Μάριος Χατζημιχάλης, “Ροδίων Παιδεία”: Το πρωτοποριακό μοντέλο διδασκαλίας «One to one Devices and Learning» και τα πλεονεκτήματά του

Τι είναι το μοντέλο διδα­σκα­λίας One To One Devices And Learning που χρη­σι­μο­ποιείτε στα Εκπαι­δευ­τή­ρια «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ»;

Αρχικά, σας ευχα­ρι­στώ για την ευκαι­ρία που μου δίνετε να σας μιλήσω για το συγκε­κρι­μένο μοντέλο διδα­σκα­λίας.

Με τον όρο “One to One Devices and Learning” ανα­φε­ρό­μα­στε σε οποιο­δή­ποτε εκπαι­δευ­τικό περι­βάλ­λον στο οποίο κάθε συμ­με­τέ­χων, μαθητής ή εκπαι­δευ­τι­κός έχει την προ­σω­πική του συσκευή. Σε μία σχολική τάξη, λοιπόν, όλοι αξιο­ποιούν τους υπο­λο­γι­στές τους οι οποίοι πληρούν συγκε­κρι­μέ­νες προ­δια­γρα­φές. Η εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία είναι πολύ απο­τε­λε­σμα­τική, όταν γίνεται σωστά. Η εξοι­κεί­ωση των εκπαι­δευ­τι­κών και των εκπαι­δευό­με­νων με το περι­βάλ­λον, γίνεται πολύ γρήγορα. Ωστόσο, είναι απα­ραί­τητη η υπο­στή­ριξη, η ασφά­λεια και η προ­στα­σία των χρηστών, η συν­δε­σι­μό­τητα, καθώς και η αξιο­ποί­ηση των κατάλ­λη­λων λογι­σμι­κών και πόρων.

Ποια είναι τα οφέλη που έχει ένα τέτοιο μοντέλο διδα­σκα­λίας;

Τα οφέλη του μοντέ­λου είναι πολ­λα­πλά!

Ενδει­κτικά αναφέρω ότι ο εκπαι­δευ­τι­κός μπορεί κατά τη διάρ­κεια της διδα­κτι­κής δια­δι­κα­σίας να έχει εικόνα του ψηφια­κού τετρα­δίου κάθε μαθητή σε πραγ­μα­τικό χρόνο, να παρεμ­βαί­νει άμεσα με τις επι­ση­μάν­σεις του και να δια­νέ­μει ψηφιακό υλικό προς αξιο­ποί­ηση ή βοήθεια σε μερικά δευ­τε­ρό­λε­πτα. Επι­πλέον, οι μαθητές μπορούν να χωρί­ζο­νται σε ομάδες, να δου­λεύ­ουν ταυ­τό­χρονα, να κατα­γρά­φουν τις ιδέες και τις προ­τά­σεις τους σε ένα κοι­νό­χρη­στο αρχείο, ενώ την ίδια στιγμή να περι­η­γού­νται σε δια­φο­ρε­τι­κές πηγές που είτε καθο­ρί­ζο­νται από τον εκπαι­δευ­τικό είτε όχι. Πάντα όμως με την καθο­δή­γησή του.

Είναι ένα ελκυ­στικό μαθη­σιακό περι­βάλ­λον στο οποίο υπάρχει σεβα­σμός στους χρόνους και στις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες που προ­σεγ­γί­ζει ένας μαθητής το υλικό. Θεωρώ ότι αυτό είναι από τα πιο σημα­ντικά πλε­ο­νε­κτή­ματα του μοντέ­λου «One to one devices and learning» μιας και η μαθη­σιακή δια­δι­κα­σία μπορεί πραγ­μα­τικά να είναι εξα­το­μι­κευ­μένη, προ­σαρ­μο­σμένη στις ανάγκες κάθε παιδιού.

Πρα­κτικά τι σημαί­νει αυτό για τον μαθητή; Μπο­ρείτε να μας το εξη­γή­σετε;

