Φώτης Μάγγος: «Τέλος στην κατάχρηση του Μεταφορικού Ισοδύναμου – Ολοκληρωμένος σχεδιασμός για τη λειψυδρία στα νησιά»

Κύριε γενικέ, η ατζέντα της Γενικής Γραμ­μα­τείας Αιγαίου και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής περι­λαμ­βά­νει μια σειρά από πολυ­ε­πί­πε­δες δράσεις. Ποια είναι τα πρώτα τακτικά ζητή­ματα που δια­χει­ρί­ζε­στε αυτή την περίοδο;

Πρώτα απ’ όλα, έχουμε να αντι­με­τω­πί­σουμε τις θεσμι­κές μας διορ­γα­νώ­σεις, οι οποίες απο­τε­λούν πυλώνες εξω­στρέ­φειας και συνοχής για το Αιγαίο. Πρό­σφατα ολο­κλη­ρώ­σαμε την Εβδο­μάδα Αιγαίου Τεχνών και τη Regatta. Παράλ­ληλα, προ­ε­τοι­μά­ζουμε τους Αιγαιο­πε­λα­γί­τι­κους Αγώνες στη Μυτι­λήνη και συγκε­κρι­μένα στην Μόλυβο, ενώ ακο­λου­θεί το Φεστι­βάλ Ερα­σι­τε­χνι­κού Θεάτρου. Σε αυτές τις διορ­γα­νώ­σεις, ο γενικός γραμ­μα­τέας είναι πάντα πρό­ε­δρος της Οργα­νω­τι­κής Επι­τρο­πής. Πρό­κει­ται για μια πρό­κληση, καθώς απαι­τεί­ται τερά­στιος συντο­νι­σμός για τη μετα­κί­νηση πλήθους αθλητών, καλ­λι­τε­χνών και συνοδών από ολό­κληρο το Αιγαίο, γι’ αυτό και προ­χω­ρή­σαμε σε στο­χευ­μέ­νες ενέρ­γειες διευ­κό­λυν­σής τους.

Πέρα από τα πολι­τι­στικά και αθλη­τικά γεγο­νότα, ποιο είναι το πιο πιε­στικό ζήτημα που καλεί­στε να δια­χει­ρι­στείτε στις νησιω­τι­κές υπο­δο­μές;

Η βασική μας προ­τε­ραιό­τητα είναι η επι­τά­χυνση των χρη­μα­το­δο­τή­σεων για την αντι­με­τώ­πιση της λει­ψυ­δρίας. Τρέ­χουμε τις δια­δι­κα­σίες ώστε να καλύ­ψουμε χρη­μα­το­δο­τικά τους Δήμους και τις κατά τόπους ΔΕΥΑ, είτε για μισθώ­σεις αφα­λα­τώ­σεων και λει­τουρ­γικά έξοδα, είτε για μελέτες νέων δικτύων ύδρευ­σης. Επίσης, χρη­μα­το­δο­τούμε την εκπό­νηση των ανα­γκαίων πιστο­ποι­η­τι­κών -όπως τα Σχέδια Ασφά­λειας Νερού- τα οποία απο­τε­λούν πλέον απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση για να μπορούν οι Δήμοι να αντλούν πόρους από οποιον­δή­ποτε δημόσιο φορέα. Παράλ­ληλα, βοήθεια παρέ­χε­ται και μέσω του προ­γράμ­μα­τος GR-eco Islands για 39 νησιά.

Η λει­ψυ­δρία τείνει να γίνει μόνιμη κατά­σταση για πολλά νησιά. Πώς δια­μορ­φώ­νε­ται ο μακρο­πρό­θε­σμος σχε­δια­σμός;

Η λει­ψυ­δρία δεν είναι πλέον ένα απρό­βλε­πτο φαι­νό­μενο. Η κλι­μα­τική αλλαγή έχει δημιουρ­γή­σει νέα δεδο­μένα: μεγάλες ποσό­τη­τες βροχής πέφτουν συμπυ­κνω­μένα, η γη δεν προ­λα­βαί­νει να τις απορ­ρο­φή­σει και το νερό κατα­λή­γει στη θάλασσα. Απαι­τεί­ται συν­δυα­σμός βρα­χυ­πρό­θε­σμων και μεσο­πρό­θε­σμων παρεμ­βά­σεων. Ο βρα­χυ­πρό­θε­σμος στόχος είναι οι αφα­λα­τώ­σεις για την κάλυψη των άμεσων αναγκών, ενώ ο μεσο­πρό­θε­σμος είναι οι μόνιμες υπο­δο­μές.

Παράλ­ληλα, πρέπει να δια­σφα­λί­σουμε ότι το παρα­γό­μενο νερό δεν χάνεται. Δεν έχουμε το περι­θώ­ριο να πετάμε λεφτά στη θάλασσα ή να εξα­τμί­ζο­νται επειδή το νερό χάνεται σε σπα­σμένα δίκτυα, δρόμους και χωράφια.

Πού τελειώ­νει η ευθύνη της Γενικής Γραμ­μα­τείας και πού αρχίζει η ευθύνη των τοπικών αρχών;

Θέλω να είμαι απο­λύ­τως ειλι­κρι­νής: Η δια­χεί­ριση της υδρο­δό­τη­σης αφορά απο­κλει­στικά στους Δήμους και στις ΔΕΥΑ. Εμείς χρη­μα­το­δο­τούμε, αλλά η υλο­ποί­ηση είναι υπόθεση της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης. Η κήρυξη περιο­χών σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης διευ­κο­λύ­νει τις γρα­φειο­κρα­τι­κές δια­δι­κα­σίες, αλλά είναι προ­σω­ρινό μέτρο. Δεν μπορεί να απο­τε­λεί μόνιμο μοντέλο διοί­κη­σης.

