Χρήστος Ροζάκης: Η επιχείρηση της Τουρκίας να νομοθετήσει δυο θαλάσσια πάρκα εκτός της αιγιαλίτιδας ζώνης της αποτελεί σαφή παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου

Τους υπουργούς Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενημερώνει αύριο και την Τετάρτη ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, στην άτυπη Σύνοδο υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τις προκλητικές κινήσεις της Τουρκίας να χαράξει θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο σε περιοχές εκτός δικαιοδοσίας της καθώς και την επαναφορά της γείτονος στις συνεχείς παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου.

Ο πρώην υφυπουργός και ομότιμος καθηγητής Χρήστος Ροζάκης με συνέντευξή του στο parapolitika.gr υποστηρίζει ότι η Ελλάδα έχασε την ευκαιρία που είχε με την πολιτική των «ήρεμων νερών» να προχωρήσει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις με τη γειτονική μας χώρα και ότι η μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας απειλούν να εγκλωβίσουν ελληνικά νησιά σε Τουρκική δικαιοδοσία. Τάσσεται υπέρ της επέκτασης της αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ν.μ. νότια της Κρήτης και του Καστελόριζου και ανατολικά της Ρόδου και της Καρπάθου, ως κίνηση καίριας σημασίας για τα Ελληνικά συμφέροντα.

Παράλληλα υποστηρίζει ότι λόγω των επερχόμενων εκλογών μία νέα κυβέρνηση με ανανεωμένη εντολή θα μπορέσει να κάνει τα αναγκαία βήματα για να βγούμε από το αδιέξοδο.

Η ελληνική κυβέρνηση άσκησε την πολιτική των «ήρεμων νερών» ως ένα αναγκαίο μέσο για τη διατήρηση μιας λειτουργικής σχέσης με την Τουρκία, επισημαίνοντας τη δραστική μείωση των παραβιάσεων και των μεταναστευτικών ροών. Ωστόσο, η Άγκυρα απέρριψε στην πράξη την πολιτική αυτή, προετοιμάζοντας το νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και προβαίνει σε μονομερείς ενέργειες, όπως η ανακήρυξη δικών της θαλάσσιων πάρκων. Πώς αξιολογείτε αυτή τη διπλή στρατηγική της Τουρκίας και ποια θα πρέπει να είναι η απάντηση της ελληνικής διπλωματίας απέναντι σε αυτές τις θεσμικές αμφισβητήσεις;

Τα ήρεμα νερά αποτελούν μια πολύ καλή περίοδο στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις που διήρκεσαν αρκετό χρόνο, και μας εξασφάλισαν την ηρεμία μας για αρκετό χρονικό διάστημα. Δυστυχώς, όμως, δεν τα αξιοποιήσαμε επαρκώς, ίσως επειδή πιστεύαμε ότι θα διαρκέσουν στο διηνεκές. Ενώ ήταν μια «εκεχειρία» στον ακήρυκτο «ψυχρό πόλεμο» των δυο χωρών. Η Τουρκία διατήρησε όλες τις διεκδικήσεις της αμετάβλητες, κι εμείς διατηρήσαμε όλες τις θέσεις μας ακέραιες. Ενώ θα έπρεπε να είχαμε επωφεληθεί από αυτήν την ευκαιρία και να προχωρήσουμε σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις με τη γειτονική μας χώρα, στη βάση των θέσεων μας και των θέσεων τους. Και με την πολιτική του Κωνσταντίνου Καραμανλή στο νου μας, να προσπαθούσαμε να διαχωρίσουμε τα μείζονα ζητήματα, που είναι για εμάς η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ, από τα δευτερεύοντα που είναι οι Τουρκικές διεκδικήσεις. Και τα μεν πρώτα να τα στείλουμε στο Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης, με τη σύνταξη ενός συνυποσχετικού και με πλήρη επίγνωση ότι όλες μας οι απαιτήσεις δε θα γίνουν δεκτές από αυτό, και τα άλλα θέματα να τα διαπραγματευόμαστε, αφού είμαστε βέβαιοι ότι δεν πρόκειται ποτέ να χάσουμε κι ότι οι Τουρκικές διεκδικήσεις αγγίζουν τη φαιδρότητα.

