Γιώργος Υψηλάντης: Παγκόσμια Ημέρα Νερού & Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Συνέ­ντευξη Τύπου παρα­χώ­ρησε χθες, ο εκπρό­σω­πος Τύπου της περι­φε­ρεια­κής αρχής Νοτίου Αιγαίου κ. Γιώργος Υψη­λά­ντης, με αφορμή την Παγκό­σμια Ημέρα Νερού.

Ανα­λυ­τι­κό­τερα, είπε τα εξής:

«Η σημε­ρινή ημέρα είναι αφιε­ρω­μένη από τα Ηνωμένα Έθνη στο νερό. Στον όρο «νερό» δεν περι­λαμ­βά­νε­ται μόνο το πόσιμο νερό, αλλά η συνο­λική δια­χεί­ρισή του στον πλήρη κύκλο ζωής του, δηλαδή και η δια­χεί­ριση των λυμάτων που προ­κύ­πτουν από την οποια­δή­ποτε χρήση του.

Το πόσιμο νερό και η ασφαλής απο­χέ­τευσή του, δια­τρέ­χουν κάθε τομέα της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης. Η ορθο­λο­γική δια­χεί­ριση του κύκλου ζωής του νερού απο­τε­λεί κρίσιμο στοι­χείο της κοι­νω­νι­κής ανά­πτυ­ξης και της υγείας του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος. Ωστόσο, η από­σταση που μας χωρίζει από τους στόχους που έχουν τεθεί σχετικά με τη δια­χεί­ρισή του, θέτουν σε κίνδυνο ολό­κληρη την ατζέντα της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης.

Ας δούμε όμως πώς αντι­με­τω­πί­ζει η ανθρω­πό­τητα το νερό:

-Ο ΟΗΕ ανα­γνω­ρί­ζει την πρό­σβαση σε ασφαλές και καθαρό πόσιμο νερό και στην απο­χέ­τευση, «ως ανθρώ­πινο δικαί­ωμα ουσιώ­δες για την πλήρη από­λαυση της ζωής και όλων των άλλων ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των».

-Η Ε.Ε. μέχρι σήμερα δεν έχει ανα­γνω­ρί­σει το νερό ως ανθρώ­πινο δικαί­ωμα, αλλά ως «περι­βαλ­λο­ντικό, κοι­νω­νικό και οικο­νο­μικό αγαθό».

-Η Ελλάδα τέλος, ανα­γνω­ρί­ζει ότι «το νερό δεν είναι ένα εμπό­ρευμα όπως όλα τα άλλα, όμως δεν απο­τε­λεί και ένα δημόσιο αγαθό, στο οποίο η πρό­σβαση μπορεί να είναι ανε­ξέ­λεγ­κτη».

Κατά την ταπεινή μας άποψη:

Το νερό ΔΕΝ είναι εμπό­ρευμα, αλλά βασικό ανθρώ­πινο δικαί­ωμα. Εμπό­ρευμα γίνεται όταν τα κράτη, πωλούν Δικαιώ­ματα Ιδιο­κτη­σίας Νερού σε φυσικά πρόσωπα ή νομικές οντό­τη­τες. Εμπο­ρική αξία αποκτά, μόνο όταν ενσω­μα­τώ­νε­ται σε παρα­γω­γι­κές δια­δι­κα­σίες για την παρα­γωγή αγαθών ή άλλων υπη­ρε­σιών (π.χ. ενέρ­γεια).

Το νερό στον πλανήτη, είναι σταθερό ως προς την ποσό­τητά του. Ούτε αυξά­νε­ται, ούτε μειώ­νε­ται. Μέσω του υδρο­λο­γι­κού κύκλου, απλά ανα­νε­ώ­νε­ται. Το νερό που χρη­σι­μο­ποιούμε είναι το ίδιο νερό που χρη­σι­μο­ποιού­σαν οι άνθρω­ποι από κατα­βο­λής κόσμου και θα είναι το ίδιο που θα χρη­σι­μο­ποιούν άπειρες γενιές μέχρι το όποιο τέλος του. Δεν κιν­δυ­νεύ­ουμε λοιπόν από μείωση της δια­θέ­σι­μης ποσό­τη­τας νερού. Κιν­δυ­νεύ­ουμε από τις αυξη­μέ­νες ανάγκες σε νερό που γεννά η δρα­μα­τική πλη­θυ­σμιακή αύξηση και ο σύγ­χρο­νος τρόπος παρα­γω­γής, σε συν­δυα­σμό με την μη ομοιό­μορφη κατα­νομή του σε όλη την έκταση του πλανήτη και την χρονική ασυ­νέ­χεια της δια­θε­σι­μό­τη­τάς του. Ο μεγα­λύ­τε­ρος κίν­δυ­νος ωστόσο προ­έρ­χε­ται από την συνεχή υπο­βάθ­μιση της ποιό­τη­τάς του και κυρίως από την επι­μό­λυνσή του με παρά­γο­ντες που είναι δύσκολο να αντι­με­τω­πι­σθούν μετά, καθι­στώ­ντας το πρό­βλημα μη ανα­στρέ­ψιμο.

