Αυξήσεις 2,5%-3% στον κατώτατο μισθό βγάζει ο αλγόριθμος

Αυξή­σεις κατώ­τα­του μισθού της τάξης του 2,5% με 3% περίπου προ­κύ­πτουν με βάση τη νέα φόρ­μουλα του νομο­σχε­δίου του υπουρ­γείου Εργα­σίας που θα εφαρ­μο­στεί μετά το 2028, σύμφωνα με εκτι­μή­σεις οικο­νο­μι­κών ανα­λυ­τών. Οι εκτι­μή­σεις βασί­ζο­νται στα ιστο­ρικά δεδο­μένα της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας για την παρα­γω­γι­κό­τητα. Αν αυτή επι­τα­χυν­θεί σημα­ντικά, θα μπο­ρούσε να εξα­σφα­λί­σει καλύ­τερο απο­τέ­λε­σμα.

Οι ίδιοι υπο­λο­γί­ζουν, εξάλλου, ότι αν είχε εφαρ­μο­στεί ο μαθη­μα­τι­κός τύπος που προ­βλέ­πει το σχετικό νομο­σχέ­διο του υπουρ­γείου Εργα­σίας από το 2019, οι αυξή­σεις που θα είχαν δοθεί δεν θα διέ­φε­ραν σωρευ­τικά από αυτές που δόθηκαν στην πράξη.

Το νομο­σχέ­διο προ­κά­λεσε πολλές συζη­τή­σεις σχετικά με το αν είναι σωστό ή όχι να απο­φα­σί­ζο­νται με αυτόν τον τρόπο, δηλαδή με έναν μαθη­μα­τικό τύπο, οι αυξή­σεις των κατώ­τα­των μισθών στο μέλλον. Πριν από αυτό το ερώτημα, όμως, έχει ενδια­φέ­ρον να απα­ντη­θεί σε ποιες αυξή­σεις κατα­λή­γει ο μαθη­μα­τι­κός τύπος που επέλεξε η κυβέρ­νηση. Με βάση αυτόν, η αύξηση θα είναι ίση με τον πλη­θω­ρι­σμό των νοι­κο­κυ­ριών που βρί­σκο­νται στο χαμη­λό­τερο 20% της εισο­δη­μα­τι­κής κατα­νο­μής, συν το ήμισυ της μετα­βο­λής της αγο­ρα­στι­κής δύναμης του γενικού δείκτη μισθών.

Η κεντρική ιδέα είναι ότι με αυτόν τον τρόπο οι αυξή­σεις θα καλύ­πτουν τον πλη­θω­ρι­σμό, και μάλιστα αυτόν που αφορά τα φτω­χό­τερα τμήματα του πλη­θυ­σμού, ο οποίος είναι κατά κανόνα υψη­λό­τε­ρος, και επι­πλέον θα μοι­ρά­ζουν ένα «μέρισμα» από την αύξηση της παρα­γω­γι­κό­τη­τας της οικο­νο­μίας. Αυτή απο­τυ­πώ­νε­ται στη μετα­βολή της αγο­ρα­στι­κής δύναμης του γενικού δείκτη μισθών.

