ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Το 35% των δαπανών υγείας από την τσέπη μας

news room 8 λεπτά ανάγνωση
υγεία

Δυσα­νά­λογα μεγάλο είναι το μερίδιο των δαπανών υγείας που πλη­ρώ­νουν από την τσέπη τους οι ασφα­λι­σμέ­νοι σε σύγκριση με τις υπό­λοι­πες χώρες του ΟΟΣΑ. Σύμφωνα με το δελτίο του ΣΕΒ «Η Υγεία στην Ελλάδα: Σε ανα­ζή­τηση σχε­δια­σμού για το μέλλον», που βασί­ζε­ται στα ευρή­ματα της πρό­σφα­της έκθεσης του ΟΟΣΑ «Health at a Glance», στην Ελλάδα, το 35% των δαπανών υγείας πλη­ρώ­νε­ται από την τσέπη των ασφα­λι­σμέ­νων, έναντι 21% που είναι ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ. Μάλιστα, το ποσοστό αυτό είναι από τα υψη­λό­τερα στον κόσμο, με την Ινδία να προη­γεί­ται σε ποσοστό 65%. Υστερα, ακο­λου­θούν το Μεξικό με ποσοστό 41%, η Ρωσία με 40% και η Κίνα με 36%, η οποία βρί­σκε­ται σχεδόν στα ίδια επίπεδα με την Ελλάδα. Την ίδια στιγμή, το δημόσιο σύστημα ασφά­λι­σης υγείας καλύ­πτει περίπου το 61% των συνο­λι­κών δαπανών υγείας έναντι 71% των χωρών του ΟΟΣΑ, ενώ ένα υπό­λοιπο 4% (όσο και στον ΟΟΣΑ) καλύ­πτε­ται από την ιδιω­τική ασφά­λιση.

Πού πηγαί­νουν, όμως, τα χρήματα που ξοδεύ­ουν από την τσέπη τους οι Ελληνες ασφα­λι­σμέ­νοι; Το 18% πηγαί­νει σε για­τρούς και εξω­τε­ρικά ιατρεία, το 14% σε οδο­ντιά­τρους, το 31% σε νοσο­κο­μειακή περί­θαλψη –έναντι 9% στον ΟΟΣΑ– και το 37% κατευ­θύ­νε­ται σε φάρμακα και άλλα θερα­πευ­τικά μέσα.

Οι Ελληνες δηλαδή δεν πλη­ρώ­νουν απλά ένα ανα­λο­γικά μεγα­λύ­τερο ποσοστό της δαπάνης υγείας από την τσέπη τους, αλλά πολλά από τα χρήματά τους κατευ­θύ­νο­νται στη νοσο­κο­μειακή τους περί­θαλψη. Κυρίως σε ιδιω­τικά νοσο­κο­μεία στα οποία έχουν πρό­σβαση λόγω πρό­σθε­της ιδιω­τι­κής ασφά­λι­σης.

Η διάθεση του 35% των δαπανών υγείας από τους ίδιους τους ασφα­λι­σμέ­νους απο­τε­λεί σημα­ντικά υψηλό ποσοστό, εάν ληφθεί μάλιστα υπόψη ότι στην Ελλάδα, το σύνολο του πλη­θυ­σμού έχει δωρεάν πρό­σβαση στις δημό­σιες υπη­ρε­σίες υγείας. Γενικά, όπως προ­κύ­πτει και από το δελτίο του ΣΕΒ, η δομή του δημό­σιου συστή­μα­τος υγείας για καθο­λική κάλυψη προ­σεγ­γί­ζει τον μέσον όρο του ΟΟΣΑ, η χώρα μας όμως υστερεί σημα­ντικά, σε σύγκριση με τις υπό­λοι­πες χώρες, στη δημόσια ασφα­λι­στική κάλυψη των δαπανών υγείας. Αυτό συμ­βαί­νει γιατί είναι χαμηλή η δημόσια ασφά­λιση στις ιατρι­κές δαπάνες του πλη­θυ­σμού, γεγονός που ανα­γκά­ζει πολλές φορές τους ασφα­λι­σμέ­νους να κατα­φεύ­γουν στην ιδιω­τική ασφά­λιση, επι­βα­ρύ­νο­ντας φυσικά και την τσέπη τους.

