Απόφαση – «βόμβα» διευκολύνει τη χρεοκοπία

Μια εξέλιξη που ανα­τρέ­πει τα έως τώρα δεδο­μένα και ενδε­χο­μέ­νως τους σχε­δια­σμούς της ελλη­νι­κής πλευράς, στο πλαίσιο της δια­πραγ­μά­τευ­σης με τους εταί­ρους – δανει­στές, έλαβε χώρα την Τρίτη, στο Λου­ξεμ­βούργο, σχεδόν αθόρυβα. Συγκε­κρι­μένα, η Ολο­μέ­λεια του Δικα­στη­ρίου της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης (ΔΕΕ) εξέδωσε την απόφαση για την υπόθεση Gauweiler, η οποία έχει να κάνει με το αν και κατά πόσον η Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει νομικά τη δυνα­τό­τητα να παρεμ­βαί­νει και να αγο­ρά­ζει –μαζικά και απε­ριό­ρι­στα, αν χρεια­στεί– τίτλους χωρών-μελών της Ευρω­ζώ­νης. Η απόφαση της Ολο­μέ­λειας του ΔΕΕ ήταν θετική, γεγονός το οποίο ανα­τρέ­πει τα έως τώρα δεδο­μένα στις αγορές, και όχι μόνον.

Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, η απόφαση αυτή είναι μια «βόμβα». Κι αυτό, γιατί δίνει τη δυνα­τό­τητα στην ΕΚΤ να λει­τουρ­γή­σει ως «παγο­θραυ­στικό» σε περί­πτωση έκτα­κτης ανάγκης και με την παρέμ­βασή της να κρα­τή­σει, όσο και όπου χρεια­στεί, ζωντα­νούς και ανέ­πα­φους τους κρα­τι­κούς τίτλους χωρών της Ευρω­ζώ­νης, οι οποίοι σε μια κρίση θα κιν­δύ­νευαν με κατάρ­ρευση. Τι είδους κρίση θα μπο­ρούσε να είναι αυτή; Υπό τις παρού­σες συν­θή­κες, το χαρα­κτη­ρι­στι­κό­τερο παρά­δειγμα είναι αυτή που θα μπο­ρούσε να προ­κα­λέ­σει σε ευρω­παϊκό επίπεδο ένα ορι­στικό ναυάγιο στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις των δανει­στών με την Αθήνα. Τα πράγ­ματα –δυστυ­χώς για εμάς– είναι πλέον απλά και αντι­με­τω­πί­σιμα, με το απα­ραί­τητο τίμημα, για τους υπό­λοι­πους:

Υπο­θέ­τουμε ότι μέχρι το τέλος του μηνός δεν κλείνει συμ­φω­νία και ότι από 1ης Ιουλίου η χώρα μένει εκτός προ­γράμ­μα­τος, με ό,τι αυτό μπορεί να συνε­πά­γε­ται. Ενα από τα βασικά επι­χει­ρή­ματα της ελλη­νι­κής πλευράς είναι ότι ο Αρμα­γεδ­δών που θα προ­κλη­θεί στις αγορές, σε βάθος διμήνου, μπορεί να κατα­πο­ντί­σει τη μικρή Ελλάδα, ωστόσο θα απει­λή­σει να «κατα­πιεί» και την υπό­λοιπη Ευρω­ζώνη. Κι αυτό γιατί, μεταξύ άλλων, κρατικά ομόλογα χωρών όπως η Ιταλία, η Πορ­το­γα­λία, η Ισπανία ή η Ιρλαν­δία, θα κατα­πο­ντι­σθούν προ­κα­λώ­ντας αλυ­σι­δω­τές επι­πτώ­σεις στην ισο­τι­μία του ευρώ με το δολάριο ή με άλλα ξένα νομί­σματα –και όχι μόνον.

Αλλάζει την εικόνα

Με τα νέα δεδο­μένα, ωστόσο, που δημιουρ­γεί η απόφαση για την υπόθεση Gauweiler, η εικόνα αυτή αλλάζει. Κι αυτό, γιατί σε μια τέτοια περί­πτωση, η ΕΚΤ παρεμ­βαί­νει στις αγορές και με μαζικές αγορές ομο­λό­γων απο­κρούει την επίθεση για όσο χρεια­στεί. Αυτός είναι και ο λόγος, που η συγκε­κρι­μένη απόφαση του ΔΕΕ κρί­νε­ται ιστο­ρική για όσους γνω­ρί­ζουν. Σε ό,τι αφορά το χρονικό διά­στημα που θα χρεια­σθεί να «κρα­τη­θεί» άμυνα, δεν θα είναι και απε­ριό­ρι­στο. Αν η Φραν­κφούρτη, από την πρώτη στιγμή, κινηθεί απο­φα­σι­στικά και στείλει το κατάλ­ληλο μήνυμα, η εικόνα στις αγορές θα ισορ­ρο­πή­σει γρήγορα. Πιθα­νό­τατα, γρη­γο­ρό­τερα απ’ ό,τι πολλοί, εντός των ελλη­νι­κών ορίων, πιστεύ­ουν.

