ΟΠΕΚΕΠΕ: Αγρότες στον «αέρα» – Ορατός ο κίνδυνος μη πληρωμής ενισχύσεων

Σε οριακό σημείο βρί­σκο­νται χιλιά­δες Έλληνες αγρότες και κτη­νο­τρό­φοι, καθώς το αδιέ­ξοδο με το ΟΣΔΕ 2025 απει­λούν να τινά­ξουν στον αέρα τις άμεσες ενι­σχύ­σεις, που πλη­ρώ­νει ο ΟΠΕΚΕΠΕ τον Οκτώβρη και οι οποίες απο­τε­λούν βασικό πυλώνα επι­βί­ω­σης για τον πρω­το­γενή τομέα.

Οι συνε­χείς αλλαγές στους κανο­νι­σμούς, η ανε­παρ­κής προ­ε­τοι­μα­σία του συστή­μα­τος και η ασφυ­κτική γρα­φειο­κρα­τία έχουν εγκλω­βί­σει τους παρα­γω­γούς σε έναν φαύλο κύκλο αβε­βαιό­τη­τας, με άμεσο κίνδυνο να μείνουν εκτός ενι­σχύ­σεων ακόμη και καλ­λιερ­γού­με­νες εκτά­σεις.

Μέχρι και σήμερα 21 Αυγού­στου, οι ορι­στι­κο­ποι­η­μέ­νες δηλώ­σεις ΟΣΔΕ έφταναν περίπου τις 430.000, αριθμός που αντι­στοι­χεί σχεδόν στο 70% των περ­σι­νών, οι οποίες έφτασαν περίπου τις 630.000

Λίγες μόνο ημέρες μέχρι να εκπνεύ­σει η προ­θε­σμία στις 29 Αυγού­στου για την υποβολή των δηλώ­σεων ΟΣΔΕ 2025, χιλιά­δες αγρότες αδυ­να­τούν να προ­χω­ρή­σουν στην ορι­στι­κο­ποί­ηση τους, αντι­με­τω­πί­ζο­ντας συνεχώς νέα προ­βλή­ματα.

Χαρα­κτη­ρι­στικό της κατά­στα­σης είναι ότι μέχρι και σήμερα 21 Αυγού­στου, οι ορι­στι­κο­ποι­η­μέ­νες δηλώ­σεις έφταναν περίπου τις 430.000, αριθμός που αντι­στοι­χεί σχεδόν στο 70% των περ­σι­νών, οι οποίες έφτασαν περίπου τις 630.000.

«Το σύστημα υπο­βο­λής των δηλώ­σεων… σέρ­νε­ται. Συνεχώς εντο­πί­ζο­νται νέα προ­βλή­ματα στη λει­τουρ­γία του συστή­μα­τος. Τελευ­ταία μάλιστα, εκτός των άλλων παρα­τη­ρεί­ται και το φαι­νό­μενο να χάνο­νται ψηφιο­ποι­η­μένα χωράφια και στη συνέ­χεια να  ξανα­ψη­φιο­ποιού­νται», λένε χαρα­κτη­ρι­στικά στον ΟΤ πηγές που γνω­ρί­ζουν για την κατά­σταση που επι­κρα­τεί.

Μάλιστα, όπως επι­ση­μαί­νουν στον ΟΤ, ήδη η καθυ­στέ­ρηση στην έναρξη του ΟΣΔΕ 2025 αλλά και τα προ­βλή­ματα στη λει­τουρ­γία του συστή­μα­τος μοιραία θα οδη­γή­σει σε λιγό­τερο χρόνο, ο οποίος απαι­τεί­ται για τη διε­νέρ­γεια των δια­σταυ­ρω­τι­κών ελέγχων και διορ­θώ­σεων σφαλ­μά­των ώστε οι δικαιού­χοι να λάβουν τις προ­κα­τα­βο­λές τον Οκτώ­βριο.

 

Το αδιέ­ξοδο επι­τεί­νε­ται από το σκάν­δαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ, με την ύπαιθρο και τα χωριά να «βράζουν», ενώ η οργή του αγρο­τι­κού κόσμου, που καλού­νται να πλη­ρώ­σουν το τίμημα, ξεχει­λί­ζει

Το εκρη­κτικό μείγμα

Ο κίν­δυ­νος μη πλη­ρω­μής των αγροτών τον Οκτώ­βριο του 2025, έχει απο­μα­κρυν­θεί πλέον από το θεω­ρη­τικό επίπεδο και μετα­τρέ­πε­ται σε άμεσος και απτός.

