Τι ζητούν τώρα οι επιχειρηματίες για να ανακάμψει η αγορά

Του Γιώρ­γου Μα­νέτ­τα

Πα­ρό­τι έχουν πε­ρά­σει επτά χρό­νια από το ξέ­σπα­σμα της κρί­σης, η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία δεν έχει κα­τα­φέ­ρει ακόμη να ανα­κάμ­ψει. Αντί­θε­τα, πα­ρα­μέ­νει δέ­σμια της ύφε­σης και το πο­λι­τι­κό προ­σω­πι­κό συ­νε­χί­ζει να ανα­ζη­τά τρό­πους για την επι­στρο­φή στην ανά­πτυ­ξη, χωρίς απο­τέ­λε­σμα… Ωστό­σο, η δια­φαι­νό­με­νη συμ­φω­νία με τους Θε­σμούς για την ολο­κλή­ρω­ση της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης γεννά προσ­δο­κί­ες ότι η αγορά μπο­ρεί να ξε­φύ­γει από τη δυ­σμε­νή κα­τά­στα­ση που είναι σή­με­ρα και να πάρει «βα­θιές ανά­σες» σε μια χρο­νι­κή στιγ­μή ασφυ­κτι­κής πί­ε­σης.

Βέ­βαια, το κλεί­σι­μο της αξιο­λό­γη­σης και η εκτα­μί­ευ­ση της δόσης δεν αρ­κούν για να πάρει μπρο­στά η οι­κο­νο­μία. Το «κλει­δί», όπως λένε άν­θρω­ποι της αγο­ράς βρί­σκε­ται στην ανα­θέρ­μαν­ση της οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, η οποία θα οδη­γή­σει στη δη­μιουρ­γία νέων θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας, που τόσο έχει ανά­γκη η χώρα. «Μα­γι­κές λύ­σεις δεν υπάρ­χουν», επι­ση­μαί­νουν χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, και το­νί­ζουν πως για να αλ­λά­ξει το κλίμα πρέ­πει γί­νουν σο­βα­ρές πα­ρεμ­βά­σεις σε τρία μέ­τω­πα: πρώ­τον στη φο­ρο­λο­γία, δεύ­τε­ρον στις επεν­δύ­σεις και τρί­τον στο επι­χει­ρη­μα­τι­κό και πο­λι­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον. Χωρίς αυτές, ση­μειώ­νουν, δεν πρό­κει­ται να υπάρ­ξει σύ­ντο­μα βιώ­σι­μη ανά­καμ­ψη που θα ανοί­γει νέους ορί­ζο­ντες και η χώρα θα τα­λα­νί­ζε­ται με­τα­ξύ φθο­ράς και αφθαρ­σί­ας….

Απο­κλι­μά­κω­ση φο­ρο­λο­γί­ας

Η δρα­στι­κή μεί­ω­ση των φο­ρο­λο­γι­κών συ­ντε­λε­στών, οι οποί­οι είναι από τους υψη­λό­τε­ρους στην Ευ­ρώ­πη θε­ω­ρεί­ται πλέον μο­νό­δρο­μος για την τό­νω­ση της αγο­ράς. Η υπέρ­με­τρη αύ­ξη­ση των άμε­σων και έμ­με­σων φόρων έχει πλή­ξει την αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη των κα­τα­να­λω­τών, υπο­νο­μεύ­ο­ντας την προ­ο­πτι­κή ανά­καμ­ψης της κα­τα­νά­λω­σης που συ­νε­χί­ζει να υπο­χω­ρεί με ανη­συ­χη­τι­κούς ρυθ­μούς ακόμη και σε βα­σι­κά είδη δια­τρο­φής, όπως το γάλα!

Πα­ράλ­λη­λα, η απο­κλι­μά­κω­ση της φο­ρο­λο­γί­ας θα πε­ριο­ρί­σει την αύ­ξη­ση του λα­θρε­μπο­ρί­ου που σε κά­ποιους κλά­δους εξε­λίσ­σε­ται σε μά­στι­γα, όπως στα κα­πνι­κά και στα αλ­κο­ο­λού­χα ποτά, στε­ρώ­ντας πο­λύ­τι­μα έσοδα από τα δη­μό­σια τα­μεία.

Τους κιν­δύ­νους που ελ­λο­χεύ­ουν από την υπερ­φο­ρο­λό­γη­ση επι­σή­μα­νε πρό­σφα­τα και ο διοι­κη­τής της Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δας, Γιάν­νης Στουρ­νά­ρας, το­νί­ζο­ντας πως χρειά­ζε­ται αλ­λα­γή του μείγ­μα­τος δη­μο­σιο­νο­μι­κής πο­λι­τι­κής πιο φι­λι­κής στην επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα.

