“Ήρθε η ώρα να αναλάβουμε όλοι τις ευθύνες μας”

Να συ­ζη­τη­θεί το με­τα­να­στευ­τι­κό – προ­σφυ­γι­κό πρό­βλη­μα στο επό­με­νο Πε­ρι­φε­ρεια­κό Συμ­βού­λιο στη Σίφνο.

3.500 αν­θρώ­πι­νες ζωές χά­θη­καν το 2014 και πε­ρί­που 1.600 μέχρι σή­με­ρα για το 2015 στη Με­σό­γειο . Λα­μπε­ντού­ζα, Μάλτα, Τα­τζού­ρα, Φαρ­μα­κο­νή­σι, Ρόδος και ο κα­τά­λο­γος συ­νε­χί­ζε­ται μα­κρύς. Μόνο με­τα­ξύ τουρ­κι­κών πα­ρα­λιών και ελ­λη­νι­κών νη­σιών έχουν πνι­γεί τα τε­λευ­ταία χρό­νια κάπου 2000 άν­θρω­ποι. Εκτι­μά­ται ότι αν δεν υπάρ­ξουν ση­μα­ντι­κές πρω­το­βου­λί­ες, υπάρ­χει κίν­δυ­νος να χα­θούν πάνω από 30.000 ζωές στη Με­σό­γειο.

Οι αριθ­μοί αυτοί είναι αρ­κε­τοί για να αφυ­πνί­σουν κάθε συ­νεί­δη­ση και φυ­σι­κά δεν προ­σφέ­ρο­νται για καμιά εί­δους εκ­με­τάλ­λευ­ση. Οι κραυ­γές αγω­νί­ας πολ­λές και από όλες τις γω­νιές του πλα­νή­τη. Οι διε­θνείς ορ­γα­νι­σμοί, οι εθε­λο­ντι­κές ορ­γα­νώ­σεις και οι πο­λί­τες με στοι­χειώ­δη αι­σθή­μα­τα ζη­τούν να στα­μα­τή­σει αυτή η ντρο­πή για την αν­θρω­πό­τη­τα.

Οι δια­στά­σεις του προ­βλή­μα­τος δεί­χνουν όμως και το μέτρο με το οποίο πρέ­πει να αντι­με­τω­πι­στεί. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέ­πει να αντα­πε­ξέλ­θουν στις προ­κλή­σεις και να δια­σφα­λί­σουν ότι καμιά αν­θρώ­πι­νη ψυχή δε θα χαθεί στη Με­σό­γειο από αν­θρώ­πους που ανα­ζη­τούν ασφά­λεια και βρί­σκουν το θά­να­το. Είναι όμως και ανά­γκη να ανα­ζη­τη­θούν οι πραγ­μα­τι­κές αι­τί­ες της μα­ζι­κής αυτής φυγής που δεν είναι άλλες από τα γε­ω­πο­λι­τι­κά συμ­φέ­ρο­ντα των με­γά­λων δυ­νά­με­ων. Οι ανε­πτυγ­μέ­νες λοι­πόν χώρες και οι ισχυ­ροί της γης δεν είναι άμοι­ροι ευ­θυ­νών.

Τα τε­λευ­ταία 2 χρό­νια έχει αλ­λά­ξει η σύν­θε­ση αυτών που επι­διώ­κουν να ει­σέλ­θουν στην ΕΕ με την με­γα­λύ­τε­ρη πλειο­ψη­φία να είναι πρό­σφυ­γες από εμπό­λε­μες πε­ριο­χές.