Τώρα στο σημείο που βρισκόμαστε, και εν όψει εκλογών το 2027, είναι δύσκολο να κάνουμε οτιδήποτε εκτός από ρηματικές διαμαρτυρίες, προσφυγή στον ΟΗΕ και στα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και να ελπίζουμε ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να πραγματοποιήσει τίποτα από όσα έχει διακηρύξει στο άμεσο μέλλον. Για να μπορέσει μια κυβέρνηση, με ανανεωμένη εντολή, να τολμήσει τα βήματα, που είναι αναγκαία για να βγούμε από το σημερινό αδιέξοδο. Η μόνη σταθερά που μας κάνει να ελπίζουμε ότι δε θα υπάρξει ρήξη είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η οποία, παρά τη σημερινή παρακμή της, παραμένει, στα μάτια των Τούρκων μια κρυφή επιθυμία, όχι για ένταξη, αλλά για οικονομικές ενισχύσεις, που είναι σε θέση να παράσχει και οι οποίες δεν είναι καθόλου αμελητέες.

Η απόφαση της Τουρκίας να ανακηρύξει δικά της «εθνικά θαλάσσια πάρκα» εκτός της αιγιαλίτιδας ζώνης της, σε διεθνή ύδατα, ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια «ενθυλάκωσης» και απομόνωσης των ελληνικών νησιών. Εάν η Άγκυρα επιχειρήσει να εφαρμόσει αυτούς τους περιορισμούς στο πεδίο με την παρουσία πολεμικών πλοίων ή ακτοφυλακής, πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος μιας «ναυμαχίας των ακτοφυλακών» ή ενός ατυχήματος που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε θερμό επεισόδιο;

Η επιχείρηση της Τουρκίας να νομοθετήσει δυο θαλάσσια πάρκα εκτός της αιγιαλίτιδας ζώνης της αποτελεί σαφή παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου. Το Διεθνές Δίκαιο με το να αναγνωρίζει την προστασία του περιβάλλοντος ως μεγίστης σημασίας για την επιβίωση της ανθρωπότητας, δε δημιουργεί παράλληλα μια νέα ζώνη δικαιοδοσίας για το παράκτιο κράτος. Και μάλιστα στην ανοιχτή θάλασσα. Το μόνο που επιτρέπει στην ανοιχτή θάλασσα είναι η συνεργασία όλων των ο παρακείμενων κρατών σε μια ημίκλειστη θάλασσα για μια από κοινού λήψη μέτρων για την πρόληψη ή καταστολή θαλάσσιας ρύπανσης. Το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος είναι ημίκλειστες θάλασσες, κάτι που σημαίνει ότι όλα τα κράτη πρέπει να συνεργαστούν γι’ αυτήν την προστασία. Αλλά μονομερείς ενέργειες δεν επιτρέπονται. Κι η Τουρκία έδρασε μονομερώς σε αυτήν την περίπτωση.

Τώρα ποια είναι τα κίνητρα της; Μα πιστεύω βρίσκονται κοντά στον γενικότερο σχεδιασμό της ζώνης της Γαλάζιας Πατρίδας. Και ο οποίος αν θεσπιστεί είναι βέβαιο ότι θα εγκλωβίζει Ελληνικά νησιά σε Τουρκική δικαιοδοσία.

Στο πλαίσιο της προεκλογικής αντιπαράθεσης στην Ελλάδα, επανέρχεται συχνά το ζήτημα της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νότια της Κρήτης. Κατά πόσο μια τέτοια απόφαση θα αποτελούσε ουσιαστική άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων ή απλώς μια κίνηση «επικοινωνιακού εντυπωσιασμού» και δημιουργίας εντυπώσεων που δεν αφορά άμεσα την Τουρκία;

Η Ελλάδα έχει κάθε δικαίωμα να διευρύνει στα 12 ν.μ. την αιγιαλίτιδα της στις νότιες ακτές της Κρήτης. Όπως έχει και το δικαίωμα να διευρύνει στα 12 ν.μ. στις νότιες ακτές του Καστελόριζου και στις ανατολικές ακτές της Ρόδου και Καρπάθου . Όλες αυτές οι επεκτάσεις βρίσκονται εκτός του Αιγαίου, που είναι η επίδικη περιοχή, μιας και η επέκταση εκεί εμποδίζει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.

