή

Τι θα συνέ­βαινε, όμως, στην Αθήνα αν η μέγιστη τιμή έφτανε μια καλο­και­ρινή μέρα τους 48 ή 49° C, όπως προ­βλέ­πει το σενάριο της «Liberation» για τη Γαλλία; «Πρό­κει­ται για μια τελείως ακραία θερ­μο­κρα­σία που ξεπερνά οποιο­δή­ποτε σενάριο, αφού στην Αθήνα η μέγιστη τιμή που έχουμε κατα­γρά­ψει είναι 44,8° C. Μια θερ­μο­κρα­σία της τάξεως των 48° C είναι οπωσ­δή­ποτε επι­κίν­δυνη για την ανθρώ­πινη ζωή, ειδικά αν έχει μεγάλη διάρ­κεια. Δεν χρειά­ζε­ται να πάμε μακριά για να φαντα­στούμε τις επι­πτώ­σεις: το 2007 με τον μεγάλο καύσωνα είχαμε δασικές πυρ­κα­γιές χωρίς άνεμο και είχαμε και νεκρούς. Αυτές οι θερ­μο­κρα­σίες συνι­στούν απειλή για την ανθρώ­πινη ζωή».

Τις επι­πτώ­σεις της αύξησης της θερ­μο­κρα­σίας στο άμεσο και μακρινό μέλλον εκτί­μη­σαν ερευ­νη­τές του ΑΠΘ σε πρό­σφατη μελέτη που πραγ­μα­το­ποί­η­σαν στο πλαίσιο του CLIMPACT, του Εθνικού Δικτύου για την Κλι­μα­τική Αλλαγή.

«Σύμφωνα με τα απο­τε­λέ­σματα της έρευνας, στην Ελλάδα μέχρι το 2050 ανα­μέ­νε­ται μεσο­σταθ­μική αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας κατά 1,5° C και αύξηση 2,5° C ως το τέλος του 21ου αιώνα. Εκτός από τη μεσο­σταθ­μική αύξηση, ακόμη πιο σημα­ντι­κοί είναι οι ακραίοι δείκτες οι οποίοι σε αυτές τις περι­πτώ­σεις κινού­νται εκθε­τικά καθι­στώ­ντας την κατά­σταση ακόμη πιο απαι­σιό­δοξη για την Ελλάδα», λέει στα «ΝΕΑ» ένας από τους συντά­κτες της μελέτης, ο Θεό­δω­ρος Μαυ­ρομ­μά­της, ανα­πλη­ρω­τής καθη­γη­τής στο Τμήμα Γεω­λο­γίας του ΑΠΘ, με ειδί­κευση στην αγρο­κλι­μα­το­λο­γία.

Έλλειμμα νερού την άνοιξη

Σύμφωνα με την έρευνα, «το αυξη­μένο έλλειμμα νερού την άνοιξη ανα­μέ­νε­ται να επη­ρε­ά­σει αρνη­τικά το σιτάρι, την πατάτα και την ελιά το καλο­καίρι, την ντομάτα και το αμπέλι την άνοιξη και το καλο­καίρι, ιδιαί­τερα το δεύτερο μισό του 21ου αιώνα, σύμφωνα με το σενάριο για το μακρινό μέλλον». Αλλωστε, όπως εξηγεί ο κ. Μαυ­ρομ­μά­της, «η ραγδαιό­τητα της βροχής είναι ένας από τους ακραί­ους δείκτες. Μεγα­λύ­τε­ρες ποσό­τη­τες βροχής σε λιγό­τε­ρες μέρες σημαί­νει ότι το έδαφος δεν μπορεί να εκμε­ταλ­λευ­τεί το νερό που δέχεται, το οποίο τελικά χάνεται σαν απορροή. Οι ξηρικές καλ­λιέρ­γειες, όπως το σιτάρι, είναι αυτές που θα επη­ρε­α­στούν πρώτες και σε μεγάλο βαθμό. Το καλα­μπόκι για παρά­δειγμα δεν θα επη­ρε­α­στεί άμεσα, όμως θα έχει ανάγκη από πολύ περισ­σό­τερη άρδευση».

Ο Παγκό­σμιος Μετε­ω­ρο­λο­γι­κός Οργα­νι­σμός έχει εδώ και καιρό χτυ­πή­σει καμπα­νάκι: αν η κλι­μα­τική αλλαγή συνε­χι­στεί, στην Ελλάδα το μέλλον θα θυμίζει κάτι από Αφρική.

Πηγή vradini.gr / protothema.gr