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη λοι­πόν θα πρέ­πει:

– να ορ­γα­νώ­σουν επι­χει­ρή­σεις διά­σω­σης ώστε να μην κιν­δυ­νεύ­ουν άν­θρω­ποι στην Με­σό­γειο

– να δη­μιουρ­γή­σουν νό­μι­μες οδούς ει­σό­δου στην ΕΕ για τους πρό­σφυ­γες κι όσους χρειά­ζο­νται προ­στα­σία γιατί απει­λεί­ται η ζωή τους

– να ενι­σχύ­σουν μέσω προ­γραμ­μά­των ανα­πτυ­ξια­κής και οι­κο­νο­μι­κής βο­ή­θειας τις δυ­να­τό­τη­τες πα­ρα­μο­νής στην πε­ριο­χή τους τόσο για όσους βρί­σκο­νται σε διά­σπαρ­τα κέ­ντρα προ­σφύ­γων όσο και για όσους ζουν και πε­ριο­χές που κα­ταρ­ρέ­ουν

– να επι­κε­ντρώ­σουν στην επί­λυ­ση των συ­γκρού­σε­ων, εμ­φυ­λί­ων και κρί­σε­ων που έχουν γε­νι­κευ­τεί στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή και οδη­γούν στο με­γα­λύ­τε­ρο κύμα υπο­χρε­ω­τι­κής με­τα­κί­νη­σης πλη­θυ­σμών στα επί­πε­δα του Β’ Πα­γκό­σμιου Πο­λέ­μου. Πε­ρισ­σό­τε­ρη έμ­φα­ση πρέ­πει να δοθεί στις με­γά­λες οι­κο­λο­γι­κές και κοι­νω­νι­κές κα­τα­στρο­φές που συ­ντε­λού­νται αλλά και στις αυ­ξα­νό­με­νες επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής, όπως επι­ση­μαί­νει και ο ΟΗΕ.

– Να βοη­θη­θούν οι χώρες που δέ­χο­νται τις με­τα­να­στευ­τι­κές πιέ­σεις να αντα­πο­κρι­θούν στο αν­θρω­πι­στι­κό τους κα­θή­κον, να μοι­ρα­στούν δί­καια οι ευ­θύ­νες ανά­με­σα στα κράτη μέλη και να υιο­θε­τη­θούν απλού­στε­ρες δια­δι­κα­σί­ες για αί­τη­ση ασύ­λου, όπως άλ­λω­στε έχει ζη­τή­σει το ευ­ρω­παϊ­κό κοι­νο­βού­λιο.

Η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση από την άλλη πλευ­ρά θα πρέ­πει να συ­νερ­γα­στεί με τις ευ­ρω­παϊ­κές αρχές και με τους διε­θνείς ορ­γα­νι­σμούς ώστε να μπο­ρέ­σου­με να αντι­με­τω­πί­σου­με το πρό­βλη­μα με τον κα­λύ­τε­ρο δυ­να­τό τρόπο. Αλλά και οι το­πι­κοί φο­ρείς και πο­λί­τες να αρ­θούν στο ύψος των πε­ρι­στά­σε­ων.

Η ιδέα για δη­μιουρ­γία Δομών Πρώ­της Υπο­δο­χής με­τα­να­στών και προ­σφύ­γων στη πε­ριο­χή μας που πο­λε­μή­θη­κε τόσο πολύ φα­ντά­ζει τώρα πλέον μια ρε­α­λι­στι­κή απά­ντη­ση για την αν­θρω­πι­στι­κή αντι­με­τώ­πι­ση του θέ­μα­τος. Χρειά­ζο­νται επο­μέ­νως πρω­το­βου­λί­ες και από τις το­πι­κές αρχές για την ίδρυ­ση και λει­τουρ­γία τέ­τοιων δομών στα νησιά που δέ­χο­νται τα κύ­μα­τα των τα­λαι­πω­ρη­μέ­νων προ­σφύ­γων και οι­κο­νο­μι­κών με­τα­να­στών.