Δεν θα έβλεπα τις κινήσεις αυτές ως κινήσεις εντυπωσιασμού, αλλά ως καίριας σημασίας για τα Ελληνικά συμφέροντα.

Η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ και οι κοινές στρατιωτικές επαφές, όπως η επίσκεψη του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ στο Ισραήλ, στοχοποιούνται έντονα από την Άγκυρα. Με δεδομένη την έντονη αντιπαλότητα Τουρκίας – Ισραήλ, πώς επηρεάζει ο «παράγοντας Ισραήλ» τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τη σταθερότητα στο Αιγαίο;

Η Τουρκία δυστυχώς βλέπει το Ισραήλ ως έναν επικίνδυνο εχθρό ο οποίος έχει ως επόμενο στόχο μια ένοπλη σύγκρουση με αυτήν. Αυτό δεν είναι ακριβές: πρώτον γιατί σε μια τέτοια περίπτωση θα το φέρει σε ευθεία αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ και την αμερικανική διοίκηση, δεύτερον, γιατί θα είναι ένας αιματηρός πόλεμος μιας μικρής, αλλά πάνοπλης δύναμης με ένα γίγαντα, που δε γνωρίζουμε την έκβαση του. Και τρίτο, γιατί το Ισραήλ είναι μπλεγμένο σήμερα με τρία μέτωπα και δεν πρόκειται να διακινδυνεύσει ένα τέταρτο.

Αλλά η Τουρκία κατέχεται από μια εμμονή που εμπλέκει και εμάς, όπως και την Κύπρο λόγω των φιλικών σχέσεων με το Ισραήλ. Αλλά αυτό δε σημαίνει ότι η Τουρκία θα κηρύξει προληπτικά πόλεμο κατά των δυο χωρών προκειμένου να αποφύγει την ένοπλη σύγκρουση με το Ισραήλ. Βρισκόμαστε μακριά από τέτοια σενάρια, που μοιάζουν σενάρια επιστημονικής φαντασίας.

Μετά τις τελευταίες τουρκικές προκλήσεις, ασκείται έντονη κριτική στην κυβέρνηση επειδή δεν ανέλαβε άμεσες πρωτοβουλίες για την επιβολή ευρωπαϊκών κυρώσεων στην Τουρκία. Θεωρείτε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει τα κατάλληλα αντανακλαστικά και τη βούληση να στηρίξει έμπρακτα την Ελλάδα, ή η Αθήνα πρέπει να επικεντρωθεί στην ενίσχυση περιφερειακών συμμαχιών, όπως η τριμερής με το Ισραήλ και οι σχέσεις με τις ΗΠΑ;

Η συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Ελληνοτουρκικά είναι η αποτροπή σύγκρουσης με την Τουρκία κι όχι η καταστολή της. Δηλ. η Τουρκία δεν πρόκειται να επιτεθεί σε μια χώρα μέλος της ΕΕ, γιατί γνωρίζει το κόστος. Όσο δε αφορά τις άλλες συμμαχίες η Ελλάδα έχει κάνει τις κατάλληλες κινήσεις προς όλες τις κατευθύνσεις για την προστασία της. Αλλά πρέπει να γνωρίζει ότι θα είναι μόνη στην απευκταία περίπτωση μιας σύγκρουσης, πράγμα το οποίο φαίνεται να έχει αντιληφθεί με τους κατάλληλους εξοπλισμούς, που κι αυτοί έχουν τον αποτρεπτικό τους. Όπως σωστά έλεγαν οι Ρωμαίοι : εάν θέλεις ειρήνη προετοιμάσου για πόλεμο.

Πηγή: parapolitika.gr