Γ. Χαρίτος : Η «επόμενη μέρα» των Δρούζων θα κρίνει την φυσιογνωμία όλης της «νέας» Συρίας

Η πορεία των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων για επί­τευξη εκε­χει­ρίας στη Γάζα και οι λεπτές ισορ­ρο­πίες που θα κρίνουν την θέση των μειο­νο­τή­των στην «νέα» Συρία που ελέγ­χε­ται πλέον από την ισλα­μι­στική ηγεσία των σου­νι­τών ανταρ­τών τέθηκαν στο επί­κε­ντρο της συζή­τη­σης του Γαβριήλ Χαρίτου, επι­σκέ­πτη καθη­γητή διεθνών σχέσεων στο Πάντειο Πανε­πι­στή­μιο, ερευ­νητή του ΕΛΙΑΜΕΠ και του κυπρια­κού Ινστι­τού­του Μελετών Πολι­τι­κής και Δημο­κρα­τίας (ΙΜΠΔ) με την δημο­σιο­γράφο Ευαγ­γε­λία Μπαλ­τα­τζή στην καθη­με­ρινή ειδη­σε­ο­γρα­φική εκπομπή «Ναι μεν, αλλά» του Πρώτου Προ­γράμ­μα­τος 91,6 και 105,8 του ραδιο­φώ­νου της ΕΡΤ.

Ανα­φε­ρό­με­νος στην πορεία των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων για επί­τευξη εκε­χει­ρίας στη Γάζα με αντάλ­λαγμα την απε­λευ­θέ­ρωση των ισραη­λι­νών ομήρων που κρα­τού­νται από την οργά­νωση Χαμάς, ο κ. Χαρίτος τόνισε ότι, πράγ­ματι, τα τελευ­ταία εικο­σι­τε­τρά­ωρα, φαί­νε­ται να σημειώ­νε­ται πρόοδος. Σημα­ντική ένδειξη γι’ αυτό απο­τέ­λεσε χθεσινή δήλωση του Ισραη­λι­νού Πρω­θυ­πουρ­γού Βενια­μίν Νετα­νιά­χου ενώπιον της ολο­μέ­λειας της Κνέσετ, ότι «σημειώ­νε­ται σημα­ντική πρόοδος στο όλο ζήτημα». Πρό­κει­ται για την πρώτη επίσημη αναφορά του Νετα­νιά­χου για το συγκε­κρι­μένο θέμα, πλην όμως τόνισε ότι το παρά­θυρο ευκαι­ρίας για επί­τευξη συμ­φω­νίας δεν δια­φαί­νε­ται να διαρ­κέ­σει επ’ άπειρον. Ωστόσο, όπως επε­σή­μανε ο κ. Χαρίτος, σε αντί­θεση με προη­γού­με­νους κύκλους παρα­σκη­νια­κών επαφών, διαρ­ρέ­ουν στα τοπικά ΜΜΕ λεπτο­μέ­ρειες για ζητή­ματα που δεν θίγο­νταν μέχρι πρό­τι­νος. Για παρά­δειγμα, έχει σημασία ότι η Χαμάς άφησε να διαρ­ρεύ­σει ότι ακο­λου­θεί μία πιο «ευέ­λι­κτη στάση» ως προς το ενδε­χό­μενο να απε­λευ­θε­ρώ­σει ήδη από το πρώτο στάδιο της εκε­χει­ρίας ισραη­λι­νούς ομήρους που δια­θέ­τουν και στρα­τιω­τική ιδιό­τητα. Παράλ­ληλα, η ισραη­λινή πλευρά φαί­νε­ται πως έχει κατα­λή­ξει από ποια σημεία του θύλακα προ­τί­θε­ται να απο­σύ­ρει τα στρα­τεύ­ματά της – ένα ζήτημα που, μέχρι  πρό­τι­νος του­λά­χι­στον, απο­τε­λούσε για τους Ισραη­λι­νούς μία από τις πολλές «κόκ­κι­νες γραμμές».