Οι γρα­φειο­κρα­τι­κές αγκυ­λώ­σεις, οι αιφ­νι­δια­στι­κές απο­φά­σεις και οι καθυ­στε­ρή­σεις του ΟΠΕΚΕΠΕ δημιουρ­γούν ένα εκρη­κτικό μείγμα που μπορεί να αφήσει δεκάδες χιλιά­δες παρα­γω­γούς στην καλύ­τερη των περι­πτώ­σεων με μειω­μένα ποσά ή ακόμα και χωρίς ενι­σχύ­σεις.

Το αδιέ­ξοδο επι­τεί­νε­ται από το σκάν­δαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ, με την ύπαιθρο και τα χωριά να «βράζουν», ενώ η οργή του αγρο­τι­κού κόσμου, που καλού­νται να πλη­ρώ­σουν το τίμημα, ξεχει­λί­ζει, καθώς οι πραγ­μα­τι­κοί αγρότες μένουν μετέ­ω­ροι, εγκλω­βι­σμέ­νοι ανάμεσα σε ένα δυσλει­τουρ­γικό σύστημα και μια διοι­κη­τική αδρά­νεια.

Πάντως όπως σχο­λιά­ζουν στον ΟΤ αγρότες όσα έχουν δει το φως της δημο­σιό­τη­τας για τις «κατα­σχέ­σεις σε απα­τε­ώ­νες που ήταν γνωστοί στους αγρότες εδώ και καιρό, δεν συγκί­νησε καθόλου τους πραγ­μα­τι­κούς παρα­γω­γούς, αλλά ούτε και πρό­σθεσε κάτι στην επίλυση των θεμάτων τους».

Το «αγκάθι» του ΑΤΑΚ

Κεντρικό πρό­βλημα στην ομαλή δια­δι­κα­σία της υπο­βο­λής των δηλώ­σεων ΟΣΔΕ, απο­τε­λεί η υπο­χρε­ω­τική κατα­χώ­ριση του Αριθμού Ταυ­τό­τη­τας Ακι­νή­του (ΑΤΑΚ) για όλα τα αγρο­τε­μά­χια.

Ειδι­κό­τερα, εξαι­τίας εκκρε­μο­τή­των στο Ε9, κλη­ρο­νο­μι­κών δια­δι­κα­σιών ή λαθών στη δήλωση ιδιο­κτη­σιών, πολλοί παρα­γω­γοί αδυ­να­τούν να εξα­σφα­λί­σουν τον απαι­τού­μενο αριθμό, με απο­τέ­λε­σμα να μην μπορούν να ορι­στι­κο­ποι­ή­σουν τις δηλώ­σεις τους. Το σύστημα μπλο­κά­ρει ολό­κληρη την υποβολή ακόμη κι αν το πρό­βλημα αφορά ελά­χι­στα τεμάχια, οδη­γώ­ντας σε πιθανή απώλεια δικαιω­μά­των.

Σύμφωνα με εκτι­μή­σεις, έως και το 30% των αγρο­τε­μα­χίων κιν­δυ­νεύει να μείνει εκτός ενι­σχύ­σεων, λόγω των προ­βλη­μά­των με τις δια­σταυ­ρώ­σεις ΑΤΑΚ.

Στα σοβαρά προ­βλή­ματα που καθι­στούν δύσκολη την ομαλή υποβολή των δηλώ­σεων, ανα­φέ­ρε­ται και η ΕΘΕΑΣ, σε επι­στολή της προς την ηγεσία του ΥπΑΑΤ και του ΟΠΕΚΕΠΕ, προει­δο­ποιώ­ντας ότι ο κίν­δυ­νος απώ­λειας ενι­σχύ­σεων είναι υπαρ­κτός.

Σοβαρές εκκρε­μό­τη­τες κατα­γρά­φο­νται και στις πλη­ρω­μές του 2024

Ενδει­κτικά, σύμφωνα με τα στοι­χεία που έχει συλ­λέ­ξει από τους Συνε­ται­ρι­σμούς της χώρας, τα προ­βλή­ματα εντο­πί­ζο­νται στα εξής:

Οι αλλαγές στην επι­λε­ξι­μό­τητα του χαρ­το­γρα­φι­κού υπο­βά­θρου εν μέσω της περιό­δου υπο­βο­λής αιτή­σεων, φέρνει σε αδιέ­ξοδο την συμπλή­ρωση των εκτά­σεων ενερ­γο­ποί­η­σης από πολλούς παρά­γω­γούς αφού η καθυ­στε­ρη­μένη έναρξη του ΟΣΔΕ 2025, μετά τις 30 Μάϊου, ημε­ρο­μη­νία κατά την οποία ο αιτών οφείλει να έχει στην κατοχή του μια έκταση, δεν επι­τρέ­πει στους δικαιού­χους να προβούν π.χ. σε ενοι­κί­αση συμπλη­ρω­μα­τι­κών εκτά­σεων και να θεω­ρη­θούν επι­λέ­ξι­μες για να απο­φύ­γουν υπο-ενεργοποίηση των δικαιω­μά­των τους.

