Η κατοχύρωση και οι άλλοι – Τα μηνύματα προς την Τουρκία και, δευτερευόντως, προς Αλβανία και Λιβύη μέσω του Θαλάσσιου Χωροταξικού

Αα­να­κοί­νω­ση του Θα­λάσ­σιου Χω­ρο­τα­ξι­κού Σχε­δια­σμού (ΘΧΣ) με τρόπο εσπευ­σμέ­νο και πριν από το Πάσχα απο­κα­λύ­πτει κατ’ αρχάς τη σπου­δή που υπήρ­χε εκ μέ­ρους της κυ­βέρ­νη­σης προ­κει­μέ­νου να προ­λη­φθεί η προ­α­ναγ­γελ­θεί­σα ανά­λο­γη κί­νη­ση από την Τουρ­κία. Αν και για την Αγκυ­ρα η συ­γκε­κρι­μέ­νη στάση είναι κατά κύριο λόγο επι­κοι­νω­νια­κού χα­ρα­κτή­ρα, για την Αθήνα ο ΘΧΣ ήταν μια ανοι­χτή εκ­κρε­μό­τη­τα, καθώς είχε οδη­γή­σει ήδη μία φορά σε κα­τα­δί­κη από το Ευ­ρω­παϊ­κό Δι­κα­στή­ριο, μά­λι­στα για ένα ζή­τη­μα που δεν συν­δέ­ε­ται άμεσα με την άσκη­ση κυ­ριαρ­χι­κών δι­καιω­μά­των. Η κα­τά­θε­ση του ΘΧΣ, όταν ολο­κλη­ρω­θεί και σε επί­πε­δο Κο­μι­σιόν, απο­τε­λεί –επί της ου­σί­ας– για την Ελ­λά­δα μια αρ­γο­πο­ρη­μέ­νη αλλά απα­ραί­τη­τη εμπλο­κή στο «παι­χνί­δι των χαρ­τών», το οποίο η Αγκυ­ρα πρώτη εγκαι­νί­α­σε και επι­τά­χυ­νε τα τε­λευ­ταία 7-8 χρό­νια, με τις δια­δο­χι­κές κα­τα­θέ­σεις συ­ντε­ταγ­μέ­νων «δυ­νη­τι­κών εξω­τε­ρι­κών ορίων» της τουρ­κι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας.

Στο υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών υπήρ­χε, παρά τα σκα­μπα­νε­βά­σμα­τα δια­θέ­σε­ων και πρα­κτι­κών, εδραία η αντί­λη­ψη ότι η Αθήνα κιν­δυ­νεύ­ει να χάσει το διε­θνές παι­χνί­δι δη­μο­σί­ων σχέ­σε­ων στο οποίο έχει απο­δυ­θεί η Αγκυ­ρα πα­ρου­σιά­ζο­ντας χάρ­τες με υπο­τι­θέ­με­νες «γραμ­μές δι­καιω­μά­των» της Τουρ­κί­ας, είτε επρό­κει­το για τις επι­στο­λές στον ΟΗΕ είτε για το τουρ­κο­λι­βυ­κό μνη­μό­νιο και, βε­βαί­ως, το επι­στέ­γα­σμα όλων, το ιδε­ο­λό­γη­μα της «Γα­λά­ζιας Πα­τρί­δας». Ενας χάρ­της που έχει κα­τα­τε­θεί και γίνει επί­ση­μα απο­δε­κτός στο σώμα του τυ­πο­λο­γι­κού και νο­μο­λο­γι­κού δαι­δά­λου της Ε.Ε. απο­τε­λεί πάντα ένα επί­ση­μο έγ­γρα­φο στο οποίο η Αθήνα θα μπο­ρεί να ανα­τρέ­ξει όταν προ­κύ­ψει η ανά­γκη.

