«Κάθε φορά τρέμω μην πέσει άφιξη κρουαζιερόπλοιου στη Ρόδο σε ημέρα αργίας»-Γραφειοκρατία και στον τουρισμό

Τον περα­σμένο Μάρτιο η κ. Μαρία Χατζη­κυ­ρια­κί­δου σκόπευε να κατέβει στο λιμάνι της Ρόδου για να παρα­λά­βει επι­βά­τες από δύο κρουα­ζιε­ρό­πλοια. Η 36χρονη ταξι­διω­τική πρά­κτο­ρας είχε υπο­λο­γί­σει ότι – παρότι εκτός σεζόν– οι του­ρί­στες που θα έφταναν εκείνη την ημέρα στο νησί επρό­κειτο να γεμί­σουν 30 του­ρι­στικά λεω­φο­ρεία. Οπως κάνει σε κάθε τέτοια περί­σταση ξεκί­νησε να διορ­γα­νώ­σει τις αντί­στοι­χες εκδρο­μές στο Κάστελο, στη Λίνδο και τα υπό­λοιπα πασί­γνω­στα μνημεία του νησιού. Ομως, παρότι οι επι­βά­τες έφταναν από τη Γαλλία και τη Γερ­μα­νία μέχρι την Ινδία και την Αμερική και θα βρί­σκο­νταν στο νησί μονάχα για μία ημέρα, η κ. Χατζη­κυ­ρια­κί­δου κατα­λά­βαινε από μέρες ότι η ημε­ρο­μη­νία άφιξής τους –25η Μαρτίου- θα δημιουρ­γούσε πρό­βλημα.

«Εκανα κανο­νικά αίτηση στην εφορεία αρχαιο­τή­των, όπου οι άνθρω­ποι ήταν πολύ εξυ­πη­ρε­τι­κοί, για να ανοί­ξουν οι αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι εκτός προ­γράμ­μα­τος» λέει. Οταν όμως ρώτησε πόσο θα κοστί­σει στην εται­ρεία της η χρήση των αρχαιο­λο­γι­κών χώρων εκτός ωραρίου και τα επι­πλέον έξοδα φύλαξης άκουσε με κατά­πληξη μια ακα­τα­νό­ητη –για την Ελλάδα της κρίσης– απά­ντηση: «Δεν μπο­ρείτε να πλη­ρώ­σετε. Δεν υπάρχει αντί­στοι­χος κωδικός».

Σύμφωνα με του­ρι­στι­κούς πρά­κτο­ρες, αρχαιο­φύ­λα­κες και υπεύ­θυ­νους στον χώρο του πολι­τι­σμού, αντί­στοιχα προ­βλή­ματα με άκρως αρνη­τικά για την του­ρι­στική εικόνα της χώρας απο­τε­λέ­σματα παρου­σιά­ζο­νται κάθε χρόνο σε ολό­κληρη την Ελλάδα – ιδίως την άνοιξη και το φθι­νό­πωρο, καθώς παρά τα χρόνια αιτή­ματα, δεν υπάρχει καθο­ρι­σμένη δια­δι­κα­σία, σύμφωνα με την οποία ένας ιδιώτης να μπορεί να μισθώ­σει την εργασία αρχαιο­φυ­λά­κων, τεχνι­τών ή άλλων υπαλ­λή­λων του υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού. Ετσι χάνεται ακόμα μία επι­πρό­σθετη πηγή εισο­δή­μα­τος για δημό­σιους υπαλ­λή­λους που έχουν υποστεί περι­κο­πές, για τα πολύ­παθα ασφα­λι­στικά τους ταμεία και για την ίδια την κρατική μηχανή.

«Από 30 λεω­φο­ρεία κατα­λή­ξαμε με 17 και δεν ξέραμε τι να τα κάνουμε» θυμάται η κ. Χατζη­κυ­ρια­κί­δου για τη συγκε­κρι­μένη ημέρα, κατά την οποία οι ξενα­γή­σεις που απέ­μει­ναν περιο­ρί­στη­καν σε βόλτες στην παλιά πόλη και σε γραφικά χωριά, στε­ρώ­ντας από επι­σκέ­πτες που ταξί­δε­ψαν χιλιά­δες χιλιό­με­τρα μακριά την ευκαι­ρία να ξενα­γη­θούν στους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους της Ρόδου.

