ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Νείλος Χοσάδας: Ήρθε η ώρα να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια

Νατάσα Παμπρή 7 λεπτά ανάγνωση
ΧΟΣΑΔΑΣ-ΝΕΙΛΟΣ
Ήρθε η ώρα να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια

ΝΕΙΛΟΣ ΧΟΣΑΔΑΣ

✦ Σύνοψη ⌄
  • Η ηλε­κτρική δια­σύν­δεση Ελλάδας–Κύπρου μέσω του Great Sea Interconnector είναι έργο κοινού ενδια­φέ­ρο­ντος της ΕΕ, με στόχο να τερ­μα­τί­σει την ενερ­γειακή απο­μό­νωση της Κύπρου. Ο αντι­στρά­τη­γος εκτιμά ότι θα προ­χω­ρή­σει χωρίς νέα ένταση και ότι η γαλλική ενη­μέ­ρωση της Τουρ­κίας δεν συνιστά αίτημα αδειο­δό­τη­σης ούτε δημιουρ­γεί νομικό προη­γού­μενο.
  • Η συνέ­ντευξη εξε­τά­ζει τις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις, τις τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις και το δόγμα της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας», καθώς και τον ρόλο της Τουρ­κίας στο ΝΑΤΟ.
  • Ο Χοσάδας υπο­γραμ­μί­ζει ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να αφήνει επ’ αόρι­στον ανε­νεργά τα κυριαρ­χικά της δικαιώ­ματα λόγω του τουρ­κι­κού casus belli.
  • Η Ελλάδα έχει οριο­θε­τή­σει ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αίγυπτο και έχει επε­κτεί­νει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια στο Ιόνιο.

Στις κρί­σι­μες γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις και στις προ­κλή­σεις που δια­μορ­φώ­νουν το νέο περι­βάλ­λον ασφά­λειας στην περιοχή επι­κε­ντρώ­νε­ται η συνέ­ντευξή μας με τον αντι­στρά­τηγο ε.α. Νείλο Χοσάδα. Με αφορμή την ηλε­κτρική δια­σύν­δεση Ελλάδας-Κύπρου και τη γαλλική ρημα­τική δια­κοί­νωση, ο έμπει­ρος αξιω­μα­τι­κός κατα­θέ­τει την εκτί­μησή του για τις τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις, το δόγμα της «Γαλά­ζιας Πατρί­δας» και τον ρόλο της Τουρ­κίας στο ΝΑΤΟ. Παράλ­ληλα, παίρνει θέση για την ανάγκη επέ­κτα­σης των ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αφήνει επ’ αόρι­στον ανε­νεργά κυριαρ­χικά της δικαιώ­ματα υπό την απειλή του τουρ­κι­κού casus belli.

Ανα­λυ­τικά η συνέ­ντευξη:

Στρα­τηγέ, η υπόθεση της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελλάδας – Κύπρου βρί­σκε­ται στο προ­σκή­νιο, με αφορμή τη γαλλική ρημα­τική δια­κοί­νωση και προς την Τουρκία. Πώς αξιο­λο­γείτε τις τελευ­ταίες εξε­λί­ξεις, υπάρχει κίν­δυ­νος το έργο να μετα­τρα­πεί σε πεδίο έμμεσης αμφι­σβή­τη­σης των ελλη­νι­κών κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των;

Η ηλε­κτρική δια­σύν­δεση, κυρία Παμπρή, Ελλάδας-Κύπρου, υλο­ποιεί­ται μέσω του έργου Great Sea Interconnector (GSI), το οποίο συνδέει την Κύπρο με το ευρω­παϊκό ηλε­κτρικό δίκτυο μέσω Κρήτης. Είναι μία αμφί­δρομη υπο­βρύ­χια δια­σύν­δεση συνε­χούς ρεύ­μα­τος, μήκους 900 περίπου χιλιο­μέ­τρων, ισχύος 1000 MW. Τερ­μα­τί­ζει την ενερ­γειακή απο­μό­νωση της Κύπρου, που απο­τε­λεί το τελευ­ταίο μη δια­συν­δε­δε­μένο κράτος-μέλος της ΕΕ. Το έργο έχει χαρα­κτη­ρι­στεί έργο κοινού ενδια­φέ­ρο­ντος (PCI) της ΕΕ και χαίρει ισχυρής διπλω­μα­τι­κής και στρα­τη­γι­κής στή­ρι­ξης, παρά τις γεω­πο­λι­τι­κές προ­κλή­σεις στην περιοχή. Το έργο ανα­μέ­νε­ται να ολο­κλη­ρω­θεί στα τέλη του 2031. Παράλ­ληλα, η μελ­λο­ντική σύνδεση με το Ισραήλ εκτι­μά­ται ότι θα ενι­σχύ­σει την ασφά­λεια του ενερ­γεια­κού εφο­δια­σμού της χώρας, δημιουρ­γώ­ντας δυνα­τό­τη­τες για ταχύ­τερη αύξηση της συμ­με­το­χής των των ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας στο ενερ­γειακό της μείγμα. Ο από­πλους του ερευ­νη­τι­κού πλοίου Abelle Marengo έγινε με άδεια της Ελλη­νι­κής Δημο­κρα­τίας μέσω NAVTEX και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Εκτιμώ ότι το έργο θα προ­χω­ρή­σει χωρίς να προ­κα­λέ­σει νέα ένταση. Η ενη­μέ­ρωση της Τουρ­κίας από τη γαλλική πλευρά δεν συνιστά αίτημα αδειο­δό­τη­σης, ούτε δημιουρ­γεί νομικό προη­γού­μενο.

