ΝΥΤ: Ελληνική τραγωδία, πράξη πέμπτη

Στην κατά­σταση που επι­κρα­τεί στην ελλη­νική οικο­νο­μία και κοι­νω­νία, αλλά και στην στροφή της κυβέρ­νη­σης και του πρω­θυ­πουρ­γού σε πιο κεντρώες θέσεις, τον ενα­γκα­λι­σμό με τις κάποτε μισητές ΗΠΑ αλλά και τις εκκλή­σεις από επίσημα χείλη για ξένες επεν­δύ­σεις στη χώρα, ανα­φέ­ρε­ται εκτενές άρθρο των New York Times με τίτλο “Ελλη­νική τρα­γω­δία, πράξη πέμπτη”.

Όπως ανα­φέ­ρει, ο Αλέξης Τσίπρας έχει εξε­λι­χθεί σε δεξιο­τέ­χνη των πολι­τι­κών ελιγμών, που προ­σπα­θεί να ανα­κό­ψει την ορμή του χαρι­σμα­τι­κού ηγέτη της ΝΔ, Κυριά­κου Μητσο­τάκη, ανα­κα­λύ­πτο­ντας τα πλε­ο­νε­κτή­ματα της ιδιω­τι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας, ωστόσο η κυβέρ­νησή του παρα­μέ­νει εγκλω­βι­σμένη ανάμεσα στις ιδε­ο­λο­γι­κές αγκυ­λώ­σεις και στον ρεα­λι­σμό.

Ειδική μνεία γίνεται και στην επέν­δυση του Ελλη­νι­κού – “ένα δια­χρο­νικό σύμβολο της ελλη­νι­κής γρα­φειο­κρα­τι­κής αδρά­νειας” – και την υπόθεση της Eldorado Gold.

Ανα­λυ­τικά ο αρθρο­γρά­φος των NYT σημειώ­νει:

“Η οικο­νο­μία έχει συρ­ρι­κνω­θεί κατά 25%, η ανεργία των νέων έχει κατα­στρέ­ψει μία ολό­κληρη γενιά. Η ζωή για πολλούς έχει γίνει μία άσκηση επι­βί­ω­σης. Χωρίς το “μαξι­λάρι” του ήλιου, της οικο­γέ­νειας, των εμβα­σμά­των και ενός βαθιά ριζω­μέ­νου πολι­τι­σμού, θα είχε επι­κρα­τή­σει ένα βίαιο χάος. Πρό­κει­ται για μία παρα­τε­τα­μένη Μεγάλη Ύφεση.

Παρότι η Ελλάδα δεν έχει εξέλθει πλήρως από την κρίση, η αίσθησή μου είναι ότι τα χει­ρό­τερα έχουν τελειώ­σει. Έχουν προη­γη­θεί δύο δια­δο­χικά τρίμηνα ανά­πτυ­ξης – μόλις 0,5%. Η έκδοση ομο­λό­γων του Ιουλίου, η πρώτη εδώ και αρκετά χρόνια, βρήκε αντα­πό­κριση από τις αγορές. Ο του­ρι­σμός ανθεί, εν μέρει εξαι­τίας των προ­βλη­μά­των που αντι­με­τω­πί­ζει η Τουρκία και η Αίγυ­πτος. Το τρίτο πρό­γραμμα στή­ρι­ξης ανα­μέ­νε­ται να λήξει στα μέσα του 2018. Η ταπει­νω­τική “κηδε­μο­νία” της Ελλάδας, που απο­τε­λεί πηγή για το αντι­γερ­μα­νικό μένος, μπορεί σύντομα να τελειώ­σει.

Αλλά οι πραγ­μα­τι­κές ενδεί­ξεις δεν προ­έρ­χο­νται από τους αριθ­μούς. Η ένταση, που κάποτε επι­κρα­τούσε στους δρόμους, έχει μειωθεί. Οι άνθρω­ποι έχουν συνη­θί­σει την κατά­σταση. Έχουν δει τα πάντα – μία ακρο­δε­ξιά “καται­γίδα”, κλει­στές τρά­πε­ζες, ένα δημο­ψή­φι­σμα για την απόρ­ριψη της επι­βλη­θεί­σας λιτό­τη­τας από τους πιστω­τές το οποίο αγνο­ή­θηκε πλήρως, κυβερ­νή­σεις κάθε πολι­τι­κής από­χρω­σης – και επι­βί­ω­σαν.

