Οταν οι χύτρες σκοτώνουν…Η έρευνα της ΕΛ. ΑΣ. οι αναφορές των ειδικών

Στο σφρά­γι­σμα της βαλ­βί­δας εκτό­νω­σης του αερίου ή σε σπάσιμο μεταλ­λι­κού τμή­μα­τος απο­δί­δε­ται η θανα­τη­φόρα έκρηξη χύτρας ταχύ­τη­τας με θύμα μια 57χρονη νοι­κο­κυρά στο Πέραμα την περα­σμένη Τρίτη. Πρό­κει­ται για ένα συμβάν που έχει θορυ­βή­σει εκα­τομ­μύ­ρια νοι­κο­κυ­ρές στη χώρα μας, και όχι μόνο, οι οποίες χρη­σι­μο­ποιούν τα εν λόγω σκεύη.

Σκεύη-βόμβες

Ολοι ανα­ρω­τιού­νται ποιο λάθος ή τεχνικό πρό­βλημα προ­κά­λεσε αυτή την τρα­γω­δία και αν βεβαίως ένα τέτοιο συμβάν μπορεί να επα­να­λη­φθεί. Σύμφωνα με αστυ­νο­μι­κές πηγές, η χύτρα που εξερ­ράγη ήταν παλιάς τεχνο­λο­γίας, με λεπτά τοι­χώ­ματα και προ της έκρηξης υπήρχαν μαρ­τυ­ρίες ότι ακού­στηκε ένα έντονο βουητό.

Τα τελευ­ταία χρόνια έχουν σημειω­θεί παρό­μοια περι­στα­τικά στο εξω­τε­ρικό αλλά και στη χώρα μας, χωρίς ωστόσο – ευτυχώς – βαρείς τραυ­μα­τι­σμούς. Ειδικοί με τους οποίους επι­κοι­νώ­νησε «Το Βήμα» ανέ­φε­ραν ότι πρέπει να υπάρχει ιδιαί­τερη προσοχή στη συντή­ρηση της χύτρας αλλά και στον χει­ρι­σμό της. Από την άλλη πλευρά, αξιω­μα­τι­κοί της ΕΛΑΣ υπεν­θυ­μί­ζουν ότι τα εν λόγω σκεύη, λόγω του τρόπου σφρα­γί­σμα­τός τους και της μεγάλης ισχύος εκτό­νω­σης των αερίων, χρη­σι­μο­ποιού­νται για την τοπο­θέ­τηση εκρη­κτι­κών μηχα­νι­σμών με στόχο την αύξηση της κατα­στρο­φής που προ­κα­λούν ή, σε περι­πτώ­σεις στο εξω­τε­ρικό, για περισ­σό­τερα θύματα. Συμπλή­ρω­ναν δε ότι σε περι­πτώ­σεις επι­θέ­σεων με εκρη­κτική ύλη σε χύτρες ταχύ­τη­τας, τα καπάκια τους μετά την έκρηξη βρί­σκο­νταν σε γύρω μπαλ­κό­νια και ταρά­τσες.

Η έκρηξη σημειώ­θηκε περίπου στις 9.00 της Τετάρ­της, όταν η 57χρονη συντα­ξιού­χος ξεκί­νησε να μαγει­ρεύει χόρτα στη χύτρα ταχύ­τη­τας. Στο σπίτι, εκτός από την ίδια, βρι­σκό­ταν και ο συντα­ξιού­χος σύζυγός της, που καθόταν στο σαλόνι, και ένα εκ των τριών παιδιών τους, ο 26χρονος γιος, που εκείνη την ώρα ήταν στο δωμάτιό του. Η χύτρα εξερ­ράγη όταν η άτυχη γυναίκα βρι­σκό­ταν πάνω από την ηλε­κτρική κουζίνα και το καπάκι τής προ­κά­λεσε βαριά τραύ­ματα στο πρόσωπο, μεγάλο τμήμα του οποίου δια­λύ­θηκε. Ο θάνατός της ήταν σχεδόν ακα­ριαίος.

Από την αρχική εξέταση της χύτρας δια­πι­στώ­θηκε ότι ήταν παλιάς τεχνο­λο­γίας και όχι με ισχυρή μεταλ­λική επέν­δυση. Οι αστυ­νο­μι­κοί του Τμή­μα­τος Περά­μα­τος που επε­λή­φθη­σαν του περι­στα­τι­κού θα ανα­θέ­σουν σε ειδικό πραγ­μα­το­γνώ­μονα την εξέταση του σκεύους για να δια­πι­στω­θεί αν υπήρξε κάποια αστοχία υλικού ή οποιο­δή­ποτε εύρημα που να εξηγεί την τρα­γω­δία. Ο σύζυγός της στην αρχική σύντομη κατά­θεσή του λίγη ώρα μετά το συμβάν ανέφερε ότι «δεν άκουσε κάποιον περί­εργο ήχο». Αλλοι περί­οι­κοι όμως φέρο­νται να ενη­μέ­ρω­σαν τους αστυ­νο­μι­κούς ότι «λίγο πριν άκουσαν μια βοή από την κουζίνα». Παρα­μέ­νει ωστόσο άγνωστο αν αυτό αφο­ρούσε τη συνήθη λει­τουρ­γία της χύτρας ταχύ­τη­τας.

