«Δυστυχώς η πόλη της Ρόδου έχει καταντήσει ένα απέραντο και ζημιογόνο γκαράζ αυτοκινήτων»

Γράφει ο

Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

Ο κ. Τζακ (Ιάκωβος) Γερο­νι­κό­λας είναι ένας από τους θεμε­λιω­τές του σύγ­χρο­νου του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος για τη Δωδε­κά­νησο και φέρει στις πλάτες του περισ­σό­τερα από 60 χρόνια αδιά­κο­πης επι­χει­ρη­μα­τι­κής πορείας. Σε αυτά τα χρόνια ταξί­δεψε σε όλο τον κόσμο, υπη­ρέ­τησε την του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία από πολλές θέσεις και εξα­κο­λου­θεί να είναι παρών στο οικο­νο­μικό γίγνε­σθαι του τόπου.

Στη συνέ­ντευξη που παρε­χώ­ρησε προς τη “δημο­κρα­τική” μιλάει για το Σήμερα και το Αύριο του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, την παντελή απουσία εθνικού σχεδίου για τον του­ρι­σμό, κατα­θέ­τει τις σκέψεις του για τον τρόπο εξά­πλω­σης των ξενο­δο­χεια­κών μονάδων, τονίζει την ανάγκη επέ­κτα­σης του λιμένα για να ανα­πτυ­χθεί ξανά η κρουα­ζιέρα, στέ­κε­ται με εξαι­ρε­τική αυστη­ρό­τητα στο χάος που επι­κρα­τεί στην πόλη της Ρόδου από την κακή δια­χεί­ριση του κυκλο­φο­ρια­κού προ­βλή­μα­τος και στις επι­πτώ­σεις που αυτό έχει για την τοπική οικο­νο­μία. Ξεχω­ρι­στό ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζει η απο­κά­λυψη περί υπο­νό­μευ­σης της μελέτης Ρογκάν που είχε γίνει πριν από 15 χρόνια και αφο­ρούσε την προ­στα­σία από το χει­μέ­ριο κύμα των ακτών της Ιξιάς και γενι­κό­τερα της βόρειας πλευράς της νήσου Ρόδου.

Ανα­λυ­τική η συνέ­ντευξη έχει ως ακο­λού­θως:

Δημο­κρα­τική: Τι γίνεται λάθος και η Ρόδος πουλάει δωμάτια σε τόσο χαμηλές τιμές;

Γερο­νι­κό­λας: Το του­ρι­στικό προϊόν έχει αλλάξει. Κάποτε τον του­ρι­σμό στο νησί τον ρύθ­μι­ζαν τα πολλά ταξι­διω­τικά πρα­κτο­ρεία. Οι πρά­κτο­ρες ήταν Ροδίτες, έκαναν συμ­φω­νίες και φρό­ντι­ζαν για το συμ­φέ­ρον όλων. Όλα αυτά τώρα κανο­νί­ζο­νται από ελά­χι­στους διε­θνείς του­ρι­στι­κούς οργα­νι­σμούς, οι οποίοι και καθο­ρί­ζουν τις τιμές.

Δημο­κρα­τική: Όμως αυτό δεν έχει ανα­κό­ψει την πορεία κατα­σκευής νέων μονάδων. Μήπως ήρθε η ώρα να τεθεί ένα τέρμα;

Γερο­νι­κό­λας: Όχι, δεν είναι αυτή η λύση. Η Μαγιόρκα είχε ξεκι­νή­σει με 200.000 του­ρί­στες και λόγω των νέων μονάδων έφτασε να έχει εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες το χρόνο. Αυτό το πέτυχε χάριν των επι­χει­ρη­μα­τιών, που σε συνερ­γα­σία με το κράτος φρό­ντι­σαν όλα να ανα­πτύσ­σο­νται βάσει σχεδίου, με εξα­σφα­λι­σμέ­νες τις υπο­δο­μές, αλλά και τις φυσικές πηγές που απαι­τού­νται για τη λει­τουρ­γία των μονάδων. Εκείνο που χρειά­ζε­ται είναι σχε­δια­σμός κι όχι περιο­ρι­σμός.

