Αυξημένοι τουρίστες, μειωμένη κίνηση στην αγορά

• Η αστά­θεια του καιρού, η έλλειψη βασικών υπο­δο­μών, η ακρί­βεια και η φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση δημιουρ­γούν ασφυ­κτικό πλαίσιο στους επαγ­γελ­μα­τίες • Στη «δ» μιλούν οι επι­χει­ρη­μα­τίες Παύλος Χαρ­τε­ρός, Νίκος Καλα­φα­τάς, Φίλιπ­πος Παπα­στα­μα­τίου, Κώστας Τίρελης, Χρι­στίνα Hugendubel, Ρούλα Μπε­κά­κου και Μίλα Λουι­ζίδη

Καθώς η Ρόδος ετοι­μά­ζε­ται να υπο­δε­χθεί ακόμη ένα καλο­καίρι υψηλών προσ­δο­κιών, η πραγ­μα­τι­κό­τητα στην τοπική αγορά απο­τυ­πώ­νε­ται με ποι­κί­λες απο­χρώ­σεις από τους ίδιους τους επαγ­γελ­μα­τίες του νησιού. Από τα Κολύ­μπια έως το κέντρο της Ρόδου και από τον Μονό­λιθο έως τις του­ρι­στι­κές αρτη­ρίες της Μεσαιω­νι­κής Πόλης, οι επι­χει­ρη­μα­τίες εκφρά­ζουν συγκρα­τη­μένη αισιο­δο­ξία, ανα­φέ­ρο­ντας ταυ­τό­χρονα σημα­ντικά προ­βλή­ματα που επι­σκιά­ζουν την εμπο­ρική τους δρα­στη­ριό­τητα.

Η αστά­θεια του καιρού, η έλλειψη βασικών υπο­δο­μών, η ακρί­βεια και η φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση δημιουρ­γούν ένα πλαίσιο που δυσκο­λεύει την ελεύ­θερη κατα­νά­λωση και πλήττει τοπικά κατα­στή­ματα, ενώ η προ­τί­μηση των του­ρι­στών στις κλει­στές παροχές των all inclusive ξενο­δο­χείων εντεί­νει το πρό­βλημα. Παρότι ο αριθμός των επι­σκε­πτών δείχνει να αυξά­νε­ται, αυτό δεν μετα­φρά­ζε­ται απα­ραί­τητα σε οικο­νο­μική ανά­καμψη της αγοράς. Οι φωνές των επαγ­γελ­μα­τιών μας δεί­χνουν πως πέρα από τους αριθ­μούς και τα στα­τι­στικά, η ουσία της του­ρι­στι­κής εμπει­ρίας –και της βιω­σι­μό­τη­τας του τοπικού εμπο­ρίου– βρί­σκε­ται στην ποιό­τητα της καθη­με­ρι­νό­τη­τας. Εκεί όπου η υποδομή συναντά την προ­σβα­σι­μό­τητα, την ασφά­λεια και την ενί­σχυση της μικρο­με­σαίας επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας.

Στη «δ» μιλούν οι επι­χει­ρη­μα­τίες Παύλος Χαρ­τε­ρός, Νίκος Καλα­φα­τάς, Φίλιπ­πος Παπα­στα­μα­τίου, Κώστας Τίρελης, Χρι­στίνα Hugendubel, Ρούλα Μπε­κά­κου και Μίλα Λουι­ζίδη.

Το παρά­δοξο μίας  σεζόν με προ­κλή­σεις

Ο Παύλος Χαρ­τε­ρός, πρό­ε­δρος του Σωμα­τείου Κατα­στη­μα­ταρ­χών Κολυ­μπίων τονίζει ότι «τα τελευ­ταία χρόνια έχουμε παρα­τη­ρή­σει ότι η του­ρι­στική περί­ο­δος ξεκι­νάει περί τα τέλη Μαρτίου, γεγονός πολύ ενθαρ­ρυ­ντικό για την οικο­νο­μία της Ρόδου, όπου μεγάλο μέρος της στη­ρί­ζε­ται στον του­ρι­σμό. Πράγ­ματι, φάνηκε ότι ήρθε αρκετός κόσμος στη Ρόδο την περίοδο πριν το Πάσχα, το οποίο αμέσως απο­τυ­πώ­θηκε στο κυκλο­φο­ριακό κομ­φού­ζιο που νωρίς ξεκί­νησε να επι­κρα­τεί και στις κεντρι­κές οδούς αλλά και στην πόλη, όπως άλλωστε πολλοί σχο­λιά­ζουν.