Ενδε­χό­μενα και συμ­βου­λές

Οπως ανέφερε μιλώ­ντας προς «Το Βήμα» ο τεχνι­κός τέτοιου είδους σκευών κ. Δημή­τρης Βλάχος, «κάποιος μπορεί να εξε­τά­σει τρία ενδε­χό­μενα. Πρώτον, να έφραξε κάποια από τις βαλ­βί­δες πλή­ρω­σης, εκτό­νω­σης ή περι­στρο­φής που έχουν οι χύτρες ταχύ­τη­τας. Πολλές φορές αυτές οι βαλ­βί­δες φράζουν από τον φλοιό των οσπρίων που μαγει­ρεύ­ο­νται ή άλλα φαγητά. Πρέπει να προ­σέ­χουν οι νοι­κο­κυ­ρές να αφαι­ρούν αυτές τις ουσίες από τις χύτρες.

Ενα άλλο που μπορεί να εκτι­μη­θεί είναι ότι υπήρξε φθορά ή αλλοί­ωση σχή­μα­τος στα περι­φε­ρειακά ελα­στικά που βοηθούν στο σφρά­γι­σμα της χύτρας. Αυτά πρέπει ν αλλά­ζουν κάθε διετία του­λά­χι­στον. Τέλος, πρέπει να εξε­τα­σθεί ότι λόγω “κόπωσης” ή “αστο­χίας υλικού” να έσπασε κάποιο τμήμα του περι­βλή­μα­τος στο σύστημα σφρα­γί­σμα­τος της χύτρας. Οι σύγ­χρο­νες έχουν σύστημα ασφα­λείας για την εκτό­νωση των αερίων, όμως εκείνη που χρη­σι­μο­ποί­ησε η 57χρονη προ­φα­νώς όχι…».

Οι συμ­βου­λές που δίνο­νται από τους κατα­σκευα­στές στις νοι­κο­κυ­ρές είναι «πριν από τη χρήση της χύτρας ταχύ­τη­τας βεβαιω­θείτε ότι η ελα­στική, στε­γα­νω­τική φλάντζα (λάστιχο) γύρω από το καπάκι δεν είναι φθαρ­μένη ή σχι­σμένη και ο αγωγός εξα­έ­ρω­σης είναι καθαρός από υπο­λείμ­ματα τροφής. Βεβαιω­θείτε ότι το καπάκι είναι ερμη­τικά κλειστό πριν τοπο­θε­τή­σετε τη χύτρα στη φωτιά. Εάν δια­φεύ­γει ατμός γύρω από το καπάκι ή τις χει­ρο­λα­βές, σβήστε αμέσως τη φωτιά, αφήστε τη χύτρα να κρυώσει, ελευ­θε­ρώ­στε όλο τον ατμό που περιέ­χει ανοί­γο­ντας τον ρυθ­μι­στή πίεσης, αφαι­ρέ­στε το καπάκι και ξεπλύ­νετέ το με νερό. Αν η πίεση μέσα στη χύτρα ταχύ­τη­τας αυξά­νε­ται συνεχώς χωρίς να εκτο­νώ­νε­ται μέσω του ρυθ­μι­στή πίεσης ή της βαλ­βί­δας υπερ­πί­ε­σης, τότε σε μια τέτοια περί­πτωση υπάρχει άμεσος κίν­δυ­νος έκρηξης και σοβαρού τραυ­μα­τι­σμού, γι’ αυτό η χύτρα θα πρέπει να απο­μα­κρύ­νε­ται αμέσως από τη φωτιά».

Σημειώ­νε­ται ότι παρό­μοιο περι­στα­τικό που προ­κά­λεσε εγκαύ­ματα σε 45χρονη νοι­κο­κυρά στην περιοχή του Ντέρμπι στην Αγγλία σημειώ­θηκε στις 25 Σεπτεμ­βρίου 2015. Η Βρε­τα­νίδα δήλωσε αργό­τερα σε συνε­ντεύ­ξεις της ότι τραυ­μα­τί­στηκε όταν προ­σπά­θησε να ανοίξει γρήγορα το καπάκι σε μια χύτρα ινδικής κατα­σκευής. Τέτοιου είδους περι­στα­τικό έκρηξης χύτρας απο­τυ­πώ­νε­ται σε βίντεο που αναρ­τή­θηκε στο youtube τον Οκτώ­βριο του 2014.

Σε επι­θέ­σεις

Οσον αφορά την ενδει­κτική χρήση της χύτρας ταχύ­τη­τας από ενό­πλους, βόμβες σε τέτοιου είδους σκεύη έχει χρη­σι­μο­ποι­ή­σει στο εξω­τε­ρικό η Αλ Κάιντα, αλλά και το παγκό­σμιο δίκτυο ενόπλων ομάδων FAI από την Ιταλία και την Ισπανία ως τη Χιλή και το Μεξικό. Σε χύτρα ταχύ­τη­τας ήταν τοπο­θε­τη­μένη και η βόμβα στην πολύ­νε­κρη επίθεση στον Μαρα­θώ­νιο της Βοστώ­νης τον Απρίλιο του 2013.

Στην Ελλάδα είχαμε βόμβα σε χύτρα ταχύ­τη­τας τον Ιανουά­ριο του 2007, σε μια βομ­βι­στική επίθεση στην Εφορία Αργυ­ρού­πο­λης. Από τότε η εκρη­κτική συσκευα­σία χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε του­λά­χι­στον άλλες 20 φορές (στη συγκέ­ντρωση της ΝΔ στο Πεδίον του Αρεως, στην πλατεία Συντάγ­μα­τος, στο Mall και αλλού) κυρίως από τη Συνω­μο­σία Πυρήνων της Φωτιάς και άλλες οργα­νώ­σεις.

To BHMA