Δημο­κρα­τική: Ανα­φέ­ρε­στε σε στρα­τη­γικό σχέδιο ανά­πτυ­ξης του του­ρι­σμού;

Γερο­νι­κό­λας: Μόνο έτσι θα έρθει σωστή του­ρι­στική ανά­πτυξη και ο στρα­τη­γι­κός σχε­δια­σμός είναι το αυτο­νό­ητο. Πώς θα πάμε στο Αύριο και πώς θα επι­βιώ­σουμε στο σκληρό αντα­γω­νι­σμό αν δεν έχουμε σχέδιο; Δυστυ­χώς, Σήμερα για το Ελλη­νικό Δημόσιο ο του­ρι­σμός σημαί­νει φόροι. Φορ­τώ­νουν διαρκώς τα ξενο­δο­χεία και όλες τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις με φόρους, σαν να υπάρχει ένα αστεί­ρευτο ταμείο που δίνει χρήματα. Με τόσους φόρους τα ξενο­δο­χεία δεν θα αντέ­ξουν.

Δημο­κρα­τική: Και ποια είναι η λύση;

Γερο­νι­κό­λας: Το κράτος πρέπει να σκεφτεί. Να σχε­διά­σει δράσεις. Εμείς, στο “Olympic Palace”, τη δεκα­ε­τία του ‘80 είχαμε 11 μήνες το χρόνο του­ρί­στες. Κλεί­ναμε μόνο το Φεβρουά­ριο για συντη­ρή­σεις και από τον Μάρτιο ήμασταν και πάλι σε λει­τουρ­γία και με αξιο­ζή­λευ­τες πλη­ρό­τη­τες. Όμως, το κράτος αντί να επι­δο­τή­σει την εργασία, έχει επι­δο­τή­σει την ανεργία. Έχει οδη­γή­σει τα ξενο­δο­χεία στο να κλεί­νουν τέλος Οκτω­βρίου και να ξανα­νοί­γουν το Πάσχα. Δεν γίνεται έτσι. Είναι καιρός αυτό να αλλάξει. Να δοθούν κίνητρα σε εκεί­νους που θα επι­λέ­ξουν να δια­τη­ρή­σουν θέσεις εργα­σίας το χειμώνα, το αερο­δρό­μιο να γίνει πιο φθηνό τους μήνες χαμηλής κίνησης ώστε να προ­κα­λέ­σει το ενδια­φέ­ρον των tour operators και θα δείτε τη Ρόδο να ξαναζεί το του­ρι­στικό θαύμα.

Δημο­κρα­τική: Σε αυτό έχουμε σύμμαχο και τον καιρό.

Γερο­νι­κό­λας: Βέβαια. Η Ρόδος δια­θέ­τει τις πιο ζεστές θάλασ­σες για χει­με­ρι­νούς κολυμ­βη­τές. Αλλά ακόμα κι εκείνοι που έχουν προ­βλή­ματα υγείας, όπως αρθρί­τιδα, καθο­δη­γού­νται από τους για­τρούς στα χει­με­ρινά μπάνια και αυτά δεν μπορούν να γίνουν στις παγω­μέ­νες θάλασ­σες του βορρά. Αν τους δώσουμε πακέτα χει­με­ρι­νού του­ρι­σμού, θα εκπλα­γείτε με το απο­τέ­λε­σμα. Δεν ανα­κα­λύ­πτουμε τώρα τον τροχό.

Δημο­κρα­τική: Έχουν τα ξενο­δο­χεία υπο­δο­μές για να φιλο­ξε­νή­σουν κόσμο το χειμώνα; Ας πούμε θέρ­μανση.

Γερο­νι­κό­λας: Όλα έχουν. Αν όχι όλα, τα περισ­σό­τερα. Σας λέω ξανά, πως στη δεκα­ε­τία του ’80 είχαμε του­ρι­σμό όλο το χρόνο. Σήμερα είναι ακόμα πιο εύκολο, διότι η εξέλιξη της τεχνο­λο­γίας δίνει πολλές λύσεις στους ξενο­δό­χους.

