Τουρισμός: Θετικό πρόσημο στις αφίξεις, αλλά το πραγματικό αποτύπωμα της σεζόν θα κριθεί στις διανυκτερεύσεις

• Γερά­σι­μος Τιμο­θε­ά­τος: «Η αίσθηση είναι ότι, έστω και δύσκολα, τα κατα­φέρ­νουμε» • Οι επι­βα­ρύν­σεις στο του­ρι­στικό πακέτο, το τέλος δια­νυ­κτέ­ρευ­σης, η βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση και οι προ­κλή­σεις για την επόμενη σεζόν

Σε μια χρονιά που χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από γεω­πο­λι­τι­κές ανα­τα­ρά­ξεις, αυξη­μένο κόστος λει­τουρ­γίας και σημα­ντι­κές επι­βα­ρύν­σεις για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, οι αφίξεις κινή­θη­καν (και συνε­χί­ζουν να κινού­νται) με θετικό πρόσημο επίπεδο στις περισ­σό­τε­ρες περιο­χές της χώρας. Ωστόσο, οι αριθμοί των αφίξεων δεν αρκούν για να απο­τυ­πώ­σουν την πραγ­μα­τική εικόνα της του­ρι­στι­κής αγοράς, καθώς το τελικό απο­τέ­λε­σμα θα κριθεί από τις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, τον τζίρο των επι­χει­ρή­σεων και, συνο­λικά, το οικο­νο­μικό απο­τύ­πωμα των επι­σκε­πτών.

Αυτό επι­ση­μαί­νει με δηλώ­σεις του, ο αντι­πρό­ε­δρος Οικο­νο­μι­κών της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων κ. Γερά­σι­μος Τιμο­θε­ά­τος, ο οποίος περι­γρά­φει μια δύσκολη του­ρι­στική περίοδο, αλλά και έναν κλάδο που, παρά τις πιέσεις, εξα­κο­λου­θεί να εμφα­νί­ζει αντοχές.

Θετικές αφίξεις, αλλά όχι ολό­κληρη η εικόνα

«Η φετινή, ήταν μια δύσκολη χρονιά -μια χρονιά η οποία σε καμία περί­πτωση δεν μας έδωσε τη σιγου­ριά ότι θα είναι ομαλή», σημειώ­νει ο κ. Τιμο­θε­ά­τος, ανα­φε­ρό­με­νος στις γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις σε διεθνές επίπεδο που επη­ρέ­α­σαν το του­ρι­στικό περι­βάλ­λον.

«Υπήρχαν όλα τα γεω­πο­λι­τικά γεγο­νότα που σίγουρα επη­ρε­ά­ζουν (ή φοβό­μα­σταν εξ αρχής ότι θα επη­ρε­ά­σουν) τον του­ρι­σμό, και τελικά έτσι κινή­θηκε. Από εκεί και πέρα οι αφίξεις νομίζω ότι κινού­νται με θετικό πρόσημο, του­λά­χι­στον στις περισ­σό­τε­ρες περιο­χές της Ελλάδας και κυρίως στους αμιγώς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς».

Ωστόσο, όπως εξηγεί, οι αφίξεις από μόνες τους δεν αρκούν για να εξα­χθούν ασφαλή συμπε­ρά­σματα: «Αυτός ο δείκτης από μόνος του δεν μας δείχνει την αλήθεια, γιατί αυτό που μας ενδια­φέ­ρει είναι, αφενός πόσες δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις κάνουν οι επι­σκέ­πτες μας, αφε­τέ­ρου πόσα χρήματα ξοδεύ­ουν», ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά, διευ­κρι­νί­ζο­ντας ότι το ζητού­μενο είναι το πραγ­μα­τικό οικο­νο­μικό απο­τύ­πωμα.

«Η αλήθεια είναι ότι έχει θετικό πρόσημο η κίνηση στα αερο­δρό­μια, αλλά βεβαίως είναι το απο­τύ­πωμα που αφήνουν οι επι­σκέ­πτες μας στην χώρα μας. Το οικο­νο­μικό απο­τύ­πωμα, το πόσες δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις κάνουν και ποιοι θα είναι τελικά οι τζίροι. Αλλά αυτό βέβαια θα το δούμε, συνο­λικά, προς το τέλος της σεζόν».

Το κόστος πιέζει το του­ρι­στικό πακέτο

Σύμφωνα με τον αντι­πρό­ε­δρο Οικο­νο­μι­κών της ΠΟΞ, οι ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις εξα­κο­λου­θούν να αντι­με­τω­πί­ζουν σημα­ντι­κές πιέσεις, καθώς το συνο­λικό κόστος του ‘του­ρι­στι­κού πακέτου’ παρα­μέ­νει υψηλό σε σύγκριση με αντα­γω­νι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς.