Κατά κεφαλήν δαπάνη υγείας

Τόσο λοιπόν το κράτος όσο και οι Ελληνες ανα­γκά­στη­καν να περιο­ρί­σουν τις δαπάνες υγείας, ως απο­τέ­λε­σμα και των περι­κο­πών κατά τη διάρ­κεια της οικο­νο­μι­κής κρίσης.

Σύμφωνα με τον ΣΕΒ, η κατά κεφαλήν δαπάνη υγείας στην Ελλάδα το 2018 (1.410 ευρώ σε τιμές 2010), κατα­τάσ­σε­ται στις τελευ­ταίες θέσεις των χωρών της Ε.Ε. μαζί με τις πρώην χώρες του ανα­το­λι­κού μπλοκ. Πιο συγκε­κρι­μένα, η κατά κεφαλήν δαπάνη υγείας υπέστη από το 2008 μέχρι το 2013 μία ετήσια μείωση της τάξεως του 9,4% κατά μέσον όρο. Εκτοτε, ωστόσο, παρα­μέ­νει αμε­τά­βλητη, ως απο­τέ­λε­σμα των δημο­σιο­νο­μι­κών περι­κο­πών αλλά και της συρ­ρί­κνω­σης του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών κατά τη διάρ­κεια της οικο­νο­μι­κής κρίσης. Αυτό είχε ως απο­τέ­λε­σμα, η κατά κεφαλήν δαπάνη υγείας να αντι­στοι­χεί σήμερα περίπου στα 2/3 της δαπάνης του 2009 (2.071 ευρώ σε τιμές 2010). Σημειώ­νε­ται ότι συνο­λικά στην Ελλάδα ξοδεύ­ουμε το 7,8% του ΑΕΠ σε δαπάνες υγείας, έναντι 8,8% στον ΟΟΣΑ,  8,8% στην γει­το­νική Ιταλία, 8,9% στην Ισπανία, 9,1% στην Πορ­το­γα­λία και 16,9% στις ΗΠΑ.

Την ίδια στιγμή, την περίοδο της κρίσης, μειώ­θηκε και το όριο του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της δημό­σιας φαρ­μα­κευ­τι­κής δαπάνης, γεγονός που οδήγησε και στην οικο­νο­μική επι­βά­ρυνση των ιδιω­τι­κών παρόχων υγείας. Ετσι, όπως ισχύει και σήμερα, κάθε φορά που κατα­γρά­φε­ται υπέρ­βαση του ορίου της δαπάνης, οι ιδιώτες πάροχοι υγείας και οι φαρ­μα­κευ­τι­κές εται­ρείες καλού­νται να επι­στρέ­ψουν στο Δημόσιο το ποσό αυτής της υπέρ­βα­σης (clawback). Αυτό, όπως ανα­φέ­ρει και ο ΣΕΒ, επη­ρε­ά­ζει αρνη­τικά τις ανα­πτυ­ξια­κές προ­ο­πτι­κές των εται­ρειών, προ­τεί­νο­ντας να εφαρ­μο­στούν παρεμ­βά­σεις στη δομή της συντα­γο­γρά­φη­σης και στις παραγ­γε­λίες των δια­γνω­στι­κών εξε­τά­σεων.

Πληθώρα γιατρών, έλλειψη νοση­λευ­τών

Διαρ­θρω­τικά είναι τα προ­βλή­ματα στον κλάδο Υγείας και στις κοι­νω­νι­κές υπη­ρε­σίες, καθώς στη χώρα μας εντο­πί­ζο­νται σημα­ντι­κές ελλεί­ψεις σε προ­σω­πικό. Ενδει­κτικά, η Ελλάδα κατα­τάσ­σε­ται στις χώρες που έχουν τα πιο χαμηλά ποσοστά απα­σχό­λη­σης (5,4% έναντι 10,1% στον ΟΟΣΑ) στον κλάδο Υγείας.

