«Καρχαρίες και …μαρίδα»

Γράφει ο

Κώστας Λαμπρια­νός

Έγραφα τον περα­σμένο Ιούνιο, ότι η παρα­παί­ουσα τοπική οικο­νο­μία θα κατα­πο­ντι­στεί αν οι παρα­γω­γι­κοί φορείς και οι πολι­τι­κοί εκπρό­σω­ποι, σε όλες τις βαθ­μί­δες της δημό­σιας ζωής, δεν ανα­λά­βουν πρω­το­βου­λίες και δράσεις προς την κατεύ­θυνση θωρά­κι­σής της.

Φωνή βοώντος, όμως, εν τη ερήμω…

Και σήμερα, παρα­μο­νές Χρι­στου­γέν­νων, έρχεται με δηλώ­σεις του, ο πρό­ε­δρος του Επι­με­λη­τη­ρίου να δια­πι­στώ­σει ότι έχει πέσει «βαρυ­χει­μω­νιά» στην τοπική αγορά, ότι οι κατα­να­λω­τές «ψωνί­ζουν βιτρίνα» μόνο, ότι 200 περίπου επι­χει­ρή­σεις έβαλαν λουκέτο στους πρώτους εννιά μήνες του έτους, και ότι αν συνε­χι­στεί αυτή η κατά­σταση πολλές ακόμα επι­χει­ρή­σεις που βρί­σκο­νται μεταξύ σφύρας και άκμονος, θα αντι­με­τω­πί­σουν σοβα­ρό­τατο πρό­βλημα επι­βί­ω­σης.

Δεν υπάρχει καμιά αμφι­βο­λία ότι το μέλλον των εμπο­ρι­κών επι­χει­ρή­σεων του νησιού προ­βάλ­λει ζοφερό και αβέβαιο, όσο η παρα­τε­τα­μένη και βαθιά οικο­νο­μική κρίση συνε­χί­ζε­ται.

Ο φίλος πρό­ε­δρος του Επι­με­λη­τη­ρίου απο­δί­δει, κατά μείζονα λόγο, την καθί­ζηση της τοπικής αγοράς στην αδυ­να­μία των κατα­να­λω­τών, λόγω της δρα­μα­τι­κής συρ­ρί­κνω­σης του εισο­δή­μα­τός τους, γεγονός που έχει περιο­ρί­σει ανα­λό­γως τις κατα­να­λω­τι­κές δαπάνες τους οδη­γώ­ντας τους τζίρους των εμπο­ρι­κών επι­χει­ρή­σεων σε – ιδιαιτέρως- αισθητή πτώση για έβδομη συνεχή χρονιά.

Είναι, όμως, η μόνη και κύρια αιτία η συρ­ρί­κνωση του εισο­δή­μα­τος μισθω­τών και συντα­ξιού­χων;

Ή οι ιδιά­ζου­σες συν­θή­κες που χαρα­κτη­ρί­ζουν δια­χρο­νικά την τοπική αγορά κρύβουν τα βαθύ­τερα αίτια;

Ναι, μεν, η ραγδαία συρ­ρί­κνωση του εισο­δή­μα­τος, στους χαλε­πούς καιρούς της κρίσης, είναι σοβαρός αρνη­τι­κός παρά­γο­ντας, αλλά, κατά την ταπεινή άποψή μου, αυτό που «νεκρώ­νει» την τοπική αγορά είναι η αδυ­να­μία των μικρο­με­σαίων εμπο­ρι­κών επι­χει­ρή­σεων να αντα­πε­ξέλ­θουν στον οξύ και αθέμιτο αντα­γω­νι­σμό των πολυ­ε­θνι­κών πολυ­κα­τα­στη­μά­των που έχουν εισβά­λει μαζικά στα δέκα τελευ­ταία χρόνια, και συνε­χί­ζουν να εμφα­νί­ζο­νται σαν τις ακρίδες, έχοντας ανα­κα­λύ­ψει τον παρά­δεισό τους.

Εδώ και χρόνια επι­ση­μαί­νουν – όσοι, του­λά­χι­στον, αντε­λή­φθη­σαν εγκαί­ρως την καλ­πά­ζουσα μετάλ­λαξη της τοπικής αγοράς – ότι η εισβολή των πολυ­ε­θνι­κών ομίλων έχει ανα­τρέ­ψει βίαια τις συν­θή­κες, δια­μορ­φώ­νο­ντας ένα δυσμε­νές εμπο­ρικό επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον, ασφυ­κτικό θα έλεγα, που επι­δεί­νωσε ακόμα περισ­σό­τερο η επε­λαύ­νουσα κρίση.

Μια αγορά ασύδοτη, χωρίς περιο­ρι­σμούς, χωρίς κανόνες, όπου το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό, διότι περί αυτού πρό­κει­ται, με ευθύνη των τοπικών πολι­τι­κών παρα­γό­ντων, αλλά και του Επι­με­λη­τη­ρίου, που δεν διείδε, ως όφειλε, τον επερ­χό­μενο κίνδυνο.

Πουθενά στην Ελλάδα, αλλά και σε ολό­κληρη την Ευρώπη, δεν θα δει κανείς σε τρία τέσσερα τετρα­γω­νικά χιλιό­με­τρα να συνω­στί­ζο­νται 35-40 πολυ­κα­τα­στή­ματα πολυ­ε­θνι­κών χιλιά­δων τετρα­γω­νι­κών μέτρων, όπως συμ­βαί­νει στη Ρόδο σήμερα.

