Θαλάσσια πάρκα: Η ρηματική διακοίνωση στην Άγκυρα και τα επόμενα βήματα της Αθήνας

Σε τρο­χιά κλι­μά­κω­σης των δι­πλω­μα­τι­κών κι­νή­σε­ων απέ­να­ντι στην Τουρ­κία ει­σέρ­χε­ται η Αθήνα, μετά την εξαγ­γε­λία της Άγκυ­ρας για τη δη­μιουρ­γία δύο θα­λάσ­σιων πάρ­κων σε διε­θνή ύδατα στο Αι­γαίο και την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση έχει ήδη πε­ρά­σει από τις δη­μό­σιες το­πο­θε­τή­σεις στην επί­ση­μη δι­πλω­μα­τι­κή αντί­δρα­ση, καθώς, όπως απο­κά­λυ­ψε σή­με­ρα Πα­ρα­σκευή στη Βουλή ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Γιώρ­γος Γε­ρα­πε­τρί­της, έχει απο­στα­λεί ρη­μα­τι­κή δια­κοί­νω­ση στην Τουρ­κία.

Πα­ράλ­λη­λα, από την πρώτη στιγ­μή έχουν ενη­με­ρω­θεί οι ευ­ρω­παϊ­κές αρχές, ενώ η Αθήνα προ­ε­τοι­μά­ζει και τα επό­με­να βή­μα­τά της, σε ένα πλαί­σιο στο οποίο, σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, εξε­τά­ζε­ται ένα ευρύ φάσμα επι­λο­γών, κυ­ρί­ως μέσα από τις προ­βλε­πό­με­νες δι­πλω­μα­τι­κές κι­νή­σεις έως και την ενερ­γο­ποί­η­ση των ευ­ρω­παϊ­κών θε­σμών.

Σύμ­φω­να με δι­πλω­μα­τι­κές πηγές, η ρη­μα­τι­κή δια­κοί­νω­ση της ελ­λη­νι­κής πλευ­ράς προς την Άγκυ­ρα για την ανα­κή­ρυ­ξη των δύο θα­λάσ­σιων πάρ­κων απε­στά­λη χθες, Πέμ­πτη, με την ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά να κα­θι­στά σαφές προς την τουρ­κι­κή πλευ­ρά ότι αντι­με­τω­πί­ζει την κί­νη­ση ως ζή­τη­μα που απαι­τεί επί­ση­μη και κα­τα­γε­γραμ­μέ­νη απά­ντη­ση. Το επό­με­νο κρί­σι­μο βήμα είναι πλέον η απευ­θεί­ας δι­πλω­μα­τι­κή επαφή, την ώρα που πα­ράλ­λη­λα πα­ρα­μέ­νουν ενερ­γές οι επι­λο­γές για την πε­ραι­τέ­ρω διε­θνο­ποί­η­ση του ζη­τή­μα­τος.

Το βα­σι­κό μή­νυ­μα της Αθή­νας είναι ότι η τουρ­κι­κή ανα­κοί­νω­ση δεν δη­μιουρ­γεί νέο νο­μι­κό κα­θε­στώς ούτε πα­ρά­γει δι­καιώ­μα­τα ένα­ντι της Ελ­λά­δας. «Ήδη έχει κα­τα­γρα­φεί στην ανα­κοί­νω­ση του ΥΠΕΞ ότι τα δύο θα­λάσ­σια πάρκα είναι προ­φα­νώς αντί­θε­τα στο Διε­θνές Δί­καιο. Δεν πα­ρά­γουν έν­νο­μα απο­τε­λέ­σμα­τα, δεν δε­σμεύ­ουν τη χώρα», ανέ­φε­ρε ο κ. Γε­ρα­πε­τρί­της στη Βουλή.

Η ρη­μα­τι­κή δια­κοί­νω­ση απο­τε­λεί μέχρι στιγ­μής το πιο συ­γκε­κρι­μέ­νο βήμα της Αθή­νας απέ­να­ντι στην τουρ­κι­κή εξαγ­γε­λία.

«Ήδη έχει απο­στα­λεί ρη­μα­τι­κή δια­κοί­νω­ση στην Τουρ­κία. Από την πρώτη στιγ­μή έχουν ενη­με­ρω­θεί οι ευ­ρω­παϊ­κές αρχές. Οι θε­σμοί γνω­ρί­ζουν για την αύ­ξη­ση της έντα­σης και η Ελ­λά­δα ανα­μέ­νε­ται να προ­βεί και σε άλλες ενέρ­γειες», δή­λω­σε ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών.