Δημο­κρα­τική: Η τεχνο­λο­γία δίνει λύσεις για τη λει­τουρ­γία των ξενο­δο­χείων, όμως το νησί είναι έτοιμο;

Γερο­νι­κό­λας: Λυπάμαι που το λέω, αλλά η Ρόδος, και μιλάω για την πόλη μας, έχει κατα­ντή­σει ένα απέ­ρα­ντο γκαράζ. Είναι υπερ­βο­λικά πολλά τα αυτο­κί­νητα που κινού­νται και αυτό ήδη λει­τουρ­γεί σε βάρος τόσο των κατοί­κων, όσο και των επι­σκε­πτών. Αν ένας επι­σκέ­πτης ενοι­κιά­σει αυτο­κί­νητο είναι μάλλον απίθανο να βρει θέση στάθ­μευ­σης στην πόλη μέσα, αλλά ούτε και κοντά στη Μεσαιω­νική Πόλη. Δεν θέλει πολύ μυαλό για να κατα­λά­βει ο οποιοσ­δή­ποτε το πόσο επι­ζή­μιο είναι αυτό για την αγορά, αλλά και γενι­κό­τερα για το του­ρι­στικό προϊόν. Εδώ χρειά­ζο­νται λύσεις.

Δημο­κρα­τική: Ο Γιώργος Γιαν­νό­που­λος ως δήμαρ­χος Ροδίων είχε καθιε­ρώ­σει τις δια­δρο­μές με τα μικρά λεω­φο­ρεία ώστε να δώσει κίνητρα στάθ­μευ­σης στις παρυφές του κέντρου. Αντί­στοιχα και ο Χατζής Χατζηευ­θυ­μίου από την ίδια θέση, είχε απα­γο­ρεύ­σει τη στάθ­μευση στο κέντρο πριν από τις 10.00 το πρωί.

Γερο­νι­κό­λας: Αυτά δεί­χνουν ότι το μεγάλο κυκλο­φο­ριακό πρό­βλημα θα λυθεί με συνο­λικό σχε­δια­σμό. Χρειά­ζο­νται μέτρα που θα ακο­λου­θούν όλοι οι δήμαρ­χοι κι όχι ο κάθε ένας να κάνει το δικό του. Ας ξεκι­νή­σουν, για παρά­δειγμα απο­μα­κρύ­νο­ντας την Πυρο­σβε­στική Υπη­ρε­σία από το κέντρο. Το μόνο που χρειά­ζε­ται η πόλη είναι ένας μικρός πυρο­σβε­στι­κός σταθμός για περί­πτωση ανάγκης, ενώ η υπό­λοιπη Υπη­ρε­σία μπορεί να μετα­φερ­θεί εκτός πόλεως. Αυτό είναι ένα μέτρο. Επίσης υπάρχει το κτήριο του παλιού νοσο­κο­μείου. Στε­να­χω­ριέ­μαι να το βλέπω σε τέτοιο χάλι. Ξέρω πως ένα κομμάτι του χρη­σι­μο­ποιεί­ται από κάποιες Υπη­ρε­σίες. Το σωστό θα ήταν να αξιο­ποι­η­θεί όλο το κτήριο για τη στέγαση Δημό­σιων ή Δημο­τι­κών Υπη­ρε­σιών. Υπάρχει επίσης το παλιό κτήριο του ΙΚΑ στην πλατεία Φώκιαλη. Κι αυτό πρέπει να αξιο­ποι­η­θεί για απο­κέ­ντρωση υπη­ρε­σιών. Λένε ότι το κτήριο έχει στατικό πρό­βλημα. Ακόμα κι αν είναι έτσι, μπορούν να ανα­θέ­σουν σε μια ομάδα μηχα­νι­κών να μελε­τή­σουν την απο­κα­τά­στασή του. Τώρα πια χτίζουν μέσα στη θάλασσα, είναι δυνατόν να μη μπορούν να απο­κα­τα­στή­σουν τη στατική επάρ­κεια μιας τετρα­ώ­ρο­φης οικο­δο­μής;

Δημο­κρα­τική: Η απο­κέ­ντρωση υπη­ρε­σιών είναι μια λύση. Είναι όμως τόσα πολλά τα αυτο­κί­νητα των δημοτών.