Οι του­ρί­στες των κρουα­ζιε­ρό­πλοιων δεν είναι οι μόνοι που θα εξυ­πη­ρε­τού­νταν από μία μόνιμη λύση, σε ένα θέμα που μόνο έσοδα έχει να φέρει στα κρατικά ταμεία. Οπως δια­βε­βαιώ­νει και ο πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ενωσης Υπαλ­λή­λων Φυλά­ξεως Αρχαιο­τή­των κ. Ιωάννης Μαυ­ρι­κό­που­λος σε αμέ­τρη­τες γωνιές αυτής της χώρας υπάρ­χουν μικρά βυζα­ντινά εκκλη­σά­κια που ζητεί­ται να ανοί­ξουν για παρα­δο­σια­κούς γάμους, τοπικές εκδη­λώ­σεις μου­σι­κού ή άλλου περιε­χο­μέ­νου με φόντο κάποιο κάστρο ή αρχαίο θέατρο ακόμη και αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι που παρα­μέ­νουν κλει­στοί ή λει­τουρ­γούν «κατόπιν ραντε­βού». Η κατά­σταση έχει βελ­τιω­θεί αισθητά εδώ και μερικά χρόνια λόγω της μόνιμης πλέον τακτι­κής πρό­σλη­ψης επο­χι­κών αρχαιο­φυ­λά­κων το διά­στημα Απριλίου-Οκτωβρίου. Αυτούς τους μήνες οι μεγα­λύ­τε­ροι αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι λει­τουρ­γούν από τις 8 π.μ. έως τις 8 μ.μ. Ομως η κρουα­ζιέρα, μία από τις μεγα­λύ­τε­ρες πηγές του­ρι­στι­κού εισο­δή­μα­τος τα τελευ­ταία χρόνια έχει μεγάλες ανάγκες και εκτός σεζόν, ενώ σχεδόν όλες οι εκδη­λώ­σεις του καλο­και­ριού που αφορούν σε αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους υπερ­βαί­νουν και το διευ­ρυ­μένο θερινό ωράριο των αρχαιο­λο­γι­κών χώρων, καθώς συνήθως πραγ­μα­το­ποιού­νται τα θερινά βράδια.

Κράτος και ιδιώτες

Στην προ­σπά­θειά του να λύσει το θέμα ο κ. Μαυ­ρι­κό­που­λος είχε επι­κοι­νω­νή­σει παλαιό­τερα με στέ­λε­χος προη­γού­με­νης κυβέρ­νη­σης, η οποία ευαγ­γε­λι­ζό­ταν -τουλάχιστον σε επίπεδο ρητορικής- κάθε είδους μεταρ­ρυθ­μί­σεις και ανα­στροφή αγκυ­λώ­σεων της γρα­φειο­κρα­τίας, μόνο και μόνο για να πάρει την απά­ντηση «δεν νοείται δημό­σιος υπάλ­λη­λος να πλη­ρώ­νε­ται από ιδιώτη».

Ομως αυτό σίγουρα δεν ισχύει. Η ελλη­νική αστυ­νο­μία π.χ. βάσει του νόμου 3938/2011 έχει την ευχέ­ρεια παροχής υπη­ρε­σιών ασφα­λείας προς τρίτους «με αντάλ­λαγμα που σκο­πεύει την από­σβεση του κόστους χρήσης του υλι­κο­τε­χνι­κού εξο­πλι­σμού και των υπο­δο­μών της Ελλη­νι­κής Αστυ­νο­μίας, αλλά και στην ανα­βάθ­μισή τους» όπως ανα­φέ­ρε­ται και σε ανα­κοί­νωση της ΕΛ.ΑΣ.

Στον τομέα του πολι­τι­σμού, πάντως, φορείς όπως το Φεστι­βάλ Αθηνών και Επι­δαύ­ρου έχουν εδώ και χρόνια αντι­με­τω­πί­σει το συγκε­κρι­μένο ζήτημα με μία ενδιά­μεση λύση: σήμερα οι υπάλ­λη­λοι του υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού που απα­σχο­λού­νται σε εκδη­λώ­σεις του Φεστι­βάλ πλη­ρώ­νο­νται μεν με τίτλους κτήσης (πρώην Από­δειξη Επαγ­γελ­μα­τι­κής Δαπάνης), όμως η πληρωμή αυτή παρότι περι­λαμ­βά­νει παρα­κρά­τηση φόρου, δεν περι­λαμ­βά­νει ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές.

