Σταυρούλα Χαϊδεμενάκου: «Στην Χ.Ε.Ν. Ελλάδος θεωρούμε την γυναικοκτονία ως την υψίστη μορφή έμφυλης βίας κατά των γυναικών»

Η ΧΕΝ Ελλάδος, είναι πάντα μπροστά στον αγώνα κατά της έμφυλης βίας και κατά των γυναι­κο­κτο­νιών. Μιλήστε μας για τις δράσεις που προ­γραμ­μα­τί­ζετε.

Στην Χ.Ε.Ν. Ελλάδος θεω­ρούμε την γυναι­κο­κτο­νία ως την υψίστη μορφή έμφυλης βίας κατά των γυναι­κών και από τις 25 Νοεμ­βρίου 2024, σε σύμπραξη με τα 20 Τοπικά Κέντρα μας σε όλη την Ελλάδα, έχουμε ξεκι­νή­σει διετή εκστρα­τεία ενη­μέ­ρω­σης του κοινού για την θεσμο­θέ­τηση της γυναι­κο­κτο­νίας ως αυτο­τε­λούς ποι­νι­κού αδι­κή­μα­τος. Καλούμε την κοι­νω­νία των ενεργών πολιτών, με την ψήφο τους στην πλατ­φόρμα Avaaz, να στη­ρί­ξουν τον αγώνα μας, γιατί όταν οι γυναί­κες δολο­φο­νού­νται επειδή είναι γυναί­κες, έχει σημασία. Για τις ανάγκες της εκστρα­τείας έχει δημιουρ­γη­θεί και το ανάλογο υλικό, με τις θέσεις, τα κοι­νω­νιο­λο­γικά και νομικά επι­χει­ρή­ματα της ΧΕΝ Ελλάδος και έχουν αναρ­τη­θεί στην ιστο­σε­λίδα μας, στο Femina Lab και σε όλα τα Μέσα Κοι­νω­νι­κής Δικτύ­ω­σης που δια­θέ­τουμε. Με δράσεις ενη­μέ­ρω­σης και συνε­ντεύ­ξεις των στε­λε­χών μας- και εδώ θέλω να σας ευχα­ρι­στήσω για την ευκαι­ρία που μας δίνετε μέσω της εφη­με­ρί­δας σας – γνω­στο­ποιούμε το αίτημά μας και ζητάμε την υπο­στή­ριξη όλων, ανδρών και γυναι­κών.

Στο νομο­σχέ­διο που έφερε στη Βουλή ο κ. Φλω­ρί­δης, δεν δέχτηκε τον όρο «γυναι­κο­κτο­νία». Μάλιστα, δεν συνο­μί­λησε εκ των προ­τέ­ρων με τις γυναι­κείες οργα­νώ­σεις που έχουν εμπει­ρία χρόνων από τον εθε­λο­ντικό τους αγώνα. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Ο υπουρ­γός Δικαιο­σύ­νης, κ. Φλω­ρί­δης, είναι γνωστό ότι δεν δέχεται σε νομικό, θεσμικό επίπεδο τον όρο «γυναι­κο­κτο­νία», όπως και αρκετοί εκπρό­σω­ποι του νομικού κόσμου. Ωστόσο το γεγονός αυτό δεν μας πτοεί στον αγώνα που έχουμε ανα­λά­βει για την ανα­γνώ­ριση της γυναι­κο­κτο­νίας ως αυτο­τε­λούς ποι­νι­κού αδι­κή­μα­τος και στην έκφραση των νομικών επι­χει­ρη­μά­των που τεκ­μη­ριώ­νουν την διεκ­δί­κησή μας. Άλλωστε η ανα­γνώ­ριση στο άρθρο 4 του νομο­σχε­δίου ότι η “βία κατά των γυναι­κών” είναι βία που στρέ­φε­ται ενα­ντίον τους εξαι­τίας του φύλου τους, ανοίγει έναν κρίσιμο διάλογο για τη νομική και κοι­νω­νική μας προ­σέγ­γιση απέ­να­ντι σε αυτό το νοσηρό φαι­νό­μενο. Η διάταξη αυτή δεν μπορεί παρά να οδη­γή­σει σε επόμενο χρόνο στην θεσμική ανα­γνώ­ριση της γυναι­κο­κτο­νίας ως αυτο­τε­λούς ποι­νι­κού αδι­κή­μα­τος. Η Οδηγία δε, της ΕΕ που ενσω­μα­τώ­θηκε εν μέρει στο νομο­σχέ­διο, στο άρθρο 3 ανα­γνω­ρί­ζει τη γυναι­κο­κτο­νία ως την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας, ενώ στο προ­οί­μιό της την συνδέει με την άνιση κατα­νομή εξου­σίας μεταξύ ανδρών και γυναι­κών.

Ο χρόνος που δόθηκε στην δια­βού­λευση του νομο­σχε­δίου για την κατά­θεση των σχολίων μας επ’ αυτού ήταν ελά­χι­στος και μάλιστα μέσα στο διά­στημα των εορτών των Χρι­στου­γέν­νων και του νέου ετους. Φυσικά, αυτό προ­κά­λεσε την αγα­νά­κτηση τόσο τη δική μας, όσο και όλων των γυναι­κείων οργα­νώ­σεων που παρα­κο­λου­θούμε και εργα­ζό­μα­στε επί χρόνια στα θέματα αυτά. Θα ήθελα, όμως, να σας ενη­με­ρώσω ότι ο υπουρ­γός, πριν την συζή­τηση του νομο­σχε­δίου στη Βουλή, δέχτηκε την εκπρό­σωπο της Χ.Ε.Ν. Ελλάδος στο Γραφείο του μαζί με άλλες εκπρο­σώ­πους γυναι­κείων οργα­νώ­σεων, ενώ μας κάλεσε και στην Ειδική Επι­τροπή της Βουλής κατά την ακρόαση των φορέων σχετικά με το υπό ψήφιση νομο­σχέ­διο, όπου του εκθέ­σαμε τις ενστά­σεις και τις προ­τά­σεις μας – υπο­βά­λαμε μάλιστα και σχετικό υπόμνημα- και αυτό το θεω­ρούμε ένα θετικό βήμα για την συνέ­χιση του δια­λό­γου που είναι φανερό ότι έχει ανοίξει τόσο με το Υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης όσο και με την κοι­νω­νία των πολιτών.