Σε δια­βού­λευση το σχέδιο νόμου για τον κατώ­τατο μισθό

Τι προ­κύ­πτει λοιπόν από την εφαρ­μογή του μαθη­μα­τι­κού τύπου; Ακόμη δεν μπορεί να υπο­λο­γι­στεί με ακρί­βεια, γιατί δεν έχει καταρ­τι­σθεί από την ΕΛΣΤΑΤ ο σχε­τι­κός δείκτης τιμών κατα­να­λωτή για τα νοι­κο­κυ­ριά στο χαμη­λό­τερο 20% της εισο­δη­μα­τι­κής κατα­νο­μής, ενώ ο δείκτης μισθών της ΕΛΣΤΑΤ ανα­μέ­νε­ται να τρο­πο­ποι­η­θεί, επίσης. Ωστόσο, κάποιοι κατά προ­σέγ­γιση υπο­λο­γι­σμοί μπορούν να γίνουν. Η Διεύ­θυνση Οικο­νο­μι­κής Ανά­λυ­σης της Εθνικής Τρά­πε­ζας (επι­κε­φα­λής οικο­νο­μο­λό­γος Νίκος Μαγ­γί­νας) επι­χεί­ρησε έναν τέτοιο απλο­ποι­η­μένο υπο­λο­γι­σμό, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας τον δείκτη μισθών της ΕΛΣΤΑΤ και τον απλό πλη­θω­ρι­σμό (όχι των φτωχών), και κατέ­ληξε στο συμπέ­ρα­σμα ότι η σωρευ­τική αύξηση μισθών από το 2019 θα έπρεπε να είναι 27%. Τόση περίπου ήταν και στην πράξη, με το υφι­στά­μενο σύστημα, με βάση το οποίο απο­φα­σί­ζει ουσια­στικά η κυβέρ­νηση, κατόπιν ειση­γή­σεων των φορέων. Μάλιστα, οι υπο­λο­γι­σμοί της τρά­πε­ζας ανα­φέ­ρουν ότι ο πλη­θω­ρι­σμός των φτωχών (με βάση ένα χαλαρό όριο, για εισο­δή­ματα κάτω των 1.000 ευρώ τον μήνα) ήταν υψη­λό­τε­ρος κατά 2 ποσο­στιαίες μονάδες μόνο το 2022, με την ενερ­γειακή κρίση, ενώ τα υπό­λοιπα χρόνια η διαφορά με τον απλό πλη­θω­ρι­σμό ήταν της τάξης του 0,5 της ποσο­στιαίας μονάδας.

Συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με αυτή την εκτί­μηση των οικο­νο­μο­λό­γων της Εθνικής, αν εφαρ­μο­ζό­ταν ο συγκε­κρι­μέ­νος τύπος στο παρελ­θόν (με τον απλό πλη­θω­ρι­σμό και τον υφι­στά­μενο δείκτη μισθών της ΕΛΣΤΑΤ) θα οδη­γούσε σε αυξή­σεις 1,6% το 2019 και το 2020, 0,1% το 2021, 6,1% το 2022, 10,9% το 2023 και 6,5% το 2024.

Για το μέλλον, και συγκε­κρι­μένα από το 2028, οι ανα­λυ­τές ανα­φέ­ρουν ότι εφόσον ο πλη­θω­ρι­σμός υπο­χω­ρή­σει κοντά στον στόχο της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας για 2% και η παρα­γω­γι­κό­τητα κινηθεί στον ιστο­ρικό της μέσο όρο, περίπου 1,5%, η αύξηση του κατώ­τα­του μισθού θα είναι περίπου 2,5%-3%. Αν η παρα­γω­γι­κό­τητα αυξηθεί, όπως ευελ­πι­στεί η κυβέρ­νηση, θα είναι λίγο υψη­λό­τερη.

Αν ο μαθη­μα­τι­κός τύπος είχε εφαρ­μο­στεί από το 2019, οι αυξή­σεις που θα είχαν δοθεί δεν θα διέ­φε­ραν σωρευ­τικά από αυτές που δόθηκαν.

Αυτά θα συμβούν αφού φθάσει ο κατώ­τα­τος μισθός στα 950 ευρώ το 2027, όπως είναι ο στόχος της κυβέρ­νη­σης, από 830 ευρώ σήμερα.

Οι δια­φω­νίες

Πέρα από τους αριθ­μούς υπάρχει βεβαίως και η πολι­τική. Στην κυβέρ­νηση υπο­στη­ρί­ζουν πως το σύστημα που προ­τεί­νουν είναι προς το συμ­φέ­ρον των εργα­ζο­μέ­νων, χωρίς να θίγεται η αντα­γω­νι­στι­κό­τητα της οικο­νο­μίας, και εξα­σφα­λί­ζει προ­βλε­ψι­μό­τητα. Αλλά στην αντι­πο­λί­τευση υπάρ­χουν απόψεις υπέρ της επα­να­φο­ράς των συλ­λο­γι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων ως βασικού εργα­λείου.