Το απο­τέ­λε­σμα; Την ώρα που η Ελλάδα θα απο­μα­κρύ­νε­ται από την Ευρω­ζώνη, τα υπό­λοιπα μέλη της, ύστερα από μια σοβαρή ανα­τα­ραχή, θα αρχί­σουν να στα­θε­ρο­ποιού­νται και να συνέρ­χο­νται. Αργά αλλά σταθερά, η εικόνα στις αγορές θα επα­νέρ­χε­ται στην προτέρα, γνωστή, κατά­σταση, ενώ στην Ελλάδα θα αρχίσει κατά πάσα πιθα­νό­τητα να παίρνει σάρκα και οστά η περι­γραφή «πλέω σε αχαρ­το­γρά­φητα νερά».

Για την ιστορία, θα πρέπει να ανα­φερ­θεί ότι η απόφαση της ολο­μέ­λειας του ΔΕΕ προ­έ­κυψε με αφορμή την εκπε­φρα­σμένη πρόθεση του προ­έ­δρου της ΕΚΤ, το καλο­καίρι του 2012, να παρέμ­βει αν χρεια­σθεί και να αγο­ρά­σει μαζικά ομόλογα κρατών – μελών της Ευρω­ζώ­νης, και κυρίως της περι­φέ­ρειάς της, που κι εκείνη την εποχή δέχο­νταν μεγάλη πίεση. Το γεγονός είχε προ­κα­λέ­σει πολύ μεγάλη αντί­δραση στη Γερ­μα­νία, ακόμα και σε υψηλό ακα­δη­μαϊκό επίπεδο, με τους «σοφούς» της γερ­μα­νι­κής οικο­νο­μίας να υπο­στη­ρί­ζουν ανοικτά ότι επι­χει­ρεί­ται ανα­τροπή των θεσμι­κών κανόνων λει­τουρ­γίας της ΟΝΕ.

Λογική εξέλιξη των πραγ­μά­των ήταν η απόφαση να προ­σβλη­θεί στο Γερ­μα­νικό Συνταγ­μα­τικό Δικα­στή­ριο, με το αιτιο­λο­γικό ότι μια τέτοια κίνηση δεν συνάδει με την απο­στολή της ΕΚΤ. Συγκε­κρι­μένα, όπως είχε υπο­στη­ρι­χθεί τότε, αντί­κει­ται στο άρθρο 123 της Συν­θή­κης Λει­τουρ­γίας της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης (ΣΛΕΕ), που απα­γο­ρεύει τη νομι­σμα­τική χρη­μα­το­δό­τηση – παρέμ­βαση. Τότε ήταν που το ανώτατο γερ­μα­νικό δικα­στή­ριο είχε παρα­πέμ­ψει την υπόθεση στο ΔΕΕ, ως μόνο αρμόδιο, και τώρα εκδό­θηκε η απόφαση.

Πίσω στο 2012, ένα ενδε­χό­μενο Grexit προ­κα­λούσε ανα­τρι­χίλα, κυριο­λε­κτικά. Η Ευρω­ζώνη και οι θεσμοί της ήταν απρο­ε­τοί­μα­στοι για την αντι­με­τώ­πιση ενός τέτοιου φαι­νο­μέ­νου, με ό,τι θα συνε­πα­γό­ταν. Η περί­πτωση που ανα­φέ­ρε­ται παρα­πάνω, με την πρόθεση του επι­κε­φα­λής της ΕΚΤ να παρέμ­βει στις αγορές ομο­λό­γων και να στη­ρί­ξει τους ευρω­παϊ­κούς τίτλους, ακόμα και σε θεω­ρη­τικό επίπεδο, είχε δεχθεί τέτοια αμφι­σβή­τηση που κατά πάσα πιθα­νό­τητα, αν ετίθετο θέμα υλο­ποί­η­σης μιας τέτοιας από­φα­σης, να απορ­ρι­πτό­ταν.

Ωστόσο, ο καιρός πέρασε, τα προ­βλή­ματα, το ένα μετά το άλλο, λύθηκαν και σε Βρυ­ξέλ­λες και Φραν­κφούρτη φρό­ντι­σαν «να πάρουν τα μέτρα τους». Σήμερα, ένα ενδε­χό­μενο Grexit παρα­μέ­νει απευ­κταίο, ωστόσο εν πολλοίς υπο­στη­ρί­ζε­ται ότι είναι πλέον αντι­με­τω­πί­σιμο. Σε κάθε περί­πτωση, οι γραμμές άμυνας που έχουν χαρα­χθεί, σε οικο­νο­μικό επίπεδο του­λά­χι­στον, είναι πολύ περισ­σό­τε­ρες σε σχέση με προ τριε­τίας. Το μόνο σίγουρο είναι ότι κανείς νοήμων δεν θέλει να δοκι­μά­σει στην πράξη τον βαθμό ετοι­μό­τη­τάς τους. Αν κρίνει, ωστόσο, κανείς με βάση την απόφαση του Δικα­στη­ρίου της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης (ΔΕΕ), σε Βρυ­ξέλ­λες και Φραν­κφούρτη κανείς δεν πρό­κει­ται πλέον να αιφ­νι­δια­στεί…

Καθη­με­ρινή