Τέσσερις ακυρώσεις αποφάσεων της ΔΕΥΑ Ρόδου: Παράνομες κρίθηκαν απευθείας αναθέσεις καθαρισμών και μελετών

• Οι απο­φά­σεις κατα­δει­κνύ­ουν αυστηρό έλεγχο νομι­μό­τη­τας στις δημο­τι­κές συμ­βά­σεις και θέτουν όρια στη χρήση της δια­δι­κα­σίας δια­πραγ­μά­τευ­σης χωρίς δημο­σί­ευση

Σε μια σειρά απο­φά­σεων με ιδιαί­τερη σημασία για τη νομι­μό­τητα των δημο­τι­κών συμ­βά­σεων, η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου, στις 23 Οκτω­βρίου 2025, προ­χώ­ρησε στην ακύρωση τεσ­σά­ρων απο­φά­σεων του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου της Δημο­τι­κής Επι­χεί­ρη­σης Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης Ρόδου (ΔΕΥΑΡ).

Οι απο­φά­σεις αυτές αφο­ρού­σαν ανα­θέ­σεις έργων και υπη­ρε­σιών καθα­ρι­σμού φρε­α­τίων καθώς και υδραυ­λι­κών μελετών, που είχαν εγκρι­θεί με τη δια­δι­κα­σία της δια­πραγ­μά­τευ­σης χωρίς προη­γού­μενη δημο­σί­ευση, επι­κα­λού­με­νες το κατε­πεί­γον λόγω θεο­μη­νιών.

Η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση, μετά από λεπτο­μερή έλεγχο των φακέλων, έκρινε ότι οι συμ­βά­σεις αυτές δεν πλη­ρού­σαν τις αυστη­ρές προ­ϋ­πο­θέ­σεις του Νόμου 4412/2016 για τη χρήση εξαι­ρε­τι­κών δια­δι­κα­σιών, θεω­ρώ­ντας ότι η επί­κληση του κατε­πεί­γο­ντος ήταν ατεκ­μη­ρί­ωτη και συν­δε­ό­ταν με ελλιπή προ­γραμ­μα­τι­σμό εκ μέρους της ανα­θέ­του­σας αρχής.

Το νομικό πλαίσιο των ακυ­ρώ­σεων

Σύμφωνα με τα άρθρα 225 και 269 του Ν. 4412/2016, οι ανα­θέ­του­σες αρχές δύνα­νται να προ­σφύ­γουν στη δια­δι­κα­σία δια­πραγ­μά­τευ­σης χωρίς προη­γού­μενη δημο­σί­ευση μόνο σε περι­πτώ­σεις κατε­πεί­γου­σας ανάγκης που οφεί­λε­ται σε απρό­βλε­πτα γεγο­νότα και δεν απορ­ρέει από ευθύνη της ίδιας της αρχής.

Η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου επι­κα­λέ­στηκε τη νομο­λο­γία του Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου και του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, τονί­ζο­ντας ότι η δια­δι­κα­σία αυτή απο­τε­λεί εξαί­ρεση από τον κανόνα της δια­φά­νειας και της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας. Στις απο­φά­σεις σημειώ­νε­ται ότι το κατε­πεί­γον δεν μπορεί να χρη­σι­μο­ποιεί­ται ως πρό­σχημα για να παρα­καμ­φθούν οι ανοι­κτές ή κλει­στές δια­δι­κα­σίες δια­γω­νι­σμού, καθώς κάτι τέτοιο πλήττει τη χρηστή διοί­κηση και τις αρχές της νομι­μό­τη­τας.

Η πρώτη απόφαση – Το βόρειο τρίγωνο της Ρόδου

(ΑΔΑ: 9ΒΥΥΟΡ1Ι-2Θ3, αριθ. πρωτ. 27549)

Η υπόθεση αφο­ρούσε την κατα­κύ­ρωση υπη­ρε­σίας καθα­ρι­σμού φρε­α­τίων που είχαν πληγεί από τις πλημ­μύ­ρες του Νοεμ­βρίου 2024 στο βόρειο τμήμα του νησιού. Η ΔΕΥΑΡ επι­κα­λέ­στηκε κατε­πεί­γουσα ανάγκη και προ­χώ­ρησε σε ανάθεση ύψους 149.250 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.

Η Γραμ­μα­τέας της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης,  έκρινε ότι η ανάγκη καθα­ρι­σμού των φρε­α­τίων απο­τε­λεί πάγια και γνωστή υπο­χρέ­ωση της επι­χεί­ρη­σης και δεν προ­έ­κυψε από απρό­βλε­πτες περι­στά­σεις. Επι­πλέον, επι­ση­μάν­θηκε ότι η επι­χεί­ρηση είχε στη διάθεσή της επαρκή χρόνο από τον Δεκέμ­βριο του 2024 για να προ­γραμ­μα­τί­σει κανο­νική δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία, γεγονός που δεν έγινε.

Η δεύτερη απόφαση – Το δυτικό τρίγωνο της Ρόδου

(ΑΔΑ: 9ΟΟΓΟΡ1Ι-ΚΓ5, αριθ. πρωτ. 27551)

Η δεύτερη ακύρωση αφο­ρούσε όμοια δια­δι­κα­σία για τον καθα­ρι­σμό φρε­α­τίων στις περιο­χές του δυτικού τρι­γώ­νου του νησιού. Και εδώ η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση έκρινε ότι η επί­κληση του κατε­πεί­γο­ντος δεν συνο­δεύ­τηκε από επαρκή αιτιο­λό­γηση.

