Τουρισμός: Θετικό πρόσημο στις αφίξεις, αλλά το πραγματικό αποτύπωμα της σεζόν θα κριθεί στις διανυκτερεύσεις

• Γεράσιμος Τιμοθεάτος: «Η αίσθηση είναι ότι, έστω και δύσκολα, τα καταφέρνουμε» • Οι επιβαρύνσεις στο τουριστικό πακέτο, το τέλος διανυκτέρευσης, η βραχυχρόνια μίσθωση και οι προκλήσεις για την επόμενη σεζόν

Σε μια χρονιά που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικές αναταράξεις, αυξημένο κόστος λειτουργίας και σημαντικές επιβαρύνσεις για τον ελληνικό τουρισμό, οι αφίξεις κινήθηκαν (και συνεχίζουν να κινούνται) με θετικό πρόσημο επίπεδο στις περισσότερες περιοχές της χώρας. Ωστόσο, οι αριθμοί των αφίξεων δεν αρκούν για να αποτυπώσουν την πραγματική εικόνα της τουριστικής αγοράς, καθώς το τελικό αποτέλεσμα θα κριθεί από τις διανυκτερεύσεις, τον τζίρο των επιχειρήσεων και, συνολικά, το οικονομικό αποτύπωμα των επισκεπτών.
Αυτό επισημαίνει με δηλώσεις του, ο αντιπρόεδρος Οικονομικών της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων κ. Γεράσιμος Τιμοθεάτος, ο οποίος περιγράφει μια δύσκολη τουριστική περίοδο, αλλά και έναν κλάδο που, παρά τις πιέσεις, εξακολουθεί να εμφανίζει αντοχές.
Θετικές αφίξεις, αλλά όχι ολόκληρη η εικόνα
«Η φετινή, ήταν μια δύσκολη χρονιά -μια χρονιά η οποία σε καμία περίπτωση δεν μας έδωσε τη σιγουριά ότι θα είναι ομαλή», σημειώνει ο κ. Τιμοθεάτος, αναφερόμενος στις γεωπολιτικές εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο που επηρέασαν το τουριστικό περιβάλλον.
«Υπήρχαν όλα τα γεωπολιτικά γεγονότα που σίγουρα επηρεάζουν (ή φοβόμασταν εξ αρχής ότι θα επηρεάσουν) τον τουρισμό, και τελικά έτσι κινήθηκε. Από εκεί και πέρα οι αφίξεις νομίζω ότι κινούνται με θετικό πρόσημο, τουλάχιστον στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας και κυρίως στους αμιγώς τουριστικούς προορισμούς».
Ωστόσο, όπως εξηγεί, οι αφίξεις από μόνες τους δεν αρκούν για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα: «Αυτός ο δείκτης από μόνος του δεν μας δείχνει την αλήθεια, γιατί αυτό που μας ενδιαφέρει είναι, αφενός πόσες διανυκτερεύσεις κάνουν οι επισκέπτες μας, αφετέρου πόσα χρήματα ξοδεύουν», αναφέρει χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι το ζητούμενο είναι το πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα.
«Η αλήθεια είναι ότι έχει θετικό πρόσημο η κίνηση στα αεροδρόμια, αλλά βεβαίως είναι το αποτύπωμα που αφήνουν οι επισκέπτες μας στην χώρα μας. Το οικονομικό αποτύπωμα, το πόσες διανυκτερεύσεις κάνουν και ποιοι θα είναι τελικά οι τζίροι. Αλλά αυτό βέβαια θα το δούμε, συνολικά, προς το τέλος της σεζόν».
Το κόστος πιέζει το τουριστικό πακέτο
Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο Οικονομικών της ΠΟΞ, οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές πιέσεις, καθώς το συνολικό κόστος του ‘τουριστικού πακέτου’ παραμένει υψηλό σε σύγκριση με ανταγωνιστικούς προορισμούς.
«Η αίσθηση είναι ότι, έστω και δύσκολα, τα καταφέρνουμε, γιατί υπάρχει πάρα πολύ μεγάλη πίεση και πολλές επιβαρύνσεις στο τουριστικό πακέτο, που είναι πολύ υψηλότερο από άλλες ανταγωνίστριες χώρες. Κι αυτό, είναι ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα τελευταία χρόνια οι επιχειρήσεις του τουρισμού».