Ας στα­θούμε λίγο στην κατά­σταση των υδάτων, με αριθ­μούς:

• Το γλυκό νερό στον πλανήτη είναι το 2,5% του συνο­λι­κού νερού. Το υπό­λοιπο είναι θάλασσα. Και από αυτό το 2,5%, το 1,5% είναι πάγοι και παγο­κα­λύμ­ματα (permafrost). Δια­θέ­σιμο λοιπόν για την κάλυψη των αναγκών επι­βί­ω­σης και των δρα­στη­ριο­τή­των του ανθρώ­που, είναι με το ζόρι το 1% του υδά­τι­νου δυνα­μι­κού του πλανήτη.

• 2,2 δισε­κα­τομ­μύ­ρια άνθρω­ποι δεν έχουν πρό­σβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό.

• Πάνω από το μισό του παγκό­σμιου πλη­θυ­σμού ή 4,2 δισε­κα­τομ­μύ­ρια άνθρω­ποι δεν έχουν πρό­σβαση σε ασφα­λείς εγκα­τα­στά­σεις απο­χέ­τευ­σης.

• 297,000 παιδιά κάτω των πέντε ετών πεθαί­νουν κάθε χρόνο από ασθέ­νειες που σχε­τί­ζο­νται με κακές συν­θή­κες απο­χέ­τευ­σης, υγιει­νής και χρήσης μη ασφα­λούς πόσιμου νερού.

• 90% των φυσικών κατα­στρο­φών σχε­τί­ζο­νται με τις και­ρι­κές μετα­βο­λές, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των πλημ­μυ­ρών και της ξηρα­σίας.

• 80% των παρα­γό­με­νων υγρών απο­βλή­των, απορ­ρί­πτε­ται στο οικο­σύ­στημα χωρίς προη­γού­μενη επε­ξερ­γα­σία.

Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου και η δια­χεί­ριση των υδάτων

Η δια­χεί­ριση των υδάτων ανήκει ως αρμο­διό­τητα στο κράτος (ΕΥΔΑΠ, ΕΥΘ) ή στην πρω­το­βάθ­μια αυτο­διοί­κηση, δηλαδή στους Δήμους. Η Περι­φε­ρειακή Αυτο­διοί­κηση, έχει κάποιες περιο­ρι­σμέ­νες αρμο­διό­τη­τες στον τομέα των υδάτων, κυρίως ρυθ­μι­στι­κού, κανο­νι­στι­κού και ελεγ­κτι­κού χαρα­κτήρα.

Ωστόσο, στη δική μας Περι­φέ­ρεια τα πράγ­ματα είναι λίγο έως και πολύ δια­φο­ρε­τικά. Τα κύρια ζητή­ματα εντο­πί­ζο­νται:

• Στον νησιω­τικό χαρα­κτήρα της Περι­φέ­ρειας, με τις μικρές στε­ρια­νές επι­φά­νειες που δεν δια­θέ­τουν επι­φα­νειακά νερά (ποτα­μούς και λίμνες) και τα περιο­ρι­σμένα απο­θέ­ματα υπό­γειων υδάτων.

• Στις δύσκο­λες κλι­μα­τι­κές συν­θή­κες που συνεχώς επι­δει­νώ­νο­νται από την κλι­μα­τική αλλαγή.

• Στο μικρό μέγεθος των νησιω­τι­κών μας Δήμων, με την περιο­ρι­σμένη διοι­κη­τική και τεχνική επάρ­κεια και τους περιο­ρι­σμέ­νους πόρους, παρά­γο­ντες που τους δυσκο­λεύ­ουν να ασκή­σουν μια ορθο­λο­γική πολι­τική δια­χεί­ρι­σης των υδάτων.

Να θυμίσω λοιπόν ότι το 2013, με ειδικό νόμο του κράτος, ανέθεσε τη δια­χεί­ριση του φράγ­μα­τος Γαδουρά και των Έργων Ύδρευ­σης Ρόδου, στην ΠΝΑι. Πότε; Όταν κανείς δεν ήθελε να ανα­λά­βει την ευθύνη και οι καθ’ ύλην αρμό­διοι έκαναν τους «Κινέ­ζους». Δεν αντι­δρά­σαμε. Δεν γκρι­νιά­ξαμε, δεν βγήκαμε στους δρόμους δεν κάναμε την γνωστή και πεπα­τη­μένη επα­να­στα­τική γυμνα­στική. Κοι­τά­ξαμε την ευθύνη στα ίσια και την ανα­λά­βαμε. Όπως κάνουμε πάντα.