Η τε­λευ­ταία αυτή απο­στρο­φή απο­κτά ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία, καθώς αφή­νει ανοι­χτό το επό­με­νο στά­διο της ελ­λη­νι­κής αντί­δρα­σης.

Και αυτό ακρι­βώς είναι το ζη­τού­με­νο για την Αθήνα: να κα­τα­γρα­φεί η αντί­θε­ση στην τουρ­κι­κή κί­νη­ση, αλλά ταυ­τό­χρο­να να μην δη­μιουρ­γη­θεί η εντύ­πω­ση ότι η ελ­λη­νι­κή αντί­δρα­ση εξα­ντλεί­ται σε μια δι­πλω­μα­τι­κή δια­μαρ­τυ­ρία.

Απα­ντή­σεις και σε ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο

Με­τα­ξύ των επι­λο­γών που βρί­σκο­νται στο τρα­πέ­ζι είναι ακόμη και η πραγ­μα­το­ποί­η­ση επί­ση­μου δια­βή­μα­τος προς την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση κατά της Τουρ­κί­ας, στο πλαί­σιο της επό­με­νης Συ­νό­δου των Ευ­ρω­παί­ων υπουρ­γών Εξω­τε­ρι­κών, που έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί για τις 1 και 2 Σε­πτεμ­βρί­ου στο Δου­βλί­νο.

Η ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά εξε­τά­ζει ευ­ρύ­τε­ρα και το εν­δε­χό­με­νο ευ­ρω­παϊ­κής αντί­δρα­σης, ακόμη και τη συ­ζή­τη­ση για κυ­ρώ­σεις και πε­ριο­ρι­στι­κά μέτρα ένα­ντι της Τουρ­κί­ας, χωρίς ωστό­σο αυτή να απο­τε­λεί σή­με­ρα την προ­τι­μη­τέα επι­λο­γή της Αθή­νας. Το βάρος εξα­κο­λου­θεί να δί­νε­ται στην πο­λι­τι­κή και δι­πλω­μα­τι­κή κι­νη­το­ποί­η­ση και στην αξιο­ποί­η­ση των δια­θέ­σι­μων ευ­ρω­παϊ­κών ερ­γα­λεί­ων.

Πα­ράλ­λη­λα, οι αρ­μό­διες αρχές και ορ­γα­νι­σμοί που συν­δέ­ο­νται με τα θα­λάσ­σια ζη­τή­μα­τα ενη­με­ρώ­νο­νται για τις τουρ­κι­κές ανα­κοι­νώ­σεις, ενώ εξε­τά­ζε­ται η αξιο­ποί­η­ση και των διε­θνών νο­μι­κών και θε­σμι­κών πλαι­σί­ων που αφο­ρούν την προ­στα­σία του θα­λάσ­σιου πε­ρι­βάλ­λο­ντος. Στο πλαί­σιο αυτό, ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία έχει και η Σύμ­βα­ση της Βαρ­κε­λώ­νης, το βα­σι­κό νο­μι­κά δε­σμευ­τι­κό πλαί­σιο του ΟΗΕ για την προ­στα­σία του θα­λάσ­σιου και πα­ρά­κτιου πε­ρι­βάλ­λο­ντος της Με­σο­γεί­ου, η οποία υπο­γρά­φη­κε το 1976 και τρο­πο­ποι­ή­θη­κε το 1995.

Το πο­λι­τι­κό και δι­πλω­μα­τι­κό αφή­γη­μα της κυ­βέρ­νη­σης είναι ότι η Ελ­λά­δα δεν βρί­σκε­ται σε θέση πα­θη­τι­κής πα­ρα­κο­λού­θη­σης των τουρ­κι­κών κι­νή­σε­ων.

«Δεν πα­ρα­κο­λου­θού­με. Ενερ­γού­με», ήταν η χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή απο­στρο­φή του κ. Γε­ρα­πε­τρί­τη στη Βουλή, ενώ ο υπουρ­γός υπο­στή­ρι­ξε ότι η Ελ­λά­δα βρί­σκε­ται για πρώτη φορά εδώ και δε­κα­ε­τί­ες σε θέση να ανα­λαμ­βά­νει πρω­το­βου­λί­ες και να υπο­χρε­ώ­νει την Τουρ­κία να αντι­δρά σε αυτές.