Κί­νη­τρα για επεν­δύ­σεις

Κα­τα­λυ­τι­κό ρόλο στην ανά­καμ­ψη θα παί­ξουν και τα κί­νη­τρα για την προ­σέλ­κυ­ση νέων επεν­δύ­σε­ων από την Ελ­λά­δα και το εξω­τε­ρι­κό. Είτε φο­ρο­λο­γι­κά, είτε χρη­μα­το­δο­τι­κά, είτε άλλου εί­δους, η πα­ρο­χή ου­σια­στι­κών κι­νή­τρων μπο­ρεί να κι­νη­το­ποι­ή­σει όσους εν­δια­φέ­ρο­νται να αξιο­ποι­ή­σουν τις ευ­και­ρί­ες που υπάρ­χουν στην ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία παρά την αρ­νη­τι­κή συ­γκυ­ρία. Εξάλ­λου, η χώρα σύμ­φω­να και με τους ανα­λυ­τές χρειά­ζε­ται ένα επεν­δυ­τι­κό σοκ για να ξε­φύ­γει από τον φαύλο κύκλο της υπα­νά­πτυ­ξης και να ανα­κτή­σει το χα­μέ­νο έδα­φος. Μόνο την πε­ρί­ο­δο 2009-2016 το επεν­δυ­τι­κό έλ­λειμ­μα έφθα­σε στο αστρο­νο­μι­κό ποσό των 100 δισ. ευρώ.

Πα­ρά­γο­ντες της αγο­ράς το­νί­ζουν πως δεν υπάρ­χει άλλος χρό­νος για χά­σι­μο, προ­σθέ­το­ντας πως η επεν­δυ­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα είναι σή­με­ρα σε πολύ χα­μη­λό­τε­ρα επί­πε­δα από αυτά που είναι συμ­βα­τά με ση­μα­ντι­κή και δια­τη­ρή­σι­μη οι­κο­νο­μι­κή με­γέ­θυν­ση.

Είναι εν­δει­κτι­κό πως το 2016 οι συ­νο­λι­κές επεν­δύ­σεις στην Ελ­λά­δα ανήλ­θαν σε μόλις 12,4% του ΑΕΠ πε­ρί­που 7,1% ή πε­ρί­που 13 δισ. ευρώ ετη­σί­ως χα­μη­λό­τε­ρα από το μέσο όρο του 2000-2008.

Άρση της αβε­βαιό­τη­τας

Ζω­τι­κής ση­μα­σί­ας είναι και η απο­κα­τά­στα­ση της στα­θε­ρό­τη­τας και της εμπι­στο­σύ­νης στην ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία. Χωρίς άρση της αβε­βαιό­τη­τας δεν μπο­ρεί να υπάρ­ξει ανά­καμ­ψη, επι­ση­μαί­νουν άν­θρω­ποι της αγο­ράς, το­νί­ζο­ντας πως απο­τε­λεί τη νού­με­ρο ένα προ­ϋ­πό­θε­ση για την έξοδο από την κρίση. «Αυτό που λεί­πει είναι η εμπι­στο­σύ­νη των ξένων στη χώρα. Πρέ­πει να ανα­κτή­σου­με την αξιο­πι­στία μας… και να επι­στρέ­ψει η κα­νο­νι­κό­τη­τα», υπο­στη­ρί­ζουν και προ­σθέ­τουν με νόημα: «Πρέ­πει να πα­λέ­ψου­με για ένα στα­θε­ρό οι­κο­νο­μι­κό πε­ρι­βάλ­λον. To country risk διώ­χνει επεν­δύ­σεις και επι­βα­ρύ­νει το έργο των ελ­λη­νι­κών επι­χει­ρή­σε­ων, οι οποί­ες πρέ­πει πα­ράλ­λη­λα να αντε­πε­ξέλ­θουν στην έλ­λει­ψη χρη­μα­το­δό­τη­σης και στην κάμψη της ζή­τη­σης».

Η άμεση ολο­κλή­ρω­ση της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης εκτι­μά­ται πως θα συμ­βά­λει τα μέ­γι­στα προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση, αφού θα κα­θη­συ­χά­σει τους φό­βους που υπάρ­χουν διε­θνώς για το μέλ­λον της χώρας. Κα­θο­ρι­στι­κές είναι επί­σης οι με­ταρ­ρυθ­μί­σεις, οι οποί­ες έχουν μεί­νει πίσω αλλά και η ολο­κλή­ρω­ση των απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σε­ων που μπο­ρούν να δώ­σουν άλλη δυ­να­μι­κή στη χώρα.