Οι κρυφές σκέψεις των κομμάτων για τον εκλογικό νόμο-Που συμφωνούν και που διαφωνούν

Στον αντί­πο­δα της κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κής διά­ψευ­σης της πρό­ω­ρης προ­σφυ­γής στις κάλ­πες, βρί­σκο­νται τα σε­νά­ρια για την επι­χεί­ρη­ση νέας αλ­λα­γής του εκλο­γι­κού νόμου, με την εμ­φά­νι­ση ενός ελ­κυ­στι­κό­τε­ρου, σε ευ­ρύ­τε­ρες κοι­νο­βου­λευ­τι­κές δυ­νά­μεις, πα­κέ­του προ­τά­σε­ων με βάση την απλή ανα­λο­γι­κή.

Μπο­ρεί δε το Μέ­γα­ρο Μα­ξί­μου να σπεύ­δει και να απορ­ρί­πτει τα σχε­τι­κά σε­νά­ρια, ωστό­σο οι φήμες επι­μέ­νουν ότι στον γε­νι­κό­τε­ρο σχε­δια­σμό της κυ­βέρ­νη­σης για την επό­με­νη κοι­νο­βου­λευ­τι­κή πε­ρί­ο­δο κάθε άλλο παρά απο­κλεί­ε­ται μια βελ­τιω­μέ­νη πρό­τα­ση υπέρ της απλής ανα­λο­γι­κής.

Επει­δή όμως το Μέ­γα­ρο Μα­ξί­μου δεν θέλει να ανοί­ξει χωρίς νέους συμ­μά­χους ένα θέμα που εν πολ­λοίς έκλει­σε με την ψή­φι­ση της απλής ανα­λο­γι­κής το πε­ρα­σμέ­νο κα­λο­καί­ρι, προ­σπα­θεί να αφή­σει επί του πα­ρό­ντος με­τέ­ω­ρη την απά­ντη­ση στο σχε­τι­κό ερώ­τη­μα και να στρα­φεί προς την πλευ­ρά του ΠΑΣΟΚ για να ανι­χνεύ­σει τις προ­θέ­σεις του.

Του ρί­χνει το «μπα­λά­κι» προ­σκα­λώ­ντας το να απο­φα­σί­σει αν επι­μέ­νει ή όχι σε ευ­ρύ­τε­ρες αλ­λα­γές στον εκλο­γι­κό νόμο, με δε­δο­μέ­νο δε ότι είχε κα­τα­ψη­φί­σει την κυ­βερ­νη­τι­κή πρό­τα­ση για την απλή ανα­λο­γι­κή τον πε­ρα­σμέ­νο Ιούλη. Η οιο­νεί βο­λι­δο­σκό­πη­ση σε δη­μό­σια θέα ξε­κί­νη­σε από την προ ημε­ρη­σί­ας συ­ζή­τη­ση στη Βουλή σε επί­πε­δο αρ­χη­γών και υπο­στη­ρί­χθη­κε από τις ανα­φο­ρές του κυ­βερ­νη­τι­κού εκ­προ­σώ­που, Δη­μή­τρη Τζα­να­κό­που­λου. «Η απλή ανα­λο­γι­κή αυτή τη στιγ­μή απο­τε­λεί νόμο του κρά­τους. Οι με­θε­πό­με­νες εκλο­γές θα γί­νουν με βάση τον εκλο­γι­κό νόμο της απλής ανα­λο­γι­κής, αλλά, από εκεί και πέρα, εάν το ΠΑΣΟΚ θέλει εμπρά­κτως να κάνει την αυ­το­κρι­τι­κή του και να κα­τα­θέ­σει στη δη­μό­σια συ­ζή­τη­ση πρό­τα­ση για την απλή ανα­λο­γι­κή, εμείς θα μπο­ρού­σα­με, εν­δε­χο­μέ­νως, να τη συ­ζη­τή­σου­με. Οψό­με­θα».

Οι «λε­πτο­μέ­ρειες»

Η απά­ντη­ση του ΠΑΣΟΚ και γε­νι­κό­τε­ρα της Δη­μο­κρα­τι­κής Συ­μπα­ρά­τα­ξης έκοψε από την αρχή την κου­βέ­ντα, δεί­χνο­ντας ότι η επι­κε­φα­λής Φώφη Γεν­νη­μα­τά έχο­ντας τη σύμ­φω­νη γνώμη όλων των δυ­νά­με­ων της πα­ρά­τα­ξης δεν προ­τί­θε­ται σε αυτήν τη φάση -με ανοι­χτή την αξιο­λό­γη­ση του προ­γράμ­μα­τος- να ανα­κι­νή­σει θέμα εκλο­γι­κού νόμου.

