Πρωτογενές έλλειμμα… γνώσεων

Ο δημό­σιος διά­λο­γος κατα­πιά­νε­ται συχνά με σύν­θε­τους οικο­νο­μι­κούς όρους. Στα πρω­το­σέ­λιδα των εφη­με­ρί­δων, τα τηλε­ο­πτικά δελτία ειδή­σεων, τα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, αλλά και τις πολι­τι­κές συζη­τή­σεις με φίλους, εμφα­νί­ζο­νται όροι όπως spreads, ανα­διάρ­θρωση χρέους, ποσο­τική χαλά­ρωση, πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα κ.ο.κ.

Η ευρεία αποδοχή μύθων για θέματα όπως το φερό­μενο ως φου­σκω­μένο έλλειμμα, oι αιτίες χρε­ο­κο­πίας των ασφα­λι­στι­κών ταμείων και οι δυνα­τό­τη­τες του Αρτέμη Σώρρα να δια­σώ­σει τη χώρα, έχει δημιουρ­γή­σει την αίσθηση ότι η κοινή γνώμη –αλλά και πολλοί από όσους τη δια­μορ­φώ­νουν– έχει μάλλον θολή εικόνα της οικο­νο­μι­κής πραγ­μα­τι­κό­τη­τας. Η έρευνα που διε­ξή­γαγε η ΚΑΠΑ Research (σε αντι­προ­σω­πευ­τικό δείγμα 1.500 Ελλήνων, ηλικίας 18 έως 65 ετών) για την Τράπεζα της Ελλάδος επι­βε­βαιώ­νει πανη­γυ­ρικά την άποψη.

Περισ­σό­τε­ροι από το 70% των Ελλήνων έχουν σοβαρές ελλεί­ψεις στις χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κές τους γνώσεις. «Μελέτες δεί­χνουν ότι το επίπεδο οικο­νο­μι­κού αναλ­φα­βη­τι­σμού στη χώρα είναι υψη­λό­τερο από τον μέσο όρο της Ε.Ε.» δηλώνει στην «Κ» ο Πάνος Τσα­κλό­γλου, καθη­γη­τής του Οικο­νο­μι­κού Παν. Αθηνών. «Ομως η κατά­ταξη ορι­σμέ­νων σημα­ντι­κών χωρών (π.χ. Ιταλία) ήταν ακόμα χαμη­λό­τερη από αυτή της χώρας μας». Η έρευνα της Standard & Poor’s για το 2014 τοπο­θε­τεί το επίπεδο αναλ­φα­βη­τι­σμού στη χώρα μας στο 55%, έναντι ευρω­παϊ­κού μέσου όρου 48%. Στις χώρες της Β. Ευρώπης (Γερ­μα­νία, Ολλαν­δία, Δανία, Σουηδία), το ποσοστό κυμαί­νε­ται κάτω από 35%.

Σύμφωνα με τον κ. Τσα­κλό­γλου, το μικρό μέγεθος της συντρι­πτι­κής πλειο­νό­τη­τας των επι­χει­ρή­σεων στην Ελλάδα απο­τε­λεί αρνη­τικό παρά­γο­ντα για τη χρη­μα­το­οι­κο­νο­μική τους κατάρ­τιση. Οσο για τους πολι­τι­κούς, «το επίπεδο είναι απο­καρ­διω­τικό, καθώς δεν είναι ασυ­νή­θι­στο το φαι­νό­μενο να μην μπορούν να αρθρώ­σουν δημο­σίως ένα συνε­κτικό οικο­νο­μικό επι­χεί­ρημα», σημειώ­νει.

Ως προς την έρευνα, στην ερώτηση για τον ανα­το­κι­σμό (σχετικά με το πόσα χρήματα θα έχει στον λογα­ρια­σμό του έπειτα από πέντε χρόνια κάποιος που τοπο­θέ­τησε 1.000 ευρώ εκεί με επι­τό­κιο 2%), απά­ντησε σωστά («πάνω από 1.100 ευρώ») το 43% των ερω­τη­θέ­ντων. Στην ερώτηση για τον πλη­θω­ρι­σμό, απά­ντησε σωστά –ότι μειώ­νε­ται η αγο­ρα­στική αξία κατα­θέ­σεων με επι­τό­κιο 1% όταν ο πλη­θω­ρι­σμός είναι 2%– το 78%, ενώ το 64% γνώριζε ότι οι μετοχές είναι πιο ριψο­κίν­δυνο επεν­δυ­τικό προϊόν από τα αμοι­βαία κεφά­λαια, τα ομόλογα και τις κατα­θέ­σεις. Το 26% των ερω­τη­θέ­ντων 25-65 ετών απά­ντησε σωστά και στις τρεις ερω­τή­σεις (το αντί­στοιχο ποσοστό σε πανο­μοιό­τυπη έρευνα στη Γαλλία ήταν 34%).

Ως προς τα εκπαι­δευ­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά των ερω­τη­θέ­ντων, σωστά απά­ντησε σε όλα το 50% των κατόχων μετα­πτυ­χια­κού τίτλου, το 36% των απο­φοί­των ΑΕΙ/ΤΕΙ, το 22% Λυκείου/ΙΕΚ και το 16% Γυμνα­σίου. Η κατη­γο­ρία με τις καλύ­τε­ρες επι­δό­σεις ήταν οι ερω­τη­θέ­ντες 35-54 ετών (29%), ενώ πιο οικο­νο­μικά αναλ­φά­βη­τοι ανα­δεί­χθη­καν οι μεγα­λύ­τε­ροι (55-65 ετών), μόλις ένας στους πέντε απά­ντησε σωστά και στις τρεις ερω­τή­σεις.

Οι άνδρες τα πήγαν καλύ­τερα από τις γυναί­κες (28%-24%), ενώ οι άνεργοι και οι συντα­ξιού­χοι φάνηκαν πιο αδιά­βα­στοι από τους μισθω­τούς και τους αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους. Τέλος, οι Αρι­στε­ροί φαί­νε­ται να κατα­νο­ούν καλύ­τερα από τους Δεξιούς τον πλη­θω­ρι­σμό και τα επι­τό­κια, αλλά να υπο­λεί­πο­νται στην κατα­νό­ηση του χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κού ρίσκου.

Καθη­με­ρινή