ΓΣΕΒΕΕ: Κίνδυνος νέων “λουκέτων” στις μικρές επιχειρήσεις

Επι­στροφή στις χει­ρό­τε­ρες μέρες της κρίσης προ­οιω­νί­ζε­ται η εξα­μη­νιαία απο­τύ­πωση οικο­νο­μι­κού κλί­μα­τος στις μικρές επι­χει­ρή­σεις του Ινστι­τού­του Μικρών Επι­χει­ρή­σεων της Γενικής Συνο­μο­σπον­δίας Επαγ­γελ­μα­τιών Βιο­τε­χνών Εμπόρων Ελλάδας (ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ).

Ειδι­κό­τερα, σύμφωνα με σχετική ανα­κοί­νωση της ΓΣΕΒΕΕ, από την έρευνα – η οποία είναι η πρώτη  για το 2016 που διε­ξά­γει το ΙΜΕ σε συνερ­γα­σία με την εται­ρεία MARC AE, σε εξα­μη­νιαία βάση από τον Μάιο του 2009 – προ­κύ­πτει ότι έχει αρχίσει ένας νέος κύκλος στα­σι­μό­τη­τας για τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σειςκαι κατ’ επέ­κταση για την ελλη­νική οικο­νο­μία και ότι η μόνη βεβαιό­τητα είναι η βεβαιό­τητα της επι­δεί­νω­σης όλων των μεγεθών που αφορούν στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι στην απο­τύ­πωση του δεύ­τε­ρου εξα­μή­νου του 2015, 3 στις 4 επι­χει­ρή­σεις δηλώ­νουν επι­δεί­νωση της οικο­νο­μι­κής κατά­στα­σής τους και ότι ο μέσος όρος μείωσης του κύκλου εργα­σιών κυμάν­θηκε στο 20,6%, ενώ ο ισο­λο­γι­σμός του 2015 για το 43,1% των επι­χει­ρή­σεων αυτών, των μικρών και πολύ μικρών, κατέ­γραψε ζημίες και σχεδόν 2 στις 3 επι­χει­ρή­σεις δια­πί­στω­σαν και σε αυτό το εξάμηνο, μείωση της ζήτησης 63,4% και των παραγ­γε­λιών 69,7%.

Τη “μαύρη” εικόνα που προ­κύ­πτει από την έρευνα το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ συμπλη­ρώ­νει το γεγονός ότι 3 στις 4 επι­χει­ρή­σεις δήλωσαν επι­δεί­νωση του δείκτη ρευ­στό­τη­τας και ως φυσικό επα­κό­λουθο ο δείκτης απο­ε­πέν­δυ­σης παρα­μέ­νει σε υψηλά επίπεδα με μόλις το 3,4% των επι­χει­ρή­σεων να δηλώνει ότι θα προβεί σε νέες επεν­δύ­σεις. Αξίζει να σημειω­θεί ότι μόλις το 9,4% των ερω­τη­θέ­ντων ανα­μέ­νει βελ­τί­ωση για την πορεία της επι­χεί­ρη­σής του ενώ το 61,2% ανα­μέ­νει επι­δεί­νωση και το 52,2% θεωρεί ως πολύ πιθανόν τον κίνδυνο του λου­κέ­του εκ τω οποίων άμεσο κίνδυνο δια­κο­πής λει­τουρ­γίας το επόμενο εξάμηνο αντι­με­τω­πί­ζει 18,1%. Ως εκ τούτου από αυτά τα στοι­χεία προ­κύ­πτει ότι η μείωση των επι­χει­ρή­σεων το επόμενο εξάμηνο θα είναι 21.000 και θα αφορά κυρίως τις πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις ενώ παράλ­ληλα ο κίν­δυ­νος απώ­λειας 40.000 έως 45.000 θέσεων συνο­λι­κής απα­σχό­λη­σης είναι κάτι περισ­σό­τερο από ορατός.