Πιο συγκε­κρι­μένα, η χώρα μας δια­θέ­τει μεν, ανα­λο­γικά με τον πλη­θυ­σμό της, τον μεγα­λύ­τερο αριθμό γιατρών στις ανε­πτυγ­μέ­νες χώρες του ΟΟΣΑ (6,1 γιατροί ανά 1.000 άτομα πλη­θυ­σμού έναντι 3,5 στον ΟΟΣΑ), ωστόσο –παρά τη μεγάλη παρου­σία και εξει­δι­κευ­μέ­νων γιατρών– εμφα­νί­ζει ελλεί­ψεις σε για­τρούς γενικής ιατρι­κής. Οι τελευ­ταίοι απο­τε­λούν το 5% του συνόλου έναντι 23% στον ΟΟΣΑ. Ετσι, παρά το μεγάλο πλήθος γιατρών, παρα­τη­ρεί­ται το εξής παρά­δοξο: Η Ελλάδα έχει πρό­βλημα στε­λέ­χω­σης των θέσεων των οικο­γε­νεια­κών γιατρών (γενικοί γιατροί, παθο­λό­γοι, παι­δί­α­τροι), που είναι υπεύ­θυ­νοι για την παρα­πο­μπή των ασθενών σε για­τρούς άλλων ειδι­κο­τή­των, σε μια προ­σπά­θεια εξορ­θο­λο­γι­σμού των δημο­σίων δαπανών υγείας.

Την ίδια στιγμή, σημα­ντι­κές είναι οι ελλεί­ψεις και σε νοση­λευ­τικό προ­σω­πικό, καθώς η χώρα μας δια­θέ­τει σχετικά μικρό πλη­θυ­σμό νοση­λευ­τών (3,3 νοση­λευ­τές ανά 1.000 άτομα πλη­θυ­σμού έναντι 8,8 στον ΟΟΣΑ). Σε κάθε γιατρό αντι­στοι­χεί ένας νοση­λευ­τής, με το ποσοστό των νοση­λευ­τών προς τους για­τρούς να είναι από τα χαμη­λό­τερα στον κόσμο. Αντι­θέ­τως, ο μέσος όρος στον ΟΟΣΑ είναι 2,7 νοση­λευ­τές ανά γιατρό. Εάν προ­στε­θούν και οι βοηθοί επαγ­γελ­μα­τιών υγείας, τότε η ανα­λο­γία φθάνει σε 163 νοση­λευ­τές ανά 100 για­τρούς και συνε­χί­ζει να κινεί­ται σε χαμηλά επίπεδα σε σχέση με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Αυτή η έλλειψη νοση­λευ­τών, όμως, δεν ήταν απόρ­ροια της οικο­νο­μι­κής κρίσης, αφού ο αριθμός τους ήταν ακόμη χαμη­λό­τε­ρος πριν από την κρίση. Σημειώ­νε­ται, βέβαια, ότι από το 2009 οι γιατροί και οι νοση­λευ­τές που εργά­ζο­νται σε νοσο­κο­μεία έχουν μειωθεί κατά 3.831 και 1.532 άτομα και φθάνουν τις 23.500 και 38.400, αντι­στοί­χως, το 2017.

Οσον αφορά τις αμοιβές τους, οι γιατροί που είναι εξει­δι­κευ­μέ­νοι και εργά­ζο­νται ως μισθω­τοί αμεί­βο­νται με 2,4 φορές την αμοιβή του μέσου μισθω­τού, που αντι­στοι­χεί περίπου στο επίπεδο αμοιβών σχεδόν όλης της Ευρώπης. Εξαί­ρεση απο­τε­λούν το Ηνωμένο Βασί­λειο, η Ιρλαν­δία και η Γερ­μα­νία, όπου εκεί οι αμοιβές είναι περίπου 3,5 φορές ο μέσος μισθός. Από την άλλη, οι νοση­λευ­τές που εργά­ζο­νται σε νοσο­κο­μεία αμεί­βο­νται περίπου με τον ίδιο μισθό του μέσου μισθω­τού στις περισ­σό­τε­ρες χώρες, με τις αμοιβές τους να ανέρ­χο­νται σε 1,2 φορά της αμοιβής του μέσου μισθω­τού έναντι 1,1 του ΟΟΣΑ.

