Νίκος Ανδριώτης: Ενας Νισύριος που τιμά την πατρίδα στις ΗΠΑ – Ρεπορτάζ της “δ” από την Νέα Υόρκη

Της Μαίρης Φώτη

Η καρδιά του ελλη­νι­σμού στην Αμερική, χτυπάει στο μονα­δικό ελλη­νο­α­με­ρι­κα­νικό Λύκειο που βρί­σκε­ται στην Αστόρια της Νέας Υόρκης. Η ίδρυση και λει­τουρ­γία του Λυκείου, από το οποίο έχουν απο­φοι­τή­σει πολλοί κατα­ξιω­μέ­νοι –σήμερα- επι­στή­μο­νες, οφεί­λε­ται στον ομογενή κ. Νίκο Ανδριώτη, που κατά­γε­ται από τα Νικιά της Νισύρου.

Ο «πρω­θυ­πουρ­γός της Αστόρια» όπως είναι γνωστός στην ομο­γέ­νεια, μίλησε για το «θαύμα» του σχο­λείου του Αγίου Δημη­τρίου και ξενά­γησε την «δημο­κρα­τική» στις σύγ­χρο­νες εγκα­τα­στά­σεις του εκπαι­δευ­τη­ρίου, που απο­τε­λεί σύμβολο για τον ελλη­νι­σμό και τον χρι­στια­νι­σμό, σε όλη την Αμερική.

«Οταν ακούω τα παιδιά να τρα­γου­δούν “αχ κου­νε­λάκι, κου­νε­λάκι” με πάει πίσω 70 χρόνια, όταν ήμουν εγώ μικρός και το τρα­γου­δούσα. Συνε­χί­ζε­ται αυτή η γλώσσα, αυτός ο πολι­τι­σμός σε τρίτη και τέταρτη γενιά παιδιών που γεν­νή­θη­καν εδώ στην Αμερική», λέει στη «δ» ο κ. Ανδριώ­της

Με τον κ. Ν. Ανδριώτη, συνα­ντη­θή­καμε στις εγκα­τα­στά­σεις του σχο­λείου στην Αστόρια όπου η αγάπη για την Ελλάδα είναι εμφανής σε κάθε γωνιά του κτηρίου. Στην αίθουσα εκδη­λώ­σεων τα παιδιά προ­ε­τοί­μα­ζαν την τελετή απο­φοί­τη­σης, κάνο­ντας πρόβα με ελλη­νικά τρα­γού­δια και ελλη­νι­κούς χορούς. Μόλις είδαν τον κ. Ν. Ανδριώτη να μπαίνει στην αίθουσα, στην διάρ­κεια της ξενά­γη­σης της «δ», έτρεξαν πάνω του να τον αγκα­λιά­σουν και να τον φιλή­σουν. «Είμαι ο παππούς τους, έτσι με απο­κα­λούν και μου αρέσει αυτός ο τίτλος περισ­σό­τερο από κάθε άλλο», μας λέει παρα­κο­λου­θώ­ντας τα ελλη­νό­πουλα τρίτης και τέταρ­της γενιάς να τρα­γου­δούν, να χορεύ­ουν και να μιλούν ελλη­νικά.