Τον τελευ­ταίο καιρό, η αρι­στερή κυβέρ­νηση του πρω­θυ­πουρ­γού Αλέξη Τσίπρα, του μαρ­ξι­στή που στο παρελ­θόν ήταν παθια­σμέ­νος πολέ­μιος της λιτό­τη­τας, έχει κάνει στροφή προς το κέντρο. Απευ­θύ­νει χωρίς περι­στρο­φές έκκληση για ξένες επεν­δύ­σεις στην Ελλάδα και έχει αγκα­λιά­σει τις ΗΠΑ.

Όπως μαθαίνω, ο Τσίπρας έχει απο­κα­λέ­σει τις ΗΠΑ, “στρα­τη­γικό εταίρο” του. Επίσης επι­χει­ρεί να κανο­νί­σει ένα τετ α τετ με τον Trump. Προ­σπα­θεί να ανα­κό­ψει την ορμή του Κυριά­κου Μητσο­τάκη, του χαρι­σμα­τι­κού ηγέτη της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης της Νέας Δημο­κρα­τίας που έχει σπου­δά­σει στο Χάρ­βαρντ, ανα­κα­λύ­πτο­ντας τα πλε­ο­νε­κτή­ματα της ιδιω­τι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας.

Αυτό δεν είναι εύκολο για τον Τσίπρα, ο οποίος στα 43 του έτη έχει εξε­λι­χθεί σε δεξιο­τέ­χνη των πολι­τι­κών ελιγμών. Ο δημό­σιος τομέας παρα­μέ­νει διο­γκω­μέ­νος, η παλιά ελλη­νική συνή­θεια του νεπο­τι­σμού είναι πολύ ισχυρή για να εξα­λει­φθεί. Τα συν­δι­κάτα των δημο­σίων υπαλ­λή­λων αντι­δρούν έντονα στην αξιο­λό­γηση στο Δημόσιο.

Ένα δια­χρο­νικό σύμβολο της ελλη­νι­κής γρα­φειο­κρα­τι­κής αδρά­νειας είναι η τερά­στια έκταση του πρώην αερο­δρο­μίου του Ελλη­νι­κού. Το πώς θα αξιο­ποι­η­θεί, συζη­τεί­ται για περισ­σό­τερο από μία δεκα­ε­τία. Θα μπο­ρούσε να γίνει πανευ­ρω­παϊκά, ένα από τα μεγα­λύ­τερα έργα στο χώρο των ακι­νή­των, όμως κάθε φορά που συνά­πτε­ται μία συμ­φω­νία με ιδιώτες επεν­δυ­τές, προ­κύ­πτει κι ένα δια­φο­ρε­τικό εμπόδιο, με τις πιο πρό­σφα­τες αντιρ­ρή­σεις να έχουν δια­τυ­πω­θεί από το Κεντρικό Αρχαιο­λο­γικό Συμ­βού­λιο και τη δασική αρχή του Πειραιά. Στην έκταση, σύμφωνα με έναν παρα­τη­ρητή, υπάρ­χουν μόνο ορι­σμέ­νοι ψηλοί θάμνοι.

Στα βόρεια της χώρας, μία επέν­δυση ύψους 3 δισ. ευρώ από την κανα­δική εται­ρεία εξό­ρυ­ξης Eldorado Gold, κιν­δυ­νεύει να τινα­χθεί στον αέρα εξαι­τίας ενός αδιε­ξό­δου με τις άδειες. Δια­κυ­βεύ­ο­νται περίπου 2.400 θέσεις εργα­σίας.

Αν ο “μετα-λαϊκιστής” Τσίπρας παίρνει στα σοβαρά τις επεν­δύ­σεις και την ανά­πτυξη – που απο­τε­λούν τον μόνο τρόπο για να κινηθεί προς τα μπρος η Ελλάδα – τότε πρέπει να δείξει ότι μπορεί υπερ­πη­δή­σει τα εμπόδια. Αλλά ο κυβερ­νη­τι­κός συνα­σπι­σμός του εξα­κο­λου­θεί να είναι εγκλω­βι­σμέ­νος μεταξύ της ιδε­ο­λο­γίας και του ρεα­λι­σμού.