Τώρα, όσον αφορά στα Κολύ­μπια, η εκτί­μησή μου είναι ότι ο περα­σμέ­νος μήνας δεν είχε τη δυνα­μική της περ­σι­νής χρονιάς από την άποψη του πλήθους των επι­σκε­πτών. Πέραν αυτού, σημα­ντι­κός παρά­γο­ντας ήταν και ο άστατος καιρός που δεν βοήθησε αυτούς τους όποιους επι­σκέ­πτες υπήρχαν στην περιοχή, να μπο­ρέ­σουν να βγουν από τα ξενο­δο­χεία και να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν τη βόλτα τους στα κατα­στή­ματα ή τα εστια­τό­ρια. Δυστυ­χώς, όπως έχουμε ξαναπεί, υστε­ρούμε αρκετά σε θέματα υπο­δο­μών, επο­μέ­νως οι επι­σκέ­πτες φαί­νε­ται να προ­τι­μούν την ασφά­λεια των ξενο­δο­χείων τους, όταν οι κατα­στά­σεις δεν το επι­τρέ­πουν. Ευελ­πι­στώ ότι η αγο­ρα­στική κίνηση θα ανέβει από εδώ και πέρα, προ­σφέ­ρο­ντας ημέρες λια­κά­δας και καλο­και­ριού στους του­ρί­στες που επι­λέ­γουν το νησί μας για τις δια­κο­πές τους. Κλεί­νο­ντας, θα ήθελα να ευχηθώ σε όλους τους επαγ­γελ­μα­τίες του κλάδου να εξο­πλι­στούν με υπομονή και θετική διάθεση ώστε να συνε­χί­σουμε στη δια­τή­ρηση της φήμης που έχει η Ρόδος μας, ως ένας από τους καλύ­τε­ρους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς σε παγκό­σμιο επίπεδο».

Ο επι­χει­ρη­μα­τίας Νίκος Καλα­φα­τάς, που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται για δεκα­ε­τίες στο κέντρο της Ρόδου (κατά­στημα ομπρε­λών) τονίζει από την πλευρά του μιλώ­ντας στη «δ» ότι «με 24% ΦΠΑ δεν βγαίνει κανένα μαγαζί με όλα τα άλλα έξοδα. Και φέτος η του­ρι­στική σεζόν είναι καλή μόνο για τα ξενο­δο­χεία. Τι να πω; Ότι έβρεχε και δε δίνανε 5 ευρώ για να πάρουν μία ομπρέλα; Πρώτη φορά βλέ­πουμε και μία τέτοια κατά­σταση με τους Γερ­μα­νούς επι­σκέ­πτες στο νησί μας. Ευτυχώς και τα δύο συνέ­δρια που είχαμε στη Ρόδο και έδωσαν ζωή στην αγορά, της ΠΟΕ-ΟΤΑ και το νοση­λευ­τικό, και όπως απο­δει­κνύ­ε­ται για μία ακόμη φορά, σαν τον Έλληνα κατα­να­λωτή δεν έχει».

Ο Φίλιπ­πος Παπα­στα­μα­τίου, επιχειρηματίας-ιδιοκτήτης παρα­δο­σια­κού ξενώνα κι εστια­το­ρίου (Λημέρι-Μονόλιθος) απαντά ότι «η σεζόν 2025 έκανε ένα αισιό­δοξο ξεκί­νημα την περίοδο του Πάσχα, που ενθάρ­ρυνε και ζέστανε την αγορά, αλλά δυστυ­χώς, από τότε μέχρι αυτή τη στιγμή που μιλάμε, βρί­σκε­ται σε πολύ χαμηλά επίπεδα, υπο­λο­γίζω ότι ο Μάιος θα κλείσει με μία πτώση τζίρου 20% γενικά, σε σχέση με πέρσι. Οι λόγοι θεωρώ ότι είναι ένας συν­δυα­σμός αρκετών προ­βλη­μά­των. Καταρ­χήν όλο το νησί είναι ένα εργο­τά­ξιο, χωρίς περαι­τέρω ανάλυση, είναι ανε­πί­τρε­πτο η Ρόδος να βρί­σκε­ται “Υπό κατα­σκευή” μέσα Μαΐου.

Επίσης τα τελευ­ταία χρόνια έχουμε να αντι­με­τω­πί­σουμε κι ένα νέο πρό­βλημα, το οποίο εγώ προ­σω­πικά ονο­μα­τίζω «χει­μω­νιά­τι­κος Μάιος».