Η από­δειξη της χρήσης ενός αγρο­τε­μα­χίου για λήψη ενί­σχυ­σης, με μονα­δικό στοι­χείο το ΑΤΑΚ δημιουρ­γεί θέματα στην ορι­στι­κο­ποί­ηση των δηλώ­σεων ενώ σύμφωνα με εκτι­μή­σεις των Συνε­ται­ρι­σμών υπάρ­χουν περιο­χές που αυτό το κρι­τή­ριο επι­λε­ξι­μό­τη­τας από μόνο του θα αφήσει εκτός ενί­σχυ­σης σημα­ντι­κές πραγ­μα­τικά καλ­λιερ­γού­με­νες εκτά­σεις. Σε ορι­σμέ­νες περιο­χές το ποσοστό των εκτά­σεων που θα μένει εκτός ενι­σχύ­σεων μπορεί να φτάσει το 20% με ότι αυτό συνε­πά­γε­ται.

Αγρο­τε­μά­χια δεν­δρω­δών και αρό­σι­μων καλ­λιερ­γειών, που συνε­χί­ζουν να καλύ­πτο­νται με «φερτά» υλικά από τις θεο­μη­νίες Daniel και Elias τον Σεπτέμ­βριο του 2023, ενώ δηλώ­θηκε αρχικά ο σχε­τι­κός κωδικός αγρο­τε­μά­χια πλημ­μυ­ρι­σμένα με φερτά υλικά για το 2025, ξαφνικά αυτές ημέρες ο κωδικός αυτός καταρ­γή­θηκε δημιουρ­γώ­ντας προ­βλή­ματα στην ενερ­γο­ποί­ηση δικαιω­μά­των.

Απλή­ρωτα υπό­λοιπα και αιφ­νι­δια­στι­κές αλλαγές

Την ίδια ώρα, σοβαρές εκκρε­μό­τη­τες κατα­γρά­φο­νται και στις πλη­ρω­μές του 2024, καθώς οι αγρότες περι­μέ­νουν ακόμη υπό­λοιπα ενι­σχύ­σεων, ενώ 49.000 προ­βλη­μα­τικά ΑΦΜ δεν έχουν ακόμα δια­λευ­καν­θεί.

Η απουσία ενη­μέ­ρω­σης από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και το ΥπΑΑΤ, εντεί­νει το αίσθημα ανα­σφά­λειας, καθώς οι παρα­γω­γοί δεν γνω­ρί­ζουν ποια ποσά είναι επι­λέ­ξιμα, ούτε έχουν περι­θώ­ριο ενστά­σεων.

Πρό­σθετη πίεση δημιουρ­γούν οι αιφ­νι­δια­στι­κές αλλαγές στο καθε­στώς επι­λε­ξι­μό­τη­τας των οικο­λο­γι­κών σχη­μά­των και της βιο­λο­γι­κής γεωρ­γίας. Χιλιά­δες παρα­γω­γοί που είχαν στη­ρι­χθεί σε προη­γού­με­νες προ­τρο­πές των αρχών για ένταξη στα προ­γράμ­ματα, βρί­σκο­νται σήμερα αντι­μέ­τω­ποι με την ανα­τροπή των όρων, χωρίς να ευθύ­νο­νται οι ίδιοι. Μάλιστα, η ΕΘΕΑΣ προει­δο­ποιεί ότι η ανα­κο­λου­θία αυτή δημιουρ­γεί τερά­στιο οικο­νο­μικό κόστος για όσους επέν­δυ­σαν χρόνο και χρήματα σε καλ­λιέρ­γειες και υπο­δο­μές, βασι­ζό­με­νοι στη στα­θε­ρό­τητα του πλαι­σίου.

Η κατά­σταση αποκτά δρα­μα­τι­κές δια­στά­σεις, καθώς η μη έγκαιρη κατα­βολή ενι­σχύ­σεων τινάζει στον αέρα τον προ­γραμ­μα­τι­σμό των εκμε­ταλ­λεύ­σεων. Οι καλ­λιερ­γη­τι­κές ανάγκες – από την άρδευση μέχρι τη συγκο­μιδή – δεν μπορούν να περι­μέ­νουν, και χωρίς ρευ­στό­τητα οι αγρότες αδυ­να­τούν να καλύ­ψουν στοι­χειώδη έξοδα. «Η ομαλή κατα­βολή των ενι­σχύ­σεων απο­τε­λεί προ­ϋ­πό­θεση για τη συνέ­χιση της παρα­γω­γής», υπο­γραμ­μί­ζει η ΕΘΕΑΣ, προει­δο­ποιώ­ντας για κίνδυνο άμεσης συρ­ρί­κνω­σης της αγρο­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Πηγή: ot.gr