Ευρι­σκό­μενη σε μία ταρα­χώδη γει­το­νιά, εν μέσω μίας κατα­στρο­φής που σπανίως απα­ντά­ται εκτός καιρών πολέμου, με περισ­σό­τε­ρους από ένα εκα­τομ­μύ­ριο πρό­σφυ­γες να δια­σχί­ζουν τη χώρα τα τελευ­ταία χρόνια (και δεκάδες χιλιά­δες εξ αυτών να παρα­μέ­νουν εντός ελλη­νι­κών συνόρων) η Ελλάδα έχει επι­δεί­ξει αντοχή και γεν­ναιο­δω­ρία. Πρό­κει­ται για κάτι εντυ­πω­σιακά και χαι­ρε­τίζω την Ελλάδα γι’ αυτό.

Υπάρ­χουν περισ­σό­τε­ροι παρά­γο­ντες που στη­ρί­ζουν τη στα­θε­ρό­τητα, πέρα από την ηλιο­φά­νεια, τον θεσμό της οικο­γέ­νειας, τα εμβά­σματα και τον πολι­τι­σμό που ανέφερα προη­γου­μέ­νως. Ο Αμε­ρι­κα­νός πρέσβης Geoffrey Pyatt, μου είπε ότι τον προη­γού­μενο μήνα επι­σκέ­φτηκε τη Ρόδο και συνα­ντή­θηκε με τον περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιώργο Χατζη­μάρκο. Ένα αμε­ρι­κα­νικό πολε­μικό πλοίο με 300 ναύτες ήταν αγκυ­ρο­βο­λη­μένο στο λιμάνι του νησιού. Καθώς η συζή­τηση στρά­φηκε στις προ­κλή­σεις στην περιοχή, ο Χατζη­μάρ­κος πήγε στο παρά­θυρο και έδειξε το πλοίο λέγο­ντας “πρέσβη, ο καλύ­τε­ρος τρόπος για να εξα­σφα­λι­στεί η στρα­τη­γική κατεύ­θυνση της Ελλάδας, βρί­σκε­ται ακριβώς μπροστά μας, στο λιμάνι”.

Ο αντια­με­ρι­κα­νι­σμός των Ελλήνων, που κάποτε ήταν τοξικός, έχει ξεθω­ριά­σει. Οι παλιοί θεσμοί που ιδρύ­θη­καν μετά τον Β’ Παγκό­σμιο Πόλεμο, έχουν χλευα­στεί από τον Trump, αλλά στή­ρι­ξαν την Ελλάδα κατά τα χρόνια της κρίσης. Χωρίς το ΝΑΤΟ και την Ευρω­παϊκή Ένωση, η πιθα­νό­τητα μίας κατα­στρο­φι­κής διο­λί­σθη­σης της Ελλάδας στο χάος θα ήταν πολύ μεγα­λύ­τερη.

Φυσικά, η συμ­με­τοχή της Ελλάδας στο ευρώ – ένα νόμισμα που παρα­δό­ξως το μοι­ρά­ζε­ται με τη Γερ­μα­νία – ευθύ­νε­ται για την κρίση και η Ευρω­παϊκή Ένωση είναι ένας από τους θεσμούς που επέ­βα­λαν τη ολέθρια λιτό­τητα. Αλλά στο τέλος, λει­τούρ­γησε καθη­συ­χα­στικά για τους Έλληνες το γεγονός ότι είναι κάτοχοι ευρω­παϊ­κών δια­βα­τη­ρίων και το ότι ζουν σε ένα ευρύ­τερο πλαίσιο ειρήνης και στα­θε­ρό­τη­τας.

Ένα ισχυρό μάθημα της κρίσης είναι η ανθε­κτι­κό­τητα της Ευρώπης. Η αφο­σί­ωση χωρών όπως η Ελλάδα και η Γαλλία, στην Ε.Ε. είναι ισχυρή και έχει αυξηθεί μετά την απόφαση των Βρε­τα­νών να απο­χω­ρή­σουν. Ο ρομα­ντι­σμός και όχι η λογική, κρύ­βε­ται πίσω από την απόφαση της Ελλάδας να συμ­με­τά­σχει στο ευρώ, αλλά ο ρομα­ντι­σμός έχει έναν πυρήνα αλή­θειας – Η Ελλάδα βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο της ευρω­παϊ­κής ιδέας.”

Capital.gr