Ναι, ασφαλώς! Θα μου επι­τρέ­ψετε να σας παρου­σιάσω μερικά παρα­δείγ­ματα εφαρ­μο­γής του μοντέ­λου. Έστω ότι θέλουμε να προ­βάλ­λουμε ένα βίντεο στην τάξη και στη συνέ­χεια οι μαθητές καλού­νται να απα­ντή­σουν σε ερω­τή­σεις. Στην παρα­δο­σιακή διδα­σκα­λία θα αφιε­ρώ­ναμε ορι­σμένο χρόνο, για να παρα­κο­λου­θή­σουν τα παιδιά το βίντεο π.χ. 5’ και στη συνέ­χεια, θα ορίζαμε κάποιο χρόνο, για να απα­ντή­σουν π.χ. 10’. Αν ένας μαθητής όμως δεν παρα­κο­λού­θησε το βίντεο, γιατί είτε αφαι­ρέ­θηκε είτε δεν κατά­λαβε ακριβώς κάποιο σημείο του, τότε θα δυσκο­λευό­ταν αρκετά να αντα­πο­κρι­θεί, με απο­τέ­λε­σμα να παραι­τη­θεί. Στη δια­δι­κα­σία όμως του μοντέ­λου που ανα­φε­ρό­μα­στε ο εκπαι­δευ­τι­κός μπορεί να ορίσει ένα χρονικό διά­στημα π.χ. τα 15’ λεπτά και κάθε μαθητής έχει τη δυνα­τό­τητα να δια­χει­ρι­στεί τον χρόνο του ανάλογα με τις ανάγκες και τον ρυθμό του. Δίνεται, έτσι, η δυνα­τό­τητα στον μαθητή να παρα­κο­λου­θή­σει μόνος του με τα ακου­στικά του το βίντεο, να το επα­νε­ξε­τά­σει ανά πάσα στιγμή και να απα­ντή­σει. Πετυ­χαί­νουμε με αυτό τον τρόπο τη μεγα­λύ­τερη δυνατή συμ­με­τοχή των παιδιών, αν όχι την καθο­λική.

Τέλος, θα μπο­ρούσε πολύ εύκολα να εφαρ­μο­στεί το μοντέλο της ανε­στραμ­μέ­νης μάθησης!

Στο παρα­δο­σιακό μοντέλο τάξης οι μαθητές παρα­κο­λου­θούν τον εκπαι­δευ­τικό, για να μάθουν τα βασικά σημεία του μαθή­μα­τος. Αντί­θετα, σε μια ανε­στραμ­μένη τάξη ο περισ­σό­τε­ρος χρόνος διδα­σκα­λίας αφιε­ρώ­νε­ται στην εμβά­θυνση της ύλης. Αυτό συμ­βαί­νει, γιατί οι μαθητές ασχο­λού­νται μόνοι τους με τα θέματα που θα διδά­σκο­νταν παρα­δο­σιακά κατά τη διάρ­κεια της διδα­σκα­λίας στην τάξη. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν περισ­σό­τερο χρόνο να συμ­με­τέ­χουν στη διάρ­κεια του μαθή­μα­τος μέσω της έρευνας, της ανα­ζή­τη­σης και των πει­ρα­μά­των. Οι μαθητές, συνει­δη­το­ποιούν την αξία της έρευνας και ουσια­στικά μαθαί­νουν πώς να μαθαί­νουν, εμβα­θύ­νουν στο διδα­κτικό αντι­κεί­μενο, καλ­λιερ­γώ­ντας ταυ­τό­χρονα δεξιό­τη­τες ζωής και όλα αυτά στον φυσικό χώρο της εκπαί­δευ­σης που δεν είναι άλλος από το σχολείο!

Κατά πόσο πιστεύ­ετε ότι το μοντέλο αυτό κέντρισε το ενδια­φέ­ρον και την προσοχή των μαθητών σας;

Δημιουρ­γούμε ένα πιο ελκυ­στικό και δυνα­μικό περι­βάλ­λον μάθησης, αφού ικα­νο­ποιούμε τις σύγ­χρο­νες ανάγκες. Δεδο­μέ­νου ότι τα περισ­σό­τερα παιδιά σήμερα χρη­σι­μο­ποιούν την τεχνο­λο­γία και τις εφαρ­μο­γές της από μικρή ηλικία, οι υπο­λο­γι­στές έχουν γίνει ανα­πό­σπα­στο μέρος της καθη­με­ρι­νό­τη­τάς τους. Επο­μέ­νως, η χρήση φορητού υπο­λο­γι­στή στην τάξη, τους φέρνει πιο κοντά στα ενδια­φέ­ρο­ντά τους.