«Για μια ακόμη φορά ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ απο­δει­κνύ­ει πως το μόνο που τον εν­δια­φέ­ρει είναι να γαν­τζω­θεί στην κα­ρέ­κλα της εξου­σί­ας και να συ­νε­χί­σει την κα­τα­στρο­φι­κή για τη χώρα πο­λι­τι­κή του. Στην προ­σπά­θειά τους αυτή ως γνω­στόν δεν δι­στά­ζουν να κα­τα­φύ­γουν σε κου­το­πο­νη­ριές και επι­κοι­νω­νια­κά τρικ. Δυ­στυ­χώς όμως γι’ αυ­τούς το ΠΑΣΟΚ δεν πρό­κει­ται να συ­ναι­νέ­σει σ’ αυτά τα παι­χνί­δια», υπο­γράμ­μι­σε με την επί­ση­μη ανα­κοί­νω­σή του το ΠΑΣΟΚ, κλεί­νο­ντας έτσι κάθε χα­ρα­μά­δα για την επα­να­φο­ρά της… εκλο­γο­νο­μί­ας.

Ποιες είναι όμως οι κρί­σι­μες «λε­πτο­μέ­ρειες» τις οποί­ες απέ­φυ­γε η κυ­βερ­νη­τι­κή πλειο­ψη­φία να αγ­γί­ξει το πε­ρα­σμέ­νο κα­λο­καί­ρι, δη­λώ­νο­ντας ότι επι­φυ­λάσ­σε­ται για τον διά­λο­γο περί της Συ­νταγ­μα­τι­κής Ανα­θε­ώ­ρη­σης;

Οι πλη­ρο­φο­ρί­ες και οι φήμες για νέα νο­μο­θε­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση αφο­ρούν στο σπά­σι­μο των με­γά­λων εκλο­γι­κών πε­ρι­φε­ρειών, όπως της Β’ Αθή­νας, την κα­τάρ­γη­ση του «σταυ­ρού» για την εκλο­γή των ευ­ρω­βου­λευ­τών αλλά και τη μεί­ω­ση του ορίου του 3% για την εί­σο­δο ενός κόμ­μα­τος στη Βουλή.

Η κα­τά­τμη­ση της Β’ Αθή­νας ήταν στο πλαί­σιο των προ­τά­σε­ων της Δη­μο­κρα­τι­κής Συ­μπα­ρά­τα­ξης, στε­λέ­χη της οποί­ας απο­δί­δουν την ατολ­μία της κυ­βέρ­νη­σης για τη ρύθ­μι­ση στο ότι π.χ. η Ενωση Κε­ντρώ­ων είχε ξε­κα­θα­ρί­σει ότι δεν θα ψη­φί­σει τον εκλο­γι­κό νόμο αν συ­μπε­ρι­λάμ­βα­νε και τη σχε­τι­κή αλ­λα­γή.

Οι δε «ανα­τρο­πές» στον Χάρτη που συν­δέ­ο­νται με την εκλο­γή των ευ­ρω­βου­λευ­τών με πα­νελ­λα­δι­κή ψη­φο­φο­ρία απο­τε­λούν σύμ­φω­να με έμπει­ρα στε­λέ­χη μέρος της στρα­τη­γι­κής που βα­σί­ζε­ται στο σε­νά­ριο εθνι­κών εκλο­γών τον Μάη του 2019 – ταυ­τό­χρο­να δη­λα­δή με τις ευ­ρω­ε­κλο­γές και τις αυ­το­διοι­κη­τι­κές.

Στη Βουλή

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ θα επι­μεί­νει στο να στη­ρί­ξει πε­ραι­τέ­ρω την εφαρ­μο­γή της απλής ανα­λο­γι­κής – εν αντι­θέ­σει με τη Νέα Δη­μο­κρα­τία που κι­νεί­ται πάντα υπέρ της ενι­σχυ­μέ­νης ανα­λο­γι­κής και της δια­τή­ρη­σης του μπό­νους για το πρώτο κόμμα. Από την άλλη πλευ­ρά τα μι­κρό­τε­ρα κόμ­μα­τα της αντι­πο­λί­τευ­σης (Δη­μο­κρα­τι­κή Συ­μπα­ρά­τα­ξη, Πο­τά­μι) υπεν­θυ­μί­ζουν τις δικές τους προ­τά­σεις, όπου εντάσ­σε­ται και η δια­τή­ρη­ση ενός μι­κρό­τε­ρου μπό­νους από το ση­με­ρι­νό των 50 εδρών.

