Ελληνοτουρκικά: Επαφές για εκλογική νηνεμία στο Αιγαίο – Γραμμή Ουάσιγκτον, Βερολίνου και Αθήνας

Προς «παράλ­λη­λες» και πιθα­νό­τατα ταυ­τό­χρο­νες εκλογές με ημερομηνία-κλειδί την 14η Μαΐου, οδεύουν Αθήνα και Αγκυρα, με το Μέγαρο Μαξίμου να θεωρεί πως δεν υφί­στα­ται φόβος θερμού επει­σο­δίου, ενώ στην κατεύ­θυνση της δημιουρ­γίας μιας «ομπρέ­λας ασφα­λείας» στο μέτωπο των ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων έχουν ενερ­γο­ποι­η­θεί πλήρως, τόσο το Βερο­λίνο, όσο και η Ουά­σιγ­κτον.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, το πρώτο βήμα για μια ομαλή πορεία των δύο χωρών προς τις κάλπες έγινε μέσω της πρω­το­βου­λίας του Γερ­μα­νού καγκε­λα­ρίου Ολαφ Σολτς να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στα μέσα του περα­σμέ­νου Δεκεμ­βρίου, στις Βρυ­ξέλ­λες, η τρι­με­ρής συνά­ντηση της διευ­θύ­ντριας του Διπλω­μα­τι­κού Γρα­φείου του πρω­θυ­πουρ­γού κ. Αννας Μαρίας Μπούρα, του εξ απορ­ρή­των του κ. Ταγίπ Ερντο­γάν, Ιμπραήμ Καλίν και του διπλω­μα­τι­κού συμ­βού­λου του κ. Σολτς, Γενς Πλέτνερ. Κατά τις ίδιες πηγές, η συνά­ντηση είχε συγκε­κρι­μένα παρα­γω­γικά απο­τε­λέ­σματα:

Πρώτον, με «εγγυητή» το Βερο­λίνο κατα­γρά­φη­καν οι «κόκ­κι­νες γραμμές», η υπέρ­βαση των οποίων θα μπο­ρούσε να πυρο­δο­τή­σει ανε­ξέ­λεγ­κτη ένταση στο Αιγαίο και στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Δεύ­τε­ρον, συμ­φω­νή­θηκε –και το κυριό­τερο η συμ­φω­νία τηρεί­ται– οι δίαυλοι επι­κοι­νω­νίας μεταξύ Μπούρα και Καλίν, που το προη­γού­μενο διά­στημα είχαν ατο­νή­σει πλήρως, να παρα­μεί­νουν ανοι­κτοί καθ’ όλη τη διάρ­κεια της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου στις δύο χώρες.

Μέχρι τις εκλογές στις δύο χώρες, δηλαδή, επί της ουσίας θα υφί­στα­ται ένα κρίσιμο κανάλι απευ­θείας επι­κοι­νω­νίας μεταξύ των γρα­φείων των κ. Μητσο­τάκη και Ερντο­γάν.

Καθο­ρι­στική, όμως, θεω­ρεί­ται και η δρα­στη­ριο­ποί­ηση της Ουά­σιγ­κτον που είναι επίσης σαφές πως δεν επι­θυ­μεί την εκδή­λωση μιας μεί­ζο­νος κρίσης στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, καθώς μάλιστα ο πόλεμος στην Ουκρα­νία βρί­σκε­ται σε πλήρη εξέλιξη. Ενδει­κτική των δια­θέ­σεων των ΗΠΑ να λει­τουρ­γή­σουν πυρο­σβε­στικά στο μέτωπο των ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων είναι εξάλλου η επιλογή ο Αμε­ρι­κα­νός υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών των ΗΠΑ να μεταβεί σε Αθήνα και Αγκυρα το διά­στημα από 20 μέχρι 22 Φεβρουα­ρίου, στην αιχμή δηλαδή της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου στις δύο χώρες, παρότι η επί­σκεψη του κ. Αντονι Μπλίν­κεν στην περιοχή δεν βρι­σκό­ταν μέχρι πρό­σφατα στην ατζέντα του Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ.