«Η αίσθηση είναι ότι, έστω και δύσκολα, τα κατα­φέρ­νουμε, γιατί υπάρχει πάρα πολύ μεγάλη πίεση και πολλές επι­βα­ρύν­σεις στο του­ρι­στικό πακέτο, που είναι πολύ υψη­λό­τερο από άλλες αντα­γω­νί­στριες χώρες. Κι αυτό, είναι ένα πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζουν τα τελευ­ταία χρόνια οι επι­χει­ρή­σεις του του­ρι­σμού».

Μεταξύ των επι­βα­ρύν­σεων που θέτει στο επί­κε­ντρο ο ξενο­δο­χεια­κός κλάδος είναι η φορο­λο­γία, αλλά και το τέλος δια­νυ­κτέ­ρευ­σης, το οποίο, όπως επι­ση­μαί­νει ο κ. Τιμο­θε­ά­τος, επι­βα­ρύ­νει απο­κλει­στικά τα ξενο­δο­χεία:

«Ψηλά στην ατζέντα, παρα­μέ­νει η φορο­λο­γία. Η φορο­λο­γία στο του­ρι­στικό πακέτο είναι υψη­λό­τερη σε σχέση με τις αντα­γω­νί­στριες, μ’ εμάς, χώρες. Από εκεί και πέρα επι­βα­ρύ­νε­ται ο του­ρι­στι­κός κλάδος με το τέλος δια­νυ­κτέ­ρευ­σης. Είναι ένα τέλος το οποίο επι­βάλ­λε­ται μόνο στα ξενο­δο­χεία και απο­φέ­ρει στο κράτος περίπου 750 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ».

Η θέση της Ομο­σπον­δίας, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι το συγκε­κρι­μένο βάρος θα πρέπει να κατα­νέ­με­ται ευρύ­τερα: «Η άποψή μας είναι ότι θα έπρεπε όλο αυτό το βάρος να μοι­ρα­στεί και σε άλλες επι­χει­ρή­σεις και σε άλλους κλάδους, επειδή δεν είναι μονάχα ο ξενο­δο­χεια­κός τομέας ο οποίος επι­βα­ρύ­νει το περι­βάλ­λον» -αναφέρει ο ίδιος.

«Πέφτουν σε έναν κουβά και από εκεί και πέρα εξα­φα­νί­ζο­νται»

Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε ο κ. Τιμο­θε­ά­τος και στο ζήτημα της αντα­πο­δο­τι­κό­τη­τας των τελών που κατα­βάλ­λο­νται από τον του­ρι­στικό κλάδο.

«Φυσικά και δεν είναι αντα­πο­δο­τικά αυτά τα τέλη. Δεν νομί­ζουμε ότι υπάρχει αντα­πό­δοση. Πέφτουν σε έναν… κουβά κι από εκεί και πέρα εξα­φα­νί­ζο­νται», ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι τα έσοδα θα πρέπει να επι­στρέ­φουν στις του­ρι­στι­κές περιο­χές μέσω έργων και υπο­δο­μών.

«Σίγουρα αυτά τα χρήματα εισπράτ­το­νται για να γίνο­νται κάποια έργα και υπο­δο­μές, ώστε να μπορούν οι περιο­χές να αντα­πο­κρί­νο­νται στην αλλαγή των κλι­μα­τι­κών συν­θη­κών. Δεν το βλέ­πουμε αυτό που πραγ­μα­τικά γίνεται και ούτε υπάρχει και κάποια ενη­μέ­ρωση προς αυτό».

Ο ίδιος συνδέει το ζήτημα και με τις επι­βα­ρύν­σεις και στον θαλάσ­σιο του­ρι­σμό, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η επιβολή νέων τελών δεν μπορεί να απο­τε­λεί αυτο­σκοπό: «Στο να δημιουρ­γή­σουμε και­νού­ριους φόρους και να τους βάλουμε ένα όμορφο όνομα, από εκεί και πέρα δεν τελειώ­νει η υπο­χρέ­ωση του κράτους. Πρέπει αυτά τα χρήματα, από τη στιγμή που εισπράτ­το­νται, να φέρουν και μια προ­στι­θέ­μενη αξία είτε στον προ­ο­ρι­σμό είτε στο γενι­κό­τερο του­ρι­στικό προϊόν. Αυτό όμως δεν το βλέ­πουμε να γίνεται».

Τα αιτή­ματα του κλάδου και ο ΦΠΑ

Σε ό,τι αφορά στα αιτή­ματα της ξενο­δο­χεια­κής αγοράς προς την κυβέρ­νηση, ο κ. Τιμο­θε­ά­τος εκτιμά ότι οι παρεμ­βά­σεις που ζητά ο κλάδος εισα­κού­ο­νται σε περιο­ρι­σμένο βαθμό.

«Τα αιτή­ματα που θέτουμε προς την κυβέρ­νηση, εισα­κού­ο­νται αλλά με το στα­γο­νό­με­τρο», απαντά χαρα­κτη­ρι­στικά, ενώ ανα­φε­ρό­με­νος στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσ­σα­λο­νί­κης σημειώ­νει ότι δεν υπήρξαν νέες επι­βα­ρύν­σεις αντί­στοι­χες με κείνες που είχαν ανα­κοι­νω­θεί τα προη­γού­μενα χρόνια.