Η Ελλάδα κ. Χοσάδα έχει προ­χω­ρή­σει σε συμ­φω­νίες οριο­θέ­τη­σης ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αίγυπτο, ενώ έχει επε­κτεί­νει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια στο Ιόνιο. Εκτι­μάτε ότι πρέπει να προ­χω­ρή­σει σήμερα σε αντί­στοι­χες κινή­σεις στο Αιγαίο και στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο;

Στην οριο­θέ­τηση της ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας–Ιταλίας όλα έγιναν σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Η οριο­θέ­τηση της ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας–Αιγύ­πτου βασί­ζε­ται στη συμ­φω­νία που υπο­γρά­φηκε στο Κάϊρο, στις 6 Αυγού­στου 2020, και κυρώ­θηκε από την Ελλη­νική Βουλή στις 27 Αυγού­στου 2020. Η συμ­φω­νία αφορά μερικό καθο­ρι­σμό των θαλάσ­σιων συνόρων μεταξύ των δύο χωρών (συγκε­κρι­μένα μεταξύ του 28ου και 26ου μεσημ­βρι­νού), ανα­το­λικά της Κρήτης κι έως τα όρια που επη­ρε­ά­ζουν την επήρεια των νησιών, όπως Ρόδος και Κάρ­πα­θος. Καλύ­πτει περίπου 73.910 τετρα­γω­νικά χιλιό­με­τρα δίνο­ντας στην Ελλάδα το 44% και στην Αίγυπτο το 56%. Η συμ­φω­νία ακυ­ρώ­νει στην πράξη τα αυθαί­ρετα όρια που επι­χεί­ρησε να χαράξει το παρά­νομο Τουρκο-Λιβυκό μνη­μό­νιο του 2019 στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Ανα­γνω­ρί­ζε­ται η επήρεια των ελλη­νι­κών νησιών (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Κρήτης) στην οριο­θέ­τηση της ΑΟΖ βάσει του Διε­θνούς Δικαίου της Θάλασ­σας (UNCLOS). Από τον Οκτώ­βριο του 2026, Ελλάδα και Αίγυ­πτος ξεκί­νη­σαν νέες δια­βου­λεύ­σεις, με στόχο την επέ­κταση και πλήρη οριο­θέ­τηση του ενα­πο­μεί­νο­ντος γεω­γρα­φι­κού πεδίου εφαρ­μο­γής της αρχικής μερικής συμ­φω­νίας, καθώς και τη δια­σύν­δεση με την Κυπριακή ΑΟΖ. Η Αίγυ­πτος με ρημα­τική δια­κοί­νωση στις 5 Οκτω­βρίου 2020 έχει απορ­ρί­ψει στον ΟΗΕ το τουρκο-λιβυκό μνη­μό­νιο, καθόσον θίγο­νται κυριαρ­χικά της συμ­φέ­ρο­ντα. Πιστεύω, κυρία Παμπρή, ότι θα έπρεπε να έχουμε επε­κτεί­νει τα χωρικά μας ύδατα ΧΘΕΣ. Έχουμε ήδη αργήσει.

Η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν απο­τε­λεί πλέον μόνο ένα θεω­ρη­τικό δόγμα της Τουρ­κίας, αλλά έχει ενσω­μα­τω­θεί στον πολι­τικό και στρα­τιω­τικό σχε­δια­σμό της. Πόσο σοβαρή είναι η απειλή για τα ελλη­νικά συμ­φέ­ρο­ντα και πώς πρέπει να αντι­με­τω­πι­στεί;