Γερο­νι­κό­λας: Είναι. Κάποτε η Ρόδος ήταν γεμάτη ποδή­λατα και αυτό το γνώριζε όλη η Ευρώπη. Θυμάμαι πως οι Αθη­ναίοι ερχό­ντου­σαν στο νησί και πήγαι­ναν στις 100 χουρ­μα­διές να μάθουν ποδή­λατο. Η πόλη είναι ιδανική για τέτοιες δρα­στη­ριό­τη­τες, το μόνο που χρειά­ζε­ται είναι ποδη­λα­τό­δρο­μοι. Αυτό είναι μια από τις λύσεις που μπορούν να υιο­θε­τη­θούν. Μπορούν επίσης να κατα­σκευα­στούν οργα­νω­μένα πάρ­κινγκ. Αν συζη­τή­σουν σοβαρά οι άνθρω­ποι του Δήμου είμαι σίγου­ρος ότι θα βρουν πολλές λύσεις για το που μπορούν να πάνε τα αυτο­κί­νητα, αρκεί όμως να καθί­σουν και να σκε­φτούν. Ο τόπος δεν μπορεί να υπο­φέ­ρει άλλο.

Δημο­κρα­τική: Έχουν περάσει 35 χρόνια από τότε που απο­χω­ρή­σατε από τη θέση του προ­έ­δρου του Λιμε­νι­κού Ταμείου Δωδε­κα­νή­σου (τότε υπήρχε ενιαίο Λιμε­νικό Ταμείο στη Δωδε­κά­νησο). Πώς κρίνετε τις σημε­ρι­νές λιμε­νι­κές υπο­δο­μές;

Γερο­νι­κό­λας: Το λιμάνι πρέπει πια να μεγα­λώ­σει. Ανα­φέ­ρο­μαι στην προ­βλήτα των Αγγέλων. Τα νέα κρουα­ζιε­ρό­πλοια είναι πελώρια και οι εται­ρείες θέλουν άνεση για να κινού­νται με ασφά­λεια. Αν μεγα­λώ­σει το λιμάνι, θα προ­σελ­κύ­σουμε περισ­σό­τε­ρες κρουα­ζιέ­ρες, θα κερ­δί­σει με τον τρόπο αυτό και η αγορά του νησιού. Είναι επίσης απα­ραί­τητο να κατα­σκευα­στεί και­νού­ρια μαρίνα για σκάφη ανα­ψυ­χής.

Δημο­κρα­τική: Γιατί το λέτε αυτό;

Γερο­νι­κό­λας: Η νέα μαρίνα είναι μια καλή υποδομή, όμως αν ένα ιστιο­πλοϊκό έρχεται από το βορρά και έχει κακο­και­ρία, τότε θα το πιάσει ο καιρός στη μύτη της Ρόδου. Υπάρ­χουν παρα­δείγ­ματα στην ιστορία μας με καράβια που ανα­πο­δο­γύ­ρι­σαν εκεί λόγω κακο­και­ρίας. Οι παλαιό­τε­ροι θα θυμού­νται το πολε­μικό σκάφος που το πέταξε στα βράχια ο νοτιάς και έτρεξαν όλοι οι Ροδίτες για να σώσουν το πλήρωμα. Χρειά­ζε­ται μια μαρίνα στη βόρεια πλευρά του νησιού. Επίσης ολό­κληρη εκείνη η πλευρά, από τη Ρόδο μέχρι την Κάμειρο πρέπει να προ­στα­τευ­τεί από το χει­μέ­ριο κύμα. Όλα αυτά τα προ­έ­βλεπε η μελέτη Ρογκάν, θυμάστε. Ήταν μια σπου­δαία μελέτη και δου­λέ­ψαμε σκληρά για να κατα­φέ­ρουμε να πάρουμε όλες τις εγκρί­σεις από τα συναρ­μό­δια υπουρ­γεία. Δυστυ­χώς η μελέτη δεν εφαρ­μό­σθηκε ποτέ. Αν και τα χρήματα ήταν εξα­σφα­λι­σμένα από την Ε.Ε. (περίπου 950 εκ. δραχμές), δυστυ­χώς κάποιοι φρό­ντι­σαν την τελευ­ταία στιγμή ώστε να υπο­νο­μευ­θεί το έργο.

Δημο­κρα­τική: Ποιοι ήταν αυτοί;

Γερο­νι­κό­λας: Ο νοών νοείτο.