Έπειτα η νέα μάστιγα που αντι­με­τω­πί­ζουν όλοι οι πολίτες της Ευρώπης και όχι μόνο εμείς στην Ελλάδα, και αφορά στην ακρί­βεια στα πάντα, που σε συν­δυα­σμό με την υπέρ­με­τρη φορο­λό­γηση δεν αφήνει στον απλό κόσμο τη δυνα­τό­τητα να ξοδέψει για να κάνει ένα “γούστο”, μια “έξτρα αγορά”, να πάει σε ένα “εστια­τό­ριο” το κάτι παρα­πάνω βρε αδερφέ, που επι­βάλ­λε­ται στις δια­κο­πές. Ας πάρουμε παρά­δειγμα την εστίαση πχ. Για να είναι κερ­δο­φόρα μία επι­χεί­ρηση πρέπει να έχει κέρδη καθαρά!! Λοιπόν σας πλη­ρο­φορώ ότι μία ταβέρνα, ένα εστια­τό­ριο με το λει­τουρ­γικό κόστος να έχει ανέβει 300% τα τελευ­ταία 2-3 χρόνια, συν το φορο­λο­γικό κομμάτι και τέλος η έλλειψη εργα­τι­κού δυνα­μι­κού, έχουν δημιουρ­γή­σει ένα κλίμα πολύ βαρύ για την κάθε επι­χεί­ρηση. Ενδει­κτικά θα σας πω ότι μία σαλάτα χωριά­τικη θα πρέπει να πωλεί­ται σε εστια­τό­ριο μίνι­μουμ 15 ευρώ πλέον, για να μην πω παρα­πάνω. Κι ερωτώ, τι ποσοστό επι­σκε­πτών, αλλά και ντόπιων έχουν τη δυνα­τό­τητα να πάνε σε ένα εστια­τό­ριο αλά καρτ μία – δύο φορές την εβδο­μάδα και να δαπα­νή­σουν μίνι­μουμ 100 ευρώ ανά τραπέζι, γιατί εκεί θα πάει πολύ σύντομα ο μέσος όρος. Να σας πω εκ πείρας, ένα 20% με 30% του συνόλου.

Έπειτα το λια­νε­μπό­ριο υπο­φέ­ρει για τους ίδιους λόγους -όπως προείπα- συν άλλους τόσους, όπως πχ τα πολυ­κα­τα­στή­ματα, οι πολυ­ε­θνι­κές αλυ­σί­δες και το e-shopping έχουν κάνει τις πωλή­σεις να γίνο­νται όλο και πιο δύσκολα. Στο τέλος αυτό που θα πρέπει να κατα­λά­βουν όλοι οι κυβερ­νώ­ντες σε όλο τον κόσμο είναι μια φράση παλιά που δίνει απά­ντηση στα πάντα, και είναι «Ο παράς ο νικητής», καλές οι φορο­λο­γίες κτλ, αλλά θα πρέπει να αφήσουν και τον κόσμο να ανα­πνεύ­σει λίγο.

Δεν μπορεί κανείς να πάει δια­κο­πές και να σκέ­πτε­ται ότι θα πρέπει να φάει όσο περισ­σό­τερο μπορεί στο all inclusive ξενο­δο­χείο που δια­μέ­νει, για να μην τυχόν ξοδέψει κάτι παρα­πάνω», σημειώ­νει κατα­λή­γο­ντας.

Ο Κώστας Τίρελης, επι­χει­ρη­μα­τίας, με κατα­στή­ματα ένδυσης στο κέντρο της Ρόδου, τονίζει τα εξής: «Πιστεύω πως δεν έχει αλλάξει κάτι από τις προη­γού­με­νες σεζόν του­λά­χι­στον όσον αφορά στην ποιό­τητα του του­ρι­σμού αλλά και στην αγο­ρα­στική τάση. Αυτό όμως που φέρνει μια κάποια δια­φο­ρο­ποί­ηση στην αγο­ρα­στική διάθεση είναι η μη στα­θε­ρο­ποί­ηση των κλι­μα­τι­κών συν­θη­κών. Μπορεί να ακού­γε­ται λίγο περί­εργο αλλά οι συνε­χό­με­νες εναλ­λα­γές των και­ρι­κών συν­θη­κών φέρνουν μια μικρή ανα­στά­τωση στην εμπο­ρική κίνηση του τόπου μας. Θα πρέπει πλέον να προ­σαρ­μο­στούμε σε αυτό το τροπικό κλίμα και να μάθουμε να ζούμε αλλά και να επεν­δυούμε εμπο­ρικά σύμφωνα με αυτό».