Η πο­λι­τι­κή ηγε­σία του Υπουρ­γεί­ου Με­τα­να­στευ­τι­κής Πο­λι­τι­κής πρέ­πει να υλο­ποι­ή­σει τις υπο­χρε­ώ­σεις που έχει ανα­λά­βει η χώρα για τη δη­μιουρ­γία και κα­τάλ­λη­λη στε­λέ­χω­ση των Δομών Πρώ­της Υπο­δο­χής όσο και για την ενί­σχυ­ση της Υπη­ρε­σί­ας Ασύ­λου, σε κε­ντρι­κό επί­πε­δο και στην πε­ρι­φέ­ρεια, προ­κει­μέ­νου να λει­τουρ­γή­σουν γρή­γο­ρα και επαρ­κώς και να ανα­λη­φθούν πλή­ρως οι υπο­χρε­ώ­σεις που απορ­ρέ­ουν για τη χώρα μας από το δί­καιο για το άσυλο και τους πρό­σφυ­γες αλλά και από την ανά­γκη αν­θρω­πι­στι­κής αντι­με­τώ­πι­σης των προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών. Ανά­με­σα στα άλλα χρειά­ζε­ται και αλ­λα­γή προ­τε­ραιο­τή­των στην διά­θε­ση των πόρων που δια­τί­θε­νται στη χώρας μας με έμ­φα­ση στην λει­τουρ­γία των δομών και υπη­ρε­σιών υπο­δο­χής, προ­σω­ρι­νής δια­μο­νής και κοι­νω­νι­κής έντα­ξης, απο­τρέ­πο­ντας οποια­δή­πο­τε φαι­νό­με­να δια­σπά­θι­σης χρη­μά­των και ελέγ­χου από κυ­κλώ­μα­τα μέσω της δια­φά­νειας και δη­μο­σιό­τη­τας των δια­φό­ρων χρη­μα­το­δο­τή­σε­ων.

Και επει­δή το πρό­βλη­μα δεν αφορά μόνο τη χώρα μας, είναι ευ­ρω­παϊ­κό, η κυ­βέρ­νη­ση να ανα­λά­βει πρω­το­βου­λί­ες προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πι­στούν, στο πλαί­σιο της ευ­ρω­παϊ­κής αλ­λη­λεγ­γύ­ης, οι με­τα­να­στευ­τι­κές και προ­σφυ­γι­κές ροές προς την Ευ­ρώ­πη ώστε να υπάρ­ξει ανα­λο­γι­κός κα­τα­με­ρι­σμός των προ­σφύ­γων σε όλες τις χώρες της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης.

Όμως μέσα σε ένα κλίμα καλ­λιέρ­γειας φόβου για τους με­τα­νά­στες και τους πρό­σφυ­γες και εν τέλει εχθρό­τη­τας ενα­ντί­ον τους κιν­δυ­νεύ­ει να χαθεί η ουσία και να ενι­σχυ­θούν τα φο­βι­κά αντι­με­τα­να­στευ­τι­κά σύν­δρο­μα των κα­τοί­κων. Το πρό­βλη­μα είναι υπαρ­κτό και η κα­τά­στα­ση θα επι­δει­νώ­νε­ται αν δεν υπάρ­ξουν συ­ντο­νι­σμέ­νες ενέρ­γειες. Ο κάθε φο­ρέ­ας θα πρέ­πει να ανα­λά­βει το με­ρί­διο ευ­θύ­νης που του ανα­λο­γεί. Η Πε­ρι­φε­ρεια­κή Αρχή ανα­λαμ­βά­νο­ντας το δικό της με­ρί­διο, να συμ­βάλ­λει και να συν­δρά­μει τη συν­δρο­μή των υγειο­νο­μι­κών υπη­ρε­σιών ώστε να εξα­σφα­λι­στούν οι ανα­γκαί­ες συν­θή­κες για όλες οι απα­ραί­τη­τες ια­τρι­κές εξε­τά­σεις και για να τη­ρού­νται όλοι οι κα­νό­νες υγιει­νής και ασφά­λειας, να πα­ρέ­χο­νται συν­θή­κες ασφά­λειας στους πιο ευά­λω­τους αν­θρώ­πους, να γί­νε­ται δια­χω­ρι­σμός σε πρό­σφυ­γες και με­τα­νά­στες και ανά­λο­γη δια­χεί­ρι­ση αυτών των πλη­θυ­σμών.