Στην έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ απο­τυ­πώ­νε­ται ότι το κυριό­τερο πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζουν σήμερα οι μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις είναι η συσ­σώ­ρευση φορο­λο­γι­κών υπο­χρε­ώ­σεων και το απόθεμα χρεών που δημιουρ­γή­θηκε σε συν­δυα­σμό με τα τρέ­χο­ντα υψηλά φορο­λο­γικά βάρη. 4 στις 10 επι­χει­ρή­σεις ανα­μέ­νε­ται να μην είναι σε θέση να αντα­πο­κρι­θούν στις ασφα­λι­στι­κές και φορο­λο­γι­κές υπο­χρε­ώ­σεις για το 2016 και αυτό βεβαίως δεν είναι άσχετο από το γεγονός ότι το 50,3% των μικρών επι­χει­ρή­σεων που έχουν ανα­λά­βει δημόσιο έργο έχει “λαμ­βά­νειν” από δομές του δημο­σίου (τοπικές- περι­φε­ρεια­κές αρχές, νοσο­κο­μεία, σχολεία, στρατός, βρε­φο­νη­πια­κοί σταθμοί κα).

Τέλος, ένα ακόμα σημα­ντικό στοι­χείο που απο­τυ­πώ­νε­ται στην έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ είναι ότι στις αρχές του 2016, το 61,2% των επι­χει­ρή­σεων δήλωσε ότι δια­θέ­τει e-banking, ενώ τερ­μα­τικό POS δια­θέ­τει το 39,9% των επι­χει­ρή­σεων. Τα ποσοστά αν και αυξη­μένα σε σχέση με τον Ιούλιο του 2015 (48,5% και 28,1% αντί­στοιχα), υπο­δη­λώ­νουν τον χαμηλό βαθμό διείσ­δυ­σης της ψηφια­κής τεχνο­λο­γίας στις μικρές επι­χει­ρή­σεις, την έλλειψη πλαι­σίου κινή­τρων εκ μέρους της πολι­τείας/ φορο­λο­γι­κών αρχών και τα αυξη­μένα κόστη τρα­πε­ζι­κών προ­μη­θειών, που εκτεί­νο­νται από την αγορά, τη συντή­ρηση και τη χρη­σι­μο­ποί­ηση των τερ­μα­τι­κών συσκευών. Είναι ενδει­κτικό ότι πάνω από το 37% των επι­χει­ρή­σεων επι­βα­ρύ­νο­νται με προ­μή­θεια 1,5% και άνω επί του τζίρου, αυξάνει το κόστος ανά επι­χεί­ρηση.

Τα κυριό­τερα συμπε­ρά­σματα της έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ που έγινε σε συνερ­γα­σία με την εται­ρεία ΜARC ΑΕ σε πανελ­λα­δικό δείγμα 1007 πολύ μικρών και μικρών επι­χει­ρή­σεων (0-49 άτομα προ­σω­πικό), στο διά­στημα 03 έως 09 Φεβρουα­ρίου 2016 έχουν ως εξής:

A. ΓΕΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

1) Η απο­τί­μηση του β’ εξα­μή­νου 2015 επι­βε­βαιώ­νει τις ανη­συ­χίες της επι­χει­ρη­μα­τι­κής κοι­νό­τη­τας για την επι­βρά­δυνση της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας που ακο­λού­θησε την κρίση δια­πραγ­μά­τευ­σης του περα­σμέ­νου Ιουλίου, την εφαρ­μογή κεφα­λαια­κών περιο­ρι­σμών και την αρχή υλο­ποί­η­σης του 3ου εμπρο­σθο­βα­ρούς μνη­μο­νια­κού προ­γράμ­μα­τος. 3 στις 4 επι­χει­ρή­σεις δηλώ­νουν επι­δεί­νωση της οικο­νο­μι­κής κατά­στα­σης (μόνο το 4,8% δηλώνει βελ­τί­ωση), ένδειξη ότι οι μικρές επι­χει­ρή­σεις υπέ­στη­σαν δυσα­νά­λο­γες ζημίες μέσα στο εξάμηνο. Οι πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις και οι αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι σημειώ­νουν τις μεγα­λύ­τε­ρες απώ­λειες.

2) Ο μέσος όρος μείωσης του κύκλου εργα­σιών κυμάν­θηκε στο 20,6%, σημειώ­νο­ντας χαμη­λό­τερη μείωση από την ανα­με­νό­μενη, με ενδε­χό­μενη αιτία την ανα­διά­ταξη του κατα­να­λω­τι­κού προ­γραμ­μα­τι­σμού των νοι­κο­κυ­ριών και την παρο­δική αύξηση της κατα­νά­λω­σης κατά το γ’ τρίμηνο του 2015. Σωρευ­τικά στις μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις η συνο­λική μείωση από την έναρξη της κρίσης και μετά το 2010 αγγίζει μεσο­σταθ­μικά το 75%. Ως προς την κερ­δο­φο­ρία, το 21,1% των επι­χει­ρή­σεων δηλώνει ότι ο ισο­λο­γι­σμός κατέ­γραψε κέρδη στη χρήση του 2015, έναντι του 43,1% που κατέ­γραψε ζημίες.