Η Χρι­στίνα Hugendubel, επι­χει­ρη­μα­τίας που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται επίσης στο λια­νε­μπό­ριο με είδη ένδυσης στο κέντρο της πόλης (μπουτίκ), υπο­στη­ρί­ζει ότι η επι­χεί­ρησή της κινή­θηκε καλά τον Απρίλιο στην έναρξη της του­ρι­στι­κής σεζόν και την περίοδο του Πάσχα, περισ­σό­τερο με τους Έλληνες, όμως -όπως λέει- «ο Μάιος όμως είναι “περί­ερ­γος” μήνας στην αγο­ρα­στική κίνηση, καθώς η κατα­να­λω­τική δύναμη των ξένων επι­σκε­πτών εμφα­νί­ζε­ται περιο­ρι­σμένη, όμως περι­μέ­νουμε να ανα­θερ­μαν­θεί η αγορά… Θα δείξει από δω και πέρα πώς θα εξε­λι­χθεί».

Η Ρούλα Μπε­κά­κου, επι­χει­ρη­μα­τίας, που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται επίσης στην ένδυση και υπόδηση στο κέντρο της Ρόδου (μπουτίκ) υπο­στη­ρί­ζει ότι «το λια­νε­μπό­ριο ένδυσης και υπό­δη­σης στο νησί μας πάει “χέρι- χέρι» με τον του­ρι­σμό, είναι άρρηκτα συν­δε­δε­μένο και αλλη­λο­ε­πι­δρά άμεσα με αυτόν. Από το 2019 και μετά ο κλάδος μας αντι­με­τω­πί­ζει συνε­χό­με­νες και έντονες προ­κλή­σεις τόσο παγκό­σμια (παν­δη­μία, πόλεμοι, πλη­θω­ρι­στι­κές τάσεις, ανά­πτυξη τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης) όσο και τοπικά (μικρή σεζόν, απουσία Ρώσων και Ουκρα­νών πελατών, αυξη­μένα λει­τουρ­γικά κόστη).

Βγαί­νο­ντας από την παν­δη­μία το 2022 είχαμε μια εξαι­ρε­τική χρονιά. Ακο­λού­θησε το 2023 με πολλές υπο­σχέ­σεις, που όμως έκλεισε με πτώση τζίρου και ζημιά, ήταν η χρονιά της φωτιάς.

Για το 2024 θα λέγαμε πως ήταν μία ουδέ­τερα καλή σεζόν.

Φέτος αν και προσ­δο­κού­σαμε το τέλος και των δύο πολέμων που μαστί­ζουν τον κόσμο και την επι­στροφή σε μία ευτυ­χι­σμένη κανο­νι­κό­τητα, δυστυ­χώς δεν άλλαξε τίποτα.

Παρ’ όλα αυτά η σεζόν ξεκί­νησε χωρίς εκπλή­ξεις, πάνω κάτω όπως η προη­γού­μενη.

Ευχό­μα­στε ολόψυχα να συνε­χι­στεί και να είναι ακόμη καλύ­τερη για όλους τους κατοί­κους του πανέ­μορ­φου νησιού μας», σημειώ­νε­ται κατα­λή­γο­ντας.

Τέλος, η Μίλα Λουι­ζίδη, επι­χει­ρη­μα­τίας από τον χώρο της αργυ­ρο­χρυ­σο­χο­ΐας επι­ση­μαί­νει στη «δ» ότι «από την κίνηση που η ίδια παρα­τηρώ τόσο στο κατά­στημά μου όσο και στον δρόμο, οφείλω να ομο­λο­γήσω πως όσον αφορά στο ποσοστό των του­ρι­στών που έχουν έρθει στο νησί μας, μέχρι στιγμής, είναι πιο αυξη­μένο από πέρσι. Όμως, αυτό δεν συνε­πά­γε­ται και των αυξη­μέ­νων εισο­δη­μά­των. Οι μήνες του Απρι­λίου και του Μαΐου είναι μήνες όπου οι τιμές των υπε­ρά­ριθ­μων κλινών είναι σε προ­σφορά προ­κει­μέ­νου να προ­σελ­κύ­σουν κόσμο με απο­τέ­λε­σμα η πλειο­ψη­φία να είναι συντα­ξιού­χοι άνθρω­ποι που συνήθως έρχο­νται απο­κλει­στικά για ξεκού­ραση. Από τις αρχές Μαΐου παρ’όλα αυτά διέ­κρινα μία πιο αισιό­δοξη κίνηση και για αυτό τον λόγο θέλω να βάλω τα δυνατά μου και να φτιάξω όμορφες δημιουρ­γίες, στις οποίες κανένας δεν θα μπο­ρέ­σει να αντι­στα­θεί. Γιατί η πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι πως και εμείς ως μονάδες χρειά­ζε­ται να προ­σπα­θή­σουμε το καλύ­τερο δυνατό και να δια­φο­ρο­ποι­η­θούμε ώστε να ξεχω­ρί­σουμε ο ένας από τον άλλο με το προ­σω­πικό μας στυλ και άποψη», ανα­φέ­ρει η κα Λουι­ζίδη.