Είναι πάντως ανη­συ­χη­τικά τα περι­στα­τικά της έμφυλης βίας και των γυναι­κο­κτο­νιών στην Ελλάδα, τα τελευ­ταία χρόνια. Τι λέτε γι αυτό;

Τα τελευ­ταία χρόνια, ιδιαί­τερα μάλιστα από την περίοδο της παν­δη­μίας και του υπο­χρε­ω­τι­κού εγκλει­σμού τα περι­στα­τικά έμφυλης και ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας είναι σε έξαρση και φυσικά αυτό είναι ιδιαί­τερα ανη­συ­χη­τικό. Οι πατριαρ­χι­κές και στε­ρε­ο­τυ­πι­κές αντι­λή­ψεις για τον ρόλο των φύλων και τις προσ­δο­κίες του ρόλου αυτού επα­νέρ­χο­νται με νέο μανδύα και θεω­ρη­τική στήριξη. Μιλούν μάλιστα και για τιμω­ρη­τικό φεμι­νι­σμό, υπο­στη­ρί­ζο­ντας έτσι τα φαι­νό­μενα έμφυλης βίας, ακόμη και την γυναι­κο­κτο­νία κάποιες φορές. Για τον λόγο αυτό έχουμε εντεί­νει τις προ­σπά­θειές μας να ληφθούν μέτρα με τις δράσεις συνη­γο­ρίας που υλο­ποιούμε και με τις παρεμ­βά­σεις των δύο νομικών εκπρο­σώ­πων μας, στην Ομάδα Εργα­σίας, με αντι­κεί­μενο τη βελ­τί­ωση της αστυ­νο­μι­κής αντα­πό­κρι­σης σε περι­στα­τικά βίας κατά των γυναι­κών, του Υπουρ­γείου Προ­στα­σίας του Πολίτη, στην οποία έχουν ενεργό παρου­σία με την κατά­θεση των θέσεων και των προ­τά­σεων της ΧΕΝ Ελλάδος.

Θα ήθελα να μας μιλή­σετε για την πορεία και τις παρεμ­βά­σεις της ΧΕΝ στην Ελλάδα. Πότε δημιουρ­γή­θηκε και πώς δρα­στη­ριο­ποιεί­ται;

Η Χ.Ε.Ν. Ελλάδος ιδρύ­θηκε το 1923, λίγο μετά την Μικρα­σια­τική Κατα­στροφή από γυναί­κες μέλη της Χ.Ε.Ν. Σμύρνης που θέλησαν να στη­ρί­ξουν και να ενδυ­να­μώ­σουν τις προ­σφυ­γο­πού­λες αρχικά και αργό­τερα και τις υπό­λοι­πες γυναί­κες ώστε να στη­ρι­χτούν στις δικές τους δυνά­μεις, να απο­κτή­σουν μία επαγ­γελ­μα­τική ειδί­κευση, να εργα­στούν, να ανα­πτυ­χθούν και να εξε­λι­χθούν. Στα 20 Τοπικά μας Κέντρα, που λει­τουρ­γούν σε όλη την Ελλάδα, εθε­λό­ντριες και επαγ­γελ­μα­τικά στελέχη μοι­ρα­ζό­μα­στε ένα κοινό όραμα, αυτό της δημιουρ­γίας ενός κόσμου ασφά­λειας, ισό­τη­τας, συμπε­ρί­λη­ψης, δικαιο­σύ­νης για όλες τις γυναί­κες, τις νέες γυναί­κες και τα κορί­τσια. Η Κοι­νω­νική υπη­ρε­σία μας καθώς και το Κέντρο Συμ­βου­λευ­τι­κής Στα­διο­δρο­μίας παρέ­χουν δωρεάν ενη­μέ­ρωση και συμ­βου­λευ­τική υπο­στή­ριξη σε όποια γυναίκα μας το ζητήσει είτε δια ζώσης είτε δια­δι­κτυακά. Το κοι­νω­νικό έργο της ΧΕΝ Ελλάδος ολο­κλη­ρώ­νε­ται με την λει­τουρ­γία του Προ­γράμ­μα­τος δωρεάν στέ­γα­σης για φοι­τή­τριες «Αθηνά», όπου φέτος φιλο­ξε­νούμε 37 κοπέλες, με χαμηλά εισο­δή­ματα στο διεθνών προ­δια­γρα­φών κτήριό μας στην Ηλιού­πολη, παρέ­χο­ντάς τους την δυνα­τό­τητα να σπου­δά­σουν στην Αθήνα, στο επι­στη­μο­νικό πεδίο της επι­λο­γής τους, ώστε να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν το όνειρό τους χωρίς εμπόδια και περιο­ρι­σμούς εξαι­τίας των κοι­νω­νι­κών και οικο­νο­μι­κών συν­θη­κών.