3) Το πρό­βλημα της ρευ­στό­τη­τας και της χρη­μα­το­δό­τη­σης παρα­μέ­νει σημα­ντι­κός ανα­σχε­τι­κός παρά­γο­ντας για την επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα, ο οποίος επι­τεί­νε­ται από την πιστω­τική ασφυξία και την αδυ­να­μία ανα­διάρ­θρω­σης των κόκ­κι­νων δανείων. 3 στις 4 επι­χει­ρή­σεις δήλωσαν επι­δεί­νωση του δείκτη ρευ­στό­τη­τας.

4) Ο δείκτης απο­ε­πέν­δυ­σης παρα­μέ­νει σε υψηλά επίπεδα. Σύμφωνα με στοι­χεία της ΤτΕ, το ποσοστό απα­ξί­ω­σης του εργο­στα­σια­κού δυνα­μι­κού παρα­μέ­νει στο 35%. Μάλιστα, για το επόμενο εξάμηνο ανα­μέ­νε­ται νέα συρ­ρί­κνωση των επεν­δύ­σεων για 1 στις 3 επι­χει­ρή­σεις, ενώ μόλις το 3,4% των επι­χει­ρή­σεων δηλώνει ότι θα προβεί σε νέες επεν­δύ­σεις.  Η κατά­σταση αυτή τρο­φο­δο­τεί ένα νέο σπιράλ ύφεσης- αποεπένδυσης- υπο­α­πα­σχό­λη­σης των παρα­γω­γι­κών συντε­λε­στών.

5) Στους υπό­λοι­πους δείκτες, σχεδόν 2 στις 3 επι­χει­ρή­σεις δια­πι­στώ­νουν και σε αυτό το εξάμηνο μείωση της ζήτησης (63,4%) και των παραγ­γε­λιών (69,7%).

6) Οι προσ­δο­κίες σχετικά με την πορεία των επι­χει­ρή­σεων το επόμενο εξάμηνο είναι αρνη­τι­κές, καθώς το 61,2% των επι­χει­ρή­σεων ανα­μέ­νει επι­δεί­νωση, και μόλις το 9,4% βελ­τί­ωση. Είναι αξιο­ση­μεί­ωτο ότι οι αρνη­τι­κές προσ­δο­κίες συναρ­τώ­νται με τη βεβαιό­τητα λήψης νέων συσταλ­τι­κών μέτρων που θα μειώ­σουν εισο­δή­ματα και κέρδη. Θα πρέπει να επι­ση­μά­νουμε ότι η συρ­ρί­κνωση του αριθμού των επι­χει­ρή­σεων δια­μορ­φώ­νει όρους καλύ­τε­ρης τοπο­θέ­τη­σης στην αγορά για ορι­σμέ­νες επι­χει­ρή­σεις συγκε­κρι­μέ­νου μεγέ­θους και κλα­δι­κής διάρ­θρω­σης. Αυτές κατά τεκ­μή­ριο είναι νεό­τε­ρες (17,2% αυτών προσ­δο­κούν βελ­τί­ωση) και μεγα­λύ­τε­ρες (13,7% αυτών προσ­δο­κούν βελ­τί­ωση).

7) Το ισο­ζύ­γιο θετικών- αρνη­τι­κών προσ­δο­κιών παρα­μέ­νει σταθερά αρνη­τικό σε όλους τους επί μέρους δείκτες οικο­νο­μι­κών προσ­δο­κιών (-50,0 για τζίρο, ζήτηση, παραγ­γε­λίες, ρευ­στό­τητα), με την υψη­λό­τερη χαμηλή τιμή να σημειώ­νει η προσ­δο­κία για το δείκτη ρευ­στό­τη­τας (-54,6).

