Νικόλαος Βιάζης: «Η έγκαιρη πρόληψη μπορεί να οδηγήσει στην κατάλληλη θεραπεία»

• Ο γνωστός γιατρός – γαστρε­ντε­ρο­λό­γος μίλησε στην ‘δ’ για τις νόσους του εντέρου, στο πλαίσιο του πανελ­λή­νιου συνε­δρίου που άνοιξε τις εργα­σίες του στην Ρόδο • Σε έξαρση τα προ­βλή­ματα του εντέρου στην Ελλάδα

Καθώς οι αριθμοί βαίνουν αυξα­νό­με­νοι στην Ελλάδα, καθί­στα­ται επι­τα­κτική η ανάγκη για επαρ­κέ­στερη ενη­μέ­ρωση σχετικά με τα νοσή­ματα που έχουν να κάνουν με το έντερο, αφού η έγκαιρη διά­γνωση οδηγεί σε πιο απο­τε­λε­σμα­τική παρα­κο­λού­θησή τους, εξα­σφα­λί­ζο­ντας στους ασθε­νείς μια υψηλή ποιό­τητα ζωής.

Με αφορμή το 24ο Πανελ­λή­νιο Συνέ­δριο Ιδιο­πα­θών Φλεγ­μο­νω­δών Νόσων του Εντέρου, που πραγ­μα­το­ποιεί­ται από χτες έως και τις 26 Απρι­λίου 2026 στο Rodos Palace, στη Ρόδο, μίλησε στην ‘δ’ ο κ. Νικό­λαος Βιάζης (Γαστρε­ντε­ρο­λό­γος, Συντο­νι­στής Διευ­θυ­ντής, Γαστρε­ντε­ρο­λο­γικό Τμήμα, Γενικό Νοσο­κο­μείο Αθηνών «Ο Ευαγ­γε­λι­σμός – Πολυ­κλι­νική Αθηνών») ο οποίος είναι Πρό­ε­δρος του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου της ΕΟΜΙΦΝΕ.

Η ΕΟΜΙΦΝΕ (Ελλη­νική Ομάδα Μελέτης Ιδιο­πα­θών Φλεγ­μο­νω­δών Νόσων του Εντέρου) είναι ένα ιατρικό σωμα­τείο απο­τε­λού­μενο από επι­στή­μο­νες υγείας που ασχο­λού­νται με τα Ιδιο­παθή Φλεγ­μο­νώδη Νοσή­ματα του Εντέρου (Ελκώδης Κολί­τιδα & Νόσος του Crohn). Το έργο της ΕΟΜΙΦΝΕ εκτεί­νε­ται πέρα από την παροχή βασικών ιατρι­κών υπη­ρε­σιών, καθώς ασχο­λεί­ται επίσης με την πρόληψη ασθε­νειών, τη διε­ξα­γωγή ιατρι­κών εξε­τά­σεων και ενη­με­ρώ­σεων για την υγεία. Ιδρύ­θηκε το 2001 και έχει πραγ­μα­το­ποι­ή­σει ποι­κί­λες δράσεις που έχουν σημα­ντικό αντί­κτυπο στην υγεία και την ευη­με­ρία της κοι­νό­τη­τας, όπως η χρη­μα­το­δό­τηση ερευ­νη­τι­κών πρω­το­κόλ­λων, η οργά­νωση ενη­με­ρω­τι­κών δρα­στη­ριο­τή­των, η υπο­στή­ριξη των ασθενών και η παρέμ­βαση στα θεσμικά όργανα για θέματα που αφορούν τα ΙΦΝΕ. Αυτές οι δράσεις απο­τε­λούν μόνο μερικά παρα­δείγ­ματα του πολύ­πλο­κου έργου που επι­τε­λεί η ΕΟΜΙΦΝΕ για την προ­α­γωγή της υγείας και της φρο­ντί­δας στην κοι­νό­τητα.

Σημειώ­νε­ται ότι στην Ρόδο, βρί­σκο­νται περίπου 600 σύνε­δροι από όλη την Ελλάδα αλλά και από την Ιταλία, για το μεγάλο αυτό συνέ­δριο.

Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο κ. Βιάζης:

«Πρό­κει­ται για το Πανελ­λή­νιο Συνέ­δριο που έχει αντι­κεί­μενο την μελέτη των ιδιο­πα­θών Φλεγ­μο­νω­δών Νοση­μά­των του Εντέρου. Μιλάμε δηλαδή για τη νόσο του Crohn και την Ελκώδη Κολί­τιδα. Είναι δύο αυτο­ά­νοσα, χρόνια νοσή­ματα, που δεν θερα­πεύ­ο­νται. Όμως, το μήνυμα που θέλουμε να περά­σουμε από το συνέ­δριο είναι ότι υπάρ­χουν δυνατές, πολύ καλές θερα­πείες πλέον, και οι ασθε­νείς μπορούν να ζουν τη ζωή τους φυσιο­λο­γικά, να εργά­ζο­νται, να σπου­δά­ζουν, να κάνουν οικο­γέ­νεια, σαν να μην είχαν το πρό­βλημα αυτό».

Επειδή ωστόσο, τα τελευ­ταία χρόνια στην Ελλάδα αυξά­νο­νται συνεχώς τα περι­στα­τικά ανθρώ­πων που ταλαι­πω­ρού­νται από προ­βλή­ματα στο έντερο, ο κ. Βιάζης ξεκα­θά­ρισε ότι σημειώ­νε­ται, πράγ­ματι, μια έξαρση:

«Αυτά τα νοσή­ματα, όπως σας είπα είναι αυτο­ά­νοσα. Αυτό σημαί­νει ότι δεν ξέρουμε ακριβώς τι τα προ­κα­λεί. Είναι γεγονός ότι υπάρχει μια έξαρση γενι­κό­τερα στα νοσή­ματα του εντέρου. Ίσως είναι και το γεγονός ότι οι άνθρω­ποι γνω­ρί­ζουν πλέον λίγο καλύ­τερα, είναι πιο ενη­με­ρω­μέ­νοι για τα νοσή­ματα αυτά και δια­γι­γνώ­σκο­νται πιο εύκολα με μια επί­σκεψη στον γαστρε­ντε­ρο­λόγο. Όταν υπάρ­χουν αντί­στοιχα συμ­πτώ­ματα, γίνεται πιο γρήγορα η διά­γνωση και αυτό είναι κεφα­λαιώ­δους σημα­σίας, προ­κει­μέ­νου να προ­λά­βουμε επι­πλο­κές ή άλλα δυσά­ρε­στα συμ­πτώ­ματα. Αν δηλαδή, η θερα­πεία ξεκι­νή­σει νωρίς και έγκαιρα».

Όσον αφορά σε άλλες παθή­σεις όπως το ευε­ρέ­θι­στο έντερο κ.λπ. ο κ. Βιάζης υπο­γράμ­μισε ότι δεν ανήκουν όλες στην ίδια κατη­γο­ρία. Πολλές από αυτές έχουν να κάνουν με το άγχος (στρες) που είναι, κυρίως, μια ψυχο­σω­μα­τική κατά­σταση.

«Δημιουρ­γεί­ται φού­σκωμα, έχει σπασμό. Γι αυτό και ονο­μά­ζε­ται σπα­στική κολί­τιδα. Έχει να κάνει κυρίως με το στρες. Σε περιό­δους που αγχω­νό­μα­στε περισ­σό­τερο, εμφα­νί­ζο­νται διάφορα συμ­πτώ­ματα. Όμως σε κάθε περί­πτωση ο γαστρε­ντε­ρο­λό­γος είναι αυτός που θα κρίνει εάν πρό­κει­ται για κάτι πιο σοβαρό.

Οι πόνοι στην κοιλιά δεν είναι όλοι, ίδιες περι­πτώ­σεις. Συνι­στά­ται πάντα να επι­σκε­πτό­μα­στε τον γιατρό και να κάνουμε τις απα­ραί­τη­τες εξε­τά­σεις ώστε να γίνει η σωστή διά­γνωση και θα προ­χω­ρή­σει στην ανάλογη θερα­πεία».

Όπως ανέφερε ο ίδιος, κυρίως μετά την ηλικία των 50 ετών, είναι απα­ραί­τητη η κωλο­νο­σκό­πηση και οι εξε­τά­σεις στο πλαίσιο της πρό­λη­ψης: «Προ­τεί­νε­ται από την ΕΟΜΙΦΝΕ αλλά και από τις εται­ρείες γαστρε­ντε­ρο­λο­γίας διεθνώς να γίνεται αυτή η εξέταση για προ­λη­πτι­κούς λόγους. Πολλές φορές μπορεί και να μην έχουμε κανένα σύμ­πτωμα, αλλά πρέπει να κάνουμε την εξέταση, προ­λη­πτικά. Αυτό μας βοηθάει στην έγκαιρη διά­γνωση του καρ­κί­νου του παχέος εντέρου. Αυτό, προ­κα­λεί­ται από πολύ­πο­δες οι οποίοι ίσως να μην δίνουν συμ­πτώ­ματα αλλά εάν εντο­πι­στούν έγκαιρα, να προ­λά­βουμε να τους αφαι­ρέ­σουμε».