«Δεν υπάρχει ωραιό­τερο πράγμα, δεν υπάρχει ωραιό­τερη αμοιβή ηθική κυρίως, από το γεγονός ότι αυτά που είχα στο μυαλό μου πριν από 40 χρόνια εφαρ­μό­σθη­καν τις τελευ­ταίες δεκα­ε­τίες. Το εγχεί­ρημα να κάνουμε λύκειο ήταν το πρώτο, το μονα­δικό, και οι περισ­σό­τε­ροι νόμιζαν ότι πρό­κει­ται για τρέλα. Να φαντα­στείς ότι ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του σχο­λείου είναι 3,5 εκα­τομ­μύ­ρια δολάρια και να έχεις υπόψη σου ότι δεν το επι­χο­ρη­γεί ούτε το ελλη­νικό κράτος ούτε το αμε­ρι­κα­νικό. Όταν έχεις έναν προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 3,5 εκατ. δολάρια υπο­λό­γισε πώς μαζεύ­ο­νται, πώς δια­χει­ρί­ζο­νται, ώστε να μπο­ρέ­σεις να κρα­τη­θείς όρθιος. Κι αν έχεις τόσα κτήρια που έχουμε εμείς μαζί με τα παραρ­τή­ματα, τότε απαι­τού­νται και πολλά χρήματα για συντή­ρηση. Το απο­τέ­λε­σμα είναι αυτό που βλέπετε με τα μάτια σας. Πώς αντι­δρούν τα παιδιά όταν βλέπουν έναν άνθρωπο που ξέρουν ότι δου­λεύει γι αυτά και που γνω­ρί­ζουν ότι όλες οι ανέσεις και τα κτήρια αυτά, είναι απο­τέ­λε­σμα της προ­σπά­θειάς του. Δεν είναι εύκολο πράγμα να ζεις στην Αμερική, να ζεις σε μια χώρα που μας έδωσε τόσα πολλά αλλά παράλ­ληλα που είναι και η χώρα η οποία αν δεν προ­σέ­ξεις, θα σε ισο­πε­δώ­σει. Δηλαδή θα γίνεις Αμε­ρι­κα­νός. Αν συνει­δη­το­ποι­ή­σει κανείς αυτό που πετύ­χαμε εμείς σε αντί­θεση με άλλες μειο­νό­τη­τες, είναι τερά­στιο επί­τευγμα. Δεν θα βρεις απο­γό­νους τρίτης και τέταρ­της γενιάς Ιταλών, Γερ­μα­νών, Γάλλων, Ολλαν­δών, που ήταν από τους πρώτους μετα­νά­στες, να είναι τόσο κοντά στην πατρίδα τους, στην κατα­γωγή τους όσο εμείς. Αυτή ήταν η προ­σπά­θεια του Ελληνα, ο οποίος δεν κατα­θέ­τει τα όπλα, ποτέ», λέει ο κ. Ανδριώ­της, εμφανώς συγκι­νη­μέ­νος.

Ο κ. Νίκος Ανδριώ­της κατά­γε­ται από το χωριό Νικιά Νισύρου και σε ηλικία 16 ετών, το 1956, μετα­νά­στευσε στις ΗΠΑ.

Η πρώτη του δουλειά, με τα λίγα αγγλικά που ήξερε ήταν υπάλ­λη­λος σε ουρα­νο­ξύ­στη ενός ασανσέρ. Εκτοτε άλλαξε πολλές δου­λειές και σήμερα έφτασε να είναι ένας από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους παρά­γο­ντες της ομο­γέ­νειας στην Αμερική.

Το μονα­δικό ελλη­νο­α­με­ρι­κα­νικό λύκειο στις ΗΠΑ, το σχολείο της κοι­νό­τη­τας του Αγίου Δημη­τρίου στην Αστόρια, που λει­τουρ­γεί από το 1979, ξεκί­νησε και υλο­ποι­ή­θηκε υπό την προ­ε­δρία του Νίκου Ανδριώτη.

Στο σχολείο του Αγίου Δημη­τρίου, το οποίο επι­σκέ­φθηκε και ο πρω­θυ­πουρ­γός κ. Αλέξης Τσίπρας κατά την επί­σκεψή του στην Αμερική το 2016, συνο­λικά 850 μαθητές διδά­σκο­νται ελλη­νικά από το προ-νηπιαγωγείο μέχρι και το Λύκειο και διδά­σκουν περισ­σό­τε­ροι από 80 εκπαι­δευ­τι­κοί.