Είναι οι πληγές του Φαραώ για την αιμάσ­σουσα τοπική αγορά, ωστόσο οι εμμο­νι­κοί της «ελεύ­θε­ρης» αντα­γω­νι­στι­κής οικο­νο­μίας επι­μέ­νουν να εθε­λο­τυ­φλούν και μοιραία να περι­μέ­νουν τον «θάνατο του εμπο­ρά­κου».

Και, όμως, αν κάποιος ψάξει περισ­σό­τερο το θέμα θα ανα­κα­λύ­ψει ότι η ίδια η Ευρω­παϊκή Ένωση έχει θεσπί­σει αυστη­ρούς περιο­ρι­σμούς που κατα­τεί­νουν στην αντι­με­τώ­πιση και εξά­λειψη φαι­νο­μέ­νων αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού.

Θα είχε ενδια­φέ­ρον να διε­ρευ­νη­θεί πώς και γιατί οι πολυ­ε­θνι­κές αλυ­σί­δες τρο­φί­μων που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στην Ελλάδα, εισά­γουν φθη­νό­τερα προ­ϊ­ό­ντα σε αντί­θεση με τις ελλη­νι­κές αντα­γω­νι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις του κλάδου.

Να σημειω­θεί εδώ ότι πριν από δύο χρόνια περίπου η Επι­τροπή Αντα­γω­νι­σμού της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης επέβαλε σε καρτέλ παρα­γω­γής τρο­φί­μων πρό­στιμο 320 εκατ. ευρώ γιατί, σε συμ­φω­νία μεταξύ τους, διέ­θε­ταν τα προ­ϊ­ό­ντα τους με δια­φο­ρε­τι­κές τιμές ανά χώρα, αν αυτό λέει κάτι για τη χώρα μας των πανά­κρι­βων εισα­γω­γών.

Θα είχε ενδια­φέ­ρον, επίσης, να διε­ρευ­νη­θεί πως και γιατί οι πολυ­ε­θνι­κοί όμιλοι με λογι­στι­κές αλχη­μείες, μέσω των απο­κα­λού­με­νων «τρι­γω­νι­κών συναλ­λα­γών» εξα­πα­τούν το ελλη­νικό Δημόσιο και απο­φεύ­γουν την τσι­μπίδα της Εφορίας, ενώ οι αντα­γω­νι­στι­κές ελλη­νι­κές εται­ρείες του κλάδου «στραγ­γα­λί­ζο­νται» από την υπερ­φο­ρο­λό­γηση.

Θα είχε ενδια­φέ­ρον, τέλος, να διε­ρευ­νη­θεί πως και γιατί οι πολυ­ε­θνι­κοί όμιλοι έχουν, προ πολλού, εγκα­θι­δρύ­σει καθε­στώς εργα­σια­κού Μεσαί­ωνα για τους απα­σχο­λού­με­νους τους, ενώ οι τοπικές αντα­γω­νι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις αντι­με­τω­πί­ζουν τη δαμό­κλειο σπάθη της Επι­θε­ώ­ρη­σης Εργα­σίας.

Προς την κατεύ­θυνση, επο­μέ­νως, του αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού θα πρέπει να στρέψει την προσοχή του το Επι­με­λη­τή­ριο, αν πραγ­μα­τικά επι­διώ­κει τη θωρά­κιση των τοπικών επι­χει­ρή­σεων και κατ’ επέ­κταση της τοπικής οικο­νο­μίας.

Νομίζω ότι οι ειδικοί περί αγοράς εύκολα θα τεκ­μη­ριώ­σουν τα περί αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού, για ενδε­χό­με­νες προ­σφυ­γές στο Σ.τ.Ε. και, ακόμα, στην Επι­τροπή Αντα­γω­νι­σμού της Ε.Ε.

Την ίδια στιγμή οι πολι­τι­κοί μας εκπρό­σω­ποι οφεί­λουν να διε­ρευ­νή­σουν πως και γιατί η Γερ­μα­νία, μητρό­πολη του καπι­τα­λι­σμού, καθώς και άλλες χώρες της Ευρω­ζώ­νης, έχουν θεσπί­σει κανόνες προ­στα­σίας των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων τους από τις πολυ­ε­θνι­κές επι­κα­λού­με­νες την προ­στα­σία της κοι­νω­νίας και της συνοχής της, αλλά και της απα­σχό­λη­σης, και γιατί η χώρα μας, και ειδι­κό­τερα η περιοχή μας απο­τε­λεί ξέφραγο αμπέλι για τις ασύ­δο­τες πολυ­ε­θνι­κές, με σκοπό την κατάρ­γηση του υφι­στά­με­νου νομικού πλαι­σίου, που επι­τρέ­πει την εγκα­τά­σταση και λει­τουρ­γία απε­ριό­ρι­στου αριθμού πολυ­κα­τα­στη­μά­των στις πολυ­ε­θνι­κές, άνω των 2.500 τ.μ.

Είναι προ­φα­νές ότι εκεί στην Ευρω­ζώνη γνω­ρί­ζουν ότι το μεγάλο ψάρι τρώει πάντα το μικρό και αν δεν το προ­στα­τέ­ψουν θα εξα­φα­νι­στεί κάποια μέρα.

Σε αντί­θεση με τη χώρα μας, που, ως προ­τε­κτο­ράτο, προ­στα­τεύει τα καρ­χα­ριοειδή.