Χαμηλές πτήσεις έως το 2022 περιμένουν τον ελληνικό τουρισμό

Μείωση 78,2% στα έσοδα από τον του­ρι­σμό κατα­γρά­φει έρευνα της ΕΥ. Στο 23% η μέση πλη­ρό­τητα των ξενο­δο­χείων στο τρίμηνο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου. Στο 20% των εισπρά­ξεων του 2019 αυτές του 2020.

Τις έντονα αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις της Covid-19 στις επι­δό­σεις του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού για το 2020 εξε­τά­ζει νέα έκθεση της ΕΥ Ελλάδος.

Η έκθεση, η οποία συντά­χθηκε από την ομάδα Οικο­νο­μι­κών Συμ­βου­λευ­τι­κών Υπη­ρε­σιών του Τμή­μα­τος Συμ­βού­λων Εται­ρι­κής Στρα­τη­γι­κής και Συναλ­λα­γών της EY Ελλάδος, βασί­στηκε σε δευ­τε­ρο­γενή έρευνα και ανάλυση δημο­σιο­ποι­η­μέ­νων στοι­χείων και εκτι­μή­σεων από σχε­τι­κούς παγκό­σμιους και εγχώ­ριους φορείς και απο­τε­λεί συνέ­χεια αντί­στοι­χης έκθεσης που είχε παρου­σια­στεί τον Ιούνιο.

Η έκθεση εξε­τά­ζει τον σημα­ντικό αντί­κτυπο της παν­δη­μίας στην του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία παγκο­σμίως και, ειδι­κό­τερα, στην Ελλάδα, προ­χω­ρώ­ντας σε μια ανα­σκό­πηση των μέτρων που έλαβε η Πολι­τεία για να στη­ρί­ξει τον κλάδο, παρα­θέ­το­ντας, επίσης, τις προ­ο­πτι­κές ανά­καμ­ψης του κλάδου, αλλά και τα νέα κατα­να­λω­τικά και ταξι­διω­τικά δεδο­μένα που δημιούρ­γησε η Covid-19, τα οποία μετα­σχη­μα­τί­ζουν το μέλλον του του­ρι­σμού.

Η σημα­ντική συνει­σφορά του του­ρι­σμού στην οικο­νο­μία της χώρας -η οποία φτάνει στο 20,8% του ΑΕΠ, σύμφωνα με τον ΙΝΣΕΤΕ- σε συν­δυα­σμό με την παγκό­σμια κάμψη της του­ρι­στι­κής κίνησης εξαι­τίας της παν­δη­μίας και την έλευση ενός εντο­νό­τε­ρου δεύ­τε­ρου κύματος μετά το καλο­καίρι, οδήγησε τους περισ­σό­τε­ρους διε­θνείς οργα­νι­σμούς και ανα­λυ­τές να ανα­θε­ω­ρή­σουν προς το χει­ρό­τερο τις προ­βλέ­ψεις τους για την υπο­χώ­ρηση του ελλη­νι­κού ΑΕΠ το 2020, με απο­τέ­λε­σμα αυτές να κυμαί­νο­νται σήμερα σε μία πτώση της τάξης του 9%-10%.

Σύμφωνα με τις τελευ­ταίες εκτι­μή­σεις της Διε­θνούς Ένωσης Αερο­με­τα­φο­ρών (ΙΑΤΑ), η αερο­πο­ρική κίνηση παγκο­σμίως για το 2020 ανα­μέ­νε­ται να μειωθεί κατά 66%, ενώ η απώλεια εσόδων από την παγκό­σμια επι­βα­τική κίνηση θα φτάσει τα $371 δισ. Από την πλευρά του, ο Παγκό­σμιος Οργα­νι­σμός Του­ρι­σμού (UNWTO) εκτιμά ότι οι διε­θνείς αφίξεις θα μειω­θούν κατά 70% το 2020, ενώ οι απώ­λειες θέσεων εργα­σίας στους κλάδους του του­ρι­σμού και των ταξι­διω­τι­κών υπη­ρε­σιών ξεπερ­νούν ήδη τις 143 εκατ. θέσεις.

Στην Ελλάδα, τα έσοδα από τον του­ρι­σμό παρου­σιά­στη­καν μειω­μένα κατά 78,2% κατά το πρώτο εννε­ά­μηνο τους έτους, δια­μορ­φού­μενα στα €3,5 δισ., έναντι των €16,1 δισ. κατά το αντί­στοιχο διά­στημα του 2019.