Από τότε τρέ­χουμε. Κι όχι μόνο στη Ρόδο, αλλά σε όλα τα νησιά μας. Οπου­δή­ποτε οι Δήμοι, μας ζητούν να βάλουμε πλάτη στις προ­σπά­θειές τους.

Ολο­κλη­ρώ­σαμε, εκτε­λούμε ή χρη­μα­το­δο­τούμε έργα ύδρευ­σης και επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων σχεδόν παντού.

• Στη Ρόδο ο αγωγός του Νότιου Υδρα­γω­γείου, που θα εξα­σφα­λί­σει νερό από το φράγμα Γαδουρά, στ’ Αφάντου, στην Αρχάγ­γελο και σε όλες τις πιο νότιες κοι­νό­τη­τες μέχρι και τη Λαχανιά.

• Στην Ρόδο επίσης και το πολύ­παθο Φράγμα Κρη­τη­νίας.

• Στη Νίσυρο την ύδρευση Εμπο­ρειού και Νικιών, με τον Δήμο Νισύρου.

• Στην Αντί­παρο δεξα­μενή και δίκτυο ύδρευ­σης.

• Στην Πάτμο το δίκτυο ύδρευ­σης Σκάλας Πάτμου

• Στο Καστελ­λό­ριζο την επέ­κταση της Μονάδας Αφα­λά­τω­σης

• Στο Μαράθι και στο Κου­φο­νήσι επίσης την αφα­λά­τωση

• Στη Σύμη, Χάλκη και στην Τζιά δίκτυα απο­χέ­τευ­σης και Μονάδες Βιο­λο­γι­κού καθα­ρι­σμού.

• Στην Σίφνο έργα δικτύων απο­χέ­τευ­σης

• Στην Κω, στην Μύκονο, στη Σαντο­ρίνη, στη Νάξο και πολλά ακόμα που υλο­ποιού­νται από Δήμους και ΔΕΥΑ της Περι­φέ­ρειάς μας και χρη­μα­το­δο­τού­νται από τους ευρω­παϊ­κούς πόρους της Περι­φέ­ρειάς μας.

ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ

ΜΕ ΤΗΝ Β΄ΦΑΣΗ ΤΟΥ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΓΑΔΟΥΡΑ

Ερω­τη­θείς σχετικά με τις εξε­λί­ξεις του έργου της β’ φάσης του Φράγ­μα­τος Γαδουρά (το οποίο το περι­μέ­νουν όλοι με ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον) ο κ. Υψη­λά­ντης δήλωσε:

«Τα δια­δι­κα­στικά έχουν κλείσει, εφόσον το έργο έχει δημο­πρα­τη­θεί. Ανά­δο­χος υπάρχει, αλλά αντι­με­τω­πί­ζουμε το γνωστό πρό­βλημα με τους εργο­λά­βους, που υπάρχει σε όλα τα νησιά μας, το οποίος σχε­τί­ζε­ται με την κατά­σταση των αγορών, της Οικο­νο­μίας, της εξεύ­ρε­σης αγοράς και μετα­φο­ράς πρώτων υλών. Μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για ένα έργο 35 χλμ. περίπου με τερά­στιους σωλήνες, με δυσκο­λίες στην μετα­φορά. Συνεπώς, ο ανά­δο­χος θα πρέπει να λύσει πολλά προ­βλή­ματα. Η πίεση από την πλευρά μας, έχει ξεπε­ρά­σει κάθε… όριο» εκτι­μώ­ντας πως τα πρώτα υλικά ανα­μέ­νο­νται να αφι­χθούν στο προ­σε­χές διά­στημα.

Οι εργα­σίες θα ξεκι­νή­σουν από την νέα γέφυρα του Μάκκαρη, θα προ­χω­ρή­σουν προς τα νότια (Μάσαρη, Μαλώνα, Κάλαθο, Λίνδο μέχρι να φτάσει στην Λαχανιά). «Δεν θα είναι μόνον ο αγωγός. Το έργο αφορά σε δεκάδες δεξα­με­νές και αντλιο­στά­σια που θα κατα­σκευα­στούν. Είναι ένα έργο, που τεχνικά έχει κάποια πολυ­πλο­κό­τητα, αλλά και ένα βάρος με πολλές εργα­σίες…» -κατέληξε.