Κάλτσες, τσάντες και μπλουζάκια από τα σκουπίδια του Αιγαίου

Σήμερα στις 11 το πρωί στην ιχθυό­σκαλα Κερα­τσι­νίου, το υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης, το Ελλη­νικό Κέντρο Θαλάσ­σιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) και η οργά­νωση «Εναλεία» ενώνουν τις δυνά­μεις τους για τον συστη­μα­τικό καθα­ρι­σμό και την πρόληψη της ρύπαν­σης των ελλη­νι­κών θαλασ­σών. Κοινός τόπος των τριών φορέων ο στόχος της περι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σίας, αλλά και της οικο­νο­μι­κής στή­ρι­ξης των Ελλήνων αλιέων. Η υπο­γραφή του μνη­μο­νίου, θα ενι­σχύ­σει τις δράσεις της «Ενα­λείας» για τη συλλογή απορ­ριμ­μά­των από τις ελλη­νι­κές θάλασ­σες και τη δημιουρ­γία νέων προ­ϊ­ό­ντων -κάλτσες, μπλού­ζες, τσάντες, έπιπλα κλπ.- τα οποία θα φέρουν έσοδα που θα ενι­σχύ­σουν το «πορ­το­φόλι» των Ελλήνων ψαράδων. Επίσης, όπως ανα­φέ­ρει στον «Οικο­νο­μικό Ταχυ­δρόμο» η υφυ­πουρ­γός Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων κυρία Φωτεινή Αρα­μπα­τζή, θα γίνεται και ταυ­τό­χρονη ψηφιακή κατα­γραφή των δεδο­μέ­νων της περι­βαλ­λο­ντι­κής ρύπαν­σης, που εντο­πί­ζε­ται στις ελλη­νι­κές θάλασ­σες.

Η δράση «Εναλεία», σύμφωνα με τον επι­κε­φα­λής της κ. Λευτέρη Αραπάκη, έχει κερ­δί­σει πολλές δια­κρί­σεις, από το 2016, οπότε άρχισε να δρα­στη­ριο­ποιεί­ται αρχικά με την κατάρ­τιση της νεο­λαίας στον τομέα της αει­φό­ρου αλιείας προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λί­σει ένα μέλλον για τους Έλληνες ψαράδες. Μεταξύ αυτών και το βραβείο «Young Champions of the Earth» του Προ­γράμ­μα­τος για το Περι­βάλ­λον του Οργα­νι­σμού Ηνω­μέ­νων Εθνών (ΟΗΕ).

150.000 κιλά πλα­στι­κού σε 21 λιμάνια

Στην «Εναλεία» σήμερα συμ­με­τέ­χουν περί τα 230 επαγ­γελ­μα­τικά αλιευ­τικά σκάφη, με πλήρωμα περίπου 1.000 ατόμων. Μάλιστα, η …παρά­πλευρη ψαριά τους είναι ιδιαι­τέ­ρως πλούσια. Από τα τέλη του 2019 έως σήμερα έχουν συλ­λε­χθεί 150.000 κιλά πλα­στικά σε 21 λιμάνια σε Ελλάδα και Ιταλία. Ειδι­κό­τερα, οι ψαράδες που συνερ­γά­ζο­νται με την οργά­νωση, σήμερα, εν μέσω παν­δη­μίας, συλ­λέ­γουν περίπου 12 τόνους πλα­στικό τον μήνα, ποσό­τητα που εκτι­μά­ται από το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και την «Εναλεία» ότι θα αγγίξει τους 20 τόνους μηνιαίως μετά την πλήρη επι­στροφή στην κανο­νι­κό­τητα.

