Ολοκληρώθηκε με επιτυχία στην Πάτμο το διεθνές Erasmus+ πρόγραμμα «Codex and Code» για την Ελληνική Παλαιογραφία

Με ιδιαί­τερη επι­τυ­χία ολο­κλη­ρώ­θηκε στην Πάτμο, από τις 14 έως τις 18 Σεπτεμ­βρίου 2026, το διεθνές Erasmus+ Blended Intensive Programme «Codex and Code: Classical and Digital Approaches to Greek Palaeography», που διορ­γα­νώ­θηκε από το Τμήμα Ανθρω­πι­στι­κών Σπουδών της Σχολής Ανθρω­πι­στι­κών Επι­στη­μών του Δημο­κρι­τείου Πανε­πι­στη­μίου Θράκης, σε συνερ­γα­σία με το Ιστο­ρικό και Παλαιο­γρα­φικό Αρχείο του Μορ­φω­τι­κού Ιδρύ­μα­τος της Εθνικής Τρα­πέ­ζης, με την ουσια­στική υπο­στή­ριξη και φιλο­ξε­νία του Δήμου Πάτμου και της Ιεράς Μονής Αγίου Ιωάννου του Θεο­λό­γου.

Το πρό­γραμμα ήταν αφιε­ρω­μένο στην Ελλη­νική Παλαιο­γρα­φία και στη δημιουρ­γική συνά­ντηση των παρα­δο­σια­κών μεθόδων με τις σύγ­χρο­νες ψηφια­κές τεχνο­λο­γίες. Συμ­με­τεί­χαν δώδεκα πανε­πι­στή­μια από έξι ευρω­παϊ­κές χώρες —Ελλάδα, Γερ­μα­νία, Βέλγιο, Νορ­βη­γία, Ιταλία και Αυστρία— ενώ στο επι­στη­μο­νικό και διδα­κτικό έργο συνέ­βα­λαν επίσης φορείς όπως το ΕΚΕΦΕ «Δημό­κρι­τος» και το Πανε­πι­στή­μιο της Verona.

Η εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία συν­δύ­ασε δια­δι­κτυακή προ­πα­ρα­σκευα­στική διδα­σκα­λία με μία εντα­τική εβδο­μάδα δια ζώσης μαθη­μά­των και εργα­στη­ρίων στην Πάτμο. Οι βασικοί χώροι διε­ξα­γω­γής ήταν το Πάτμιον Πνευ­μα­τικό Κέντρο στη Σκάλα και η Βιβλιο­θήκη της Ιεράς Μονής Αγίου Ιωάννου του Θεο­λό­γου, όπου οι συμ­με­τέ­χο­ντες είχαν τη δυνα­τό­τητα να προ­σεγ­γί­σουν τη χει­ρό­γραφη παρά­δοση μέσα στο ίδιο το ιστο­ρικό και πολι­τι­σμικό περι­βάλ­λον στο οποίο αυτή δια­φυ­λάσ­σε­ται.

Το επι­στη­μο­νικό πρό­γραμμα ακο­λού­θησε την ιστο­ρική εξέλιξη της ελλη­νι­κής γραφής και του βιβλίου, από τους παπύ­ρους και τις μεγα­λο­γράμ­μα­τες γραφές έως τη βυζα­ντινή και μετα­βυ­ζα­ντινή μικρο­γράμ­ματη γραφή, την κωδι­κο­λο­γία, την κριτική κει­μέ­νων και την κριτική έκδοση. Παράλ­ληλα, οι συμ­με­τέ­χο­ντες εκπαι­δεύ­τη­καν σε σύγ­χρο­νες ψηφια­κές μεθό­δους και εργα­λεία, όπως Handwritten Text Recognition, TEI/XML, ψηφιακά απο­θε­τή­ρια και μετα­δε­δο­μένα, πολυ­φα­σμα­τική απει­κό­νιση, μηχα­νική μάθηση, ψηφιακή χρο­νο­λό­γηση, στεμ­μα­τική και εφαρ­μο­γές Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης.

Ιδιαί­τερη έμφαση δόθηκε στην πρα­κτική εκπαί­δευση, στην άμεση μελέτη χει­ρο­γρά­φων και παπύρων και στη συνερ­γα­σία μεταξύ φοι­τη­τών και διδα­σκό­ντων από δια­φο­ρε­τικά ευρω­παϊκά ακα­δη­μαϊκά περι­βάλ­λο­ντα. Το «Codex and Code» ανέ­δειξε έτσι την Πάτμο όχι απλώς ως τόπο φιλο­ξε­νίας, αλλά ως ανα­πό­σπα­στο μέρος της εκπαι­δευ­τι­κής εμπει­ρίας και ως σημείο συνά­ντη­σης της χει­ρό­γρα­φης παρά­δο­σης με τις σύγ­χρο­νες Ψηφια­κές Ανθρω­πι­στι­κές Επι­στή­μες.

Το πρό­γραμμα απευ­θύν­θηκε σε προ­πτυ­χια­κούς και μετα­πτυ­χια­κούς φοι­τη­τές και υπο­ψή­φιους διδά­κτο­ρες, με στόχο την ανά­πτυξη παλαιο­γρα­φι­κών, φιλο­λο­γι­κών και ψηφια­κών δεξιο­τή­των και τη δημιουρ­γία ενός διε­θνούς δικτύου νέων ερευ­νη­τών γύρω από τη μελέτη της ελλη­νι­κής γραπτής πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς.

Το «Codex and Code» ολο­κλη­ρώ­θηκε αφή­νο­ντας ισχυρές προ­ο­πτι­κές για τη συνέ­χιση της διε­θνούς ακα­δη­μαϊ­κής συνερ­γα­σίας και για μελ­λο­ντι­κές δράσεις που θα φέρουν ακόμη πιο κοντά την κλασική έρευνα των χει­ρο­γρά­φων και τις νέες ψηφια­κές μεθό­δους.