Αρθρο Κρεμαστινού στα ΝΕΑ : Προσοχή στα φάρμακα του ηλικιωμένου καρδιοπαθούς

Το φάρμακο και το φαρμάκι είναι παρά­γωγα του ρήματος φαρ­μα­κώνω, δηλαδή δηλη­τη­ριάζω. Οι φαρ­μα­κευ­τι­κές ουσίες σε πολύ μικρές δόσεις έχουν θερα­πευ­τι­κές ιδιό­τη­τες, σε μεγάλες δόσεις όμως ή σε μακρο­χρό­νια χορή­γηση παρου­σιά­ζουν σοβαρές παρε­νέρ­γειες που πολλές φορές είναι ακόμα και θανα­τη­φό­ρες.

Τα φάρμακα που κυκλο­φο­ρούν στο αίμα είτε αδρα­νο­ποιού­νται στο ήπαρ (συκώτι) είτε απο­βάλ­λο­νται με τα ούρα διά των νεφρών.

Ομως, με την πάροδο του χρόνου και ιδιαί­τερα στην τρίτη ηλικία αρχίζει να παρα­τη­ρεί­ται δυσλει­τουρ­γία των βασικών λει­τουρ­γιών λόγω του γήρατος με απο­τέ­λε­σμα η αδρα­νο­ποί­ηση ή αποβολή των φαρ­μά­κων να μειώ­νε­ται και αυτά να αθροί­ζο­νται στον οργα­νι­σμό με τρόπο ώστε ενώ χορη­γού­νται σε θερα­πευ­τι­κές δόσεις τα φάρμακα να έχουν σοβαρές παρε­νέρ­γειες σαν να χορη­γού­ντο σε ψηλό­τε­ρες δόσεις.

Σε άλλες πάλι περι­πτώ­σεις, λόγω δυσκι­νη­σίας του εντέρου και ελατ­τω­μέ­νης απορ­ρό­φη­σης του φαρ­μά­κου, η χορή­γησή τους σε θερα­πευ­τι­κές δόσεις δεν είναι απο­τε­λε­σμα­τική.

Ετσι, η απορ­ρό­φηση των φαρ­μά­κων από το έντερο στην τρίτη ηλικία δεν είναι ανάλογη με την απορ­ρό­φηση σε νεό­τε­ρες ηλικίες.

Για τους λόγους αυτούς μια μελέτη από το Πανε­πι­στή­μιο του Birmingham συνιστά να προ­σαρ­μό­ζε­ται η δοσο­λο­γία των φαρ­μά­κων με βάση τη λει­τουρ­γία των ζωτικών οργάνων του σώματος και τη συνο­λική βιο­λο­γική κατά­σταση του αρρώ­στου.

Ειδι­κό­τερα με τα καρ­διο­λο­γικά φάρμακα χρειά­ζε­ται ιδιαί­τερη προσοχή στα αντιαρ­ρυθ­μικά φάρμακα, τους β-αναστολείς, τη δακτυ­λί­τιδα και τα αντι­υ­περ­τα­σικά φάρμακα.

Τα αντιαρ­ρυθ­μικά φάρμακα ενώ προ­στα­τεύ­ουν από τις σοβαρές ή και θανα­τη­φό­ρες αρρυθ­μίες, τα ίδια φάρμακα σε μεγάλες δόσεις μπορούν να προ­κα­λέ­σουν θανα­τη­φό­ρες αρρυθ­μίες.

Το ίδιο είναι δυνατόν να συμβεί και με τη δακτυ­λί­τιδα ή τους β-αναστολείς που μπορεί να προ­κα­λέ­σουν βρα­δυ­καρ­δίες, αρρυθ­μίες ή ακόμα και κολ­πο­κοι­λιακό απο­κλει­σμό.

Τέλος, τα αγγειο­δια­σταλ­τικά ή τα αντι­υ­περ­τα­σικά φάρμακα μπορεί είτε να προ­κα­λέ­σουν δρα­μα­τική πτώση της πίεσης εφόσον η ποσό­τητα που κυκλο­φο­ρεί στο αίμα είναι μεγάλη ή να μην είναι απο­τε­λε­σμα­τικά εφόσον δεν απορ­ρο­φού­νται σε ικα­νο­ποι­η­τι­κές ποσό­τη­τες από το έντερο.

Συμπε­ρα­σμα­τικά, για όλους αυτούς τους λόγους στην τρίτη ηλικία το δίπολο γιατρός – φάρμακο πρέπει να λει­τουρ­γεί αρμο­νικά ούτως ώστε να επι­τυγ­χά­νε­ται η άριστη δοσο­λο­γία των φαρ­μά­κων που θα είναι απο­τε­λε­σμα­τική χωρίς παρε­νέρ­γειες.