Σύμφωνα με τον κ. Βιάζη, η ακριβής αιτιο­πα­θο­γέ­νεια των ΙΦΝΕ δεν είναι γνωστή. Η τρέ­χουσα θεωρία υπο­στη­ρί­ζει ότι για τα νοσή­ματα αυτά υπάρχει κάποια γενε­τική προ­διά­θεση και γίνεται προ­σπά­θεια να σχε­τι­στούν με συγκε­κρι­μένα γονίδια, όμως δυστυ­χώς ακόμα δεν γνω­ρί­ζουμε ποια γονίδια είναι αυτά.

Παράλ­ληλα παίζουν ρόλο και περι­βαλ­λο­ντι­κοί παρά­γο­ντες, δεδο­μέ­νου ότι τα νοσή­ματα αυτά εμφα­νί­ζο­νται συχνό­τερα σε «δυτικού τύπου» κοι­νω­νίες. Η κατα­νά­λωση επε­ξερ­γα­σμέ­νων τρο­φί­μων, περι­βαλ­λο­ντι­κοί ρύποι, το κάπνι­σμα, το έντονο stress, οι συχνές λοι­μώ­ξεις και η αλό­γι­στη χρήση αντι­βιο­τι­κών ιδιαί­τερα στη βρεφική και πρώιμη παιδική ηλικία έχουν ενο­χο­ποι­η­θεί ως επι­βα­ρυ­ντι­κοί περι­βαλ­λο­ντι­κοί παρά­γο­ντες για την εμφά­νιση των ΙΦΝΕ. Αντί­θετα η κατα­νά­λωση φυτικών ινών και ο θηλα­σμός φαί­νε­ται να δρουν προ­στα­τευ­τικά.

Ωστόσο, στην φαρέτρα της πρό­λη­ψης, υπάρ­χουν πολλές εξε­τά­σεις και σύγ­χρονη τεχνο­λο­γία που μπορούν να βοη­θή­σουν στην έγκαιρη πρόληψη.

«Ακόμα και υπε­ρη­χο­γρά­φημα μπορεί να δείξει. Το πρό­βλημα. Ακο­λου­θούν οι απει­κο­νι­στι­κές εξε­τά­σεις, οι εξε­τά­σεις αίματος κ.λπ. που μπορούν να δείξουν αν υπάρχει κάποιο πρό­βλημα. Σε κάθε περί­πτωση, καλό είναι να απευ­θυ­νό­μα­στε στον ειδικό γιατρό, προ­κει­μέ­νου να εκτι­μή­σει σωστά ποιοι ασθε­νείς πρέπει να υπο­βλη­θούν σε ποια εξέταση, γιατί κατα­λα­βαί­νετε ότι δεν μπο­ρούμε να το γενι­κεύ­σουμε και δεν μπο­ρούμε να πούμε ότι όλοι πρέπει να υπο­βλη­θούν στις ίδιες εξε­τά­σεις¨.

Τέλος, να σημειω­θεί ότι η Ρόδος, επι­λέ­χθηκε για το συνέ­δριο αυτό λόγω των υπο­δο­μών της, των μεγάλων συνε­δρια­κών χώρων που δια­θέ­τει αλλά και της πρό­σβα­σης με τις πτήσεις από την πρω­τεύ­ουσα.

«Υπάρ­χουν σύγ­χρονα ξενο­δο­χεία με μεγά­λους συνε­δρια­κούς χώρους που μπορούν να φιλο­ξε­νή­σουν ένα τέτοιο συνέ­δριο 600 περίπου ατόμων. Από την άλλη, η Ρόδος είναι πολύ όμορφος προ­ο­ρι­σμός, προ­σφέ­ρει εκτός από τις υπο­δο­μές και το περι­θώ­ριο για ανά­παυση και δια­κο­πές στους συνέ­δρους…» κατέ­ληξε ο κ. Βιάζης.