Στη φάση αξιολόγησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης της Δωδεκανήσου!

• Ανοιξε η δια­δι­κα­σία για την αξιο­λό­γηση του έργου που προ­βλέ­πει τη σύνδεση των νησιών Κω, Ρόδου και Καρ­πά­θου με το ηπει­ρω­τικό δίκτυο

• Ο συνο­λι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός φτάνει τα 1,7 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ και το έργο εντάσ­σε­ται στους βασι­κούς άξονες της ευρω­παϊ­κής πολι­τι­κής για την ενερ­γειακή μετά­βαση

Η Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων ανα­κοί­νωσε πριν από μερικές ημέρες ότι το έργο της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης των νησιών Κω, Ρόδου και Καρ­πά­θου με το ηπει­ρω­τικό δίκτυο περνά στη φάση αξιο­λό­γη­σης.

Πρό­κει­ται για μια εξέλιξη που ανοίγει τον δρόμο για την ενερ­γο­ποί­ηση χρη­μα­το­δό­τη­σης ύψους 1,7 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ! Το έργο έχει τίτλο “IPTO Dodecanese Interconnection” και απο­τε­λεί τμήμα της στρα­τη­γι­κής της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης για την ενερ­γειακή μετά­βαση στα νησιά.

Η πρό­βλεψη περι­λαμ­βά­νει δύο σταθ­μούς μετα­τρο­πής συνε­χούς και εναλ­λασ­σό­με­νου ρεύ­μα­τος, έναν στην Κόρινθο και έναν στην Κω, δύο υπο­βρύ­χια καλώδια υψηλής τάσης συνε­χούς ρεύ­μα­τος μεταξύ Κορίν­θου και Κω, τέσσερα υπο­βρύ­χια καλώδια για τη σύνδεση της Κω με τη Ρόδο και της Ρόδου με την Κάρπαθο, δύο υπο­σταθ­μούς τεχνο­λο­γίας GIS στην Κω και την Κάρπαθο και μια υπέρ­γεια γραμμή μετα­φο­ράς στην περιοχή της Κορίν­θου.

Σύμφωνα με το επίσημο έγγραφο της Ευρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σεων (EIB), το έργο έχει στόχο τη βελ­τί­ωση της αξιο­πι­στίας του ηλε­κτρι­κού εφο­δια­σμού στα νησιά, την υπο­στή­ριξη της διείσ­δυ­σης Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας και την ενί­σχυση της ενερ­γεια­κής στα­θε­ρό­τη­τας. Περι­γρά­φε­ται επίσης η θετική επί­δραση στην τοπική οικο­νο­μία, ιδιαί­τερα μέσω της του­ρι­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Περι­βαλ­λο­ντι­κές προ­δια­γρα­φές

Η υπέρ­γεια γραμμή μετα­φο­ράς στην Κόρινθο έχει χαρα­κτη­ρι­στεί έργο του Παραρ­τή­μα­τος Ι της Οδηγίας 2011/92/ΕΕ, όπως έχει τρο­πο­ποι­η­θεί από την Οδηγία 2014/52/ΕΕ. Η Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων που καλύ­πτει τα δύο υπο­βρύ­χια καλώδια, τους σταθ­μούς μετα­τρο­πής και τη γραμμή μετα­φο­ράς έχει ήδη κατα­τε­θεί στο Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας. Οι υπό­λοι­πες υπο­δο­μές, όπως τα καλώδια μεταξύ των νησιών και οι υπο­σταθ­μοί, εντάσ­σο­νται στη νομο­θε­σία ως έργα Β’ κατη­γο­ρίας και απαι­τούν τήρηση τυπικών περι­βαλ­λο­ντι­κών δεσμεύ­σεων.

Η υπο­βρύ­χια σύνδεση Ρόδου – Καρ­πά­θου υπό­κει­ται σε ειδική οικο­λο­γική αξιο­λό­γηση. Στο επίσημο κείμενο ανα­φέ­ρο­νται ανα­με­νό­με­νες επι­πτώ­σεις που σχε­τί­ζο­νται με τη δια­μόρ­φωση του τοπίου, την απο­ψί­λωση βλά­στη­σης, την ηχο­ρύ­πανση, τα ηλε­κτρο­μα­γνη­τικά πεδία και τη φάση κατα­σκευής. Η Τράπεζα σημειώ­νει ότι όλα τα σχετικά περι­βαλ­λο­ντικά δικαιο­λο­γη­τικά πρέπει να έχουν εγκρι­θεί πριν την τελική απόφαση χρη­μα­το­δό­τη­σης.

