Μπλοκάρει η Ελβετία τη δικαστική έρευνα για τη λίστα Λαγκάρντ

Φραγ­μούς υψώνει η ελβε­τική κυβέρ­νηση στις εισαγ­γε­λι­κές αρχές ξένων χωρών που ερευ­νούν τα στοι­χεία της λίστας Λαγκάρντ. Σύμφωνα με έγκυρες πλη­ρο­φο­ρίες, το ελβε­τικό υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης έχει απο­στεί­λει εγκύ­κλιο στις εισαγ­γε­λίες της χώρας, με την οποία ουσια­στικά απα­γο­ρεύει την ικα­νο­ποί­ηση αιτη­μά­των δικα­στι­κής συν­δρο­μής από ξένες χώρες, εφόσον αυτά σχε­τί­ζο­νται με υπο­κλα­πέν υλικό από ελβε­τι­κές τρά­πε­ζες, και δη με αυτό της λίστας Λαγκάρντ.

Το «Swissleaks», στο πλαίσιο του οποίου δισε­κα­τομ­μύ­ρια δολάρια πέρασαν από την τράπεζα HSBC με σκοπό τη φορο­δια­φυγή ή το ξέπλυμα μέσω εικο­νι­κών εται­ρειών, κατα­δει­κνύ­ε­ται σε αχίλ­λειο πτέρνα της ελβε­τι­κής Δικαιο­σύ­νης, η οποία ανα­δι­πλώ­νε­ται και θέτει προ­σκόμ­ματα σε επί­δο­ξους ερευ­νη­τές.

«Στην προ­κει­μένη περί­πτωση, αφενός μεν η Ελβετία δεν παρέχει σύμφωνα με την υφι­στά­μενη νομο­θε­σία της δικα­στική συν­δρομή σε υπο­θέ­σεις φορο­δια­φυ­γής, αφε­τέ­ρου δε δεν νοείται κατά το ελβε­τικό δίκαιο αδίκημα ξεπλύ­μα­τος χρή­μα­τος προ­ερ­χό­μενο από φορο­δια­φυγή» εξηγεί ο κ. Ηλίας Μπίσιας, δικη­γό­ρος που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται σε Αθήνα και Ελβετία. «Περαι­τέρω, από τον Ιούνιο του 2014 το ελβε­τικό υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης με εγκύ­κλιο του προς τις εισαγ­γε­λι­κές αρχές της χώρας συνιστά να μην ικα­νο­ποιού­νται αιτή­ματα δικα­στι­κής συν­δρο­μής κρατών, τα οποία εν γνώσει τους υπο­βάλ­λουν αιτή­ματα παροχής πλη­ρο­φο­ριών / απο­δει­κτι­κών στοι­χείων που βασί­ζο­νται κατά μείζονα λόγο σε προ­σω­πικά δεδο­μένα που απο­τε­λούν προϊόν υπο­κλο­πής από ελβε­τι­κές τρά­πε­ζες».

Οι Ελβετοί έχουν, πάντως, κατα­δεί­ξει προ πολλού τις δια­θέ­σεις τους. Ο κ. Μπίσιας εξηγεί ότι το 2012 θέσπι­σαν νομο­θε­τική ρύθμιση, σύμφωνα με την οποία αιτή­ματα παροχής πλη­ρο­φο­ριών που υπο­βάλ­λο­νται στις ελβε­τι­κές αρχές από φορο­λο­γι­κές αρχές άλλων χωρών δια της λεγό­με­νης διοι­κη­τι­κής συν­δρο­μής απορ­ρί­πτο­νται εφόσον τα αιτή­ματα αυτά βασί­ζο­νται σε πλη­ρο­φο­ρίες οι οποίες έχουν κτηθεί μέσω αξιο­ποί­νων πράξεων κατά το ελβε­τικό δίκαιο.

Κατά συνέ­πεια, σε ό,τι αφορά την περί­πτωση της «λίστας Λαγκάρντ», ελλη­νικά αιτή­ματα παροχής πλη­ρο­φο­ριών που τυχόν υπο­βλη­θούν, π.χ., από το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών ή το ΣΔΟΕ και σχε­τί­ζο­νται με λογα­ρια­σμούς στην τράπεζα HSBC, ανα­μέ­νε­ται ότι θα απορ­ρι­φθούν από την Ελβετία με επί­κληση της ανωτέρω διά­τα­ξης.