Η Γαλάζια Πατρίδα είναι ανα­θε­ω­ρη­τικό κι επε­κτα­τικό γεω­πο­λι­τικό δόγμα της Τουρ­κίας, για τον έλεγχο εκτε­τα­μέ­νων θαλάσ­σιων ζωνών και Απο­κλει­στι­κών Οικο­νο­μι­κών Ζωνών στο Αιγαίο, την Ανα­το­λική Μεσό­γειο, την Προ­πο­ντίδα και τον Εύξεινο Πόντο. Στους χάρτες της Γαλά­ζιας Πατρί­δας απο­τυ­πώ­νο­νται θαλάσ­σιες ζώνες περίπου 462.000 χλμ., αμφι­σβη­τώ­ντας κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα της Ελλάδας και της Κύπρου (υφα­λο­κρη­πίδα, ΑΟΖ, ακόμη και την πλήρη επήρεια νησιών). Το δια­κύ­βευμα για την Ελλάδα είναι θεμε­λιώ­δες, γιατί στρέ­φε­ται κατά των ζωτικών της συμ­φε­ρό­ντων. Δυνη­τικά μας απο­κό­πτει από την Ανα­το­λική Μεσό­γειο, μας αρνεί­ται κάθε δικαί­ωμα σε θαλάσ­σιες ζώνες ανα­το­λικά του 25ου μεσημ­βρι­νού και ουσια­στικά υπάγει τα ελλη­νικά νησιά, στη θαλάσ­σια δικαιο­δο­σία της. Βασί­ζε­ται σε μία εγγενώς μιλι­τα­ρι­στική λογική, που προ­τάσ­σει τη χρήση ή την απειλή χρήσης βίας. Είναι και πρέπει να αντι­με­τω­πι­στεί με την άμεση επέ­κταση των χωρικών μας υδάτων στα 12 ν.μ.

Πώς αξιο­λο­γείτε τη σημε­ρινή κατά­σταση στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις; Οι δίαυλοι επι­κοι­νω­νίας λει­τουρ­γούν ως μηχα­νι­σμός απο­κλι­μά­κω­σης ή υπάρχει ο κίν­δυ­νος να καλ­λιερ­γούν μια ψευδή εικόνα εξο­μά­λυν­σης, ενώ οι βασικές τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις παρα­μέ­νουν;

Η σημε­ρινή κατά­σταση στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις όσον αφορά σε θέματα «χαμηλής πολι­τι­κής» και πρα­κτι­κής συνερ­γα­σίας, για συμ­φω­νία, πιστεύω ότι υπάρχει. Κυριαρ­χι­κές δια­φο­ρές παρα­μέ­νουν άλυτες. Η Ελλάδα επι­διώ­κει διάλογο και δια­τή­ρηση ανοι­κτών διαύλων, χωρίς υπο­χω­ρή­σεις, θεω­ρώ­ντας ως μονα­δική διαφορά την οριο­θέ­τηση της υφα­λο­κρη­πί­δας και της ΑΟΖ βάσει του Διε­θνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασ­σας. Η Τουρκία προ­τάσ­σει τους διαύ­λους επι­κοι­νω­νίας, χωρίς να παραι­τεί­ται από τις διεκ­δι­κή­σεις στο Αιγαίο και την Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Άρα οι βασικές τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις παρα­μέ­νουν.

Η Τουρκία δια­τη­ρεί ισχυρή παρου­σία στο ΝΑΤΟ, παρά τις συχνές δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις της από τις δυτικές επι­λο­γές. Μήπως η γεω­στρα­τη­γική της αξία περιο­ρί­ζει στην πράξη την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των απειλών της γεί­το­νος κατά της Ελλάδας;

Η Τουρκία απο­τε­λεί μέλος του NATO από το 1952, δια­θέ­το­ντας τον δεύτερο μεγα­λύ­τερο στρατό στη Συμ­μα­χία και κατέχει κομβική γεω­στρα­τη­γική θέση. Η παρου­σία της χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από ένα διαρκές παρά­δοξο μεταξύ της υψηλής στρα­τη­γι­κής της χρη­σι­μό­τη­τας και των έντονων πολι­τι­κών τριβών με τους δυτι­κούς συμ­μά­χους. Η Τουρκία ελέγχει τα Στενά του Βοσπό­ρου και των Δαρ­δα­νε­λίων βάσει της Συν­θή­κης του Μοντρέ. Η γεω­γρα­φική της θέση λει­τουρ­γεί ως γέφυρα μεταξύ της Μαύρης Θάλασ­σας, της Μεσο­γείου, της Μέσης Ανα­το­λής και του Καυ­κά­σου. Φιλο­ξε­νεί το στρα­τη­γείο Χερ­σαίων Δυνά­μεων του NATO στη Σμύρνη, οι αερο­πο­ρι­κές βάσεις του Ικονίου και του Ιντσιρ­λίκ έχουν υπο­στη­ρί­ξει δια­χρο­νικά πληθώρα συμ­μα­χι­κών επι­χει­ρή­σεων, συνει­σφέ­ρει ενεργά σε επι­χει­ρή­σεις του NATO στα Βαλ­κά­νια, στο Αφγα­νι­στάν και στη Μεσό­γειο. Βέβαια εντός του NATO υπάρ­χουν και οι πολι­τι­κές τριβές, με την αγορά των αντια­ε­ρο­πο­ρι­κών συστη­μά­των S-400, την αρχική καθυ­στέ­ρηση στην έγκριση της δια­σύν­δε­σης του NATO προς τη Σουηδία και τη Φιν­λαν­δία, με αντάλ­λαγμα διμε­ρείς παρα­χω­ρή­σεις τις ελλη­νο­τουρ­κι­κές εντά­σεις, το Κυπριακό καθώς και δια­φω­νία της Άγκυρας με την Ουά­σιγ­κτον σχετικά με την αμε­ρι­κα­νική στήριξη στις κουρ­δι­κές δυνά­μεις (YPG) στη Συρία. Επο­μέ­νως πιστεύω ότι η γεω­στρα­τη­γική της αξία περιο­ρί­ζει στην πράξη την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των απειλών της κατά της Ελλάδας.