Μιλώ­ντας στον ΣΚΑΪ η υπεύ­θυνη πολι­τι­κού σχε­δια­σμού του ΠΑΣΟΚ Αννα Δια­μα­ντο­πού­λου υπο­στή­ριξε ότι ο αλγό­ριθ­μος μπορεί να είναι ένα εργα­λείο για δια­μόρ­φωση σενα­ρίων, όμως οι απο­φά­σεις πρέπει να λαμ­βά­νο­νται μετά από συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις. «Πουθενά ο μισθός δεν καθο­ρί­ζε­ται μόνο από έναν αλγό­ριθμο», είπε.

Η ευρω­παϊκή οδηγία, στην οποία βασί­ζε­ται άλλωστε και το νομο­σχέ­διο, ορίζει ότι το ποσοστό κάλυψης των συλ­λο­γι­κών συμ­βά­σεων πρέπει να φθάσει του­λά­χι­στον στο 80%, και αν είναι πιο χαμηλό να καταρ­τι­σθούν σχέδια δράσης για την αύξησή του. Στην Ελλάδα, λέει η κ. Δια­μα­ντο­πού­λου, η κάλυψη βρί­σκε­ται στο 16%.

Σε σχέση με την παρα­γω­γι­κό­τητα τονίζει ότι είναι πολύ χαμηλή στην Ελλάδα. Επι­κα­λεί­ται μάλιστα, μιλώ­ντας στην «Κ», το στοι­χείο από το βιβλίο των Μάνου Ματσαγ­γάνη και Αντον Χέμερικ (Who’s afraid of the welfare state now?), σύμφωνα με το οποίο η παρα­γω­γι­κό­τητα είναι τρι­πλά­σια στην Ολλαν­δία σε σχέση με την Ελλάδα και γενικά τείνει να είναι πολύ υψη­λό­τερη σε χώρες όπου οι εργα­ζό­με­νοι εργά­ζο­νται λιγό­τε­ρες ώρες.

Αντί­θετα, η κυβερ­νη­τική άποψη, όπως τη δια­τυ­πώ­νει μιλώ­ντας στην «Κ» ο πρό­ε­δρος του Συμ­βου­λίου Οικο­νο­μι­κών Εμπει­ρο­γνω­μό­νων Μιχάλης Αργυρού, ανα­φέ­ρει ότι οι κοι­νω­νι­κοί εταίροι δεν εκπρο­σω­πούν το σύνολο της κοι­νω­νίας (ανέρ­γους, νέα γενιά) και συνεπώς οι διμε­ρείς δια­πραγ­μα­τεύ­σεις δεν είναι αντι­προ­σω­πευ­τι­κές. Επίσης δεν έχουν ανα­πτύ­ξει καμία κουλ­τούρα συναί­νε­σης.

Κατά την άποψη του κ. Αργυρού, η φόρ­μουλα που προ­τεί­νε­ται προ­στα­τεύει την οικο­νο­μία από λάθη, όπως αυτά που έγιναν στο παρελ­θόν και στοί­χι­σαν σε απώλεια αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας, αλλά και από ενδε­χό­με­νες κατα­χρή­σεις της κυβέρ­νη­σης. «Το ελλη­νικό πλαίσιο δια­πραγ­μά­τευ­σης πριν από την κρίση απέτυχε πατα­γω­δώς να προ­στα­τεύ­σει την οικο­νο­μία. Υπήρξε αλό­γι­στη αύξηση μισθών, με απο­τέ­λε­σμα να υπο­φέ­ρουν οι εργα­ζό­με­νοι όταν η φούσκα έσκασε», λέει. Μιλάει επίσης για την προ­βλε­ψι­μό­τητα που εξα­σφα­λί­ζε­ται, ενώ εκτιμά ότι στο μέλλον η παρα­γω­γι­κό­τητα θα αυξά­νε­ται και επο­μέ­νως θα ενι­σχύ­ο­νται και οι αυξή­σεις των κατώ­τα­των μισθών.

Πηγή: kathimerini.gr