Οσον αφορά τις υλικές υπο­δο­μές, σύμφωνα με τον ΣΕΒ, η Ελλάδα δια­θέ­τει 34 αξο­νι­κούς και 27 μαγνη­τι­κούς τομο­γρά­φους ανά 1 εκατ. πλη­θυ­σμού έναντι 43 και 38 αντι­στοί­χως στις ΗΠΑ και έναντι 9 και 7 στο Ηνωμένο Βασί­λειο. Επίσης, στην Ελλάδα τα νοσο­κο­μεία δια­θέ­τουν 4,2 κλίνες ανά 1.000 άτομα πλη­θυ­σμού.

Αντι­βιο­τικά

Πρω­τα­θλή­τρια στη χρήση αντι­βιο­τι­κών είναι η Ελλάδα, κατέ­χο­ντας το παγκό­σμιο ρεκόρ συντα­γο­γρά­φη­σής τους. Σε ημε­ρή­σια βάση, αντι­βιο­τικά παίρ­νουν 32,1 ανά 1.000 άτομα έναντι 17,8 στον ΟΟΣΑ, 28,3 στην Ιταλία, 12,6 στην Ισπανία και 16,4 στην Πορ­το­γα­λία. Ωστόσο, η υπερ­βο­λικά υψηλή χρήση αντι­βιο­τι­κών μειώνει την αντί­σταση του οργα­νι­σμού σε μικρο­βια­κές λοι­μώ­ξεις, ενώ παράλ­ληλα συνιστά σπατάλη πόρων. Την ίδια στιγμή, χαμηλή σε σύγκριση και με τον ΟΟΣΑ είναι η διείσ­δυση των γενο­σή­μων στην ελλη­νική αγορά. Ετσι, το μερίδιό τους στη χώρα μας ανέρ­χε­ται σε 21% σε αξία και 27% σε όγκο. Αντι­θέ­τως, στον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ τα αντί­στοιχα μερίδια είναι 25% σε αξία και 52% σε όγκο. Αξίζει μάλιστα να ανα­φερ­θεί ότι, παρότι η διείσ­δυσή τους στην ελλη­νική αγορά έχει αυξηθεί το τελευ­ταίο διά­στημα, παρα­μέ­νει μακριά από τον μνη­μο­νιακό στόχο του (του­λά­χι­στον) 40%. Ετσι, η Ελλάδα βρί­σκε­ται στις τέσ­σε­ρις τελευ­ταίες θέσεις όσον αφορά το μερίδιο των γενο­σή­μων στη φαρ­μα­κευ­τική αγορά. Αντι­θέ­τως, χώρες όπως το Ηνωμένο Βασί­λειο, όπου το μερίδιο των γενο­σή­μων φθάνει σε όγκο το 85%, αλλά και η Γερ­μα­νία, όπου το αντί­στοιχο ποσοστό φθάνει το 84%, απο­τε­λούν επι­τυ­χη­μένα παρα­δείγ­ματα της απο­τε­λε­σμα­τι­κής διείσ­δυ­σης των γενο­σή­μων στην αγορά.

Κιν­δυ­νεύ­ουμε από το τσιγάρο και την ατμο­σφαι­ρική ρύπανση

Μολο­νότι η συνο­λική κατά­σταση του πλη­θυ­σμού αξιο­λο­γεί­ται ως ικα­νο­ποι­η­τική –με βάση και τα στοι­χεία που παρα­θέ­τει ο ΣΕΒ– σημα­ντι­κοί κίν­δυ­νοι απει­λούν την υγεία μας. Αρχικά, η Ελλάδα είναι πρω­τα­θλή­τρια μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ (2017) στο ποσοστό των ατόμων που δηλώ­νουν ότι καπνί­ζουν σε καθη­με­ρινή βάση.

