Δεύτερες σκέψεις για τον ΦΠΑ στα νησιά

του Γιώργου Παλαι­τσάκη

Εκτι­μά­ται ότι τυχόν εφαρ­μογή του μέτρου αυτού από την 1η-1-2017, όπως προ­βλέ­πε­ται κανο­νικά, θα ζημιώ­σει ανε­πα­νόρ­θωτα τις ήδη χει­μα­ζό­με­νες από την παρα­τε­τα­μένη οικο­νο­μική κρίση και το προ­σφυ­γικό πρό­βλημα νησιω­τι­κές κοι­νω­νίες -Ποια νησιά αντι­με­τω­πί­ζουν τον κίνδυνο υπέρ­με­τρων ανα­τι­μή­σεων σε βασικά προ­ϊ­ό­ντα, υπη­ρε­σίες και είδη πρώτης ανάγκης από το επόμενο έτος, λόγω της εφαρ­μο­γής συντε­λε­στών ΦΠΑ από 6,5%, 13% και 24%, αντί 5%, 9% και 17% που εφαρ­μό­ζο­νται σήμερα, αλλά και εξαι­τίας της ταυ­τό­χρο­νης επι­βο­λής πρό­σθε­των φορο­λο­γι­κών επι­βα­ρύν­σεων, όπως οι αυξή­σεις των ειδικών φόρων κατα­νά­λω­σης στα καύσιμα και η φορο­λό­γηση της κατα­νά­λω­σης του καφέ!

Ανα­στολή του μέτρου που προ­βλέ­πει την κατάρ­γηση των μειω­μέ­νων κατά 30% συντε­λε­στών ΦΠΑ σε άλλα 54 νησιά του Αιγαίου από την 1η-1-2017 εξε­τά­ζει η κυβέρ­νηση, καθώς δια­πι­στώ­νει ότι τυχόν εφαρ­μογή του θα ζημιώ­σει ανε­πα­νόρ­θωτα τις τοπικές οικο­νο­μίες των περιο­χών αυτών και θα προ­κα­λέ­σει μείζονα προ­βλή­ματα κοι­νω­νι­κής συνοχής. Οι συνέ­πειες για την οικο­νο­μική επι­βί­ωση των κατοί­κων των νησιών αυτών θα είναι τρα­γι­κές αν εφαρ­μο­στεί η κατάρ­γηση των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών. Σε μια εποχή που η παρα­τε­τα­μένη οικο­νο­μική κρίση και η πρό­σφατα εκδη­λω­θείσα προ­σφυ­γική κρίση έχουν ήδη προ­κα­λέ­σει σημα­ντική συρ­ρί­κνωση της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας σε πολλά νησιά του Αιγαίου, τυχόν εφαρ­μογή σημα­ντικά υψη­λό­τε­ρων συντε­λε­στών ΦΠΑ σε 54 νησιά του Αιγαίου από την 1η-1-2017 θα δώσει τη χαρι­στική βολή στις τοπικές οικο­νο­μίες τους καθώς θα προ­κα­λέ­σει υπέρ­με­τρες ανα­τι­μή­σεις σε όλα σχεδόν τα είδη πρώτης ανάγκης και τα προ­ϊ­ό­ντα ευρείας κατα­νά­λω­σης. Ειδικά στα καύσιμα οι ανα­τι­μή­σεις στα συγκε­κρι­μένα νησιά του Αιγαίου θα υπερ­βούν το 10% από την 1η-1-2017, καθώς ταυ­τό­χρονα θα αυξη­θούν και οι ειδικοί φόροι κατα­νά­λω­σης. Επίσης στον καφέ οι ανα­τι­μή­σεις θα ξεπε­ρά­σουν το 20%, καθώς ταυ­τό­χρονα με την αύξηση του ΦΠΑ θα επι­βλη­θεί στο προϊόν και ειδικός φόρος κατα­νά­λω­σης από 2 έως 4 ευρώ ανά κιλό.

Όσο πλη­σιά­ζει η στιγμή που θα τεθεί σε ισχύ η πλήρης κατάρ­γηση των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ σε όλα τα νησιά του Αιγαίου τόσο πλη­θαί­νουν οι αντι­δρά­σεις των κοι­νω­νιών των συγκε­κρι­μέ­νων περιο­χών καθώς γίνεται αντι­λη­πτό το μέγεθος του κιν­δύ­νου που δια­γρά­φε­ται αν εφαρ­μο­στεί κανο­νικά το συγκε­κρι­μένο μέτρο, όπως προ­βλέ­πει το χρο­νο­διά­γραμμα του Μνη­μο­νίου ΙΙΙ.