8) Οι απο­πλη­θω­ρι­στι­κές τάσεις ανα­μέ­νε­ται να ενι­σχυ­θούν μέσα στο 2016. Το 26,1% των επι­χει­ρή­σεων ανα­μέ­νει περαι­τέρω μείωση του επι­πέ­δου τιμών για τα αγαθά/ υπη­ρε­σίες που προ­σφέ­ρουν, το 61,6% των επι­χει­ρή­σεων προ­βλέ­πει στα­θε­ρο­ποί­ηση, ενώ μόλις το 4,3% προ­βλέ­πει αυξή­σεις τιμών. Οι εκτι­μή­σεις των εθνικών και διεθνών οργα­νι­σμών για ανά­σχεση των απο­πλη­θω­ρι­στι­κών τάσεων μέσα στο 2016 φαί­νε­ται να μην επα­λη­θεύ­ο­νται, με βάση τόσο τις εγχώ­ριες τάσεις, όσο και τις τιμές των παγκό­σμια εμπο­ρεύ­σι­μων αγαθών (πετρέ­λαιο, τρόφιμα). Η χαμηλή ζήτηση επι­δει­νώ­νει τις απο­πλη­θω­ρι­στι­κές τάσεις.

Β. ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

1) Ο ορί­ζο­ντας υπέρ­βα­σης της κρίσης παρα­μέ­νει αρκετά μακρι­νός για τις επι­χει­ρή­σεις. Το ποσοστό των μικρών επι­χει­ρή­σεων, που θεωρούν πολύ ή αρκετά πιθανό το ενδε­χό­μενο να έχουν το επόμενο διά­στημα σοβαρό πρό­βλημα λει­τουρ­γίας, σε βαθμό που θα κιν­δυ­νεύ­σουν να κλεί­σουν, αυξή­θηκε στα επίπεδα των προη­γού­με­νων ετών, αντα­να­κλώ­ντας το πραγ­μα­τικό πρό­βλημα επι­βί­ω­σης που αντι­με­τω­πί­ζουν οι επαγ­γελ­μα­τίες και οι επι­χει­ρή­σεις. Το 52,2% των επι­χει­ρή­σεων θεωρεί ως πολύ πιθανό τον κίνδυνο λου­κέ­του (έναντι 46,3% στην αντί­στοιχη έρευνα Ιουλίου 2015).

2) Άμεσο κίνδυνο δια­κο­πής λει­τουρ­γίας το επόμενο εξάμηνο αντι­με­τω­πί­ζει το 18,1% των μικρών επι­χει­ρή­σεων. Εκτι­μά­ται ότι η μείωση επι­χει­ρή­σεων το επόμενο εξάμηνο θα είναι 21,000 και θα αφορά κυρίως τις πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις. Αξίζει να σημειω­θεί ότι το 31,4% των αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νων δηλώνει ότι είναι πολύ πιθανό να δια­κό­ψει ή να ανα­στεί­λει την επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα. Το φαι­νό­μενο αυτό προ­οιω­νί­ζε­ται την αύξηση της συγκέ­ντρω­σης μερι­δίων αγοράς σε λιγό­τε­ρους και μεγα­λύ­τε­ρους οικο­νο­μι­κούς παίκτες.

3) Επι­ση­μαί­νε­ται ότι σύμφωνα με το σενάριο βάσης του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ τα πιθανά λουκέτα επι­χει­ρή­σεων, που βρί­σκο­νται στο “κόκκινο” συνε­πά­γο­νται κίνδυνο απώ­λειας 40 – 45,000 θέσεων συνο­λι­κής απα­σχό­λη­σης (εργο­δό­τες, αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι, μισθω­τοί).

Γ. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ- ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1) Παρά την αρχό­μενη δειλή εμφά­νιση ενδεί­ξεων μείωσης της ανερ­γίας μέσα στο 2015, τα στοι­χεία κατα­δει­κνύ­ουν ότι οι μικρές επι­χει­ρή­σεις σημεί­ω­σαν σημα­ντι­κές απώ­λειες απασχόλησης- αν και μικρό­τε­ρες του αναμενόμενου- το τελευ­ταίο εξάμηνο. Μείωση προ­σω­πι­κού κατά το τελευ­ταίο εξάμηνο ανέφερε το 10,3% των επι­χει­ρή­σεων ενώ αύξηση ανέφερε μόλις το 3,7%.

