Αποκαλυπτικά στοιχεία για την εγκληματικότητα στην Ελλάδα – Ανησυχητικά τα μηνύματα για τους δείκτες το 2024

Στα «κόκκινα» εργά­στηκε η αστυ­νο­μική «μηχανή» κατά το 2024, όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία που έρχο­νται στην επι­φά­νεια μέσω της στα­τι­στι­κής επε­τη­ρί­δας της ΕΛ.ΑΣ. για την περσινή χρονιά. Την εποχή που η συζή­τηση περί αυστη­ρο­ποί­η­σης των ποινών πλα­νά­ται πάνω απ’ όλη την ελλη­νική κοι­νω­νία, οι αριθμοί της κατα­στο­λής των βίαιων και συναφών εγκλη­μά­των, όπως και των σχε­τι­κών με τα ναρ­κω­τικά, παρα­μέ­νουν υψηλοί.

Οι Αρχές έδωσαν κατά το 2024 αξιο­ση­μεί­ωτη μάχη για να φέρουν χιλιά­δες φερό­με­νους ως δράστες ενώπιον της Δικαιο­σύ­νης, ωστόσο είναι σαφές πως ο ρόλος της Αστυ­νο­μίας σταματά κάπου εκεί. Για ακόμα μία φορά και, βεβαίως, μοιραία, η συζή­τηση θα περι­στρα­φεί στην πρόληψη κατά του εγκλή­μα­τος και στα εμφα­νέ­στατα κενά στην εργα­λειο­θήκη της κοι­νω­νίας προ­κει­μέ­νου να απο­τρα­πεί το έγκλημα προ της γέν­νη­σής του.

Εγκλη­μα­τι­κό­τητα: Τα απο­τε­λέ­σματα των αστυ­νο­μι­κών επι­χει­ρή­σεων για το 2024

Τα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ» εξάγουν τα απο­τε­λέ­σματα πάσης φύσεως αστυ­νο­μι­κών επι­χει­ρή­σεων για το 2024, μέσω των οποίων ανα­δει­κνύ­ο­νται σημα­ντι­κές μετα­βο­λές και κάποια πρώτα συμπε­ρά­σματα ανα­φο­ρικά με την εγκλη­μα­τική «τάση» στη χώρα μας.

Από τα παρα­κάτω μπορεί κανείς να δια­πι­στώ­σει τη σημα­ντική «συν­δρομή» του αλλο­δα­πού στοι­χείου στην εγκλη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα της χώρας, τη σχεδόν «μονο­πω­λιακή» παρου­σία των ανδρών στο σκληρό έγκλημα, αλλά και μερικά ακόμα εξαι­ρε­τικά ανη­συ­χη­τικά συμπε­ρά­σματα για τη δια­σπορά της δρα­στη­ριό­τη­τας ανα­φο­ρικά με τα ναρ­κω­τικά και την ανα­πτυσ­σό­μενη «κουλ­τούρα όπλων».

Στο φετινό «αλμανάκ» της ΕΛ.ΑΣ. παρα­τη­ρού­νται αξιο­ση­μεί­ω­τες μετα­βο­λές σε συγκε­κρι­μέ­νους δείκτες σε σχέση με τα δύο προη­γού­μενα έτη. Αλλωστε, το 2024 ήταν μια χρονιά-ορόσημο για την Αστυ­νο­μία, μετά και την επάνοδο του Μιχάλη Χρυ­σο­χο­ΐδη στην πολι­τική ηγεσία του Σώματος, καθώς σημα­δεύ­τηκε από τις απα­νω­τές διερ­γα­σίες, με σκοπό τον εκσυγ­χρο­νι­σμό της Αστυ­νο­μίας, αλλά και την κατα­πο­λέ­μηση του οργα­νω­μέ­νου εγκλή­μα­τος.