Με νόμους που ψήφισε η συγκυ­βέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ τη διετία 2015-2016, προ­βλέ­πε­ται ότι από την 1η -1-2017 οι μειω­μέ­νοι κατά 30% συντε­λε­στές ΦΠΑ θα πρέπει να καταρ­γη­θούν σε όλα τα νησιά του Αιγαίου, πλην της Θήρας, της Μυκόνου, της Νάξου, της Πάρου, της Ρόδου της Σκιάθου, της Σύρου, της Θάσου, της Άνδρου, της Τήνου, της Καρ­πά­θου, της Μήλου, της Αλον­νή­σου, της Κέας, της Αντι­πά­ρου και της Σίφνου, όπου οι συντε­λε­στές αυτοί έχουν ήδη καταρ­γη­θεί. Συγκε­κρι­μένα, από το επόμενο έτος, οι συντε­λε­στές ΦΠΑ 5%, 9% και 17% που εξα­κο­λου­θούν να ισχύουν σε άλλα 54 νησιά του Αιγαίου (βλ. σχετικό πίνακα) θα πρέπει να αυξη­θούν στο 6,5%, στο 13% και στο 24%, αντί­στοιχα.

Τυχόν εφαρ­μογή της διά­τα­ξης αυτής θα έχει, ειδι­κό­τερα, ως συνέ­πεια από την 1η-1-2017 στα συγκε­κρι­μένα νησιά του Αιγαίου:

α) να αυξηθεί από 5% σε 6,5% ο συντε­λε­στής ΦΠΑ για τα φάρμακα, τα παιδικά εμβόλια, τα βιβλία, τα περιο­δικά και τις εφη­με­ρί­δες. Οι τιμές των προ­ϊ­ό­ντων αυτών θα αυξη­θούν του­λά­χι­στον κατά 1,5%.

β) να αυξηθεί από 9% σε 13% ο ΦΠΑ για τα βασικά είδη δια­τρο­φής, δηλαδή για τα νωπά κρέατα, τα ψάρια, το γάλα και τα γαλα­κτο­κο­μικά προ­ϊ­ό­ντα, τα λαχα­νικά και τα βρώσιμα φρούτα, τα δημη­τριακά, τα άμυλα και τα προ­ϊ­ό­ντα αλευ­ρο­ποι­ϊας, το ελαιό­λαδο, τα παρα­σκευά­σματα για τη δια­τροφή των παιδιών, το ψωμί, τα ζυμα­ρικά, τα φυσικά νερά, τα φαρ­μα­κευ­τικά προ­ϊ­ό­ντα, τα είδη και τις συσκευές ορθο­πε­δι­κής, τους λογα­ρια­σμούς ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας , τις υπη­ρε­σίες δια­μο­νής σε ξενο­δο­χεία και του­ρι­στικά κατα­λύ­ματα. Εξαι­τίας της αύξησης του ΦΠΑ από το 9% στο 13%, τα παρα­πάνω προ­ϊ­ό­ντα, αγαθά και υπη­ρε­σίες θα ανα­τι­μη­θούν του­λά­χι­στον κατά 3,7%, στα συγκε­κρι­μένα 54 νησιά.

γ) να αυξηθεί από 17% σε 24% ο συντε­λε­στής ΦΠΑ για τις υπό­λοι­πες κατη­γο­ρίες προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών, όπως νεό­δμητα κτί­σματα (πλην πρώτης κατοι­κίας), αυτο­κί­νητα, δίκυκλα, φορτηγά, λεω­φο­ρεία και λοιπά οχήματα, ηλε­κτρι­κές και ηλε­κτρο­νι­κές συσκευές, οινο­πνευ­μα­τώδη ποτά, είδη ένδυσης και υπό­δη­σης, είδη οικια­κού εξο­πλι­σμού, όπως έπιπλα, υφά­σματα κ.λπ., πάσης φύσεως πλα­στικά και ξύλινα αντι­κεί­μενα, χημικά προ­ϊ­ό­ντα, κοσμή­ματα, ρολόγια κ.λπ., όλες τις παρε­χό­με­νες υπη­ρε­σίες από επι­χει­ρή­σεις και ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες, συσκευα­σμένα, μετα­ποι­η­μένα και τυπο­ποι­η­μένα είδη δια­τρο­φής, ζάχαρη, λοιπές γλυ­κα­ντι­κές ουσίες, αλάτι, ξύδι και τα υπο­προ­ϊ­ό­ντα του, μαστίχα, ζώντα ζώα, λιπά­σματα, ζωο­τρο­φές, σπόρους, άνθη, ανα­ψυ­κτικά, χυμοί, energy drinks και λοιπά μη αλκο­ο­λούχα ποτά, εστίαση – catering, και απο­χέ­τευση. Σε όλες οι παρα­πάνω κατη­γο­ρίες προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών ανα­μέ­νε­ται να σημειω­θούν αυτό­μα­τες ανα­τι­μή­σεις της τάξεως του 6%.

