ΕΣΕΕ για φορολογικό ν/σ: Γιατί πρέπει να θεωρείται δεδομένη η αποτυχία των προωθούμενων αλλαγών

Γιατί το λια­νε­μπό­ριο ζητεί να εξαι­ρε­θεί από το νομο­σχέ­διο – 5 ερω­τή­σεις και απα­ντή­σεις «που απο­κα­θι­στούν την αλήθεια»

Την έντονη αντί­θεσή της στο φορο­λο­γικό νομο­σχέ­διο δια­τυ­πώ­νει η Ελλη­νική Συνο­μο­σπον­δία Εμπο­ρίου και Επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας, παρα­θέ­το­ντας 5+1 ερω­τή­σεις και απα­ντή­σεις που – όπως τονίζει – «απο­κα­θι­στούν την αλήθεια» για το λιανικό εμπόριο και τα νέα τεκ­μή­ρια φορο­λό­γη­σης των ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών.

Η ΕΣΕΕ επι­ση­μαί­νει ειδι­κό­τερα πως οι ατο­μι­κές επι­χει­ρή­σεις λια­νι­κού εμπο­ρίου εμπί­πτουν ήδη σε ένα πλέγμα εξο­νυ­χι­στι­κών τεχνι­κών ελέγχου και ηλε­κτρο­νι­κής παρα­κο­λού­θη­σης των εισο­δη­μά­των τους, που καθιστά εκ των προ­τέ­ρων αδύνατη όποια σκέψη φορο­δια­φυ­γής. Εκτιμά ακόμη πως «η απο­τυ­χία των προ­ω­θού­με­νων αλλαγών να περιο­ρί­σει τη σκιώδη οικο­νο­μία και να φορο­λο­γή­σει δίκαια τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες «πρέπει να θεω­ρεί­ται δεδο­μένη». Όπως προει­δο­ποιεί, η χρήση των άδικων και παρω­χη­μέ­νων εισο­δη­μα­τι­κών τεκ­μη­ρίων «θα προ­κα­λέ­σει μεγα­λύ­τε­ρες στρε­βλώ­σεις», ενώ «θα προ­κλη­θεί τερά­στια αιμορ­ρα­γία δημο­σιο­νο­μι­κών εσόδων από τα υπέρ­με­τρα φορο­λο­γικά βάρη που θα προ­κύ­ψουν για όσους έχουν ήδη μηδα­μινή ρευ­στό­τητα και οι οποίοι θα ανα­γκα­στούν να δια­κό­ψουν την επαγ­γελ­μα­τική τους δρα­στη­ριό­τητα».

Απο­κρούει παράλ­ληλα το επι­χεί­ρημα του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου πως «ένας ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας δεν μπορεί να δηλώνει μικρό­τερα εισο­δή­ματα από έναν υπάλ­ληλο του ιδιω­τι­κού τομέα που αμεί­βε­ται με τον κατώ­τατο μισθό» σημειώ­νο­ντας πως «τέτοιες λαν­θα­σμέ­νες γενι­κεύ­σεις δια­τυ­πώ­νουν όσοι βρί­σκο­νται εκτός πραγ­μα­τι­κής οικο­νο­μίας και δεν έχουν γνώση των κιν­δύ­νων που συνε­πά­γε­ται η ανάληψη επι­χει­ρη­μα­τι­κής πρω­το­βου­λίας».

Η Συνο­μο­σπον­δία χαρα­κτη­ρί­ζει επίσης απόλυτα δικαιο­λο­γη­μέ­νες τις έντονες αντι­δρά­σεις από φορείς της αγοράς επί του υπό δια­βού­λευση νομο­σχε­δίου, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας μεταξύ άλλων πως «τα άρθρα 10 – 18 είναι πισω­γύ­ρι­σμα στην προ­σπά­θεια εκσυγ­χρο­νι­σμού της φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης, καθώς παρα­πέ­μπουν στα άδικα και παρω­χη­μένα τεκ­μή­ρια δια­βί­ω­σης αλλά και στην παρά­λογη θέσπιση του τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος».