Εν τω με­τα­ξύ η ανα­φο­ρά του Κυ­ριά­κου Μη­τσο­τά­κη στον εκλο­γι­κό νόμο κατά την ομι­λία του στη Βουλή, άναψε φω­τιές – θυ­μί­ζο­ντας ξε­κά­θα­ρα όσα έλεγε το πε­ρα­σμέ­νο κα­λο­καί­ρι περί εκλο­γι­κού νόμου- οπε­ρέ­τα, και κα­τη­γο­ρώ­ντας την κυ­βέρ­νη­ση ότι «ανα­ζη­τεί συ­νε­νό­χους στην επι­χεί­ρη­ση πο­λι­τι­κής σω­τη­ρί­ας της». Στις κλει­στές συ­σκέ­ψεις της οδού Πει­ραιώς, η ηγε­σία της Νέας Δη­μο­κρα­τί­ας επι­μέ­νει ότι η εκ νέου ανα­κί­νη­ση του θέ­μα­τος του εκλο­γι­κού νόμου συ­νι­στά από­δει­ξη πα­νι­κού του πρω­θυ­πουρ­γού, ο οποί­ος νο­μί­ζει πως με με­θο­δεύ­σεις και τερ­τί­πια θα αλ­λοιώ­σει τη λαϊκή βού­λη­ση, που απο­τυ­πώ­νε­ται σε κάθε μέ­τρη­ση, χωρίς εξαι­ρέ­σεις.

Ο Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης βε­βαιώ­νει τους συ­νερ­γά­τες του ότι οι επό­με­νες βου­λευ­τι­κές εκλο­γές, όποτε κι αν γί­νουν, θα διε­ξα­χθούν με τον ισχύ­ο­ντα εκλο­γι­κό νόμο που δίνει μπό­νους 50 εδρών στο πρώτο κόμμα, και προ­σθέ­τει: «Ο κ. Τσί­πρας έγινε πρω­θυ­πουρ­γός με ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο εκλο­γι­κό σύ­στη­μα. Με αυτό θα υπο­στεί και τις ήττες του.

Η δη­μο­κρα­τι­κή τάξη στην Ελ­λά­δα είναι ση­μα­ντι­κό­τε­ρη από τα συμ­φέ­ρο­ντα μια στε­νής πα­ρέ­ας. Και ευ­τυ­χώς η χώρα δια­θέ­τει επαρ­κή θε­σμι­κά ανα­χώ­μα­τα για να την εξα­σφα­λί­σει». Στο ίδιο μήκος κύ­μα­τος κι­νή­θη­κε ο αρ­χη­γός της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης από το βήμα του Κοι­νο­βου­λί­ου και προ­έ­τρε­ψε την κυ­βέρ­νη­ση να «στα­μα­τή­σει να κρατά όμηρο την Ελ­λά­δα» και να αφή­σει «τον ελ­λη­νι­κό λαό ελεύ­θε­ρο να απο­φα­σί­σει για το μέλ­λον του». Προει­δο­ποί­η­σε ότι είναι επι­κίν­δυ­νο να ανα­ζη­τά τρόπο «δια­φυ­γής, παί­ζο­ντας νέα παι­χνί­δια με τον εκλο­γι­κό νόμο» αλλά και ότι η ΝΔ «δεν θα επι­τρέ­ψει» κάτι τέ­τοιο».

Οπως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά τό­νι­σε ο κ. Μη­τσο­τά­κης «οι επερ­χό­με­νες εκλο­γές θα διε­ξα­χθούν με τον ισχύ­ο­ντα εκλο­γι­κό νόμο. Και οι αμέ­σως επό­με­νες εκλο­γές θα διε­ξα­χθούν με τον νόμο που η νέα Βουλή θα ψη­φί­σει με με­γά­λη πλειο­ψη­φία στις πρώ­τες εβδο­μά­δες της νέας κοι­νο­βου­λευ­τι­κής πε­ριό­δου. Εναν νόμο που θα στη­ρί­ξουν όλες οι δυ­νά­μεις της με­ταρ­ρύθ­μι­σης και της ευ­θύ­νης. Είναι οι ίδιες δυ­νά­μεις που θα εγ­γυ­η­θούν την πο­λι­τι­κή στα­θε­ρό­τη­τα, τη βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη και την ορι­στι­κή έξοδο από την κρίση».

