Τουρισμός: Τι θα κρίνει το στοίχημα των 21 δισ. ευρώ – Κλειδί για την αγορά και για νέες ελαφρύνσεις

Ανοδική πορεία ακο­λου­θεί μέχρι στιγμής ο του­ρι­σμός με τα στοι­χεία για την επι­βα­τική κίνηση, οδική και αερο­πο­ρική, να συνη­γο­ρούν ότι ο τελικός λογα­ρια­σμός θα κλείσει στα ίδια ή σε καλύ­τερα επίπεδα από τα περσινά, όπου ο κλάδος έφτασε τα 20,5 δισ. ευρώ. Το θετικό μέχρι στιγμής πρόσημο όμως, έχει πολ­λα­πλές ανα­γνώ­σεις, αφενός γιατί αφορά μόνο το πρώτο εξάμηνο του έτους, δηλαδή μόνο έναν μήνα εκ των τριών της υψηλής σεζόν, κι αφε­τέ­ρου γιατί συνο­δεύ­ε­ται από επι­μέ­ρους δείκτες που κατά πολλούς κρί­νο­νται ανη­συ­χη­τι­κοί. Ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι η συνει­σφορά του κλάδου στα κρατικά ταμεία ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λέ­σει «κλειδί» για την ευρύ­τερη πορεία της αγοράς αλλά και για νέες ελα­φρύν­σεις από πλευράς της κυβέρ­νη­σης.

Η πορεία του πρώτου εξα­μή­νου

Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδο­μένα το πρώτο εξάμηνο του έτους κινή­θηκε καλύ­τερα σε σχέση με πέρυσι, με την χώρα μάλιστα να επι­τυγ­χά­νει να διευ­ρύ­νει – έστω και μερικώς – την επο­χι­κό­τητα του κλάδου. Ενδει­κτικό είναι το γεγονός ότι τόσο σε επίπεδο ταξι­διω­τι­κής κίνησης όσο και σε επίπεδο εσόδων παρα­τη­ρή­θηκε άνοδος κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, όπου η χώρα δεν συνη­θί­ζει παρα­δο­σιακά να προ­σελ­κύει πολυά­ριθ­μους του­ρί­στες.

Να θυμί­σουμε ότι τον Ιανουά­ριο, τον Φεβρουά­ριο και τον Μάρτιο η ταξι­διω­τική κίνηση κατέ­γραψε αύξηση της τάξης του 16%, 26% και 31,2% ενώ οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις αυξή­θη­καν κατά 27,1% κατά 22% και κατά 34,2% αντί­στοιχα.

Το αμέσως επόμενο τρίμηνο όμως, ο ρυθμός ανόδου κάμ­φθηκε με την ταξι­διω­τική κίνηση του Απρι­λίου, του Μαΐου και του Ιουνίου να παρα­τη­ρεί­ται αυξη­μένη κατά 13,9%, 21,3% και 8,8% αντί­στοιχα. Σε επίπεδο εισπρά­ξεων δε η αύξηση περιο­ρί­στηκε σε 15,9%, 6,8% και 7,9%.

Για τον επόμενο μήνα (Ιούλιος) οι ενδεί­ξεις από τα αερο­δρό­μια είναι και πάλι θετικές. Και εδώ όμως η ανοδική πορεία δείχνει να φρε­νά­ρει ελαφρά. Από την διψήφια άνοδο που είχαμε όλους τους προη­γού­με­νους μήνες, τον Ιούλιο η επι­βα­τική κίνηση στον Διεθνή Αερο­λι­μένα Αθηνών αυξή­θηκε κατά 9,3%. Επι­πλέον, από την άνοδο της τάξης του 5,9% που κατέ­γρα­ψαν τα περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια που δια­χει­ρί­ζε­ται η Fraport τον Ιούνιο η άνοδος τον αμέσως επόμενο μήνα περιο­ρί­στηκε στο 3,8% τον αμέσως επόμενο μήνα.

Όσο για τις αερο­πο­ρι­κές θέσεις σε διε­θνείς πτήσεις την εβδο­μάδα του Δεκα­πε­νταύ­γου­στου και την επόμενη παρέ­μει­ναν αμε­τά­βλη­τες σε σχέση με πέρυσι, ενώ για τις επό­με­νες δύο εβδο­μά­δες (26/08-01/09 και 02/09-08/09) σημειώ­νουν πτώση της τάξης του -1,2% και -8,1% σε σχέση με το αντί­στοιχο διά­στημα πέρυσι.

Την ίδια στιγμή φορείς της αγοράς ανα­φέ­ρουν ότι οι του­ρί­στες έρχο­νται μεν φέτος αλλά είτε παρα­μέ­νουν για μικρό­τερο χρονικό διά­στημα στον προ­ο­ρι­σμό, προ­σπα­θώ­ντας να αντι­σταθ­μί­σουν τις αυξη­μέ­νες δαπάνες δια­μο­νής, είτε είναι φει­δω­λοί στα όποια πρό­σθετα έξοδα, στε­ρώ­ντας από εστίαση κι άλλους κλάδους τις περ­σι­νές προ­ο­πτι­κές.

