Η Φιλέρημος ξαναβρήκε τον δρόμο του Πάθους

Υπάρ­χουν μνημεία που τα κοι­τά­ζουμε και υπάρ­χουν μνημεία που τα περ­πα­τάμε. Η δια­δρομή με τα προ­σκυ­νη­τά­ρια στη Φιλέ­ρημο ανήκει στη δεύτερη κατη­γο­ρία, γιατί το νόημά της δεν βρί­σκε­ται σε ένα μεμο­νω­μένο έργο αλλά στη διαδοχή των σταθμών, στο βήμα που οδηγεί από τον έναν στον άλλον. Όταν λείπουν κομ­μά­τια, δεν λείπει απλώς μια εικόνα. Σπάει η αφήγηση και ο επι­σκέ­πτης βαδίζει ανάμεσα σε κενά που θυμί­ζουν περισ­σό­τερο απώλεια παρά προ­σκύ­νημα.

Η επι­στροφή των ορει­χάλ­κι­νων ανα­γλύ­φων του Θείου Πάθους στις θέσεις τους απο­κα­θι­στά ακριβώς αυτή τη συνέ­χεια. Ο λόφος ξανα­βρί­σκει τη σιωπηλή του λει­τουρ­γία, να κρατά μαζί την πίστη, την τέχνη και τη μνήμη του νησιού. Και αυτό έχει σημασία για τους Ροδίτες που ανε­βαί­νουν εκεί από παιδιά, αλλά και για τους χιλιά­δες επι­σκέ­πτες που γνω­ρί­ζουν τη Ρόδο μέσα από τέτοιους τόπους και όχι μόνο από τις παρα­λίες της. Η πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά δεν είναι δια­κό­σμηση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, είναι η ραχο­κο­κα­λιά του.

Ένας τόπος δεν χρειά­ζε­ται μόνο να έχει ιστορία, χρειά­ζε­ται και ανθρώ­πους που φρο­ντί­ζουν να μη μένει μισή.