2) Σε απόλυτα μεγέθη η απώλεια θέσεων συνο­λι­κής απα­σχό­λη­σης στις μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις κατά το β’ εξάμηνο του 2015 ανέρ­χε­ται στις 45,000 (εκ των οποίων οι 31,000 ήταν μισθω­τής απα­σχό­λη­σης), στοι­χείο που εν μέρει επι­βε­βαιώ­νε­ται από τις ροές  μισθω­τής απα­σχό­λη­σης που δημο­σιεύει η Εργάνη, καθώς προ­κύ­πτει ότι το εξάμηνο Ιουλίου 2015- Ιανουα­ρίου 2016 σημειώ­θηκε αρνη­τικό ισο­ζύ­γιο προσλήψεων- απο­λύ­σεων μεγα­λύ­τερο του αντί­στοι­χου δια­στή­μα­τος 2014 (121,000 έναντι 77,000). Τις μεγα­λύ­τε­ρες απώ­λειες σημεί­ω­σαν οι επι­χει­ρή­σεις μικρο­με­σαίας κεφα­λαιο­ποί­η­σης (με τζίρο 100-300 χιλιά­δες και επι­χει­ρή­σεις με 2-3 άτομα προ­σω­πικό. Τούτο σημαί­νει ότι δια­μορ­φώ­νε­ται ένα οικο­νο­μικό πλαίσιο 2 ταχυ­τή­των, με στα­διακή εξα­φά­νιση των επι­χει­ρή­σεων με λίγα άτομα προ­σω­πικό (2-5) και υψη­λό­τερη κατα­νομή σε επιχειρήσεις- αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νων μέχρι και  1 άτομο και σε επι­χει­ρή­σεις με περισ­σό­τερο προ­σω­πικό.

3) Οι μελ­λο­ντι­κές ροές απα­σχό­λη­σης δεν ανα­μέ­νε­ται να ενι­σχυ­θούν, καθώς η προβολή στην ανα­λο­γία προσλήψεων-απολύσεων για το επόμενο εξάμηνο είναι 2:5. Ο κλάδος του εμπο­ρίου σημειώ­νει τη χει­ρό­τερη επίδοση με ανα­λο­γία 1:5.

4) Από τα ευρή­ματα και τις επε­ξερ­γα­σμέ­νες προ­βο­λές του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ προ­κύ­πτει  οι προ­ο­πτι­κές μείωσης της ανερ­γίας είναι περιο­ρι­σμέ­νες. Εάν επα­λη­θευ­τούν οι εκτι­μή­σεις του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ τότε υπάρχει κίν­δυ­νος απώ­λειας 14,000-18,000 επι­πλέον θέσεων μισθω­τής απα­σχό­λη­σης πέραν των όσων προ­κύ­ψουν από τα πιθανά λουκέτα στο επόμενο εξάμηνο. Συνο­λικά, ανα­μέ­νε­ται να απο­λε­σθούν 52,000-55,000 θέσεις απα­σχό­λη­σης, αν συμπε­ρι­λά­βουμε τις απώ­λειες από τον αριθμό όσων ανα­στεί­λουν την επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα (εργο­δό­τες, αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι).

5) Η επέ­κταση των καθε­στώ­των ευέ­λι­κτης απα­σχό­λη­σης εξηγεί τη μερική απορ­ρό­φηση της υφε­σια­κής επί­δρα­σης που είχε το β’ εξάμηνο στην οικο­νο­μία και τις επι­χει­ρή­σεις. Το 45,2% (έναντι 39% στην έρευνα του Ιουλίου 2015) δηλώνει ότι έχει μειώσει χρόνο εργα­σίας για κάποιους υπαλ­λή­λους μέσα στο εξάμηνο.

6) Κατα­γρά­φε­ται επα­να­λη­πτικά η δυσκο­λία που αντι­με­τω­πί­ζουν οι μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις στην έγκαιρη κατα­βολή των μισθών. 1 στις 2 επι­χει­ρή­σεις παρου­σιά­ζει αυτό το πρό­βλημα χωρίς κάποια τάση εκτό­νω­σης και 1 στις 3 επι­χει­ρή­σεις δήλωσαν ότι έχουν μειώσει τις απο­δο­χές των υπαλ­λή­λων στο προη­γού­μενο εξάμηνο. Επι­πρό­σθετα, 1 στις 3 επι­χει­ρή­σεις δηλώνει ότι είναι πολύ πιθανό να μειώσει μισθούς ή ώρες εργα­σίας στο επόμενο εξάμηνο. Δεδο­μέ­νης της έλλει­ψης προ­ο­πτι­κής για αύξηση της ζήτησης και των επεν­δύ­σεων, η πρα­κτική αυτή θα παρα­μέ­νει μια ύστατη πράξη επι­βί­ω­σης για τις μικρές επι­χει­ρή­σεις.