Δια­γω­νι­σμοί και θεσμική επο­πτεία

Η EIB έχει θέσει ως όρο οι συμ­βά­σεις του έργου να προ­κη­ρυ­χθούν και να ανα­τε­θούν με βάση την Οδηγία 2014/25/ΕΕ και την Οδηγία 92/13/ΕΟΚ. Οι σχε­τι­κές προ­σκλή­σεις πρέπει να έχουν δημο­σιευ­θεί στην Επίσημη Εφη­με­ρίδα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και να πληρούν πλήρως τα ευρω­παϊκά πρότυπα δια­φά­νειας. Στο πλαίσιο αυτής της δια­δι­κα­σίας, ο ΑΔΜΗΕ έχει ήδη ολο­κλη­ρώ­σει τη φάση Α του πλαι­σίου συμ­φω­νίας (Framework Agreement) τον Ιούλιο 2024 και ξεκί­νησε τη φάση Β τον Οκτώ­βριο της ίδιας χρονιάς.

Στις 22 Νοεμ­βρίου 2024 δημο­σιεύ­θη­καν οι δια­γω­νι­σμοί για τα υπο­βρύ­χια καλώδια Κορίν­θου – Κω και τους σταθ­μούς μετα­τρο­πής. Ο εκτι­μώ­με­νος χρόνος υλο­ποί­η­σης των έργων αυτών είναι 36 μήνες από την ημε­ρο­μη­νία υπο­γρα­φής των συμ­βά­σεων.

Η πρώτη φάση

Η πρώτη φάση του έργου ξεκί­νησε τεχνικά το 2023, όταν ο ΑΔΜΗΕ ανέθεσε τις υπο­θα­λάσ­σιες έρευνες για τον βυθό μεταξύ Κορίν­θου και Κω, προ­κει­μέ­νου να προσ­διο­ρι­στεί η καταλ­λη­λό­τερη χάραξη των καλω­δίων. Οι έρευνες ολο­κλη­ρώ­θη­καν μέσα στο 2024 και απο­τέ­λε­σαν τη βάση για τη σύνταξη των τεχνι­κών φακέλων που κατα­τέ­θη­καν στην Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων.

Παράλ­ληλα, κατα­τέ­θηκε και η συν­δυα­στική Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων για τα βασικά τμήματα του έργου, δηλαδή τους σταθ­μούς μετα­τρο­πής, τις γραμμές υψηλής τάσης και τα καλώδια από Κόρινθο προς Κω.

Η σχετική δια­δι­κα­σία αδειο­δό­τη­σης βρί­σκε­ται στα χέρια του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, και μέχρι σήμερα έχουν γίνει όλες οι απαι­τού­με­νες ενέρ­γειες για την περι­βαλ­λο­ντική έγκριση. Για το τμήμα Ρόδου – Καρ­πά­θου έχει επίσης συντα­χθεί ειδική οικο­λο­γική αξιο­λό­γηση, όπως ορίζει η νομο­θε­σία.

Το 2024 προ­κη­ρύ­χθη­καν δύο δια­γω­νι­στι­κές φάσεις από τον ΑΔΜΗΕ, μέσω του μηχα­νι­σμού πλαι­σίου συμ­φω­νιών (framework agreement). Η πρώτη φάση αφο­ρούσε εκδή­λωση ενδια­φέ­ρο­ντος από τεχνικά σχήματα και έκλεισε τον Ιούλιο του ίδιου έτους. Η δεύτερη φάση, που περιε­λάμ­βανε υποβολή τεχνι­κών και οικο­νο­μι­κών προ­σφο­ρών, ξεκί­νησε τον Οκτώ­βριο. Τον Νοέμ­βριο του 2024 δημο­σιεύ­τη­καν και τα επίσημα τεύχη για τα καλώδια υψηλής τάσης και τους σταθ­μούς μετα­τρο­πής Κορίνθου-Κω, με χρο­νο­διά­γραμμα ολο­κλή­ρω­σης 36 μηνών από την υπο­γραφή της σύμ­βα­σης.