Δυ­στυ­χώς τις τε­λευ­ταί­ες μέρες γί­να­με μάρ­τυ­ρες δια­φο­ρών ει­κα­σιών και αλ­λη­λο­συ­γκρουό­με­νων δη­λώ­σε­ων. Ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Ν. Αι­γαί­ου Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κου μί­λη­σε για «υγειο­νο­μι­κή βόμβα», την οποία φέ­ρουν αλ­λο­δα­ποί με με­τα­δι­δό­με­να νο­σή­μα­τα επι­κα­λού­με­νος στοι­χεία που ποτέ δε δη­μο­σιο­ποί­η­σε. Επι­κα­λέ­στη­κε έλεγ­χο της Διεύ­θυν­σης Υγεί­ας σε αλ­λο­δα­πές ιε­ρό­δου­λες, σε μια πε­ριο­χή της Ρόδου και είπε «30%, νο­μί­ζω, είναι» όσες βρέ­θη­κε πως ήταν φο­ρείς του AIDS… Στο σύ­νο­λο πόσων ελεγ­χθέ­ντων δεν μας είπε.

Σε άλλο δη­μο­σί­ευ­μα ηλε­κτρο­νι­κού Μέσου το 30% που επι­κα­λέ­στη­κε ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης γί­νε­ται 50%. Σύμ­φω­να με αυτό, «από τις δυο αλ­λο­δα­πές γυ­ναί­κες που εξε­τά­στη­καν η μία είναι φο­ρέ­ας του AIDS…». Επι­πρό­σθε­τα, μι­λώ­ντας ο ίδιος το με­ση­μέ­ρι του Σαβ­βά­του σε αθη­ναϊ­κό ρα­διο­σταθ­μό είπε, με­τα­ξύ άλλων, πως του είναι άγνω­στο το πο­σο­στό των ορο­θε­τι­κών ιε­ρο­δού­λων, καθ’ όσον δεν έχουν θε­σμο­θε­τη­θεί συ­στη­μα­τι­κές ια­τρι­κές εξε­τά­σεις. Ζή­τη­σε πά­ντως από όλους μας «να μην κρυ­βό­μα­στε πίσω από το δά­χτυ­λό μας» και να απο­δε­χθού­με ότι η «υγειο­νο­μι­κή βόμβα» είναι εδώ και απει­λεί την υγεία των κα­τοί­κων του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου. Τε­λι­κά ποια είναι η αλή­θεια;

Η δια­σφά­λι­ση της υγεί­ας των νη­σιω­τι­κών πλη­θυ­σμών αλλά και των ει­σερ­χο­μέ­νων προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών θα προ­έλ­θει από σωστή ορ­γά­νω­ση των ια­τρι­κών και υγειο­νο­μι­κών υπη­ρε­σιών και για τους ντό­πιους και για τους ει­σερ­χό­με­νους πρό­σφυ­γες και με­τα­νά­στες και όχι με ανα­πό­δει­κτες φο­βί­ες που δεν δι­καιο­λο­γού­νται από τα δια­θέ­σι­μα στοι­χεία. Φυ­σι­κά θε­ω­ρού­με ανα­γκαίο να γί­νο­νται οι κα­τάλ­λη­λοι εμ­βο­λια­σμοί και ια­τρι­κές εξε­τά­σεις με σε­βα­σμό στον όρκο του Ιπ­πο­κρά­τη και στο ια­τρι­κό κώ­δι­κα δε­ο­ντο­λο­γί­ας.

Η ΝΗ­ΣΙΩ­ΤΙ­ΚΗ ΑΝΑ­ΤΡΟ­ΠΗ αντι­με­τω­πί­ζο­ντας το θέμα με τη σο­βα­ρό­τη­τα που του ανα­λο­γεί, θέ­το­ντας σε προ­τε­ραιό­τη­τα και την αν­θρω­πι­στι­κή του διά­στα­ση, προ­τεί­νει να συ­ζη­τη­θεί σε όλη του τη διά­στα­ση και με το χρόνο που θα χρεια­στεί, ως θέμα «εκτός ημε­ρή­σιας διά­τα­ξης», στο προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νο Πε­ρι­φε­ρεια­κό Συμ­βού­λιο που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στη Σίφνο το Σάβ­βα­το 25 Απρι­λί­ου.