Οι ανη­συ­χη­τι­κοί «υπο­δεί­κτες»

Ο περιο­ρι­σμός των δαπανών των του­ρι­στών είναι εμφανής και με μια μικρή ανα­δρομή στη μέση δαπάνη ανά ταξίδι των επι­σκε­πτών της χώρας μας φέτος. Σύμφωνα με τα τελευ­ταία στοι­χεία της ΤτΕ που αφορούν στον μήνα Ιούνιο – η μέση δαπάνη ανά ταξίδι μειώ­θηκε κατά 3,1%, κλεί­νο­ντας μεν την ψαλίδα με τον Μάιο, όπου η πτώση έφτασε το 12,2%, αλλά παρα­μέ­νο­ντας σε αρνη­τικό έδαφος. Σημειω­τέον ότι το 2023 έκλεισε με αύξηση της μέσης δαπάνης των του­ρι­στών κατά 6,3% και παρότι ο Ιανουά­ριος του τρέ­χο­ντος έτους ξεκί­νησε με καλούς οιωνούς – η μέση δαπάνη αυξή­θηκε κατά 9,7% – μόνο τον Μάρτιο και τον Απρίλιο η μέση δαπάνη συνέ­χισε να αυξάνει κατά 3,2% και 2,1% έναντι των αντί­στοι­χων περ­σι­νών μηνών. Τον Φεβρουά­ριο έπεσε κατά 2,9% ενώ τον Μάιο η πτώση ήταν κατα­κό­ρυφη φτά­νο­ντας το -12,2%. Τα «σκα­μπα­νε­βά­σματα» αυτά είχαν ως απο­τέ­λε­σμα και σε επίπεδο εξα­μή­νου η μέση δαπάνη να εμφα­νί­ζει αρνη­τικό πρόσημο, με την πτώση να υπο­λο­γί­ζε­ται σε -3,1%. Γεγονός που προ­κα­λεί ανη­συ­χία στους φορείς του κλάδου.

Άλλος «υπο­δεί­κτης» που προ­κα­λεί ανη­συ­χία είναι και η πτώση στην ταξι­διω­τική κίνηση από την αγορά των Ηνω­μέ­νων Πολι­τειών. Να σημειω­θεί ότι τον έκτο μήνα του έτους, σε αντί­θεση με την ταξι­διω­τική κίνηση από Γερ­μα­νία, Ιταλία και Μεγάλη Βρε­τα­νία, η οποία αυξή­θηκε κατά 2,5%, 10,3% και 7,8%, η αγορά των Ηνω­μέ­νων Πολι­τειών αλλά και αυτή της Γαλλίας σημεί­ωσε πτώση που έφτασε στην πρώτη περί­πτωση το 11,2% και στη δεύτερη το 13,5%. Ωστόσο, στην περί­πτωση της Γαλλίας το φαι­νό­μενο μοιάζει παρο­δικό καθώς τον αμέσως προη­γού­μενο μήνα η ταξι­διω­τική κίνηση είχε αυξηθεί κατά 25,6%. Αντί­θετα, η ταξι­διω­τική κίνηση από τις ΗΠΑ έχασε έδαφος για δεύτερο συνε­χό­μενο μήνα, καθώς και τον Μάιο είχε κατα­γρά­ψει απώ­λειες που έφτασαν το 18,8% σε σχέση με έναν χρόνο νωρί­τερα. Η πτώση της αμε­ρι­κα­νι­κής αγοράς κρί­νε­ται βαρύ­νου­σας σημα­σίας καθώς οι αμε­ρι­κα­νοί του­ρί­στες εμφα­νί­ζουν παρα­δο­σιακά την υψη­λό­τερη μέση δαπάνη μεταξύ των κύριων αγορών που τρο­φο­δο­τούν τη χώρα με του­ρί­στες.

Το 2019 παρα­μέ­νει η χρονιά ρεκόρ για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό

Σε αυτό το πλαίσιο τα σημάδια δεν γεννούν εφη­συ­χα­σμό, γεγονός που αρχί­ζουν στα­διακά να δηλώ­νουν ανοιχτά και παρά­γο­ντες του κλάδου. Μόλις την περα­σμένη εβδο­μάδα, μετά την δημο­σιο­ποί­ηση των στοι­χείων του ταξι­διω­τι­κού ισο­ζυ­γίου από την ΤτΕ, ο πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ένωσης Ξενο­δό­χων εξέ­φρασε τις αντιρ­ρή­σεις του σχετικά με τα νέα ρεκόρ του του­ρι­σμού δηλώ­νο­ντας παράλ­ληλα την αντί­θεσή του απέ­να­ντι στα σχέδια της κυβέρ­νη­σης για ενδε­χό­μενη αύξηση του τέλους παρε­πι­δη­μού­ντων.