«Δεν είναι η ώρα»

Η το­πο­θέ­τη­ση αυτή ήταν αρ­κε­τή για να πυ­ρο­δο­τή­σει ανα­λύ­σεις σχε­τι­κά με το πο­λι­τι­κό της νόημα αλλά και να οδη­γή­σει σε συ­μπε­ρά­σμα­τα για το τι ακρι­βώς μπο­ρεί να έχει στο μυαλό της η ηγε­σία της Νέας Δη­μο­κρα­τί­ας, προ­ε­τοι­μά­ζο­ντας έναν εκλο­γι­κό νόμο που, αν μη τι άλλο, θα είναι στον αντί­πο­δα της επι­λο­γής του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ για απλή ανα­λο­γι­κή.

Η Πει­ραιώς επι­μέ­νει ότι «κάθε σο­βα­ρή πα­ρά­τα­ξη» δεν μπο­ρεί να το­πο­θε­τεί­ται προ­χεί­ρως και θε­ω­ρεί πως δεν είναι ώρα να ανοί­ξει τα χαρ­τιά της απο­κα­λύ­πτο­ντας όσα σχε­διά­ζει για τον εκλο­γι­κό νόμο που θα πα­ρου­σιά­σει, όταν γίνει κυ­βέρ­νη­ση.

Ωστό­σο, το γε­γο­νός ότι, σύμ­φω­να με όσα είπε ο αρ­χη­γός της πα­ρά­τα­ξης, ο νόμος αυτός θα προ­ω­θη­θεί στη Βουλή στην αρχή της νέας κοι­νο­βου­λευ­τι­κής πε­ριό­δου ση­μαί­νει πως του­λά­χι­στον είναι στα­θε­ρές (και εν­νο­εί­ται απο­φα­σι­σμέ­νες) οι αρχές πάνω στις οποί­ες θα βα­σι­στεί η σύ­ντα­ξη του νόμου αυτού.

Οσο για την ανα­φο­ρά στη «με­γά­λη πλειο­ψη­φία» και στις «δυ­νά­μεις της με­ταρ­ρύθ­μι­σης και της ευ­θύ­νης», είναι κοι­νός τόπος ότι η ΝΔ θα επι­διώ­ξει ευ­ρεία πλειο­ψη­φία 200 βου­λευ­τών για την ψή­φι­ση του εκλο­γι­κού νόμου.

Κατ’ επέ­κτα­ση, σύμ­φω­να με πηγές της Πει­ραιώς, για την ευ­ρεία αυτή πλειο­ψη­φία απαι­τεί­ται συ­ναί­νε­ση, και συ­νε­πώς δια­βου­λεύ­σεις. Αυτό δι­καιο­λο­γεί ακρι­βώς τις επι­φυ­λά­ξεις της ΝΔ στο να εκ­φρα­στεί προ­κα­τα­βο­λι­κά ανα­πτύσ­σο­ντας τώρα μια συ­γκε­κρι­μέ­νη πρό­τα­ση.

Το σί­γου­ρο είναι ότι ο διά­λο­γος με τα άλλα κόμ­μα­τα (που το ποια θα είναι αυτά θα εξαρ­τη­θεί από τους συ­σχε­τι­σμούς στη σύν­θε­ση της επό­με­νης Βου­λής) θα ανοί­ξει στη βάση κά­ποιων απα­ρα­βί­α­στων αρχών: μι­κρό­τε­ρες πε­ρι­φέ­ρειες, απο­μά­κρυν­ση κιν­δύ­νου ακυ­βερ­νη­σί­ας, διευ­κό­λυν­ση σχη­μα­τι­σμού κυ­βέρ­νη­σης.

Η απο­κω­δι­κο­ποί­η­ση του συ­γκε­κρι­μέ­νου σχε­δί­ου πα­ρα­πέ­μπει σε μια μορφή ενι­σχυ­μέ­νης ανα­λο­γι­κής που θα δίνει κά­ποιο μπό­νους εδρών στο πρώτο κόμμα και θα είναι προ­σα­να­το­λι­σμέ­νη στη δη­μιουρ­γία προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων σχη­μα­τι­σμού κυ­βέρ­νη­σης.

Φώφη Γιω­τά­κη – Κα­τε­ρί­να Τζα­βά­ρα- ΕΘΝΟΣ