Σε ένα περι­βάλ­λον πολε­μι­κών συγκρού­σεων, ανα­κα­τα­τά­ξεων και αμφι­σβή­τη­σης του διε­θνούς δικαίου, πόσο προ­στα­τευ­μένη είναι η χώρα μας και ποιες πρέπει να είναι οι άμεσες προ­τε­ραιό­τη­τες της εθνικής στρα­τη­γι­κής;

Σε ένα διεθνές περι­βάλ­λον αυξη­μέ­νης αστά­θειας και ανα­θε­ω­ρη­τι­σμού, η Ελλάδα δια­θέ­τει υψηλό επίπεδο θεσμι­κής, συμ­μα­χι­κής και απο­τρε­πτι­κής θωρά­κι­σης, χωρίς όμως να πρέπει να παύει ν’ αντι­με­τω­πί­ζει σύν­θε­τες προ­κλή­σεις, λόγω της γεω­γρα­φι­κής της θέσης. Οι άμεσες προ­τε­ραιό­τη­τες της εθνικής στρα­τη­γι­κής για την ασφά­λεια της χώρας θα πρέπει να στη­ρί­ζο­νται σε έναν συν­δυα­σμό εθνικής στρα­τιω­τι­κής ισχύος, διμερών αμυ­ντι­κών συμ­φω­νιών και συμ­με­το­χής σε ισχυ­ρούς διε­θνείς οργα­νι­σμούς, κάτι που πιστεύω ότι ισχύει αυτή τη χρονική περίοδο.

Για πόσο ακόμη η Ελλάδα θα δια­τη­ρεί ανε­νεργό ένα ανα­φαί­ρετο κυριαρ­χικό της δικαί­ωμα, υπό την απειλή του τουρ­κι­κού casus belli; Είναι δυνατόν η απειλή πολέμου να καθο­ρί­ζει την άσκηση των κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των μιας χώρας;

Το casus belli (αιτία πολέμου) στην ελλη­νο­τουρ­κική διπλω­μα­τία αφορά το ψήφισμα της Τουρ­κι­κής Εθνο­συ­νέ­λευ­σης, με το οποίο εξου­σιο­δό­τησε την τουρ­κική κυβέρ­νηση, να κηρύξει πόλεμο στην Ελλάδα, εάν επε­κτεί­νει μονο­με­ρώς τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο πέρα από τα 6 ναυτικά μίλια στα 12. Η επέ­κταση της αιγια­λί­τι­δας ζώνης έως τα 12 ν.μ. απο­τε­λεί κυριαρ­χικό δικαί­ωμα που απορ­ρέει από το Διεθνές Δίκαιο και δεν υπό­κει­ται σε απειλές ή βέτο. Η ελλη­νική εξω­τε­ρική και αμυ­ντική πολι­τική λει­τουρ­γεί δια­χρο­νικά με γνώμονα τη στρα­τη­γική απο­τρο­πής και την αποφυγή θερμού επει­σο­δίου, χωρίς σαφή διπλω­μα­τική και συμ­μα­χική ομπρέλα. Η άσκηση του δικαιώ­μα­τος συν­δέ­ε­ται με τη γενι­κό­τερη γεω­πο­λι­τική εικόνα, τις διπλω­μα­τι­κές προ­σπά­θειες δια­λό­γου και την ενί­σχυση της απο­τρε­πτι­κής ισχύος των Ενόπλων Δυνά­μεων. Επο­μέ­νως, πιστεύω ότι έχει έρθει η ώρα να κινη­θούμε δυνα­μικά για την επέ­κταση των χωρικών μας υδάτων στα 12 ν.μ., πριν έρθει στην Τουρ­κική Εθνο­συ­νέ­λευση για ψήφισμα το αφήγημα της Γαλά­ζιας Πατρί­δας, που θα είναι ένα επι­πλέον σοβαρό πρό­βλημα για εμάς. Σας ευχα­ρι­στώ για την τιμή κα. Παμπρή.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.