Ωστόσο, ο Γαβριήλ Χαρίτος εκτί­μησε ότι το βασικό θέμα-κλειδί των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων απο­τε­λεί το ερώτημα εάν κατά η «επόμενη μέρα» θα βρει την Χαμάς να δια­τη­ρεί την παρου­σία της στην μετα­πο­λε­μική Γάζα. Ένα τέτοιο ενδε­χό­μενο βρίσκει παντε­λώς αντί­θετη την ισραη­λινή πλευρά. Με βάση αυτό το δεδο­μένο, και προ­κει­μέ­νου να ευο­δω­θούν οι τρέ­χου­σες προ­σπά­θειες επί­τευ­ξης συμ­φω­νίας, ο κ. Χαρίτος εξέ­φρασε την εκτί­μηση ότι θα είναι ανα­πό­φευ­κτο να συμ­φω­νη­θεί σε ποια χώρα ή σε ποιες χώρες πρό­κει­ται να εξο­ρι­στούν ηγετικά στελέχη της Χαμάς που βρί­σκο­νται στη Γάζα και υπό ποιες εγγυ­ή­σεις θα συμβεί αυτό, που θα δια­σφα­λί­ζουν την σωμα­τική τους ακε­ραιό­τητα. Παρότι το ερώτημα αυτό δεν ανα­δει­κνύ­ε­ται ιδιαί­τερα από κανένα δημο­σιο­γρα­φικό μέσο στο Ισραήλ ή στο εξω­τε­ρικό, αναμ­φί­βολα απο­τε­λεί το βασικό ερώτημα που ανα­ζη­τεί απά­ντηση, ήδη από τους πολλούς αλλε­πάλ­λη­λους κύκλους επαφών που προη­γή­θη­καν τους τελευ­ταί­ους μήνες. Στις υπο­ψή­φιες χώρες που έχουν συζη­τη­θεί κατά καιρούς ότι θα ανα­λά­βουν την «φιλο­ξε­νία» των ηγε­τι­κών στε­λε­χών της Χαμάς συγκα­τα­λέ­γε­ται η Τουρκία, το Ιράν και η πάλαι ποτέ Συρία του καθε­στώ­τος Άσαντ. Τελευ­ταία όμως, επα­να­φέ­ρε­ται το ενδε­χό­μενο «φιλο­ξε­νίας» της Χαμάς στην Μαλαι­σία – μία λύση που φερόταν να είχε εξε­τά­σει και απορ­ρί­ψει ο τότε εν ζωή ηγέτης του πολι­τι­κού σκέλους της οργά­νω­σης, Ισμαήλ Χανίγια. Παρ’ όλα αυτά, τελευ­ταίες διαρ­ροές ανα­φέ­ρουν και πάλι αυτό το ενδε­χό­μενο ως περισ­σό­τερο πιθανό – αν και επι­σή­μως η κυβέρ­νηση της Κουάλα Λου­μπούρ δεν επι­βε­βαιώ­νει, αλλά ούτε και δια­ψεύ­δει.

Μεγάλη κινη­τι­κό­τητα για την θέση των Δρούζων στην «νέα» Συρία

Η «νέα» Συρία των ισλα­μι­στών σου­νι­τών ανταρ­τών της οργά­νω­σης Ταχρίρ Αλ-Σαμ (HTS) προ­σπα­θεί να βρει τον νέο της βημα­τι­σμό για την δική της «επόμενη μέρα», καλού­μενη πρω­τί­στως να δια­χει­ρι­στεί το φλέγον ζήτημα του καθε­στώ­τος που θα ισχύσει για τις τρεις σημα­ντι­κό­τε­ρες μειο­νό­τη­τες που δια­βιούν στη χώρα: Τους Δρού­ζους (συμπα­γής πλη­θυ­σμός των οποίων υπάρχει στην επαρχία Σου­έϊ­ντα, στην νότια Συρία επί της μεθο­ρίου με την Ιορ­δα­νία και κοντά στα συριακά εδάφη που ελέγ­χο­νται από τον ισραη­λινό στρατό αφότου κατέρ­ρευσε το καθε­στώς Άσαντ), τους Κούρ­δους (στην βορειο­α­να­το­λική Συρία στα σύνορα με την Τουρκία και το Ιράκ) και τους Αλε­βί­τες (οι οποίοι, αφότου κατέρ­ρευσε το καθε­στώς Άσαντ, με το οποίο είχαν ιδιαί­τε­ρους δεσμούς, έχουν αφεθεί από τους αντάρ­τες να μετα­κι­νη­θούν είτε προς τις μεσο­γεια­κές ακτές της χώρας, πλησίον των ρωσικών στρα­τιω­τι­κών βάσεων της Λατ­τά­κειας και της Ταρτούς, είτε να περά­σουν τα σύνορα και να κατα­φύ­γουν στον γει­το­νικό Λίβανο).

Ανα­φε­ρό­με­νος στις λεπτές ισορ­ρο­πίες που τελούν υπό δια­μόρ­φωση την επαύ­ριον της επι­κρά­τη­σης των ανταρ­τών της HTS, ο Γαβριήλ Χαρίτος επε­σή­μανε την αυξη­μένη κινη­τι­κό­τητα που παρα­τη­ρεί­ται στις τάξεις της εθνο­θρη­σκευ­τι­κής κοι­νό­τη­τας των Δρούζων της νότιας Συρίας. Συγκε­κρι­μένα, επειδή οι Δρούζοι κατοι­κούν σε τέσ­σε­ρεις δια­φο­ρε­τι­κές χώρες (Συρία, Λίβανο, Ισραήλ και Ιορ­δα­νία), και δεδο­μέ­νης της εμπε­δω­μέ­νης ανά τους αιώνες κουλ­τού­ρας δια­τή­ρη­σης ‘άτυπων διαύλων’ συντο­νι­σμού μεταξύ των Δρούζων δημο­γε­ρό­ντων/Σεΐ­χη­δων που απο­φα­σί­ζουν ποιες τοπικές συμ­μα­χίες θα συνά­ψουν οι τοπικές τους κοι­νό­τη­τες, παρου­σιά­ζει ενδια­φέ­ρον το φαι­νό­μενο ότι δεν έχουν κατα­λή­ξει ακόμα ποιο καθε­στώς θα προ­τι­μή­σουν να απο­δε­χθούν για τους Δρού­ζους της συρια­κής επαρ­χίας Σου­έ­ΐ­ντα, που απο­τε­λεί και την ιστο­ρική κοιτίδα της εθνο­θρη­σκευ­τι­κής τους κοι­νό­τη­τας ανά τους αιώνες.