Το 27,3% του πλη­θυ­σμού άνω των 15 ετών καπνί­ζει καπνικά προ­ϊ­ό­ντα σε καθη­με­ρινή βάση, ποσοστό-ρεκόρ, έναντι 18% στον ΟΟΣΑ. Αντί­θετα, χώρες όπως η Ιταλία απέχουν σημα­ντικά από την Ελλάδα, με το αντί­στοιχο ποσοστό να δια­μορ­φώ­νε­ται στο 19,9%. Στην Ισπανία αυτό ανέρ­χε­ται στο 22,1%, 16,8% στην Πορ­το­γα­λία και 10,5% στις ΗΠΑ. Ωστόσο, όπως σημειώ­νει ο ΣΕΒ, στην Ελλάδα το ποσοστό όσων καπνί­ζουν καθη­με­ρινά έχει μειωθεί κατά περίπου 12,5% από το 2007. Αυτή η «απο­στροφή» των Ελλήνων προς τα παρα­δο­σιακά τσιγάρα οφεί­λε­ται σε μείωση των εισο­δη­μά­των, αλλά και στην αύξηση τιμών στα νομίμως πωλού­μενα τσιγάρα, λόγω της φορο­λο­γίας. Πολλοί καπνι­στές, εξάλλου, τα τελευ­ταία χρόνια έχουν στραφεί στα ηλε­κτρο­νικά προ­ϊ­ό­ντα νικο­τί­νης.

Επίσης, η Ελλάδα έχει τους περισ­σό­τε­ρους θανά­τους από ατμο­σφαι­ρική ρύπανση (77 θάνατοι ανά 100.000 άτομα έναντι 40 στον ΟΟΣΑ). Ενα από τα αξιο­πε­ρί­εργα ευρή­ματα της έρευνας του ΟΟΣΑ είναι πως οι Ελληνες εμφα­νί­ζο­νται να κατα­να­λώ­νουν λιγό­τερο αλκοόλ από τον μέσον όρο – 6,5 λίτρα ετησίως έναντι 8,9 λίτρων στα κράτη-μέλη του Οργα­νι­σμού. Οι ανα­λυ­τές του ΣΕΒ εκτι­μούν, ωστόσο, ότι ενδέ­χε­ται να είναι πλα­σμα­τική η ποσό­τητα της κατα­νά­λω­σης αλκοόλ, λόγω μη κατα­γρα­φής της παρα­γω­γής οινο­πνευ­μα­τω­δών ποτών στο σπίτι, καθώς και του εκτε­τα­μέ­νου λαθρε­μπο­ρίου.Αλλο ένα εύρημα που προ­κα­λεί ερω­τή­ματα είναι το γεγονός πως τα ποσοστά παχυ­σαρ­κίας στους Ελληνες ενή­λι­κες είναι σχετικά χαμηλά, παρά το γεγονός πως στα παιδιά μεταξύ πέντε και εννέα ετών αγγίζει το 41%, το τέταρτο υψη­λό­τερο ποσοστό στον ΟΟΣΑ.

Τέλος, σε ό,τι αφορά τη γήρανση του πλη­θυ­σμού, η Ελλάδα είναι η χώρα με τους περισ­σό­τε­ρους ηλι­κιω­μέ­νους στον ανε­πτυγ­μένο κόσμο, μετά την Κορέα και την Ιαπωνία. Το 21,7% των Ελλήνων είναι άνω των 65 ετών και το 6,8% άνω των 80, όταν ο μέσος όρος στον ΟΟΣΑ είναι 17,4% και 4,6% αντί­στοιχα. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι ο πλη­θυ­σμός γερνάει, η χώρα δεν είναι σε θέση να προ­σφέ­ρει μακρο­χρό­νια φρο­ντίδα στους ηλι­κιω­μέ­νους, καθώς δεν δια­θέ­τει τις ανα­γκαίες υπο­δο­μές. Μόνο το 2% των δαπανών υγείας δια­τί­θε­ται για τέτοιες υπο­δο­μές, έναντι 9% στον ΟΟΣΑ. Ετσι, την έλλειψη τέτοιων υπο­δο­μών έρχεται να καλύψει η οικο­γέ­νεια, η οποία κατά τεκ­μή­ριο φρο­ντί­ζει τους ηλι­κιω­μέ­νους. Καθώς ο πλη­θυ­σμός της χώρας γερνάει, το σύστημα μακρο­χρό­νιας φρο­ντί­δας ηλι­κιω­μέ­νων θα δοκι­μά­ζε­ται, δεδο­μέ­νου ότι δεν εξοι­κο­νο­μού­νται από σήμερα πόροι για να καλύ­ψουν τις αυξη­μέ­νες ανάγκες, ενός μέλ­λο­ντος που δεν είναι πολύ μακρινό.

πηγή kathimerini.gr

ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΟΝΤΗ

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.