Ο κ. Ανδριώ­της χαρα­κτη­ρί­ζει το Λύκειο «σύμβολο για τον Ελλη­νι­σμό και την Ορθο­δο­ξία στην Αμερική, μια σίγουρη ελπίδα για το μέλλον». Απο­δει­κνύ­ο­ντας για πολ­λο­στή φορά την αφο­σί­ωσή του στο σπου­δαίο έργο που επι­τε­λεί για τον ελλη­νι­σμό, ο Νισύ­ριος ομο­γε­νής, προ­χώ­ρησε σε δωρεά 1.000.000 δολ. για την πλήρη ανα­καί­νιση του Δηµοτικού Σχο­λείου της Κοι­νό­τη­τας που στε­γά­ζε­ται σε κτήριο του ναού της Αγίας Αικα­τε­ρί­νης στην Αστόρια, το οποίο ο ίδιος ως πρό­ε­δρος της κοι­νό­τη­τας εγκαι­νί­ασε το 1976.

Αξίζει να σημειω­θεί ότι η δωρεά του κ. Ανδριώτη είναι η μεγα­λύ­τερη ατομική δωρεά της δεύ­τε­ρης δεκα­ε­τίας του 21ου αιώνα και η πρώτη του 2017 που λαμ­βά­νει το Λύκειο του Αγίου Δημη­τρίου Αστό­ριας, ενώ σημα­ντική είναι η προ­σφορά για τη λει­τουρ­γία του σχο­λείου, και του ιδρύ­μα­τος «Σταύρος Νιάρχος».

Το 2016, ο κ. Νίκος Ανδριώ­της, κυκλο­φό­ρησε το βιβλίο του “Η πορεία µου χωρίς ράσο” και ειδικά για το πρώτο ελλη­νικό Γυµνάσιο-Λύκειο ανα­φέ­ρει μεταξύ άλλων:

“Το 1979, απο­φοί­τη­σαν τα πρώτα 13 παιδιά από τη δωδε­κάτη τάξη, χωρίς ακόµη να είχε κτιστεί άλλο κτήριο. Εποµένως, όσα παιδιά φοι­τού­σαν στο σχολείο του Αγίου Δηµητρίου είχαν πλέον τη δυνα­τό­τητα µετά την ενάτη τάξη να συνέ­χι­ζαν µέχρι τη δωδε­κάτη και στη συνέ­χεια να φοι­τού­σαν σε κολέγια και πανεπιστήµια. Έτσι, για πρώτη φορά, λει­τούρ­γησε στην Αµερική το πρώτο ολοκληρωµένο ελλη­νικό Γυµνάσιο-Λύκειο. Το έργο ανέ­γερ­σης και εξοπλισµού του κτηρίου στοί­χισε 3.2 εκατοµµύρια δολάρια. Πάντως, ήτανε ένας άθλος να κατορθώσουµε να κρατήσουµε το σχολείο, ενώ είχαµε ένα µόνιµο έλλειμμα της τάξης των 80 µε 130 χιλιά­δες δολα­ρίων το χρόνο. Κι αυτό συνέβη, γιατί πάντα ενθαρ­ρύ­ναμε τους παροί­κους και τους φορείς, να υπο­στη­ρί­ξουν την ιδέα του σχο­λείου για να πετύχει. Το 1975, διοργανώσαµε το πρώτο ελλη­νικό φεστι­βάλ της κοι­νό­τη­τας και απο­φα­σί­στηκε τα έσοδα να δίνο­νται στο σχολείο και όχι στην εκκλη­σία. Το φεστι­βάλ, όπως απο­δεί­χθηκε στη συνέ­χεια, πρό­σφερε αφενός τη χαρά στους οµογενείς να φάνε ελλη­νικό φαγητό, να χορέ­ψουν, να παίξουν τα παιδιά, κι αφε­τέ­ρου πρό­σφερε σηµαντικά έσοδα στο σχολείο για να ελατ­τω­θεί το έλλειµµα. Γι’ αυτό και ο θεσµός συνε­χί­ζε­ται ανελ­λι­πώς και µε επι­τυ­χία από τότε µέχρι σήµερα.