Ακο­λου­θούν ανα­λυ­τικά οι πέντε ερω­τή­σεις και απα­ντή­σεις της ΕΣΕΕ:

1. Γιατί το λιανικό εμπόριο ζητάει να εξαι­ρε­θεί από το νέο φορο­λο­γικό σ/ν και τον τεκ­μαρτό υπο­λο­γι­σμό ελά­χι­στου φορο­λο­γη­τέου εισο­δή­μα­τος;

Οι Ατο­μι­κές επι­χει­ρή­σεις Λια­νι­κού εμπο­ρίου εμπί­πτουν ήδη σε ένα πλέγμα εξο­νυ­χι­στι­κών άμεσων και έμμεσων τεχνι­κών ελέγχου και ηλε­κτρο­νι­κής παρα­κο­λού­θη­σης των εισο­δη­μά­των τους, που καθιστά εκ των προ­τέ­ρων αδύνατη όποια σκέψη φορο­δια­φυ­γής. Η καθο­λική εγκα­τά­σταση POS και ο ψηφια­κός μετα­σχη­μα­τι­σμός του κλάδου είναι τρανή και αδιαμ­φι­σβή­τητη από­δειξη. Επι­πλέον, είναι πλήρως εναρ­μο­νι­σμέ­νες με το καθε­στώς των Ηλε­κτρο­νι­κών βιβλίων/”MyData” και της πλη­θώ­ρας των υπο­χρε­ώ­σεων που απορ­ρέ­ουν από αυτά, με απο­τέ­λε­σμα οι φορο­ε­λεγ­κτι­κοί μηχα­νι­σμοί να έχουν ανά πάσα στιγμή πλήρη εικόνα για τα πραγ­μα­τικά τους οικο­νο­μικά μεγέθη και πιθανές παρα­τυ­πίες τους.

Συνεπώς και από τη στιγμή που ο κλάδος του Λια­νι­κού είναι από τους πρώτους που εφαρ­μό­ζο­νται ήδη τα πλέον σύγ­χρονα εργα­λεία ανί­χνευ­σης και πάταξης της φορο­δια­φυ­γής, ποιος ο λόγος προ­τί­μη­σης της ορι­ζό­ντιας λύσης των τεκ­μαρ­τών κερδών;  Η εμμονή της Φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης σε ανα­χρο­νι­στι­κές μεθό­δους έμμεσου και κατά προ­σέγ­γιση υπο­λο­γι­σμού των εισο­δη­μά­των ακυ­ρώ­νει το εκσυγ­χρο­νι­στικό και και­νο­τόμο έργο που η ίδια ευαγ­γε­λί­ζε­ται.

2.  Πόσο πιθανό είναι το υπό δια­βού­λευση φορο­λο­γικό σ/ν να επι­τύ­χει τους αντι­κει­με­νι­κούς του στόχους; Να περιο­ρί­σει δηλαδή τη σκιώδη οικο­νο­μία και να φορο­λο­γή­σει δίκαια τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες;

Η απο­τυ­χία των προ­ω­θού­με­νων αλλαγών πρέπει να θεω­ρεί­ται δεδο­μένη. Η χρήση των άδικων και παρω­χη­μέ­νων εισο­δη­μα­τι­κών τεκ­μη­ρίων θα προ­κα­λέ­σει μεγα­λύ­τε­ρες στρε­βλώ­σεις, συνι­στώ­ντας παράλ­ληλα αντι­κί­νη­τρο ανά­λη­ψης νόμιμων επι­χει­ρη­μα­τι­κών πρω­το­βου­λιών. Σε κάθε περί­πτωση θα προ­κλη­θεί τερά­στια αιμορ­ρα­γία δημο­σιο­νο­μι­κών εσόδων, τόσο από τα υπέρ­με­τρα φορο­λο­γικά βάρη που θα προ­κύ­ψουν για όσους έχουν ήδη μηδα­μινή ρευ­στό­τητα και οι οποίοι θα ανα­γκα­στούν να δια­κό­ψουν την επαγ­γελ­μα­τική τους δρα­στη­ριό­τητα αλλά και για όσους επι­χει­ρη­μα­τίες δηλώ­νουν ήδη πάνω από προ­βλε­πό­μενο όριο των 10.920€ και οι οποίοι θα δελε­α­στούν να απο­κρύ­ψουν τα πραγ­μα­τικά τους εισο­δή­ματα. Επι­πλέον, πολλοί Ελ. Επαγ­γελ­μα­τίες θα απε­νερ­γο­ποι­ή­σουν τον ΑΦΜ τους προ­βαί­νο­ντας σε διακοπή εργα­σιών και θα περά­σουν εξ’ ολο­κλή­ρου στη «μαύρη» οικο­νο­μία.