Νόμοι, σαν αυτόν που επι­τρέ­πει την «ενοι­κί­αση» υπη­ρε­σιών ασφα­λείας από την αστυ­νο­μία δεν λείπουν στον χώρο του πολι­τι­σμού, αλλά το θέμα, όπως φαί­νε­ται από τα έγγραφα που έχει στη διάθεσή της η «Κ», δεν θα μπο­ρούσε να λυθεί με μια απλή υπουρ­γική απόφαση. Σύμφωνα με τη γνω­μο­δό­τηση αρ. 506 του 2012 του Νομικού Συμ­βου­λίου του Κράτους, μετά από αίτημα του Γενικού Λογι­στη­ρίου του Κράτους, ο νόμος 4049/2012, βάσει του οποίου ορί­ζε­ται η δυνα­τό­τητα πραγ­μα­το­ποί­η­σης τέτοιων συναλ­λα­γών με το ΥΠΠΟ είναι ελλιπής και θα έπρεπε να δίνει την εξου­σιο­δό­τηση στους υπουρ­γούς Πολι­τι­σμού και Οικο­νο­μι­κών να μπορούν να καθο­ρί­σουν το ύψος της αμοιβής των εργα­ζο­μέ­νων. Επι­πρό­σθετα, οι νομικές ελλεί­ψεις αφορούν και το πλαφόν των πέραν της πεν­θή­με­ρης εργα­σίας ωρών απα­σχό­λη­σης των φυλάκων, όσο και το ύψος της αμοιβής τους που αν και απο­τε­λεί εξει­δι­κευ­μένη και δεν επι­βα­ρύ­νει τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, βάσει των ισχυό­ντων δεν εξαι­ρεί­ται από το εθνικό μισθο­λό­γιο.

Παρότι μια νομο­θε­τική ρύθμιση θα έλυνε μια για πάντα ένα θέμα που χρο­νί­ζει, φορείς όπως το ΤΑΠΑ, που θα ήταν αρμόδιο για την υλο­ποί­ησή του θεωρούν το ζήτημα ως «περί­πλοκο». Την εκτί­μηση πάντως δεν συμ­με­ρί­ζε­ται η σημε­ρινή ηγεσία του ΥΠΠΟ που δηλώνει πως το μελετά με στόχο την επίλυσή του. Για την κ. Χατζη­κυ­ρια­κί­δου πάντως, τα προ­βλή­ματα παρα­μέ­νουν. «Κάθε φορά που βγαί­νουν τα προ­γράμ­ματα (της κρουα­ζιέ­ρας) τρέμω μην πέσει άφιξη στη Ρόδο σε ημέρα αργίας» λέει ένα μεση­μέρι του Ιουνίου, λίγο πριν κατέβει για μία ακόμη φορά στο λιμάνι με στόχο να εξυ­πη­ρε­τή­σει κάποιους από τους χιλιά­δες επι­σκέ­πτες που φτάνουν και φέτος στο νησί.

Αντι αμοιβής

Οι αρχαιο­φύ­λα­κες είναι οι πρώτοι που στη­λι­τεύ­ο­νται για το κλεί­σιμο των αρχαιο­λο­γι­κών χώρων. Η αλήθεια, πάντως, είναι πως σε συνεν­νό­ηση με την ΠΕΥΦΑ, πολλές φορές ανοί­γουν τα μνημεία, προ­σφέ­ρο­ντας την εργασία τους εθε­λο­ντικά. Και αφού δεν μπορεί να ζητήσει αμοιβή, η Ενωση του κ. Μαυ­ρι­κό­που­λου απο­φά­σισε να ζητεί από τους ιδιώτες να κατα­θέ­τουν το αντί­τιμο σε φιλαν­θρω­πι­κές οργα­νώ­σεις. Ετσι, στο­χεύ­ουν του­λά­χι­στον στην έλλειψη κοι­νω­νι­κής μέρι­μνας, αφού δεν μπορούν να κατα­νι­κή­σουν τη γρα­φειο­κρα­τία. Μάλιστα, του­λά­χι­στον δύο τέτοιες δωρεές ύψους εκα­το­ντά­δων ευρώ έγιναν τελευ­ταία προς το Θερα­πευ­τή­ριο Χρονίων Παθή­σεων Παίδων Ρόδου «Αγιος Ανδρέας».

Καθη­με­ρινή