Κύριε Χατζη­μι­χάλη πραγ­μα­τικά είναι πολύ εντυ­πω­σιακά όλα αυτά! Παρόλα αυτά μου έχουν δημιουρ­γη­θεί κάποιοι προ­βλη­μα­τι­σμοί και φαντά­ζο­μαι πως θα έχουν τους ίδιους και οι ανα­γνώ­στες μας. Οι μαθητές πλέον θα στα­μα­τή­σουν τη γραφή και μόνο θα πλη­κτρο­λο­γούν;

Χαί­ρο­μαι πολύ γι’ αυτήν την ερώτηση, γιατί αυτός ο προ­βλη­μα­τι­σμός, μεταξύ άλλων, ήταν και δικός μας, όταν σχε­διά­ζαμε αυτό το μοντέλο. Σε καμία περί­πτωση, δεν καταρ­γούμε τη γραφή. Τα παιδιά μέσα στην τάξη έχουν τη δυνα­τό­τητα να κρατούν τις σημειώ­σεις τους με τις ψηφια­κές γρα­φί­δες που δια­θέ­τουν. Οι οθόνες των υπο­λο­γι­στών τους περι­στρέ­φο­νται και μετα­τρέ­πο­νται σε ηλε­κτρο­νικά τετρά­δια στα οποία μπορούν να γράφουν, όπως ακριβώς γράφουν και στα έντυπα. Επίσης, όλες οι εργα­σίες που καλού­νται τα παιδιά να εκπο­νή­σουν στο σπίτι τους, γίνο­νται στα φυσικά τετρά­διά τους και αναρ­τούν τη σχετική φωτο­γρα­φία στις ειδικά δια­μορ­φω­μέ­νες ψηφια­κές σελίδες της πλατ­φόρ­μας. Εκεί, ο εκπαι­δευ­τι­κός έχει άμεση πρό­σβαση σε πραγ­μα­τικό χρόνο και μπορεί να διορ­θώ­σει και να κατα­γρά­ψει την ανα­τρο­φο­δό­τησή του με την ψηφιακή γραφίδα του.

Πόσο εύκολο είναι ένας εκπαι­δευ­τι­κός να ελέγξει μία τάξη στην οποία όλα τα παιδιά έχουν τον προ­σω­πικό υπο­λο­γι­στή μπροστά τους;

Μόλις οι μαθητές συν­δε­θούν στο ψηφιακό δωμάτιο της τάξης, ο εκπαι­δευ­τι­κός έχει τον πλήρη έλεγχο των υπο­λο­γι­στών τους και μπορεί ανά πάσα στιγμή να δει την οθόνη κάθε μαθητή μέσω ειδικού λογι­σμι­κού. Φαντα­στείτε, λοιπόν, πως ο εκπαι­δευ­τι­κός έχει τη δυνα­τό­τητα να επι­τρέ­ψει ή όχι τη σύνδεση στο δια­δί­κτυο, σε συγκε­κρι­μέ­νες εφαρ­μο­γές του υπο­λο­γι­στή, να κλει­δώ­σει εντελώς τις οθόνες των παιδιών και πολλά άλλα. Οι επι­λο­γές που σας ανέφερα είναι μόνο λίγες από τις δυνα­τό­τη­τες του λογι­σμι­κού. Για παρά­δειγμα, τα παιδιά μπορούν να κατα­θέ­σουν την απορία τους δια­κρι­τικά με ένα μήνυμα στον εκπαι­δευ­τικό τους, χωρίς να διστά­ζουν.

Σε αυτό το σημείο, αξίζει να σας μετα­φέρω και τα συμπε­ρά­σματα που έχουν κατα­γρά­ψει οι εκπαι­δευ­τι­κοί μας πάνω σε αυτό το θέμα. Έχουν μειωθεί κατά πολύ τα «πει­θαρ­χικά» ζητή­ματα που προ­κύ­πτουν σε μία τάξη, αφού προ­σφέ­ρουμε στα παιδιά ένα πολύ ελκυ­στικό περι­βάλ­λον μάθησης. Έχει ήδη δημιουρ­γη­θεί, μέσα στους πρώτους μήνες εφαρ­μο­γής του μοντέ­λου, μία ουσια­στική σχέση εμπι­στο­σύ­νης με τις μαθή­τριες και τους μαθητές, όπου όλες αυτές οι δυνα­τό­τη­τες αυστη­ρού ελέγχου που προ­σφέ­ρει αυτό το λογι­σμικό, να μην χρειά­ζο­νται!