3. Οι και­νο­το­μίες του νέου συστή­μα­τος, όπως η δια­σύν­δεση με τον κατώ­τατο μισθό του ιδιω­τι­κού τομέα αλλά και η προ­σαύ­ξηση του εισο­δη­μα­τι­κού κρι­τη­ρίου με τα έτη λει­τουρ­γίας της επι­χεί­ρη­σης δεν κινού­νται προς τη σωστή κατεύ­θυνση;

Κάθε άλλο. Το ελά­χι­στο ετήσιο τεκ­μαρτό εισό­δημα των 10.920 ευρώ έχει προ­κύ­ψει από αναγωγή του Κατώ­τα­του μισθού σε 14 και όχι 12 μισθούς, κάτι το οποίο είναι λαν­θα­σμένο, καθώς οι Αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι και Εργο­δό­τες δεν λαμ­βά­νουν 2 επι­πρό­σθε­τους μισθούς ανά έτος, όπως οι Ιδιω­τι­κοί υπάλ­λη­λοι. Επι­προ­σθέ­τως, το προ­α­να­φερ­θέν ελά­χι­στο τεκ­μαρτό εισό­δημα που ισο­δυ­να­μεί με το φορο­λο­γη­τέο εισό­δημα, έχει υπο­λο­γι­στεί βάσει των μεικτών και όχι των καθαρών – όπως θα έπρεπε –  απο­δο­χών του Κατώ­τα­του μισθού. Όσον αφορά στο κρι­τή­ριο παλαιό­τη­τας, είναι ό,τι πιο παρά­λογο έχει επι­νοη­θεί εδώ και αρκετά χρόνια, καθώς αντί να επι­βρα­βεύει τιμωρεί έτι περαι­τέρω εκείνες τις επι­χει­ρή­σεις που έχουν υποστεί τα δεινά αλλε­πάλ­λη­λων κρίσεων (οικο­νο­μική, υγειο­νο­μική και προ­σφά­τως ενερ­γειακή/ακρί­βεια).

4. Είναι σωστός ο ισχυ­ρι­σμός των ιθυ­νό­ντων του υπουρ­γείου πως ένας ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας δεν μπορεί να δηλώνει μικρό­τερα εισο­δή­ματα από έναν υπάλ­ληλο του ιδιω­τι­κού τομέα που αμεί­βε­ται με τον κατώ­τατο μισθό;

Φυσικά και όχι. Τέτοιες λαν­θα­σμέ­νες γενι­κεύ­σεις δια­τυ­πώ­νουν όσοι βρί­σκο­νται εκτός πραγ­μα­τι­κής οικο­νο­μίας και δεν έχουν γνώση των κιν­δύ­νων που συνε­πά­γε­ται η ανάληψη επι­χει­ρη­μα­τι­κής πρω­το­βου­λίας. Σε αντί­θεση με τη μισθωτή εργασία όπου οι απο­δο­χές είναι εκ των προ­τέ­ρων γνωστές, η άσκηση επαγ­γελ­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας δεν εγγυά­ται τίποτα, πόσο δε μάλλον ένα ελά­χι­στο ποσοστό κέρδους. Με λίγα λόγια, ο καθο­ρι­σμός της ζήτησης είναι μία πολύ­πλοκη δια­δι­κα­σία με απο­τέ­λε­σμα αυτή να μην μπορεί να δια­τα­χθεί, ακόμη και αν οι ώρες εργα­σίας είναι πολύ περισ­σό­τε­ρες από τις αντί­στοι­χες ενός Μισθω­τού. Συνεπώς, δεν πρέπει να προ­κα­λεί εντύ­πωση αλλά ούτε και καχυ­πο­ψία στους φορο­ε­λεγ­κτι­κούς μηχα­νι­σμούς η δήλωση ζημιών και χαμηλών προς φορο­λό­γηση κερδών.