Μεταξύ των επιβαρύνσεων που θέτει στο επίκεντρο ο ξενοδοχειακός κλάδος είναι η φορολογία, αλλά και το τέλος διανυκτέρευσης, το οποίο, όπως επισημαίνει ο κ. Τιμοθεάτος, επιβαρύνει αποκλειστικά τα ξενοδοχεία:
«Ψηλά στην ατζέντα, παραμένει η φορολογία. Η φορολογία στο τουριστικό πακέτο είναι υψηλότερη σε σχέση με τις ανταγωνίστριες, μ’ εμάς, χώρες. Από εκεί και πέρα επιβαρύνεται ο τουριστικός κλάδος με το τέλος διανυκτέρευσης. Είναι ένα τέλος το οποίο επιβάλλεται μόνο στα ξενοδοχεία και αποφέρει στο κράτος περίπου 750 εκατομμύρια ευρώ».
Η θέση της Ομοσπονδίας, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι το συγκεκριμένο βάρος θα πρέπει να κατανέμεται ευρύτερα: «Η άποψή μας είναι ότι θα έπρεπε όλο αυτό το βάρος να μοιραστεί και σε άλλες επιχειρήσεις και σε άλλους κλάδους, επειδή δεν είναι μονάχα ο ξενοδοχειακός τομέας ο οποίος επιβαρύνει το περιβάλλον» -αναφέρει ο ίδιος.
«Πέφτουν σε έναν κουβά και από εκεί και πέρα εξαφανίζονται»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Τιμοθεάτος και στο ζήτημα της ανταποδοτικότητας των τελών που καταβάλλονται από τον τουριστικό κλάδο.
«Φυσικά και δεν είναι ανταποδοτικά αυτά τα τέλη. Δεν νομίζουμε ότι υπάρχει ανταπόδοση. Πέφτουν σε έναν… κουβά κι από εκεί και πέρα εξαφανίζονται», αναφέρει χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι τα έσοδα θα πρέπει να επιστρέφουν στις τουριστικές περιοχές μέσω έργων και υποδομών.
«Σίγουρα αυτά τα χρήματα εισπράττονται για να γίνονται κάποια έργα και υποδομές, ώστε να μπορούν οι περιοχές να ανταποκρίνονται στην αλλαγή των κλιματικών συνθηκών. Δεν το βλέπουμε αυτό που πραγματικά γίνεται και ούτε υπάρχει και κάποια ενημέρωση προς αυτό».
Ο ίδιος συνδέει το ζήτημα και με τις επιβαρύνσεις και στον θαλάσσιο τουρισμό, υποστηρίζοντας ότι η επιβολή νέων τελών δεν μπορεί να αποτελεί αυτοσκοπό: «Στο να δημιουργήσουμε καινούριους φόρους και να τους βάλουμε ένα όμορφο όνομα, από εκεί και πέρα δεν τελειώνει η υποχρέωση του κράτους. Πρέπει αυτά τα χρήματα, από τη στιγμή που εισπράττονται, να φέρουν και μια προστιθέμενη αξία είτε στον προορισμό είτε στο γενικότερο τουριστικό προϊόν. Αυτό όμως δεν το βλέπουμε να γίνεται».
Τα αιτήματα του κλάδου και ο ΦΠΑ
Σε ό,τι αφορά στα αιτήματα της ξενοδοχειακής αγοράς προς την κυβέρνηση, ο κ. Τιμοθεάτος εκτιμά ότι οι παρεμβάσεις που ζητά ο κλάδος εισακούονται σε περιορισμένο βαθμό.
«Τα αιτήματα που θέτουμε προς την κυβέρνηση, εισακούονται αλλά με το σταγονόμετρο», απαντά χαρακτηριστικά, ενώ αναφερόμενος στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης σημειώνει ότι δεν υπήρξαν νέες επιβαρύνσεις αντίστοιχες με κείνες που είχαν ανακοινωθεί τα προηγούμενα χρόνια.