Παράλ­ληλα, η διεθνής αερο­πο­ρική κίνηση επι­βα­τών μειώ­θηκε κατά 72% μεταξύ Ιανουα­ρίου και Οκτω­βρίου 2020, σε σχέση με την ίδια περίοδο το 2019. Χαρα­κτη­ρι­στικά, στο διά­στημα αυτό, οι διε­θνείς πτήσεις προς τα ελλη­νικά αερο­δρό­μια μειώ­θη­καν, από 300.000 το 2019, σε 116.000, και οι αφίξεις επι­βα­τών, από 22,2 εκατ. σε 6,2 εκατ. Από τις τέσ­σε­ρις κυριό­τε­ρες αγορές που τρο­φο­δο­τούν τον του­ρι­στικό κλάδο της χώρας, τη μεγα­λύ­τερη κάμψη κατέ­γρα­ψαν οι αφίξεις από τις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες Αμε­ρι­κής (92,9%), ακο­λου­θού­με­νες από τις αφίξεις από το Ηνωμένο Βασί­λειο (73,9%). Παράλ­ληλα, το πλε­ό­να­σμα του ταξι­διω­τι­κού ισο­ζυ­γίου κατά το διά­στημα Ιανουαρίου-Αυγούστου 2020, κατέ­γραψε μία πτώση της τάξης του 79,6%, με €2,8 δισ., έναντι €14,1 δισ. το 2019.

Οι επι­δό­σεις των ελλη­νι­κών ξενο­δο­χεια­κών μονάδων, μοιραία ακο­λού­θη­σαν τις τάσεις που κατα­γρά­φη­καν στην Ευρώπη, αλλά και παγκο­σμίως. Το μέσο ποσοστό πλη­ρό­τη­τας κατά το κρίσιμο τρίμηνο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου 2020, δια­μορ­φώ­θηκε στο 23% (από 71% το αντί­στοιχο διά­στημα του 2019), με τη σχετικά καλύ­τερη επίδοση του Αυγού­στου να μην ξεπερνά το 30%. Αντί­στοιχη κάμψη σημεί­ω­σαν και οι υπό­λοι­ποι βασικοί δείκτες, όπως η μέση ημε­ρή­σια χρέωση (average daily rate – ADR) και τα έσοδα ανά δια­θέ­σιμο δωμάτιο (revenue per available room – RevPAR).

Σύμφωνα με στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο δείκτης απα­σχό­λη­σης στον κλάδο του του­ρι­σμού, σημεί­ωσε πτώση 35,9% κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2020 (σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο του 2019), ενώ οι μισθοί και οι απο­δο­χές στον κλάδο μειώ­θη­καν κατά 69,7%.

Η αγορά των παρα­θε­ρι­στι­κών κατοι­κιών και της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης παγκο­σμίως φαί­νε­ται να έχει πληγεί λιγό­τερο, παρά τον μεγάλο αντί­κτυπο των πρώτων μηνών της παν­δη­μίας. Η έκθεση σημειώ­νει ότι, παρά την κάμψη της του­ρι­στι­κής κίνησης, οι τιμές πώλησης των παρα­θε­ρι­στι­κών κατοι­κιών στην Ελλάδα, συνέ­χι­σαν την ανοδική τους πορεία, κατα­γρά­φο­ντας αύξηση 1,6% κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, στους κύριους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, όπως η Μύκονος, η Πάρος και η Σαντο­ρίνη. Αντί­θετα, η επεν­δυ­τική δρα­στη­ριό­τητα στον ελλη­νικό ξενο­δο­χειακό κλάδο, μετά τις ισχυρές επι­δό­σεις του 2019, κατέ­γραψε κάμψη, καθώς μειώ­θηκε ο αριθμός των σημα­ντι­κών συναλ­λα­γών.

Η έκθεση κατα­γρά­φει, επίσης, τις ανα­δυό­με­νες τάσεις που ανα­μέ­νε­ται να επη­ρε­ά­σουν την του­ρι­στική αγορά τα επόμενα χρόνια, παγκο­σμίως αλλά και στην Ελλάδα.