Να περά­σουμε στο Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο, ένα μέτρο με μεγάλο οικο­νο­μικό απο­τύ­πωμα για τη νησιω­τι­κό­τητα. Ποια είναι η εικόνα με τις πλη­ρω­μές;

Στους επι­βά­τες και τα καύσιμα το σύστημα λει­τουρ­γεί ομαλά λόγω της δια­λει­τουρ­γι­κό­τη­τας των συστη­μά­των. Είναι έτοιμη η απόφαση για την κατα­βολή 23 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ σε περίπου 250.000 νησιώ­τες για το δεύτερο εξάμηνο του 2025. Στόχος μας είναι οι πλη­ρω­μές των φυσικών προ­σώ­πων να πραγ­μα­το­ποιού­νται πλέον σχεδόν σε πραγ­μα­τικό χρόνο.

Στις επι­χει­ρή­σεις, όμως, παρα­τη­ρεί­ται σημα­ντική καθυ­στέ­ρηση, καθώς εκκρε­μούν οφειλές προη­γού­με­νων ετών. Πού οφεί­λε­ται αυτή η καθυ­στέ­ρηση;

Στις επι­χει­ρή­σεις έχουμε απο­πλη­ρώ­σει το 2022 και τώρα επε­ξερ­γα­ζό­μα­στε το 2023, για το οποίο θα δια­τε­θεί ένα διόλου ευκα­τα­φρό­νητο ποσόν, της τάξεως των 33 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ. Η καθυ­στέ­ρηση αυτή οφεί­λε­ται σε δύο βασι­κούς λόγους:

-Πρώτον, μέχρι και το 2025 οι επι­χει­ρή­σεις δεν υπο­χρε­ού­νταν να ανε­βά­ζουν τα παρα­στα­τικά και τις φορ­τω­τι­κές τους στο myDATA. Αυτό καθι­στούσε αδύνατη την αυτό­ματη δια­σταύ­ρωση των αιτού­με­νων ποσών με τα πραγ­μα­τικά δεδο­μένα.

-Δεύτερον, παρα­τη­ρή­θηκε κατα­στρα­τή­γηση του μέτρου από μια μερίδα επι­τη­δείων. Ορι­σμέ­νες επι­χει­ρή­σεις, σε συνερ­γα­σία με λογι­στικά γραφεία, υπέ­βαλ­λαν αιτή­σεις είτε χωρίς να κατα­θέ­τουν παρα­στα­τικά, είτε ανε­βά­ζο­ντας στο σύστημα λευκά, κενά αρχεία για να προ­σπο­ρι­στούν παρά­νομα χρήματα.

• Πώς αντέ­δρασε το Υπουρ­γείο απέ­να­ντι σε αυτές τις φαι­νό­με­νες κατα­χρή­σεις;

Προ­χω­ρή­σαμε σε ευρύ δειγ­μα­το­λη­πτικό έλεγχο σε όλες τις κατη­γο­ρίες, ανε­ξαρ­τή­τως ύψους ποσού. Τα απο­τε­λέ­σματα ήταν απο­κα­λυ­πτικά: Έχουν ήδη εντο­πι­στεί 804 ΑΦΜ από τα οποία ζητεί­ται η επι­στροφή περίπου τεσ­σά­ρων εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ ως αχρε­ω­στή­τως κατα­βλη­θέ­ντα. Για να κατα­λά­βει ο κόσμος το μέγεθος, τα 4 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ αντι­στοι­χούν στο συνο­λικό ετήσιο κόστος των καυ­σί­μων για τις ωφε­λού­με­νες μονάδες και επι­χει­ρή­σεις.

Επι­πλέον, για περίπου ογδόντα περι­πτώ­σεις που ανέ­βα­σαν εν γνώσει τους κενά παρα­στα­τικά για να εξα­πα­τή­σουν το σύστημα, η δια­δι­κα­σία έχει ήδη παρα­πεμ­φθεί στη Δικαιο­σύνη.

Ζητούμε λίγη υπομονή από τον κόσμο. Αυτή η ανέ­ντιμη συμπε­ρι­φορά ορι­σμέ­νων προ­κά­λεσε μεγάλη ανα­στά­τωση και αδικία σε βάρος των συνεπών επαγ­γελ­μα­τιών που περί­με­ναν να εισπρά­ξουν τα χρήματα που δικαιού­νται.

Δώσαμε τις παρα­τά­σεις που μας ζήτησαν οι φορείς και οι λογι­στές έως τα μέσα Σεπτεμ­βρίου για την υποβολή των στοι­χείων, ώστε να ολο­κλη­ρω­θεί ο έλεγχος. Στόχος μας είναι να θωρα­κί­σουμε το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο, να απο­κα­τα­στή­σουμε πλήρως την ομα­λό­τητα στις πλη­ρω­μές και να δια­σφα­λί­σουμε ότι κάθε ευρώ του Έλληνα φορο­λο­γού­με­νου πιάνει τόπο, στη­ρί­ζο­ντας ουσια­στικά και δίκαια τη νησιω­τική Ελλάδα.