«Ευτυχώς στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης δεν είχαμε δυσάρεστες εκπλήξεις όπως είχαμε στα προηγούμενα χρόνια με την επιβολή του τέλους κλιματικής κρίσης. Από εκεί και πέρα πολύ λίγα εισακούονται».
Στις βασικές διεκδικήσεις της ΠΟΞ παραμένει η μείωση του ΦΠΑ στον τουρισμό, ώστε να περιοριστεί η απόσταση από τις ανταγωνίστριες χώρες.
«Η μείωση του ΦΠΑ στα ίδια επίπεδα με τις ανταγωνίστριες χώρες είναι ένα αίτημα το οποίο ο κλάδος μας το θέτει συνέχεια. Υπήρχαν και υποσχέσεις προεκλογικά ότι θα μειωθεί. Δυστυχώς όμως δεν έχει γίνει τίποτα».
Βραχυχρόνιες μισθώσεις: «Πρέπει να μπουν σε πλαίσια»
Στο ζήτημα της Airbnb και της βραχυχρόνιας μίσθωσης, ο κ. Τιμοθεάτος αναγνωρίζει ότι πρόκειται για έναν πλέον σημαντικό τομέα της οικονομίας, τονίζοντας όμως την ανάγκη για σαφές και ισότιμο πλαίσιο λειτουργίας.
«Είναι ένας κλάδος οικονομίας ο οποίος δεν μπορούμε να πούμε ότι δεν τον θέλουμε. Πρέπει όμως ο κλάδος αυτός να μπει σε πλαίσια».
Αναγνωρίζει ότι έχουν γίνει κυβερνητικές κινήσεις για τη ρύθμιση της αγοράς, θεωρεί όμως ότι δεν επαρκούν. «Γίνονται βήματα από την κυβέρνηση σε σχέση με τη λειτουργία. Αλλά αυτά τα βήματα, γίνονται αργά και δεν είναι αρκετά».
Στόχος, όπως υπογραμμίζει, θα πρέπει να είναι η αποφυγή στρεβλώσεων στην αγορά και η διασφάλιση ισότιμων όρων μεταξύ των διαφορετικών μορφών τουριστικού καταλύματος.
Με το βλέμμα στην επόμενη σεζόν
Ήδη ο ξενοδοχειακός κλάδος έχει στραμμένο το βλέμμα στην επόμενη τουριστική περίοδο, με τις επαφές με τους συνεργάτες του εξωτερικού να βρίσκονται σε εξέλιξη.
«Ήδη έχουν γίνει τα συμβόλαια για την επόμενη χρονιά. Πιο σαφή εικόνα θα έχουμε σε περίπου ένα μήνα όταν θα πραγματοποιηθεί και η έκθεση στο Λονδίνο, η World Travel Market. Και θα έχουμε τις επαφές με τους tour operators και τους συνεργάτες μας, ώστε να δούμε πώς θα κυλήσει η επόμενη χρονιά».
Παρά τα πρώτα βήματα προετοιμασίας, ο ίδιος κρατά επιφυλακτική στάση, καθώς οι διεθνείς εξελίξεις παραμένουν απρόβλεπτες.
«Σίγουρα, όμως, τα πράγματα είναι ακόμη ρευστά. Πάλι υπάρχουν όλα αυτά τα γεγονότα σε εξέλιξη. Ο πόλεμος, η αύξηση στην ενέργεια, στα καύσιμα κ.λπ. Είναι πράγματα τα οποία είναι δυνατόν να επηρεάσουν την τουριστική κίνηση για την επόμενη χρονιά».
Το μήνυμα για την επόμενη σεζόν είναι, αισιόδοξο αλλά συγκρατημένο: «Θέλω να πιστεύω ότι πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι, συγκρατημένα όμως», καταλήγει ο κ. Τιμοθεάτος, αποτυπώνοντας την εικόνα ενός ελληνικού τουρισμού που εξακολουθεί να εμφανίζει αντοχές, αλλά καλείται να διαχειριστεί ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους, διεθνών αβεβαιοτήτων και έντονου ανταγωνισμού.