δ) να εκτι­να­χθούν στα ύψη οι τιμές των καυ­σί­μων δεδο­μέ­νου ότι από την 1η-1-2017 στα προ­ϊ­ό­ντα αυτά εκτός από την αύξηση του συντε­λε­στή ΦΠΑ από το 17% στο 24% θα αυξη­θούν και οι συντε­λε­στές των ειδικών φόρων κατα­νά­λω­σης. Ειδι­κό­τερα, όπως είναι ήδη γνωστό, από την 1η-1-2017, ο ΕΦΚ στη βενζίνη αυξά­νε­ται κατά 3 λεπτά το λίτρο, από τα 0,67 στα 0,7 ευρώ το λίτρο, ενώ στο πετρέ­λαιο κίνησης ανε­βαί­νει κατά 8 λεπτά το λίτρο, από τα 0,33 στα 0,41 ευρώ το λίτρο. Επίσης, από την ίδια ημε­ρο­μη­νία, ο ΕΦΚ στο υγρα­έ­ριο κίνησης θα αυξηθεί κατά 10 λεπτά το λίτρο, από τα 0,33 στα 0,43 ευρώ το λίτρο. Συνυ­πο­λο­γι­ζό­με­νης και της αύξησης του ΦΠΑ από το 16% στο 24% επί της πρό­σθε­της δια­φο­ράς φόρου που θα προ­κύ­ψει από τις παρα­πάνω αυξή­σεις στους ΕΦΚ, οι επι­πτώ­σεις στις λια­νι­κές τιμές στις οποίες θα πωλού­νται τα καύσιμα στα 54 νησιά του Αιγαίου από την 1η-1-207 θα είναι οι εξής: – αύξηση της τιμής της αμό­λυ­βδης βεν­ζί­νης του­λά­χι­στον κατά 8,5-9 λεπτά το λίτρο – αύξηση της τιμής του πετρε­λαίου κίνησης του­λά­χι­στον κατά 12-13 λεπτά το λίτρο – αύξηση της τιμής του υγρα­ε­ρίου κίνησης του­λά­χι­στον κατά 15 λεπτά το λίτρο! ε) να αυξη­θούν σημα­ντικά και οι λια­νι­κές τιμές πώλησης του καφέ, δεδο­μέ­νου ότι στο προϊόν αυτό από την 1-1-2017 θα επι­βάλ­λε­ται και ειδικός φόρος κατα­νά­λω­σης 2 έως 4 ευρώ ανά κιλό! Ειδι­κό­τερα, από το επόμενο έτος προ­βλέ­πε­ται ότι θα επι­βλη­θεί φόρος στην εισα­γωγή και στην εγχώρια παρα­γωγή καφέ, με συντε­λε­στές από 2 έως 3 ευρώ ανά κιλό στον καβουρ­ντι­σμένο καφέ και με συντε­λε­στή 4 ευρώ ανά κιλό στον στιγ­μιαίο καφέ και στα παρα­σκευά­σματα από εκχυ­λί­σματα, απο­στάγ­ματα ή συμπυ­κνώ­ματα του καφέ.

Η επιβολή του φόρου αυτού, σε συν­δυα­σμό με την αύξηση του ΦΠΑ από το 9% στο 13% στα 54 νησιά του Αιγαίου ανα­μέ­νε­ται να επι­βα­ρύ­νει με αυξή­σεις πάνω από 20% τις λια­νι­κές τιμές πώλησης των δια­φό­ρων ειδών καφέ στα συγκε­κρι­μένα νησιά. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι οι μειω­μέ­νοι κατά 30% συντε­λε­στές ΦΠΑ έχουν ήδη καταρ­γη­θεί από την 1η-10-2015 στα νησιά Θήρα, Μύκονο, Νάξο, Πάρο, Ρόδο και Σκιάθο και από την 1η-6-2016 στα νησιά Σύρο, Θάσο, Άνδρο, Τήνο, Κάρπαθο, Μήλο, Αλόν­νησο, Κέα, Αντί­παρο και Σίφνο.

dikaiologitika.gr

www.dikaiologitika.gr