Μέσα σε αυτό το διά­στημα, η μετα­βαλ­λό­μενη αστυ­νο­μική δύναμη ενέ­τεινε τις προ­σπά­θειές της, ανε­βά­ζο­ντας τους αριθ­μούς των συλ­λή­ψεων σχεδόν σε όλες τις κατη­γο­ρίες. Σημειώ­νε­ται, πάντως, πως οι παρα­κάτω αριθμοί δεν αντι­προ­σω­πεύ­ουν απο­λύ­τως ένα και μονα­δικό άτομο ανά αδίκημα. Πρέπει πάντοτε να λαμ­βά­νουμε υπ’ όψιν πως σχεδόν σε όλες τις ποι­νι­κές περι­πτώ­σεις οι Αρχές απο­δί­δουν κατά άτομο παρα­πάνω από ένα αδίκημα, απο­τέ­λε­σμα των ερευ­νη­τι­κών προ­σπα­θειών τους κατά τη διάρ­κεια της προ­α­νά­κρι­σης.

“Μονο­πώ­λιο” ανδρι­κής συμ­με­το­χής στα εγκλή­ματα κατά ζωής

Για ακόμα μία χρονιά επα­να­λαμ­βά­νε­ται το μοτίβο της σχεδόν απο­κλει­στι­κής ανδρι­κής συμ­με­το­χής στα εγκλή­ματα κατά ζωής. Σύμφωνα με τα πεπραγ­μένα της ΕΛ.ΑΣ., κατά το 2024 το 92% των συλ­λη­φθέ­ντων που εμπλέ­κο­νται σε υπο­θέ­σεις ανθρω­πο­κτο­νιών είναι άνδρες, ενώ ενδια­φέ­ρον είναι το γεγονός πως παρα­τη­ρεί­ται αισθητή μείωση στην παρου­σία του αλλο­δα­πού στοι­χείου σε τέτοιες υπο­θέ­σεις.

Οι εμπλε­κό­με­νοι αλλο­δα­ποί σε φόνους είναι σχεδόν το 24% του συνόλου των συλ­λη­φθέ­ντων σε σχέση με το 2023. Το εν λόγω ποσοστό παρα­μέ­νει υψηλό, καθότι απο­τε­λεί ουσια­στικά το ένα τέταρτο των προ­σώ­πων που εμπλέ­κο­νται στις σχε­τι­κές δικο­γρα­φίες, απο­τε­λεί όμως βελ­τί­ωση σε σχέση με το σχεδόν 35% του 2023.

Είναι, όμως, σοκα­ρι­στικό πως του­λά­χι­στον 140 άτομα παρα­πάνω απ’ ό,τι το 2023 εμπλέ­κο­νται είτε ως αυτουρ­γοί είτε ως συνερ­γοί σε υπο­θέ­σεις ανθρω­πο­κτο­νιών. Αυτό από μόνο του μπορεί να δώσει τροφή στους κοι­νω­νιο­λό­γους για περαι­τέρω ανα­λύ­σεις, καθώς δια­πι­στώ­νε­ται πως ενδε­χο­μέ­νως γίνεται σιγά-σιγά «ευκο­λό­τερη» η απόφαση για την αφαί­ρεση της ανθρώ­πι­νης ζωής. Η μετα­βολή του ποσο­στού στη σχετική κατη­γο­ρία ξεπερ­νάει το 30%, την ώρα που ο αριθμός των συλ­λή­ψεων έμεινε σχεδόν αμε­τά­βλη­τος.

Σε σχέση, δε, με το 2022, οι εμπλε­κό­με­νοι και συλ­λη­φθέ­ντες με την κατη­γο­ρία της από­πει­ρας ή της τέλεσης ανθρω­πο­κτο­νίας είναι κατά 70% περισ­σό­τε­ροι… Παρά τη συνεχή και εκτε­τα­μένη συζή­τηση ανα­φο­ρικά με τα ζητή­ματα ισό­τη­τας μεταξύ των φύλων, τα στοι­χεία απο­δει­κνύ­ουν πως το έγκλημα ξεπερνά οποια­δή­ποτε προ­σπά­θεια άμβλυν­σης των όποιων απο­στά­σεων. Η κοι­νω­νιο­λο­γική «κατή­χηση» δεν «περνά» στα πρόσωπα που έχουν ροπή προς την εκτροπή και τα νούμερα του σεξουα­λι­κού εγκλήµατος παραµένουν υψηλά κατά το 2024, παρά τη σηµαντική κάµψη που εµφάνισαν το 2023. Βεβαίως, τα παρα­κάτω στοι­χεία ενδεχοµένως να διο­γκώ­θη­καν λόγω της συνε­χούς προ­σπά­θειας της ΕΛ.ΑΣ. να απο­δώ­σει στη ∆ικαιο­σύνη όσο το δυνατόν περισ­σό­τε­ρους παντοιο­τρό­πως εµπλεκοµένους σε υπο­θέ­σεις βιασµών.