Δ. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ- ΟΦΕΙΛΕΣ

1) ο μεγα­λύ­τερο ποσοστό των επι­χει­ρή­σεων με καθυ­στε­ρη­μέ­νες οφειλές αφορά τις υπο­χρε­ώ­σεις προς ασφα­λι­στικά ταμεία (28,1%). Αν υπο­λο­γί­σουμε το συνο­λικό αριθμό των φυσικών προ­σώ­πων οφει­λε­τών (που ενδέ­χε­ται να βρί­σκο­νται στην ίδια εται­ρεία ΟΕ,ΕΕ), τότε 4 στους 10 “μικρούς επι­χει­ρη­μα­τίες” του ΟΑΕΕ έχουν ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές στο ασφα­λι­στικό τους ταμείο.

2) Υψηλές παρα­μέ­νουν οι ληξι­πρό­θε­σμές οφειλές προς ΔΕΚΟ, καθώς πάνω από 1 στις 4 επι­χει­ρή­σεις δεν απο­πλη­ρώ­νει εγκαί­ρως. Σήμερα, πάνω από   επι­χει­ρή­σεις έχουν χρέη προς τις εται­ρείες παροχής ηλ. ρεύ­μα­τος.

3) Ενι­σχύ­ε­ται οριακά το ποσοστό των οφειλών επι­χει­ρή­σεων προς ιδιώτες (24,3% προς προ­μη­θευ­τές και 23,3% προς μισθω­τές), ένδειξη μετά­θε­σης του συνο­λι­κού όγκου του ιδιω­τι­κού χρέους, που εκτι­μά­ται σε πάνω από 200 δις, στο σύνολο της οικο­νο­μίας (νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις).

4) Ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς τις τρά­πε­ζες έχει το 14,5% των μικρών επι­χει­ρή­σεων. Σύμφωνα με τα πρό­σφατα στοι­χεία της ΤτΕ, τα ληξι­πρό­θε­σμα χρέη των επι­χει­ρή­σεων ανέρ­χο­νταν τον Σεπτέμ­βριο του 2015 στα 110 δις, εκ των οποίων οι μικρές επι­χει­ρή­σεις έχουν ανοίγ­ματα 20 δις. Τούτο σημαί­νει ότι υπάρ­χουν σημα­ντικά περι­θώ­ρια ρύθ­μι­σης των δανείων αυτών με ένα συστη­μα­τικό και απο­τε­λε­σμα­τικό τρόπο, χωρίς σημα­ντι­κές απώ­λειες και χωρίς ανα­γκαιό­τητα εγγρα­φών νέων προ­βλέ­ψεων για το τρα­πε­ζικό σύστημα.

5) Το κυριό­τερο πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζουν σήμερα οι επι­χει­ρή­σεις είναι η συσ­σώ­ρευση φορο­λο­γι­κών υπο­χρε­ώ­σεων και το απόθεμα χρεών που δημιουρ­γή­θηκε, σε συν­δυα­σμό με τα τρέ­χο­ντα υψηλά φορο­λο­γικά βάρη. Παρά τις ευερ­γε­τι­κές ρυθ­μί­σεις των 100 δόσεων για φορο­λο­γι­κές και ασφα­λι­στι­κές οφειλές που μείωσαν εντός του 2015 το ποσοστό των επι­χει­ρή­σεων που έχουν ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές παρα­μέ­νει η εκπε­φρα­σμένη αδυ­να­μία τους να εκπλη­ρώ­σουν τις υψηλές φορο­λο­γι­κές και ασφα­λι­στι­κές υπο­χρε­ώ­σεις στο επόμενο εξάμηνο. 4 στις 10 επι­χει­ρή­σεις ανα­μέ­νε­ται να μην είναι σε θέση να αντα­πο­κρι­θούν στις φορο­λο­γι­κές και ασφα­λι­στι­κές υπο­χρε­ώ­σεις για το 2016.

6) Αντί­στροφα, η χαμηλή συμ­με­τοχή στις δημό­σιες συμ­βά­σεις και το φαι­νό­μενο των καθυ­στε­ρη­μέ­νων πλη­ρω­μών εκ μέρους του δημο­σίου είναι ένα σημα­ντικό πρό­βλημα που πλήττει τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις. Το 50,3% των μικρών επι­χει­ρή­σεων που έχουν ανα­λά­βει δημόσιο έργο έχει “λαμ­βά­νειν” από δομές του δημο­σίου (τοπικές- περι­φε­ρεια­κές αρχές, νοσο­κο­μεία, σχολεία, στρατός, βρε­φο­νη­πια­κοί σταθμοί κα).