5.  Η υπέρ­με­τρη αύξηση του φόρου εισο­δή­μα­τος είναι η μονα­δική επι­βά­ρυνση που προ­βλέ­πε­ται στο σ/ν για τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες;

Δυστυ­χώς όχι. Από τη στιγμή που θα λαμ­βά­νε­ται ως πραγ­μα­τικό και συνεπώς φορο­λο­γη­τέο εισό­δημα το τεκ­μαρτό, προ­κύ­πτει μείζον ζήτημα και με τον απαι­τού­μενο αριθμό των ηλε­κτρι­κών απο­δεί­ξεων που θα πρέπει να συγκε­ντρώ­νουν οι Ελ. Επαγ­γελ­μα­τίες. Η ορι­ζό­μενη ανα­δρο­μική ισχύς των δια­τά­ξεων υπο­χρε­ώ­νει τις επι­χει­ρή­σεις  να πραγ­μα­το­ποιούν δαπάνες με ηλε­κτρο­νικά μέσα, ίσες με το 30% όχι των εισο­δη­μά­των που δηλώ­νουν αλλά των τεκ­μαρ­τών τους, ειδάλ­λως θα επι­βάλ­λε­ται πρό­στιμο ίσο με το 22% επί των παρα­τη­ρού­με­νων ποσών απο­κλί­σεων. Αυτό σημαί­νει πως μία επι­χεί­ρηση με 6 έτη λει­τουρ­γίας θα πρέπει  να συγκε­ντρώ­νει κατ’ ελά­χι­στο 3.276€/έτος, ποσό που προ­σαυ­ξά­νε­ται για επι­χει­ρή­σεις με 7 έτη λει­τουρ­γίας και πάνω. Το χει­ρό­τερο όμως είναι πως οι απαι­τού­με­νες συναλ­λα­γές με ηλε­κτρο­νικά μέσα πρέπει να διε­νερ­γη­θούν εντός των προ­σε­χών 40 ημερών, μέχρι δηλαδή τη λήξη του 2023, εξαι­τίας της ορι­ζό­με­νης ανα­δρο­μι­κό­τη­τας του μέτρου.

6. Είναι δικαιο­λο­γη­μέ­νες οι έντονες δια­μαρ­τυ­ρίες και αντι­δρά­σεις από φορείς της αγοράς και κλάδους ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών επί του υπό δια­βού­λευση σ/ν;

Απόλυτα. Τα άρθρα 10 – 18 του Σ/Ν είναι πισω­γύ­ρι­σμα στην προ­σπά­θεια εκσυγ­χρο­νι­σμού της φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης, καθώς παρα­πέ­μπουν στα άδικα και παρω­χη­μένα τεκ­μή­ρια δια­βί­ω­σης αλλά και στην παρά­λογη θέσπιση του τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος, τα οποία όμως εξα­κο­λου­θούν να ισχύουν έως και σήμερα. Τα εν λόγω άρθρα, προσ­δί­δουν οπι­σθο­δρο­μικό αντί και­νο­τόμο χαρα­κτήρα στο νέο φορο­λο­γικό σύστημα, οδη­γώ­ντας στον εν γένει στιγ­μα­τι­σμό ως Φορο­φυ­γά­δων πλη­θώ­ρας  επαγ­γελ­μα­τι­κών κλάδων και επι­τη­δευ­μα­τιών. Το χει­ρό­τερο όμως είναι πως θέτει υπό αμφι­σβή­τηση την ακε­ραιό­τητα αλλά και την αξιο­πρέ­πεια χιλιά­δων συνεπών φορο­λο­γου­μέ­νων, πολλοί εκ των οποίων βρί­σκο­νται κοντά στο όριο της συντα­ξιο­δό­τη­σης αλλά είναι πιθανό να την στε­ρη­θούν, εξαι­τίας της αδυ­να­μίας αντα­πό­κρι­σης στα φορο­λο­γικά χρέη που ανα­μέ­νε­ται να συσ­σω­ρεύ­σουν.  Ο ανα­δρο­μι­κός χαρα­κτή­ρας και η – στην πραγ­μα­τι­κό­τητα – μη βούληση ή ομο­λο­γία αδυ­να­μίας πάταξης της φορο­δια­φυ­γής στους 20 πιο επιρ­ρε­πείς και σαφώς ορι­ζό­με­νους από την ίδια τη Φορο­λο­γική διοί­κηση οικο­νο­μι­κούς κλάδους/επαγ­γέλ­ματα, στους οποίους δεν συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται το Λιανικό εμπόριο, καθι­στούν απόλυτα δικαιο­λο­γη­μένη την αγα­νά­κτηση και το αίσθημα αδικίας των πλητ­τό­με­νων.