Ο κ. Χαρίτος παρέ­θεσε τις εξής σημα­ντι­κές εξε­λί­ξεις που δια­δρα­μα­τί­ζο­νται το τελευ­ταίο δεκα­ή­μερο. Προτού καν περά­σουν τα πρώτα δύο εικο­σι­τε­τρά­ωρα από την κατάρ­ρευση του καθε­στώ­τος Άσαντ, ο ηγέτης των Δρούζων του Ισραήλ, Μουάφακ Ταρίφ, μετέβη αρχικά στο Αμπού Ντάμπι, όπου συνα­ντή­θηκε με τον Πρόεδρο των ΗΑΕ, Σεΐχη Μοχά­μαντ Μπιν Ζάγιεντ, και στη συνέ­χεια στο Τελ Αβίβ, όπου συνα­ντή­θηκε με τον Πρω­θυ­πουργό Βενια­μίν Νετα­νιά­χου, μετα­φέ­ρο­ντας το αίτημα των Δρούζων της Συρίας, να συνερ­γα­στούν το Ισραήλ και τα ΗΑΕ για να ισχύσει καθε­στώς ευρείας αυτο­νο­μίας των Δρούζων στο πλαίσιο της «νέας» Συρίας, ή ακόμα και να απο­κτή­σουν ανε­ξάρ­τητο κράτος – κάτι που θα γινόταν για πρώτη φορά στην Ιστορία της συγκε­κρι­μένη εθνο­θρη­σκευ­τι­κής κοι­νό­τη­τας. Από την άλλη όμως, στα μέσα της περα­σμέ­νης εβδο­μά­δας, αντι­προ­σω­πεία των ανταρ­τών της HTS μετέβη στην επαρχία Σου­έϊ­ντα, σε μία προ­σπά­θεια να πείσει τους τοπι­κούς Δρού­ζους δημο­γέ­ρο­ντες να μην προ­τι­μή­σουν απο­σχι­στι­κές λύσεις. Την περα­σμένη Κυριακή, ο ηγέτης των Δρούζων του Λιβάνου, Ουαλίντ Τζου­μπλάτ, μετέβη στην Δαμασκό – την ίδια, μάλιστα, ημέρα της επί­σκε­ψης του Τούρκου Υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών Χακάν Φιντάν – όπου, αφού συνα­ντή­θηκε με τον νέο ισχυρό άνδρα της Συρίας και ηγέτη των ανταρ­τών, δήλωσε ότι «οι Δρούζοι του Λιβάνου επι­θυ­μούν να δουν μία Συρία ενιαία», προ­σθέ­το­ντας ότι «πρέπει να αντι­με­τω­πι­στεί η ισραη­λινή επε­κτα­τι­κό­τητα» – μία δήλωση που, εμμέσως πλην σαφώς, απηχεί τις απόψεις των Δρούζων του Λιβάνου όσον αφορά το μελ­λο­ντικό καθε­στώς των ομο­ε­θνών τους που δια­βιούν εντός της συρια­κής επι­κρά­τειας.

Απο­τι­μώ­ντας τις εξε­λί­ξεις που σχε­τί­ζο­νται με την «επόμενη μέρα» των Δρούζων της Συρίας, ο Γαβριήλ Χαρίτος σχο­λί­ασε ότι η θεσμική «λύση» που τελικά θα εφαρ­μο­στεί, μοιραία θα απο­τε­λέ­σει ένα σημα­ντικό πρό­κριμα/μοντέλο ανά­λο­γης διευ­θέ­τη­σης για την θέση των Κούρδων και των Αλε­βι­τών στο πλαίσιο της «νέας» Συρίας. Έτι περαι­τέρω – και επειδή καθ’ όπως φαί­νε­ται η λύση για τους Κούρ­δους θα είναι αυτή που θα προ­κύ­ψει από την δύναμη των όπλων – η διευ­θέ­τηση του ζητή­μα­τος των Δρούζων θα απο­τε­λέ­σει πρό­κριμα κυρίως για την θέση των Αλε­βι­τών, η κοιτίδα των οποίων ανέ­κα­θεν θεω­ρού­νταν οι συρια­κές μεσο­γεια­κές ακτές, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται για τις περι­φε­ρεια­κές ισορ­ρο­πίες στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και τον καθο­ρι­σμό των θαλασ­σίων ζωνών της.

Σύνταξη Δανάη Γρα­φά­κου

Πηγή: ertnews.gr