Ε. ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΙΚΡΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΕΜΠΟΡΙΟ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ

1) Για ακόμη μια χρονιά τα οικο­νο­μικά απο­τε­λέ­σματα από τις χει­με­ρι­νές εκπτώ­σεις ήταν απο­γοη­τευ­τικά, καθώς μόνο το 5% των εμπο­ρι­κών επι­χει­ρή­σεων δήλωσε αύξηση της κίνησης (61,3% δήλωσε μείωση). Σε αυτή τη συνθήκη συνε­τέ­λεσε και η περιο­ρι­σμένη πρό­σβαση των μικρών επι­χει­ρή­σεων σε ψηφιακές- ηλε­κτρο­νι­κές συναλ­λα­γές,  που δημιούρ­γησε όρους συγκέ­ντρω­σης σε ορι­σμέ­νους κλάδους και μεγέθη επι­χει­ρή­σεων.

2) Συνο­λικά, στις αρχές του 2016, το 61,2% των επι­χει­ρή­σεων δήλωσε ότι δια­θέ­τει e-banking, ενώ τερ­μα­τικό POS δια­θέ­τει το 39,9% των επι­χει­ρή­σεων. Τα ποσοστά αν και αυξη­μένα σε σχέση με τον Ιούλιο του 2015 (48,5% και 28,1% αντί­στοιχα), υπο­δη­λώ­νουν τον χαμηλό βαθμό διείσ­δυ­σης της ψηφια­κής τεχνο­λο­γίας στις μικρές επι­χει­ρή­σεις, την έλλειψη πλαι­σίου κινή­τρων εκ μέρους της πολι­τείας/ φορο­λο­γι­κών αρχών και τα αυξη­μένα κόστη τρα­πε­ζι­κών προ­μη­θειών, που εκτεί­νο­νται από την αγορά, τη συντή­ρηση και τη χρη­σι­μο­ποί­ηση των τερ­μα­τι­κών συσκευών.

3) Είναι ενδει­κτικό ότι πάνω από το 37% των επι­χει­ρή­σεων επι­βα­ρύ­νο­νται με προ­μή­θεια 1,5% και άνω επί του τζίρου, γεγονός που θα ισο­δυ­να­μούσε με πολ­λα­πλά­σια αύξηση του ΦΠΑ, καθώς αυξάνει το κόστος ανά επι­χεί­ρηση αλλά δια­τη­ρεί και το ύψος του κατα­βαλ­λό­με­νου φόρου στα αρχικά επίπεδα.

ΣΤ. ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ- ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΛΙΜΑ/ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΧΩΡΑΣ

1) Μικρή υπο­χώ­ρηση σημειώ­νε­ται ως προς την ανα­λο­γία εκείνων των επι­χει­ρή­σεων που θεωρούν ότι οι προ­ο­πτι­κές ανά­πτυ­ξης είναι ευνοϊ­κό­τε­ρες μέσα στη ζώνη του ευρώ (50,4%), έναντι εκείνων που θεωρούν ότι είναι ευνοϊ­κό­τε­ρες με εθνικό νόμισμα (23,9%).

2) Το παρα­πάνω εύρημα συναρ­τά­ται με τον ορί­ζο­ντα ανά­καμ­ψης της οικο­νο­μίας. Η αίσθηση που έχει η απόλυτη πλειο­ψη­φία των επι­χει­ρή­σεων (άνω του 50%) είναι ότι για να επι­στρέ­ψουμε σε τροχιά ανά­πτυ­ξης θα απαι­τη­θούν του­λά­χι­στον ακόμη πέντε χρόνια (μετά το 2020).

3) Στο πολι­τικό κλίμα, οι επι­χει­ρή­σεις φαί­νε­ται να απορ­ρί­πτουν το ενδε­χό­μενο νέων εκλογών, και προ­τι­μούν την εξά­ντληση της τετρα­ε­τίας, είτε από την παρούσα κυβέρ­νηση (15,2%), είτε από ένα κυβερ­νη­τικό σχήμα ευρύ­τε­ρης συνερ­γα­σίας (44,5%).

 

capital.gr