Μεταξύ άλλων:

• Το 68% του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων θα χρεια­στούν επα­να­κα­τάρ­τιση για να αντα­πο­κρι­θούν στην αυξα­νό­μενη ψηφιο­ποί­ηση του κλάδου.
• Βρα­χυ­πρό­θε­σμα, ανα­μέ­νε­ται να κυριαρ­χή­σουν οι εγχώ­ριες και περι­φε­ρεια­κές δια­κο­πές, καθώς και τα ταξίδια στην ύπαιθρο.
• Οι ταξι­διώ­τες, πλέον, προ­τι­μούν να ταξι­δεύ­ουν σε μικρό­τε­ρες ομάδες, επι­λέ­γο­ντας περισ­σό­τερο απο­μο­νω­μέ­νες περιο­χές, ενώ η ασφά­λεια του εκά­στοτε προ­ο­ρι­σμού/κατα­λύ­μα­τος επη­ρε­ά­ζει σημα­ντικά τις απο­φά­σεις τους.

Σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις του ΣΕΤΕ, οι του­ρι­στι­κές εισπρά­ξεις για το 2020 θα μειω­θούν στο 20% των εισπρά­ξεων του 2019, ενώ το 2021 ανα­μέ­νε­ται να ανα­κάμ­ψουν στο 50%-60% των επι­πέ­δων του 2019. Το Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού επι­βε­βαιώ­νει τις εκτι­μή­σεις αυτές, στην περί­πτωση, όμως, που διε­ξά­γο­νται σε όλα τα ελλη­νικά αερο­δρό­μια μοριακά τεστ για τις διε­θνείς αφίξεις. Σε δια­φο­ρε­τική περί­πτωση, το Υπουρ­γείο εκτιμά ότι οι εισπρά­ξεις θα πλη­σιά­σουν το 20%-30% των επι­δό­σεων του 2019.

Η έκθεση κατα­λή­γει ότι, σύμφωνα με προ­βλέ­ψεις εγχώ­ριων φορέων και οργα­νι­σμών, η πλήρης ανά­καμψη του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού στα επίπεδα του 2019 δενθα πρέπει να ανα­μέ­νε­ται πριν το 2022, πρό­βλεψη παρό­μοια με εκείνη του UNWTO, ο οποίος εκτιμά ότι η πορεία ανά­καμ­ψης του παγκό­σμιου του­ρι­σμού στα προ-Covid επίπεδα θα διαρ­κέ­σει από 2,5 έως 4 χρόνια.

Σχο­λιά­ζο­ντας τα ευρή­ματα της έκθεσης, ο Τάσος Ιωση­φί­δης, Εταίρος και Επι­κε­φα­λής του Τμή­μα­τος Συμ­βού­λων Εται­ρι­κής Στρα­τη­γι­κής και Συναλ­λα­γών της ΕΥ Ελλάδος, δήλωσε: «Ο κλάδος του του­ρι­σμού παγκο­σμίως θα εξα­κο­λου­θή­σει να υφί­στα­ται τις επι­πτώ­σεις της παν­δη­μίας στο ορατό μέλλον. Με δεδο­μένη τη σημασία του του­ρι­σμού για την ελλη­νική οικο­νο­μία, η χώρα μας οφείλει να επα­να­προσ­διο­ρί­σει το του­ρι­στικό της προϊόν, να επε­κτεί­νει την του­ρι­στική περίοδο και να ενι­σχύ­σει το προφίλ της ως ασφα­λούς ταξι­διω­τι­κού προ­ο­ρι­σμού, δια­τη­ρώ­ντας, παράλ­ληλα, και ενι­σχύ­ο­ντας τα μέτρα προ­στα­σίας και στή­ρι­ξης του κλάδου και των εργα­ζο­μέ­νων του. Παράλ­ληλα, οι του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις θα πρέπει να εστιά­σουν στην επίλυση των διαρ­θρω­τι­κών τους προ­βλη­μά­των και στην αξιο­ποί­ηση νέων ευκαι­ριών, όπως ο εναλ­λα­κτι­κός και ο πρά­σι­νος του­ρι­σμός, προ­κει­μέ­νου να τρο­φο­δο­τή­σουν τη βιώσιμη ανά­καμψη και ανά­πτυξή τους και να αυξή­σουν την ανθε­κτι­κό­τητά τους έναντι μελ­λο­ντι­κών προ­κλή­σεων».