Είναι, δε, προ­φα­νές πως στην παρούσα συγκυ­ρία η Ουά­σιγ­κτον δια­θέ­τει μοχλούς πίεσης έναντι του κ. Ταγίπ Ερντο­γάν, καθώς μια θετική εξέλιξη στην υπόθεση του εκσυγ­χρο­νι­σμού και της προ­μή­θειας των F-16 θα ήταν ένα χρήσιμο δώρο στη μάχη που δίνει ο τελευ­ταίος για μια νέα θητεία στην τουρ­κική προ­ε­δρία. Σε κάθε περί­πτωση, στο Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ υπάρχει πλέον πλήρης εικόνα για τους κιν­δύ­νους από ενδε­χό­μενο θερμό επει­σό­διο στην περιοχή, με την πρέ­σβειρα της Ελλάδας στην Ουά­σιγ­κτον κ. Αλε­ξάν­δρα Παπα­δο­πού­λου να έχει δια­δρα­μα­τί­σει σημα­ντικό ρόλο στη συγκε­κρι­μένη κατεύ­θυνση.

Τέλος, σύμφωνα με την ελλη­νική πλευρά, συμ­φέ­ρει και τον ίδιο τον Τούρκο πρόεδρο να επι­δεί­ξει «αυτο­συ­γκρά­τηση». Οπως τονί­ζε­ται, ο κ. Ταγίπ Ερντο­γάν έχει αρχίσει να ανα­πτύσ­σει δυνα­μική εκλο­γι­κής επι­κρά­τη­σης, ενώ παράλ­ληλα μέσω της δικα­στι­κής από­φα­σης για τον δήμαρχο Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, Εκρέμ Ιμά­μο­γλου, έχει επι­φέ­ρει ισχυρό πλήγμα στην αντι­πο­λί­τευση. Υπό το ανωτέρω πρίσμα θα ήταν ιδιαί­τερα μεγάλο ρίσκο να προ­κα­λέ­σει μια μείζονα περι­πέ­τεια, για την τελική έκβαση της οποίας δεν μπορεί να είναι βέβαιος, με δεδο­μένη και την απο­φα­σι­στι­κό­τητα που έχει επι­δεί­ξει η ελλη­νική κυβέρ­νηση κατά τις προη­γού­με­νες κρίσεις. Αν και προ­ε­ξο­φλεί­ται πως ο Τούρκος πρό­ε­δρος δεν θα εγκα­τα­λεί­ψει προ­ε­κλο­γικά την επι­θε­τική του ρητο­ρική έναντι της Αθήνας, μια ανε­ξέ­λεγ­κτη κρίση θα είναι μια εξέλιξη lose-lose, ανα­φέ­ρε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά.

Το ημε­ρο­λό­γιο

Οπως προ­α­να­φέρ­θηκε, η κρίσιμη εκλο­γική ημε­ρο­μη­νία σε Αγκυρα και Αθήνα είναι η 14η Μαΐου: Ο Ταγίπ Ερντο­γάν την «φωτο­γρά­φισε» στις αρχές της περα­σμέ­νης εβδο­μά­δας και την επι­ση­μο­ποί­ησε χθες ως ημέρα διε­νέρ­γειας του πρώτου γύρου των τουρ­κι­κών προ­ε­δρι­κών εκλογών.

Ομως, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, την έχει «κυκλώ­σει» και ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης παρότι, βεβαίως, η κυβέρ­νηση δεν πρό­κει­ται να «ετε­ρο­προσ­διο­ρι­στεί» από τις απο­φά­σεις του Τούρκου προ­έ­δρου.

Σύμφωνα λοιπόν με το επι­κρα­τέ­στερο σενάριο, όπως έχει ανα­φέ­ρει και πάλι η «Κ», οι εκλογές με την απλή ανα­λο­γική θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν στις 9 Απρι­λίου και οι δεύ­τε­ρες στις 14 Μαΐου. Ο χρόνος ανάμεσα στις δύο ανα­με­τρή­σεις θεω­ρεί­ται συνταγ­μα­τικά επαρκής, καθώς ούτε ο κ. Μητσο­τά­κης, ούτε ο Αλέξης Τσίπρας –εάν όπως ανα­μέ­νε­ται ο ΣΥΡΙΖΑ είναι δεύτερο κόμμα– δεν πρό­κει­ται να εξα­ντλή­σουν το προ­βλε­πό­μενο τρι­ή­μερο για τη διε­ρευ­νη­τική εντολή που θα λάβουν από την Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας Κατε­ρίνα Σακελ­λα­ρο­πού­λου.