Θα­λάσ­σιος χω­ρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός: Πώς δια­βά­ζει η Αθήνα τους τουρ­κι­κούς ισχυ­ρι­σμούς

Επι­πλέ­ον, η ύπαρ­ξη ενός χάρτη ο οποί­ος πε­ρι­λαμ­βά­νει αφε­νός τα απώ­τα­τα δυ­νη­τι­κά όρια των ελ­λη­νι­κών θα­λασ­σί­ων ζωνών, αλλά και τις ιστο­ρι­κές απο­δεί­ξεις των συμ­βι­βα­σμών στους οποί­ους προ­χώ­ρη­σε η χώρα με άλ­λους γεί­το­νες (ελ­λη­νοϊ­τα­λι­κές συμ­φω­νί­ες του 1977 και 2020 και τμη­μα­τι­κή με την Αί­γυ­πτο του 2020), απο­τε­λεί μή­νυ­μα το οποίο απευ­θύ­νε­ται και στις υπό­λοι­πες δύο χώρες με τις οποί­ες η Αθήνα έχει εκ­κρε­μό­τη­τες οριο­θέ­τη­σης, τη Λιβύη και, κατά κύριο λόγο, την Αλ­βα­νία, που σε σχέση με τις υπό­λοι­πες χώρες των Δυ­τι­κών Βαλ­κα­νί­ων βρί­σκε­ται στο πλέον προ­χω­ρη­μέ­νο στά­διο προ­ό­δου για την έντα­ξή της στην Ε.Ε.

Εντυ­πώ­σεις και ουσία Στο υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών υπήρ­χε η αντί­λη­ψη ότι η Αθήνα κιν­δύ­νευε να χάσει το παι­χνί­δι δη­μο­σί­ων σχέ­σε­ων στο οποίο έχει απο­δυ­θεί η Τουρ­κία, πα­ρου­σιά­ζο­ντας χάρ­τες με υπο­τι­θέ­με­νες «γραμ­μές δι­καιω­μά­των» της.

Νο­μι­κό πλαί­σιο

Για την Αθήνα, εκεί­νο που ανα­μέ­νε­ται να γίνει πιο απαι­τη­τι­κό, καθώς θα χρεια­στεί η συ­νερ­γα­σία και η δου­λειά πολ­λών υπουρ­γεί­ων και φο­ρέ­ων, είναι να προ­ε­τοι­μα­στούν οι νόμοι που θα πε­ρι­γρά­φουν με λε­πτο­μέ­ρεια ποιες ακρι­βώς οι­κο­νο­μι­κές και άλλες δρα­στη­ριό­τη­τες μπο­ρούν να εκτε­λε­στούν εντός των τεσ­σά­ρων χω­ρι­κών ενο­τή­των που οριο­θε­τή­θη­καν στο Αι­γαίο, στο Ιόνιο και στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Οπως το­νί­ζουν επι­στα­μέ­νως όλες οι αρ­μό­διες πηγές, η χω­ρο­θέ­τη­ση θα­λασ­σί­ων πάρ­κων είναι μια απο­λύ­τως δια­κρι­τή δια­δι­κα­σία, η οποία δεν συν­δέ­ε­ται με όλα όσα ανα­κοι­νώ­θη­καν τη Με­γά­λη Τε­τάρ­τη από τα υπουρ­γεία Εξω­τε­ρι­κών και Πε­ρι­βάλ­λο­ντος.