«Ανοικτή» η ελβε­τική δικο­γρα­φία

Η μεγα­λύ­τερη διαρροή απόρ­ρη­των τρα­πε­ζι­κών δεδο­μέ­νων, με πρω­τα­γω­νι­στή τον Ερβέ Φαλ­σιανί, έχει γίνει αφε­τη­ρία για την άσκηση ποι­νι­κής δίωξης στην Ελβετία, η δικο­γρα­φία που έχει σχη­μα­τι­στεί ως προς την υπο­κλοπή των στοι­χείων είναι ανοικτή, ενώ δεν απο­κλεί­ε­ται η δίκη να αρχίσει ακόμη και τον Μάρτιο, ερήμην του Φαλ­σιανί.

Οι Ελβετοί, με άλλα λόγια, αρνού­νται να παρά­σχουν στοι­χεία και αντί­γραφα για μία υπόθεση που είναι και καυτή (σ.σ.: τα τελευ­ταία χρόνια σημειώ­νε­ται στην Ελβετία σημα­ντική αύξηση των περι­πτώ­σεων υπο­κλο­πής δεδο­μέ­νων από τρά­πε­ζες) και ραγδαία εξε­λισ­σό­μενη.

Δεν έχουν περάσει εξάλλου παρά ελά­χι­στες ημέρες από την εισαγ­γε­λική έφοδο στα γραφεία της HSBC Private Bank στη Γενεύη στο πλαίσιο της ποι­νι­κής έρευνας κατά της τρά­πε­ζας για δια­κε­κρι­μένο ξέπλυμα χρή­μα­τος. Την έρευνα διε­νερ­γούν στην έδρα της τρά­πε­ζας ο γενικός εισαγ­γε­λέας του καντο­νίου Ολιβιέ Ζορνό και ο πρώτος εισαγ­γε­λέας Ιβ Μπερ­τοσά.

Παρά το γεγονός ότι στο στό­χα­στρο βρί­σκε­ται η ίδια η τράπεζα, θεω­ρεί­ται εν τούτοις πιθανό η έρευνα να στραφεί και ενα­ντίον φυσικών προ­σώ­πων, σε βάρος των οποίων υπάρ­χουν υποψίες ότι διέ­πρα­ξαν ξέπλυμα χρή­μα­τος ή συμ­με­τεί­χαν σε αυτό.

Η λύση της «ορι­ζό­ντιας δια­σταύ­ρω­σης»

«Η Ελβετία δεν ικα­νο­ποιούσε εύκολα τα αιτή­ματα δικα­στι­κής συν­δρο­μής τον καλό καιρό, πόσω μάλλον τώρα» σχο­λιά­ζει έγκυρη δικα­στική πηγή. «Είναι χαρα­κτη­ρι­στική η υπόθεση του παρα­δι­κα­στι­κού και η περί­πτωση της Κων­στα­ντί­νας Μπουρ­μπού­λια, τους τρα­πε­ζι­κούς λογα­ρια­σμούς της οποίας στην Ελβετία κατά­φερε να ανοίξει ο νυν υπουρ­γός Επι­κρα­τείας για την Κατα­πο­λέ­μηση της Δια­φθο­ράς κ. Πανα­γιώ­της Νικο­λού­δης. Ούτε η κατη­γο­ρία περί δωρο­δο­κίας δικαστή δεν μπο­ρούσε αρχικά να πείσει τους Ελβε­τούς, ο Νικο­λού­δης επέμενε πάρα πολύ καιρό».

Η ίδια πηγή επι­ση­μαί­νει, πάντως, ότι ακόμη και αν οι Ελβετοί αρνού­νται να δώσουν στοι­χεία για τρα­πε­ζι­κούς λογα­ρια­σμούς, υπάρχει πάντα η εναλ­λα­κτική της ορι­ζό­ντιας δια­σταύ­ρω­σης στοι­χείων (σ.σ.: την οποία έχει τονίσει ότι θα αξιο­ποι­ή­σει ο κ. Νικο­λού­δης), ανάμεσα σε πολλές και δια­φο­ρε­τι­κές «λίστες» που δια­θέ­τει η Ελλάδα «Η λίστα Λαγκάρντ και τα ονόματα που περι­λαμ­βά­νει δεν σημαί­νουν τίποτε από μόνα τους. Δεν σου δεί­χνουν τους υπό­πτους για φορο­δια­φυγή. Αν όμως υπάρξει ορι­ζό­ντια δια­σταύ­ρωση και προ­κύ­ψει δυσα­να­λο­γία της δήλωσης σε σχέση με το συνο­λικό προφίλ του εμπλε­κό­με­νου, τότε ναι, έχεις στα χέρια σου ύποπτο. Αν δια­θέ­τεις και συγκε­κρι­μένη καταγ­γε­λία, ότι έχεις να κάνεις π.χ. με λαθρέ­μπορο, το αίτημα δικα­στι­κής συν­δρο­μής μπορεί να γίνει χωρίς καν να μνη­μο­νευ­τεί η λίστα Λαγκάρντ».

Το ΒΗΜΑ