«Ευτυχώς στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσ­σα­λο­νί­κης δεν είχαμε δυσά­ρε­στες εκπλή­ξεις όπως είχαμε στα προη­γού­μενα χρόνια με την επιβολή του τέλους κλι­μα­τι­κής κρίσης. Από εκεί και πέρα πολύ λίγα εισα­κού­ο­νται».

Στις βασικές διεκ­δι­κή­σεις της ΠΟΞ παρα­μέ­νει η μείωση του ΦΠΑ στον του­ρι­σμό, ώστε να περιο­ρι­στεί η από­σταση από τις αντα­γω­νί­στριες χώρες.

«Η μείωση του ΦΠΑ στα ίδια επίπεδα με τις αντα­γω­νί­στριες χώρες είναι ένα αίτημα το οποίο ο κλάδος μας το θέτει συνέ­χεια. Υπήρχαν και υπο­σχέ­σεις προ­ε­κλο­γικά ότι θα μειωθεί. Δυστυ­χώς όμως δεν έχει γίνει τίποτα».

Βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις: «Πρέπει να μπουν σε πλαίσια»

Στο ζήτημα της Airbnb και της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης, ο κ. Τιμο­θε­ά­τος ανα­γνω­ρί­ζει ότι πρό­κει­ται για έναν πλέον σημα­ντικό τομέα της οικο­νο­μίας, τονί­ζο­ντας όμως την ανάγκη για σαφές και ισότιμο πλαίσιο λει­τουρ­γίας.

«Είναι ένας κλάδος οικο­νο­μίας ο οποίος δεν μπο­ρούμε να πούμε ότι δεν τον θέλουμε. Πρέπει όμως ο κλάδος αυτός να μπει σε πλαίσια».

Ανα­γνω­ρί­ζει ότι έχουν γίνει κυβερ­νη­τι­κές κινή­σεις για τη ρύθμιση της αγοράς, θεωρεί όμως ότι δεν επαρ­κούν. «Γίνο­νται βήματα από την κυβέρ­νηση σε σχέση με τη λει­τουρ­γία. Αλλά αυτά τα βήματα, γίνο­νται αργά και δεν είναι αρκετά».

Στόχος, όπως υπο­γραμ­μί­ζει, θα πρέπει να είναι η αποφυγή στρε­βλώ­σεων στην αγορά και η δια­σφά­λιση ισό­τι­μων όρων μεταξύ των δια­φο­ρε­τι­κών μορφών του­ρι­στι­κού κατα­λύ­μα­τος.

Με το βλέμμα στην επόμενη σεζόν

Ήδη ο ξενο­δο­χεια­κός κλάδος έχει στραμ­μένο το βλέμμα στην επόμενη του­ρι­στική περίοδο, με τις επαφές με τους συνερ­γά­τες του εξω­τε­ρι­κού να βρί­σκο­νται σε εξέλιξη.

«Ήδη έχουν γίνει τα συμ­βό­λαια για την επόμενη χρονιά. Πιο σαφή εικόνα θα έχουμε σε περίπου ένα μήνα όταν θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί και η έκθεση στο Λονδίνο, η World Travel Market. Και θα έχουμε τις επαφές με τους tour operators και τους συνερ­γά­τες μας, ώστε να δούμε πώς θα κυλήσει η επόμενη χρονιά».

Παρά τα πρώτα βήματα προ­ε­τοι­μα­σίας, ο ίδιος κρατά επι­φυ­λα­κτική στάση, καθώς οι διε­θνείς εξε­λί­ξεις παρα­μέ­νουν απρό­βλε­πτες.

«Σίγουρα, όμως, τα πράγ­ματα είναι ακόμη ρευστά. Πάλι υπάρ­χουν όλα αυτά τα γεγο­νότα σε εξέλιξη. Ο πόλεμος, η αύξηση στην ενέρ­γεια, στα καύσιμα κ.λπ. Είναι πράγ­ματα τα οποία είναι δυνατόν να επη­ρε­ά­σουν την του­ρι­στική κίνηση για την επόμενη χρονιά».

Το μήνυμα για την επόμενη σεζόν είναι, αισιό­δοξο αλλά συγκρα­τη­μένο: «Θέλω να πιστεύω ότι πρέπει να είμαστε αισιό­δο­ξοι, συγκρα­τη­μένα όμως», κατα­λή­γει ο κ. Τιμο­θε­ά­τος, απο­τυ­πώ­νο­ντας την εικόνα ενός ελλη­νι­κού του­ρι­σμού που εξα­κο­λου­θεί να εμφα­νί­ζει αντοχές, αλλά καλεί­ται να δια­χει­ρι­στεί ένα περι­βάλ­λον αυξη­μέ­νου κόστους, διεθνών αβε­βαιο­τή­των και έντονου αντα­γω­νι­σμού.