«Είναι πλέον σαφές ότι οι περισ­σό­τε­ροι του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί της χώρας μας δεν εμφα­νί­ζουν τη δυνα­μική που είχαν τα προη­γού­μενα δύο χρόνια. Παρά την αύξηση στις αφίξεις φέτος, οι επι­σκέ­πτες που έρχο­νται στη χώρα μας αφήνουν λιγό­τερα χρήματα σε ονο­μα­στι­κές αξίες σε σχέση με πέρυσι (Μ.Κ.Δ. 2024: 570 ευρώ, Μ.Κ.Δ. 2023: 588 ευρώ) όπως επι­βε­βαιώ­νουν και τα πρό­σφατα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος. Ο απο­σπα­σμα­τι­κός και επι­λε­κτι­κός τρόπος παρου­σί­α­σης των δεδο­μέ­νων δεν μπορεί να απο­κρύ­ψει την πραγ­μα­τι­κό­τητα. Το 2019 παρα­μέ­νει, σε όρους πραγ­μα­τι­κού ΑΕΠ, η χρονιά-ρεκόρ για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό (Πραγ­μα­τική Μ.Κ.Δ. 2023 περίπου -13% από Πραγ­μα­τική Μ.Κ.Δ. 2019)» ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά ο κ. Χατζής σε δημόσια ανάρ­τησή του.

Επε­σή­μανε δε ότι παρότι θα πρέπει σήμερα, περισ­σό­τερο από ποτέ, να προ­στα­τεύ­ουμε την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος της χώρας, παρα­τη­ρεί­ται το αντί­θετο. «Περίπου έναν χρόνο μετά τις ανα­κοι­νώ­σεις για την επι­βά­ρυνση του ξενο­δο­χεια­κού προ­ϊ­ό­ντος με το τέλος ανθε­κτι­κό­τη­τας στην κλι­μα­τική κρίση, το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, σύμφωνα με σχετικά δημο­σιεύ­ματα, εξε­τά­ζει να το επα­να­φέ­ρει στα επίπεδα προ του 2009» προ­σέ­θετε ο πρό­ε­δρος της ΠΟΞ επι­ση­μαί­νο­ντας ότι ο ξενο­δο­χεια­κός κλάδος είναι και πάλι ο μόνος που καλεί­ται να πλη­ρώ­σει το τίμημα αυτής της επι­τυ­χίας και θέτο­ντας θέμα βιω­σι­μό­τητα για τις 8.000 μικρές και πολύ μικρές ξενο­δο­χεια­κές μονάδες της χώρας από τις 10.500 που υπάρ­χουν στο σύνολο.

Αντί­στοι­χες ανη­συ­χίες εκφρά­ζο­νται και από φορείς της εστί­α­σης όπου ο του­ρι­σμός δεν έχει απο­φέ­ρει φέτος τα μέγιστα ή έστω τα ανα­με­νό­μενα.

«Κλειδί» για την ανά­πτυξη και για νέες παροχές

Τα βλέμ­ματα στρέ­φο­νται πλέον στην πορεία των δύο τελευ­ταίων μηνών του καλο­και­ριού, η οποία θα δείξει τις επι­δό­σεις της θερινής σεζόν. Εξίσου σημα­ντικό ρόλο θα παίξει βέβαια και το αμέσως επόμενο τρίμηνο, το οποίο ήταν και αυτό που έκανε τη διαφορά τις δύο προη­γού­με­νες χρονιές επι­σφρα­γί­ζο­ντας την ανά­καμψη αλλά και τα ρεκόρ του κλάδου. Αν Σεπτέμ­βριος, Οκτώ­βριος και Νοέμ­βριος κινη­θούν ικα­νο­ποι­η­τικά, ο στόχος των 21 δισ του 2024 θα μπο­ρούσε να πιαστεί. Σε αντί­θετη περί­πτωση όμως μπορεί οι επι­πτώ­σεις να είναι αλυ­σι­δω­τές καθώς η επί­τευξη του στόχου που έχει θέσει όχι μόνο η αγορά αλλά και το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο της κυβέρ­νη­σης για έσοδα ακόμα και πάνω από 21 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ φέτος από τον του­ρι­στικό κλάδο κρί­νε­ται πολύ σημα­ντική

Κι αυτό γιατί όπως εξηγούν αρμό­διες πηγές από τη μία πλευρά θεω­ρεί­ται ένα ανάχωμα για την ανά­πτυξη, δεδο­μέ­νων των – διεθνών κυρίως – πιέσεων που έχουν επη­ρε­ά­σει άλλα μεγέθη όπως είναι οι εξα­γω­γές και οι επεν­δύ­σεις. Από την άλλη πλευρά, δια­σφα­λί­ζει ότι θα συνε­χί­σουν να έρχο­νται φορο­λο­γικά έσοδα στα κρατικά ταμεία τα οποία θα ξεπερ­νούν το στόχο που έχει τεθεί για φέτος και – κατά συνέ­πεια – θα μπο­ρέ­σει να γεμίσει ο «κου­μπα­ράς» τον οποίο προ­σπα­θεί να δια­μορ­φώ­σει η κυβέρ­νηση για νέες παροχές εντός του έτους. Τέλος σημα­ντική είναι η επίδοση στον του­ρι­σμό και για την εικόνα της χώρας στο πλαίσιο της δια­πραγ­μά­τευ­σης που είναι ακόμα σε εξέλιξη για τον νέο πολυετή προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και για το όριο δαπανών.

Πηγή: insider.gr