Πόσο καιρό προ­ε­τοι­μα­ζό­σα­σταν στο σχολείο για την εφαρ­μογή ενός τέτοιου μοντέ­λου διδα­σκα­λίας στα εκπαι­δευ­τή­ρια «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ»;

Η αλήθεια είναι πως η χρήση των νέων τεχνο­λο­γιών στα εκπαι­δευ­τή­ριά μας τόσο από τους μαθητές μας όσο και από τους εκπαι­δευ­τι­κούς μας έχει εντα­χθεί δυνα­μικά στη διδα­σκα­λία μας εδώ και πολλά χρόνια! Την περίοδο της παν­δη­μίας ήμασταν το πρώτο σχολείο πανελ­λα­δικά που συνέ­χισε τα μαθή­ματα εφαρ­μό­ζο­ντας πρω­το­πο­ριακά προ­γράμ­ματα εξ απο­στά­σεως εκπαί­δευ­σης. Όσον αφορά το μοντέλο διδα­σκα­λίας που ξεκι­νή­σαμε να εφαρ­μό­ζουμε φέτος στην Α’ Γυμνα­σίου, είναι απο­τέ­λε­σμα μελέτης και έρευνας αρκετών χρόνων. Είναι κάτι που έχει δοκι­μα­στεί στο παρελ­θόν και υλο­ποιεί­ται και τώρα και σε άλλες χώρες του εξω­τε­ρι­κού. Εμείς κρα­τή­σαμε τις καλές πρα­κτι­κές, εστιά­σαμε στα εμπόδια και τις δυσκο­λίες που αντι­με­τώ­πι­σαν αλλού και τρο­πο­ποι­ή­σαμε με τέτοιο τρόπο το μοντέλο, ώστε αυτό να λει­τουρ­γεί απρό­σκο­πτα!

Ανα­φέ­ρετε ψηφια­κές γρα­φί­δες, οθόνες που γυρί­ζουν και μετα­τρέ­πο­νται σε ηλε­κτρο­νικά τετρά­δια κ.λπ. Πόσο προσιτά είναι αυτά τα μέσα στις οικο­γέ­νειες των παιδιών;

Τα μέσα που χρη­σι­μο­ποιούμε είναι τεχνο­λο­γικά προηγ­μένα. Η αγορά ενός ηλε­κτρο­νι­κού υπο­λο­γι­στή ειδικών προ­δια­γρα­φών, θεω­ρούμε ότι απο­τε­λεί σημα­ντική επέν­δυση στην εκπαί­δευση των παιδιών μας. Αν συνυ­πο­λο­γί­σουμε τα χρόνια τα οποία θα μπορεί να αξιο­ποι­η­θεί μια τέτοια συσκευή καθώς επίσης και τα πολ­λα­πλά οφέλη που προ­σφέ­ρει αυτό το μοντέλο διδα­σκα­λίας, γίνεται κατα­νοητό πως το κόστος απο­τε­λεί μια μικρή επι­βά­ρυνση με ανε­κτί­μητα οφέλη.

Ανα­φέ­ρατε πως το μοντέλο εφαρ­μό­ζε­ται στην Α’ Γυμνα­σίου. Ποιος είναι ο προ­γραμ­μα­τι­σμός σας για τις υπό­λοι­πες τάξεις;

Ξεκι­νή­σαμε από την Α’ Γυμνα­σίου, γιατί πιστεύ­ουμε πως είναι η κατάλ­ληλη τάξη. Τα παιδιά αλλά­ζουν βαθμίδα από το Δημο­τικό στο Γυμνά­σιο και έχουν ήδη κατα­κτή­σει τις βασικές δεξιό­τη­τες χρήσης υπο­λο­γι­στών. Προ­γραμ­μα­τί­ζουμε στα­διακά την εφαρ­μογή αυτού του μοντέ­λου σε όλες τις τάξεις του Γυμνα­σίου και του Λυκείου. Την επόμενη χρονιά θα εφαρ­μο­στεί στην Α’ & Β’ Γυμνα­σίου, σε δύο χρόνια σε όλο το Γυμνά­σιο κ.ο.κ.

Κύριε Χατζη­μι­χάλη, σας ευχα­ρι­στούμε πολύ! Θα θέλαμε κλεί­νο­ντας να μας πείτε με δυο λόγια τι σημαί­νει για εσάς εκπαί­δευση.

Για εμένα η δια­δι­κα­σία της εκπαί­δευ­σης και τα μοντέλα διδα­σκα­λίας πρέπει να είναι σαν το νερό. Όπως το νερό προ­σαρ­μό­ζε­ται και παίρνει το σχήμα του δοχείου, για να το γεμίσει, έτσι και η διδα­σκα­λία οφείλει να προ­σαρ­μό­ζε­ται στο περι­βάλ­λον, στις συν­θή­κες και στις τεχνο­λο­γι­κές εξε­λί­ξεις της εποχής, ώστε τα παιδιά μας να έχουν το μέγιστο δυνατό όφελος.