Η ανα­κοί­νω­ση του ΘΧΣ κα­τα­γρά­φη­κε μετά μια πε­ρί­ο­δο κατά την οποία η κυ­βέρ­νη­ση με διά­φο­ρους τρό­πους κρα­τού­σε πολύ ψηλά τη συ­ζή­τη­ση για την επα­νεκ­κί­νη­ση των ερευ­νών για την ηλε­κτρι­κή δια­σύν­δε­ση Ελ­λά­δας – Κύ­πρου (Great Sea Interconnector – GSI). Υστε­ρα από μια σειρά εντα­τι­κών επα­φών σε διά­φο­ρα επί­πε­δα, η Αθήνα φαί­νε­ται να κα­τα­λή­γει ότι ο μόνος τρό­πος υλο­ποί­η­σης του συ­γκε­κρι­μέ­νου έργου είναι η επα­να­σχε­δί­α­ση της χά­ρα­ξης, ενώ ουκ ολί­γοι ει­δι­κοί κρί­νουν ότι η συ­γκε­κρι­μέ­νη ευ­και­ρία έχει ήδη πε­ρά­σει. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, για την κυ­βέρ­νη­ση το οι­κο­νο­μι­κό κό­στος είναι δευ­τε­ρεύ­ου­σας ση­μα­σί­ας σε σύ­γκρι­ση με το γε­ω­πο­λι­τι­κό. Αυτή η θέση έχει κα­τα­στεί σαφής προς όλους τους εν­δια­φε­ρο­μέ­νους, εντός και εκτός Ελ­λά­δος. Στο κυ­βερ­νη­τι­κό στρα­τό­πε­δο πλη­θαί­νουν οι φωνές όσων ζη­τούν ακόμα και ανα­στο­λή του έργου μέχρι να ξε­κα­θα­ρι­στεί αν υπάρ­χει λύση στον γε­ω­πο­λι­τι­κό γόρ­διο δεσμό. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, ο πρω­θυ­πουρ­γός έχει στο συρ­τά­ρι του και ένα πλή­ρες επι­χει­ρη­σια­κό σχέ­διο που έχει προ­ε­τοι­μα­στεί από τα αρ­μό­δια Επι­τε­λεία στο υπουρ­γείο Εθνι­κής Αμυ­νας, σε πε­ρί­πτω­ση που απο­φα­σι­στεί η άμεση επι­στρο­φή του ερευ­νη­τι­κού πλοί­ου στα ανα­το­λι­κά της Κάσου.

Αντί­δρα­ση τουρ­κι­κού ΥΠΑΜ για τον ελ­λη­νι­κό ΘΧΣ: «Μο­νο­με­ρείς ενέρ­γειες που δεν μπο­ρούν να γί­νουν απο­δε­κτές»

Η Ουά­σιγ­κτον

Ο φόβος του απρό­βλε­πτου είναι εκεί­νος που έχει οδη­γή­σει συ­νο­λι­κά την κυ­βέρ­νη­ση σε μια προ­σπά­θεια να απο­κτή­σει νέους και στα­θε­ρούς διαύ­λους με τις ΗΠΑ. Η συ­νέ­ντευ­ξη του πρω­θυ­πουρ­γού Κυ­ριά­κου Μη­τσο­τά­κη σε μία από τις επι­κοι­νω­νια­κές «ναυαρ­χί­δες» του κύ­μα­τος υπο­στή­ρι­ξης του Ντό­ναλντ Τραμπ εντός των ΗΠΑ απο­τε­λεί μια εν­δει­κτι­κή επι­λο­γή προς την κα­τεύ­θυν­ση της «ορα­τό­τη­τας» στο πε­ρι­βάλ­λον του Αμε­ρι­κα­νού προ­έ­δρου. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι λίγο μετά την ανά­δει­ξη του κ. Τραμπ η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση προ­σέ­λα­βε εται­ρεία που θα κάνει για λο­γα­ρια­σμό της Αθή­νας lobbying στο προ­ε­δρι­κό πε­ρι­βάλ­λον.

Το παζλ πρω­το­βου­λιών ενί­σχυ­σης της ελ­λη­νι­κής πα­ρου­σί­ας στις ΗΠΑ πλαι­σιώ­νε­ται και από επι­κεί­με­νες αλ­λα­γές στα δύο βα­σι­κά δι­πλω­μα­τι­κά πόστα, την πρε­σβεία στην Ουά­σιγ­κτον και τη μό­νι­μη αντι­προ­σω­πεία στον ΟΗΕ, όπου η Ελ­λά­δα μέχρι και το τέλος του 2026 έχει θέση μη μό­νι­μου μέ­λους στο Συμ­βού­λιο Ασφα­λεί­ας. Υπάρ­χουν σκέ­ψεις για την πλή­ρω­ση αυτών των θέ­σε­ων, που έχουν απο­κτή­σει εξό­χως πο­λι­τι­κό πε­ριε­χό­με­νο και χα­ρα­κτή­ρα λόγω, βε­βαί­ως, της ιδιό­μορ­φης κα­τά­στα­σης που επι­κρα­τεί αυτή τη στιγ­μή στις ΗΠΑ, με βα­σι­κό­τε­ρο κρι­τή­ριο την εμπει­ρία και τη δυ­να­τό­τη­τα ελιγ­μών.

Πηγή: kathimerini.gr