Όλες οι παρα­πάνω ενέρ­γειες έχουν γίνει σε συντο­νι­σμό με την Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων και υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι το έργο θα λάβει τελικά την έγκριση χρη­μα­το­δό­τη­σης μέχρι το τέλος του 2025. Το τμήμα των δια­γω­νι­σμών παρα­κο­λου­θεί­ται θεσμικά και από τις ευρω­παϊ­κές αρχές, καθώς οι συμ­βά­σεις πρό­κει­ται να συγ­χρη­μα­το­δο­τη­θούν με ευρω­παϊ­κούς πόρους. Οι τεχνι­κές μελέτες και η περι­βαλ­λο­ντική τεκ­μη­ρί­ωση έχουν απο­στα­λεί στην EIB ως μέρος του φακέλου που αξιο­λο­γεί­ται αυτή τη στιγμή.

Ολο­κλή­ρωση εντός του 2029

Με την επίσημη ένταξή του στη φάση αξιο­λό­γη­σης, το έργο έχει εισέλ­θει στο τελικό στάδιο πριν τη λήψη χρη­μα­το­δό­τη­σης από την Τράπεζα. Η δια­δι­κα­σία περι­λαμ­βά­νει εξέταση τεχνι­κών, νομικών και οικο­νο­μι­κών δεδο­μέ­νων, καθώς και τον πλήρη έλεγχο των περι­βαλ­λο­ντι­κών και κοι­νω­νι­κών επι­πτώ­σεων. Η ολο­κλή­ρωση αυτής της φάσης ανα­μέ­νε­ται έως το τέλος του 2025. Εφόσον η αξιο­λό­γηση είναι θετική, η απόφαση χρη­μα­το­δό­τη­σης θα περάσει από το Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο της Τρά­πε­ζας και θα ακο­λου­θή­σει η υπο­γραφή του δανείου.

Οι πρώτες εκτα­μιεύ­σεις είναι πιθανό να ξεκι­νή­σουν μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026. Η κατα­σκευή των υπο­δο­μών προ­βλέ­πε­ται να διαρ­κέ­σει από το 2026 έως και το τέλος του 2029.

Το μεγα­λύ­τερο ενερ­γειακό έργο που έχει γίνει στα νησιά

Ο συνο­λι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός ξεπερνά τα 2 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ και περι­λαμ­βά­νει, μεταξύ άλλων, υπο­βρύ­χια καλώδια υψηλής τάσης συνο­λι­κού μήκους 380 χιλιο­μέ­τρων, ισχύος 1.000 μεγαβάτ, δύο σταθ­μούς μετα­τρο­πής, εκτε­τα­μέ­νες χωρο­τα­ξι­κές παρεμ­βά­σεις και έργα κτη­μα­το­γρά­φη­σης.

Το έργο αφορά τη σύνδεση όχι μόνο της Ρόδου, της Κω και της Καρ­πά­θου, αλλά συνο­λικά έξι νησιών του συμπλέγ­μα­τος, περι­λαμ­βά­νο­ντας και μικρό­τερα νησιά που έως σήμερα εξυ­πη­ρε­τού­νταν απο­κλει­στικά από πετρε­λαϊ­κές μονάδες.

Τα οικο­νο­μικά οφέλη του έργου θα ξεπε­ρά­σουν τα 12 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ σε βάθος 25ετίας, κυρίως μέσω της μείωσης του κόστους παρα­γω­γής ρεύ­μα­τος, του περιο­ρι­σμού των επι­δο­τή­σεων ΥΚΩ και της διεύ­ρυν­σης της δυνα­τό­τη­τας ένταξης ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας.

Νέα εποχή για τον ενερ­γειακό εφο­δια­σμό στα Δωδε­κά­νησα

Η σύνδεση των νησιών με το ηπει­ρω­τικό σύστημα μετα­φο­ράς ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας δημιουρ­γεί νέες συν­θή­κες για τον ενερ­γειακό εφο­δια­σμό στη Ρόδο, την Κω και την Κάρπαθο. Τα νησιά απο­κτούν σταθερή πρό­σβαση σε ηλε­κτρική ενέρ­γεια χωρίς εξάρ­τηση από παλιές, κοστο­βό­ρες μονάδες με πετρέ­λαιο ή μαζούτ. Η αξιο­πι­στία του δικτύου ενι­σχύ­ε­ται και η δυνα­τό­τητα ένταξης ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας αυξά­νε­ται.

Η μείωση του κόστους, η ασφά­λεια τρο­φο­δο­σίας, η στα­θε­ρό­τητα τάσης και η προ­ο­πτική απε­λευ­θέ­ρω­σης από τις Υπη­ρε­σίες Κοινής Ωφέ­λειας δημιουρ­γούν νέα βάση για την τοπική οικο­νο­μία και ταυ­τό­χρονα υπο­στη­ρί­ζε­ται ένας πιο βιώ­σι­μος τρόπος ζωής.