Σχεδόν στο 32% κατα­γρά­φε­ται η αύξηση στις σχε­τι­κές συλ­λή­ψεις και στους καταγεγραµµένους σε σχε­τι­κές δικο­γρα­φίες, στη συντρι­πτική τους πλειο­νό­τητα άνδρες. Παρά το γεγονός πως σηµειώθηκε αύξηση στη συµµετοχή Ελλήνων παρα­βα­τι­κών, το αλλο­δαπό στοι­χείο είναι αρκετά υψηλό και κατέχει σηµαντική µερίδα στην «πίτα». Ενας στους τρεις εµπλεκοµένους σε βιασµό είναι αλλο­δα­πός.

Καθη­με­ρινή βία

Ισως ο µοναδικός δείκτης στον οποίο παρα­τη­ρεί­ται µια ανε­παί­σθητη βελ­τί­ωση είναι αυτός της λεγόµενης «καθηµερινής» βίας. Το αδίκηµα της πρό­κλη­σης σωµατικών βλαβών (συνυ­πο­λο­γί­ζο­ντας τις διαβαθµίσεις της απλής, επι­κίν­δυ­νης κ.ο.κ.) περιλαµβάνει ένα ευρύ­τατο φάσµα περι­στα­τι­κών αλλά και ατυχηµάτων.

Σε κάθε περί­πτωση, όµως, µπορεί να αντα­να­κλά µια γενι­κό­τερη συµπεριφορά σε διάφορα στρώµατα της κοι­νω­νίας. Ο σχε­τι­κός αριθµός σηµειώνει µικρή πτώση, περίπου 4% σε σχέση µε το 2023, αλλά και εδώ το ποσοστό αλλο­δα­πών εµπλεκοµένων παραµένει υψηλό, καθώς ένας στους πέντε προ­έρ­χε­ται από χώρα του εξω­τε­ρι­κού, την ώρα που ο νόµιµος αλλο­δα­πός πληθυσµός της χώρας δεν ξεπερνά το 8% επί του συνόλου, σύµφωνα µε την απο­γραφή της ΕΛ.ΣΤΑΤ. κατά το 2021.Με δεδοµένο πως οι δια­φο­ρές σε σχέση µε το 2022 παραµένουν µικρές, αντιλαµβάνεται κανείς πως η «καθηµερινή βία» παραµένει σε υψηλά επίπεδα.

∆ιαρκής μάχη µε τα εγκλήµατα δρόµου

Τη µερίδα του λέοντος στην καθηµερινότητα των αστυνοµικών καταλαµβάνει η διαρκής µάχη µε τα εγκλήµατα δρόµου, που αφορούν πάσης φύσεως κλοπές και ληστείες, αλλά και µε τις διαρ­ρή­ξεις, εκβιά­σεις και απάτες, εγκλήµατα συναφή µε τις περιου­σίες των πολιτών. Εδώ και χρόνια απο­δί­δο­νται συστηµατικά πάνω από 30.000 τέτοιες κατη­γο­ρίες ανά έτος, µε τις αυξοµειώσεις να παραµένουν µικρές, εξ ου και η συζή­τηση περί της φανερής αστυνόµευσης και των παραι­νέ­σεων για παρου­σία των αστυνοµικών στους δρόµους και τις γει­το­νιές.

Και εδώ ένας στους πέντε εµπλεκοµένους είναι αλλο­δα­πός, ενώ, σύµφωνα µε την Εκθεση για το Οργανωµένο Εγκληµα του 2023, µεγάλη µερίδα τέτοιων εγκληµάτων τελού­νται από άτοµα της φυλής των Ροµά, τα οποία συγκα­τα­λέ­γο­νται βεβαίως στους ηµεδαπούς. Οπως ανα­φέ­ρουν ειδικοί κοι­νω­νιο­λό­γοι και εγκληµατολόγοι στα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ», σε αυτή την κατη­γο­ρία δύνα­νται να συµπεριλαµβάνονται κατηγορούµενοι οι οποίοι επαναλαµβάνουν πολ­λα­πλώς την παρα­βα­τική συµπεριφορά τους.