Θα πρέπει να επι­ση­μαν­θεί πως η 14η Μαΐου θα είναι πιθα­νό­τατα με βάση τον σχε­δια­σμό του Μεγάρου Μαξίμου η ημέρα των εθνικών εκλογών ακόμη και στο απο­μα­κρυ­σμένο σενάριο κατά το οποίο ο πρω­θυ­πουρ­γός επι­λέ­ξει η πρώτη εκλο­γική ανα­μέ­τρηση με απλή ανα­λο­γική να διε­ξα­χθεί πιο αργά την άνοιξη. Σε αυτή την περί­πτωση οι δεύ­τε­ρες εκλογές θα διε­ξα­χθούν στις 15 ή 22 Ιουνίου.

Στο κυβερ­νη­τικό επι­τε­λείο θεωρούν θετικό οι εκλογές σε Ελλάδα και Τουρκία να διε­ξα­χθούν παράλ­ληλα, και, το κυριό­τερο, ο δεύ­τε­ρος γύρος των προ­ε­δρι­κών εκλογών στην Τουρκία, στις 21 Μαΐου, να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί αφού η πρώτη ανα­μέ­τρηση στην Ελλάδα θα έχει ολο­κλη­ρω­θεί. Οπως ανα­φέ­ρουν κυβερ­νη­τι­κές πηγές, η πιο «επι­κίν­δυνη» εβδο­μάδα στα ελλη­νο­τουρ­κικά θα είναι εκείνη μεταξύ 14 και 21 Μαΐου. Τότε ενδε­χο­μέ­νως, και εάν το απο­τέ­λε­σμα της πρώτης κάλπης δεν τον ευνοεί, ο Ταγίπ Ερντο­γάν θα επι­διώ­ξει τη δημιουρ­γία έντασης προ­κει­μέ­νου να συσπει­ρώ­σει ένα μέρος του εθνι­κι­στι­κού ακρο­α­τη­ρίου της χώρας του ή ακόμη και ως όχημα προ­κει­μέ­νου να ανα­βά­λει τις εκλογές, καθώς το Σύνταγμα της Τουρ­κίας του δίδει τη δυνα­τό­τητα. Οπότε, θα είναι σημα­ντικό, όπως λέγεται, το πρωί της 15ης Μαΐου, στην Ελλάδα να υπάρχει κανο­νική και όχι υπη­ρε­σιακή κυβέρ­νηση.

Το προ­βά­δι­σμα

Πάντως, η «παράλ­ληλη» διε­ξα­γωγή των εκλογών σε Ελλάδα και Τουρκία δίδει και ένα πολι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα στον πρω­θυ­πουργό. Εκ των πραγ­μά­των στην τελική ευθεία προς τις 14 Μαΐου οι πιθανές κινή­σεις Ερντο­γάν θα απο­τε­λέ­σουν μέρος της δημό­σιας συζή­τη­σης, εξέλιξη που ευνοεί τη Ν.Δ. καθώς ο κ. Μητσο­τά­κης προη­γεί­ται σαφώς έναντι του Αλέξη Τσίπρα σε όλες τις δημο­σκο­πή­σεις στο πεδίο της δια­χεί­ρι­σης των θεμάτων εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής. Ενώ, παράλ­ληλα, μπορεί να προ­βά­λει την επιτυχή αντι­με­τώ­πιση των δύο μεγάλων κρίσεων της προη­γού­με­νης τριε­τίας, δηλαδή την προ­σπά­θεια «εισβο­λής» μετα­να­στών στον Εβρο και την έξοδο του ερευ­νη­τι­κού «Ορούτς Ρέις».

Πηγή kathimerini.gr