«Η ελ­λη­νι­κή πο­λι­τεία για πρώτη φορά είναι ενερ­γώς δρώσα στη δι­πλω­μα­τία, με απο­τέ­λε­σμα να υπάρ­χουν αντι­δρά­σεις από την Τουρ­κία», ανέ­φε­ρε.

Στο ίδιο πλαί­σιο εντάσ­σε­ται και η δια­τή­ρη­ση των διαύ­λων επι­κοι­νω­νί­ας με την Άγκυ­ρα. Η Αθήνα δεν προ­τί­θε­ται να εγκα­τα­λεί­ψει τον διά­λο­γο, θε­ω­ρώ­ντας ότι η επι­κοι­νω­νία λει­τουρ­γεί ως μη­χα­νι­σμός απο­μεί­ω­σης των εντά­σε­ων, χωρίς αυτό να ση­μαί­νει ότι ανα­στέλ­λο­νται οι ελ­λη­νι­κές πρω­το­βου­λί­ες ή ότι με­τα­βάλ­λο­νται οι πά­γιες εθνι­κές θέ­σεις.

Το κρί­σι­μο ερώ­τη­μα: τι θα γίνει στο πεδίο

Πέρα από τη νο­μι­κή και δι­πλω­μα­τι­κή διά­στα­ση, το κρί­σι­μο ερώ­τη­μα πλέον είναι εάν η Τουρ­κία θα επι­χει­ρή­σει να πε­ρά­σει από την ανα­κοί­νω­ση στην πρα­κτι­κή εφαρ­μο­γή των θα­λάσ­σιων πάρ­κων.

Αυτό είναι το ση­μείο στο οποίο αλ­λά­ζει η φύση της πρό­κλη­σης. Η Αθήνα θε­ω­ρεί ότι μια μο­νο­με­ρής ανα­κοί­νω­ση σε διε­θνή ύδατα δεν μπο­ρεί να δη­μιουρ­γή­σει έν­νο­μα απο­τε­λέ­σμα­τα. Δια­φο­ρε­τι­κό θα ήταν, όμως, το εν­δε­χό­με­νο μιας προ­σπά­θειας επι­βο­λής συ­γκε­κρι­μέ­νων πε­ριο­ρι­σμών στο πεδίο, μέσω κρα­τι­κών σκα­φών ή άλλων μέσων.

Ο κ. Γε­ρα­πε­τρί­της έχει ήδη δια­μη­νύ­σει ότι η Ελ­λά­δα δια­θέ­τει επι­λο­γές και ότι, εφό­σον απαι­τη­θεί, θα υπάρ­ξει απά­ντη­ση σε όλα τα προ­σή­κο­ντα επί­πε­δα.

«Θα πρά­ξου­με όλα εκεί­να τα οποία είναι ανα­γκαία. Θα απα­ντή­σου­με στις προ­κλή­σεις και θα απα­ντή­σου­με από θέση ισχύ­ος. Σή­με­ρα η Ελ­λά­δα έχει με­γα­λύ­τε­ρη ισχύ από ποτέ», ανέ­φε­ρε στη συ­νέ­ντευ­ξή του την πε­ρα­σμέ­νη Δευ­τέ­ρα στο OPEN.

Η Αθήνα, επο­μέ­νως, βρί­σκε­ται πλέον σε μια φάση κατά την οποία η βα­σι­κή δι­πλω­μα­τι­κή αντί­δρα­ση έχει ήδη κα­τα­γρα­φεί, ενώ το επό­με­νο διά­στη­μα ανα­μέ­νε­ται να δεί­ξει ποιο από τα δια­θέ­σι­μα ερ­γα­λεία θα ενερ­γο­ποι­η­θεί και σε ποια έντα­ση.

Η ρη­μα­τι­κή δια­κοί­νω­ση προς την Άγκυ­ρα είναι το πρώτο βήμα. Η ενη­μέ­ρω­ση των ευ­ρω­παϊ­κών θε­σμών έχει ήδη γίνει. Οι επό­με­νες κι­νή­σεις πα­ρα­μέ­νουν στο τρα­πέ­ζι, με την Αθήνα να επι­χει­ρεί να κρα­τή­σει ανοι­χτούς τους διαύ­λους με την Τουρ­κία, χωρίς να αφή­σει ανα­πά­ντη­τη την τουρ­κι­κή κί­νη­ση.

Πηγή: skai.gr