Τα χρη­σι­μο­ποι­η­μένα δίχτυα που συλ­λέ­γο­νται απο­στέλ­λο­νται στον περι­βαλ­λο­ντικό οργα­νι­σμό Healthy Seas στην Ολλαν­δία, ο οποίος τα μετα­ποιεί σε νέα προ­ϊ­ό­ντα όπως μαγιό και κάλτσες, ενώ τα πλα­στικά «ταξι­δεύ­ουν» στη Μαδρίτη, στο Ecoalf Foundation που τα μετα­τρέ­πει σε είδη μόδας, όπως μπουφάν, μπλού­ζες και τσάντες. Από κάθε τόνο διχτυών παρά­γε­ται αρκετό νήμα ώστε να παρα­χθούν περισ­σό­τερα από 26.000 ζευ­γά­ρια κάλτσες και περισ­σό­τερα από 1.000 τετρα­γω­νικά μέτρα χαλιών. Τελευ­ταία, η «Εναλεία» έκλεισε άλλη μια συνερ­γα­σία με εται­ρεία που χρη­σι­μο­ποιεί σύμ­μι­κτα πλα­στικά και τα μετα­τρέ­πει σε έπιπλα (παγκά­κια κλπ.). Ότι πλα­στικό ή μέταλλο περισ­σεύει ανα­κυ­κλώ­νο­νται στην Ελλάδα σε συνερ­γα­σία με εται­ρείες ανα­κύ­κλω­σης.

Έως 260 ευρώ ανά σκάφος

Έως σήμερα, από τη συγκε­κρι­μένη δρα­στη­ριό­τητα εξα­σφα­λί­ζε­ται ένα ποσό περίπου 100 με 260 ευρώ τον μήνα ανά αλιευ­τικό σκάφος, ανάλογα με τη συλλογή σκου­πι­διών και τις πωλή­σεις. Τα οφέλη ωστόσο είναι πολ­λα­πλά καθώς όσο περιο­ρί­ζε­ται η πλα­στική ρύπανση μειώ­νε­ται και συχνό­τητα ζημιών στα αλιευ­τικά εργα­λεία από τα πλα­στικά. To oικονομικό θετικό αντί­κτυπο της δράσης για τη χώρα μας, υπο­λο­γι­ζό­μενο με βάσει τους 110 τόνους που συλ­λέ­χτη­καν τον περα­σμένο χρόνο εκτι­μά­ται έως και 3,6 εκατ. δολάρια (περί τα 3 εκατ. ευρώ) ετησίως. Κι αυτό διότι το οικο­νο­μικό κόστος από την πλα­στική ρύπανση των θαλασ­σών υπο­λο­γί­στηκε ότι φτάνει έως και 33.000 δολα­ρίων ανά τόνο θαλάσ­σιου πλα­στι­κού ετησίως, σύμφωνα με μελέτη (Plymouth Marine Laboratory, Arctic University of Norway, University of Stirling και University of Surrey) που δημο­σιεύ­θηκε στο επι­στη­μο­νικό έντυπο Marine Pollution Bulletin τον Μάιο 2019.

Στη χώρα μας δρα­στη­ριο­ποιού­νται περί τα 14.000 αλιευ­τικά σκάφη και στόχος του υπουρ­γείου είναι η διεύ­ρυνση των πρω­το­βου­λιών της «Εναλεία» για τον καθα­ρι­σμό των θαλασ­σών σε επίπεδο χώρας, η ενί­σχυση της κυκλι­κής οικο­νο­μίας μέσω της αξιο­ποί­η­σης των θαλασ­σίων απορ­ριμ­μά­των, αλλά και του εισο­δή­μα­τος των αλιέων. Ειδι­κό­τερα, οι βασικοί άξονες του μνη­μο­νίου συνερ­γα­σίας είναι οι εξής:

α) καθα­ρι­σμός, διάσωση και απο­κα­τά­σταση βεβα­ρη­μέ­νων θαλασ­σίων περιο­χών από την περι­βαλ­λο­ντική ρύπανση αλλά και τα υπο­λείμ­ματα ειδών αλί­ευ­σης

β) ενί­σχυση της κυκλι­κής οικο­νο­μίας μέσω της αξιο­ποί­η­σης των θαλασ­σίων απορ­ριμ­μά­των

γ) ενί­σχυση του εισο­δή­μα­τος των αλιέων από τη συλλογή απορ­ριμ­μά­των

δ) εδραί­ωση περι­βαλ­λο­ντι­κής συνεί­δη­σης τόσο στους επαγ­γελ­μα­τίες του τομέα της αλιείας, όσο και στην κοι­νω­νία ευρύ­τερα και

ε) ψηφιο­ποί­ηση των δεδο­μέ­νων περι­βαλ­λο­ντι­κής επι­βά­ρυν­σης για την άσκηση αντί­στοι­χων πολι­τι­κών