[…]Το σχολείο συνεχώς προ­ο­δεύει και οι από­φοι­τοί του γίνο­νται δεχτοί σε κορυ­φαία κολέγια και πανε­πι­στή­μια των Ηνωµένων Πολι­τειών, ενώ παραµέvουν ως µια οικο­γέ­νεια. Άλλωστε, έχουµε και τον Σύνδεσµο Απο­φοί­των.

Τι άλλο να πω; Για τα παιδιά της 5ης Δηµοτικού που παρου­σιά­ζουν ελλη­νικό παρα­δο­σιακό γάµο και ένας θεατής νοµίζει ότι παρα­κο­λου­θεί παρά­σταση σε σχολείο στη Γενέ­τειρα, ίσως και καλύ­τερα απ’ εκεί; Για τα παιδιά που απαγ­γέ­λουν Παλαµά, Σεφέρη και Ελύτη, που τρα­γου­δούν Θεο­δω­ράκη, Χατζι­δάκι και Ξαρχάκο, χωρίς να δίνουν την εντύ­πωση ότι είναι γεννηµένα στην Αµερική; Για τα παιδιά που µιλούν για την επί­σκεψή τους στην Ελλάδα και τα πρόσωπά τους λάµπουν από χαρά;

Έµαθα να υπο­τάσ­σο­μαι µόνο στο ένστι­κτό µου. Ήτανε αυτό που έκανε πιο φωτει­νές τις διαδροµές µου στη Νέα Υόρκη και µε οδήγησε στη µεγαλύτερη ελλη­νορ­θό­δοξη κοι­νό­τητα της Αµερικής και να γίνω κοµµάτι της ύπαρξής της για τέσ­σε­ρις και πλέον δεκα­ε­τίες.

[…] Μερικοί µε ρωτάνε σήµερα αν ανησυχώ ότι κάποια στιγµή θα φύγουν οι Έλληνες από την Αστόρια και αν όλο αυτό το έργο θα πάει χαµένο. Τους απαντάω κοφτά: «Όχι!» Είµαι σίγου­ρος ότι και τα παιδιά µας και τα εγγόνια µας θα παραµείνουν εδώ. Βάζουµε τόσο γερές βάσεις που θα είναι δύσκολο να κλο­νι­στούν. Δεν είναι εδώ η Αλε­ξάν­δρεια, ούτε η Οδησσός. Εδώ είναι η πατρίδα µας, όπου κρατάµε τη γλώσσα και τον πολιτισµό µας. Είµαστε Αµερικανοί υπήκοοι µε ελλη­νική κατα­γωγή και ρίζες”.

Ο κ. Ανδριώ­της έχει τιµηθεί από την Εκκλη­σία µε τον τίτλο του Αρχο­ντος ∆επου­τά­του του Οικουµενικού Πατριαρ­χείου και είναι µέλος της «Ηγεσίας των 100», ενώ έχει τιμηθεί και από την κοι­νό­τητα του Αγίου Δημη­τρίου με το «Οδύσ­σειο Βραβείο». Εχει προ­χω­ρή­σει στην ίδρυση του «Nick A. Andriotis Assistance Fund» για παιδιά µε οικονοµικές ανάγκες, είναι από τους ιδρυτές και ανώτατο στέ­λε­χος της Alma Bank και στέ­λε­χος της Alma Realty Company.

Την Κυριακή η «δημο­κρα­τική» θα δημο­σιεύ­σει την πολύ ενδια­φέ­ρουσα συνέ­ντευξη που μας παρα­χώ­ρησε ο κ. Νίκος Ανδριώ­της, στην οποία ανα­φέ­ρε­ται μεταξύ άλλων στην πορεία του, στην κατά­σταση που επι­κρα­τεί στην Ελλάδα, στη σχέση του με τους Ελληνες πολι­τι­κούς αλλά και στα σπου­δαία επι­τεύγ­ματά του στην Αμερική.