Το σκε­πτικό ήταν παρό­μοιο με την πρώτη περί­πτωση: η κατά­σταση δεν απο­τε­λούσε απρό­βλε­πτο γεγονός, αλλά συνέ­χεια ενός γνωστού προ­βλή­μα­τος που έπρεπε να έχει αντι­με­τω­πι­στεί μέσω προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νων έργων συντή­ρη­σης. Το γεγονός ότι η περιοχή βρι­σκό­ταν σε καθε­στώς έκτα­κτης ανάγκης δεν καθι­στούσε αυτο­δι­καίως νόμιμη την απευ­θείας ανάθεση.

Η τρίτη απόφαση – Το ανα­το­λικό τρίγωνο της Ρόδου

(ΑΔΑ: ΕΠΑΙΟΡ1Ι-ΙΨΠ, αριθ. πρωτ. 27547)

Ανάλογη κρίση υπήρξε και για την απόφαση 627/12-09-2025 της ΔΕΥΑΡ, η οποία αφο­ρούσε υπη­ρε­σίες καθα­ρι­σμού φρε­α­τίων στο ανα­το­λικό τρίγωνο. Η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση επα­νέ­λαβε ότι η συντή­ρηση των δικτύων ομβρίων είναι τακτική λει­τουρ­γία και όχι απο­τέ­λε­σμα αιφ­νί­διου κιν­δύ­νου.

Η απόφαση ανα­φέ­ρει ρητά ότι η επι­χεί­ρηση «δεν τεκ­μη­ρί­ωσε επαρκώς την κατε­πεί­γουσα ανάγκη», ενώ η επί­κληση της θεο­μη­νίας του 2024 δεν αρκεί για να στοι­χειο­θε­τή­σει απρό­βλε­πτο γεγονός, καθώς η διοί­κηση είχε γνώση των επι­πτώ­σεων και επαρκή χρόνο να δράσει θεσμικά.

Η τέταρτη απόφαση – Οι υδραυ­λι­κές μελέτες δικτύων

(ΑΔΑ: 9ΤΕΓΟΡ1Ι-4Κ4, αριθ. πρωτ. 27548)

Η τέταρτη απόφαση αφο­ρούσε την ακύρωση της 649/12-09-2025 του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου της ΔΕΥΑΡ, σχετικά με κατε­πεί­γουσα ανάθεση υδραυ­λι­κών μελετών για τα δίκτυα ύδρευ­σης, απο­χέ­τευ­σης και ομβρίων.

Και σε αυτή την περί­πτωση, η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση υπο­γράμ­μισε ότι οι μελέτες αυτές δεν συν­δέ­ο­νται με πραγ­μα­τικό κατε­πεί­γον, αλλά απο­τε­λούν προ­γραμ­μα­τι­σμένη τεχνική υπο­χρέ­ωση της επι­χεί­ρη­σης. Επο­μέ­νως, δεν μπο­ρού­σαν να υπα­χθούν στην εξαι­ρε­τική δια­δι­κα­σία του άρθρου 269 του Νόμου 4412/2016.

Η κρίση και η σημασία των απο­φά­σεων

Οι τέσ­σε­ρις ακυ­ρώ­σεις απο­τε­λούν ένα σαφές μήνυμα προς τις δημο­τι­κές επι­χει­ρή­σεις και τους ΟΤΑ για την αυστηρή εφαρ­μογή της νομι­μό­τη­τας στις δημό­σιες συμ­βά­σεις. Η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου, ερμη­νεύ­ο­ντας το θεσμικό πλαίσιο και τη νομο­λο­γία, τόνισε ότι η ευχέ­ρεια προ­σφυ­γής στη δια­πραγ­μά­τευση χωρίς δημο­σί­ευση δεν είναι εργα­λείο ευκο­λίας αλλά έσχατη λύση σε απο­δε­δειγ­μένα εξαι­ρε­τι­κές περι­στά­σεις.

Η σημασία αυτών των απο­φά­σεων υπερ­βαί­νει τα τοπικά όρια της Ρόδου, καθώς δια­μορ­φώ­νει σαφή διοι­κη­τική πρα­κτική για την ορθή εφαρ­μογή των κανόνων δημο­σίων συμ­βά­σεων σε όλη τη νησιω­τική Ελλάδα. Η νομο­λο­γιακή τους αναφορά ενι­σχύει τη θεσμική δια­φά­νεια και επι­βε­βαιώ­νει τον ρόλο της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης ως θεμα­το­φύ­λακα της νομι­μό­τη­τας και της διοι­κη­τι­κής τάξης.

Οι ακυ­ρω­τι­κές απο­φά­σεις της 23ης Οκτω­βρίου 2025 κατα­δει­κνύ­ουν ότι η δια­δι­κα­σία των δημο­σίων ανα­θέ­σεων οφείλει να διέ­πε­ται από δια­φά­νεια, τεκ­μη­ρί­ωση και προ­γραμ­μα­τι­σμό, ακόμη και σε συν­θή­κες κρίσης.

Η επί­κληση του κατε­πεί­γο­ντος χωρίς πραγ­μα­τικά στοι­χεία δεν συνιστά επαρκή αιτιο­λο­γία και μπορεί να οδη­γή­σει σε ακύρωση συμ­βά­σεων, με σοβαρές συνέ­πειες για τη διοί­κηση και την τοπική αυτο­διοί­κηση.

Η Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση Αιγαίου, με τις συγκε­κρι­μέ­νες απο­φά­σεις της, έθεσε ένα σαφές θεσμικό όριο: ο κανο­νι­στι­κός έλεγχος και η δια­φά­νεια υπε­ρι­σχύ­ουν κάθε επί­κλη­σης ευκο­λίας.