Κοινές δράσεις

Στις κοινές δράσεις των εταίρων της προ­σπά­θειες περι­λαμ­βά­νο­νται:

1. Η επέ­κταση της δράσης καθα­ρι­σμού Mediterranean Clean up, σε άλλες περιο­χές της Ελλάδας, που έχουν Ιχθυό­σκα­λες, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων περιο­χών της Βόρειας Ελλάδας και του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου. Η δράση περι­λαμ­βά­νει καθα­ρι­σμό πλα­στι­κού σε συνερ­γα­σία με μηχα­νό­τρα­τες σε θαλάσ­σιες περιο­χές που απέχουν του­λά­χι­στον 1,5 μίλι από την ακτή

2. Η πρόληψη της πλα­στι­κής ρύπαν­σης μέσω οργά­νω­σης και συλ­λο­γής χρη­σι­μο­ποι­η­μέ­νου εξο­πλι­σμού από αλιευ­τικά σκάφη και ιχθυο­καλ­λιέρ­γειες

3. Οι πιλο­τι­κοί καθα­ρι­σμοί θάλασ­σας με παρά­κτια αλιευ­τικά σκάφη

4. Η δημιουρ­γία μιας ηλε­κτρο­νι­κής εφαρ­μο­γής, η οποία θα λει­τουρ­γεί σε έξυπνες συσκευές (tablets, mobile) για την κατα­γραφή των ευρη­μά­των των απορ­ριμ­μά­των, που συλ­λέ­γο­νται από την θάλασσα, για τη χρήσιμη εξαγωγή συμπε­ρα­σμά­των και την λήψη απο­φά­σεων

5. Η ένταξη του πλα­στι­κού, που θα συλ­λε­χθεί και θα μελε­τη­θεί από το ΕΛΚΕΘΕ, στην κυκλική οικο­νο­μία όπου θα μπο­ρούσε να μετα­τρα­πεί σε αντα­πο­δο­τικά προ­ϊ­ό­ντα, όπως παγκά­κια

6. Ο καθα­ρι­σμός της παρά­κτιας ζώνης σε Αργο­σα­ρω­νικό & Θερ­μαϊκό, ειδικά σε περιο­χές που υπάρ­χουν απορ­ρίμ­ματα από (εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νες) ιχθυο­καλ­λιέρ­γειες

Τα βήματα της συνερ­γα­σίας έχουν ως εξής: Η Γενική Διεύ­θυνση Αλιείας του υπουρ­γείου, σε συνερ­γα­σία με το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε., θα προσ­διο­ρί­σουν τις θαλάσ­σιες περιο­χές με περι­βαλ­λο­ντική επι­βά­ρυνση και θα απο­στέλ­λε­ται στις αρμό­διες υπη­ρε­σίες ων Απο­κε­ντρω­μέ­νων Διοι­κή­σεων και των Περι­φε­ρειών ενη­με­ρω­τικό υλικό για τη δυνα­τό­τητα συμ­με­το­χής των αλιέων στο πρό­γραμμα. Η «Εναλεία» θα συντο­νί­ζει τους αλιείς και θα φρο­ντί­ζει για την παρα­λαβή και ενα­πό­θεση των απορ­ριμ­μά­των στους χώρους των νέων περιο­χών, συνε­πι­κου­ρού­μενη από την Γενική Διεύ­θυνση Αλιείας, όπου χρεια­στεί. Η Γενική Διεύ­θυνση Ηλε­κτρο­νι­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης του υπουρ­γείου θα συλ­λέ­γει και θα κατα­γρά­φει τα δεδο­μένα για τον όγκο των απορ­ριμ­μά­των, σε ειδικό πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα, το οποίο θα κατα­δει­κνύει το βαθμό, το είδος, την ένταση της περι­βαλ­λο­ντι­κής επι­βά­ρυν­σης των υδάτων ανά περιοχή, με σκοπό η πολι­τική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ να χαράσ­σει πολι­τική ευαι­σθη­το­ποί­η­σης, πρό­λη­ψης και απο­κα­τά­στα­σης.

Πηγή ΟΤ