Αυξη­μέ­νες συλ­λή­ψεις για ναρ­κω­τικά

Η Ελλάδα κατέχει σειρά από τις πλέον επιτυχηµένες υπη­ρε­σίες δίωξης εγκληµάτων συναφών µε τα ναρ­κω­τικά σε όλη την Ευρώπη (ΕΛ.ΑΣ., Λιµενικό, ΑΑ∆Ε κ.λπ.) και, ως εκ τούτου, ανε­βαί­νει σταθερά ο δείκτης των συλ­λή­ψεων ανα­φο­ρικά µε τις κατη­γο­ρίες χρήσης, δια­κί­νη­σης και παρα­σκευής ναρ­κω­τι­κών.

Ο αριθµός, όµως, των εµπλεκοµένων δίνει και άλλες ερµηνείες των σχε­τι­κών στα­τι­στι­κών, καθώς αυξά­νε­ται του­λά­χι­στον κατά 20% σε σχέση µε το 2023. Σύµφωνα µε αυτές, τα ναρ­κω­τικά πλέον είναι πιο προσιτά, πιο φθηνά, ενώ έχουν πέσει αρκετά οι αντι­στά­σεις της κοι­νω­νίας σε ένα πλαίσιο «φιλε­λευ­θε­ρο­ποί­η­σης».

Η άνοδος του αριθµού των εµπλεκοµένων είναι σοκα­ρι­στική και αλµατώδης: 14% από το 2022 στο 2023 και ακόµα 34% από το 2023 έως το 2024. ∆εν χωρά αµφιβολία πως σε σχέση µε τις προηγούµενες δεκα­ε­τίες η κατα­φυγή στα ναρ­κω­τικά απο­τε­λεί κάτι εξαι­ρε­τικά απλό, ενώ στα ίδια αδικήµατα που αφορούν τον νόµο περί ναρ­κω­τι­κών πρέπει να σηµειωθεί πως εµπίπτουν υπο­θέ­σεις που αφορούν χρήση συγκεκριµένων ψυχια­τρι­κών σκευασµάτων.

Αδήλωτα όπλα

Σαφώς και η Ελλάδα δεν µπορεί να γίνει… ΗΠΑ. Τα πυρο­βόλα όπλα, µε εξαί­ρεση τα «παρα­δο­σιακά» κυνη­γε­τικά, δεν είναι τόσο διαδεδοµένα στον απλό πολίτη, ωστόσο από τους δείκτες από το 2022 έως και το 2024 δια­φαί­νε­ται µια παγίωση της «κουλ­τού­ρας όπλων» και στη χώρα µας.

Ο αριθµός των κατηγορουµένων βαίνει αυξανόµενος από το 2022 στο 2023 κατά σηµαντικότατο ποσοστό (περίπου 40%) και δείχνει να παγιώ­νε­ται το 2024. Πάντως, σύµφωνα µε την ελλη­νική νοµοθεσία, οποιο­δή­ποτε εργα­λείο δύναται να προ­κα­λέ­σει σωµατική βλάβη µπορεί να θεω­ρη­θεί ως όπλο.

Ως εκ τούτου, µπορεί οι αστυνοµικοί κατά τη διε­νέρ­γεια της εκά­στοτε προ­α­νά­κρι­σης να συµπεριλαµβάνουν στα κατα­σχε­θέ­ντα, δυνη­τικά, κοινά οικιακά εργα­λεία. Παρ’ όλα αυτά, σύµφωνα µε εκτιµήσεις από πηγές από το υπουρ­γείο Προ­στα­σίας του Πολίτη, του­λά­χι­στον ένα εκατοµµύριο είναι τα όπλα τα οποία παραµένουν αδήλωτα ή οι κάτοχοί τους έχουν παραµελήσει την ανα­νέ­ωση της άδειάς τους.

Πηγή: parapolitika.gr