Λυκούργος Λιακάκος: «Η Ελλάδα πρέπει να οριοθετήσει και να ολοκληρώσει άμεσα την ΑΟΖ!»

Να ξεκι­νή­σουμε από τον θαλάσ­σιο χωρο­τα­ξικό σχε­δια­σμό και να σας ζητήσω να μας σχο­λιά­σετε τις εξε­λί­ξεις.

Ο θαλάσ­σιος χωρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός (ΘΧΣ) δια­μορ­φώ­θηκε στα μέσα Απρι­λίου του 2025. Δεν έγινε ως πρω­το­βου­λία της Ελλάδας, καθώς έπρεπε να συμ­μορ­φω­θεί με την κοι­νο­τική οδηγία που έλεγε ότι έπρεπε να νομο­θε­τη­θεί. Η οδηγία 2014/89 είχε ορί­ζο­ντα έως το 2021 οπότε όλες οι παρά­κτιες ευρω­παϊ­κές χώρες, έπρεπε να κατα­θέ­σουν τα εξω­τε­ρικά όρια των θαλασ­σίων οικο­νο­μι­κών ζωνών και του θαλασ­σο­χώ­ρου τους απο­τυ­πώ­νο­ντας κοι­νω­νι­κούς, οικο­νο­μι­κούς και περι­βαλ­λο­ντι­κούς σκοπούς. Το 2021 η Ελλάδα δεν το κατέ­θεσε και κατα­δι­κά­στηκε τον Φεβρουά­ριο του 2025 (γιατί το παρέ­πεμψε η Κομι­σιόν στο Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο) και αν δεν είχαμε κατα­θέ­σει το σχέδιο έως τα τέλη Απρι­λίου, θα πλη­ρώ­ναμε ένα μεγάλο πρό­στιμο. Οπότε, ο ΘΧΣ έγινε υπό την πίεση της Ευρώπης. Σε αυτόν, έχουν απο­τυ­πω­θεί οι θαλάσ­σιες οριο­θε­τή­σεις της Ελλάδας που έχουν γίνει στο Ιόνιο (μερική τμη­μα­τική οριο­θέ­τηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο) ενώ δεν απο­τυ­πώ­νει τα δυνη­τικά όρια των νησιών στα 12 ναυτικά μίλια -όπως ορίζει το σχετικό άρθρο για το Δίκαιο της Θάλασ­σας. Από τις 149 παρά­κτιες χώρες, οι 148 έχουν προβεί στην επέ­κταση (πλην της Ελλάδας), οπότε είναι κάτι που μας προ­βλη­μα­τί­ζει πολύ. Η επέ­κταση στα 12ν.μ. απο­τε­λεί κυρί­αρχο δια­πραγ­μα­τευ­τικό δικαί­ωμα της χώρας μας και είναι κομμάτι του ευρω­παϊ­κού κεκτη­μέ­νου, το οποίο η Τουρκία πρέπει να σέβεται σε κάθε περί­πτωση και σε κάθε από­πειρα συνερ­γα­σίας με την Ευρώπη.

Ο ΘΧΣ για να έχει ισχύ, θα πρέπει η Ελλάδα να προβεί στις απα­ραί­τη­τες διορ­θώ­σεις με σαφείς γραμμές και όχι με αστε­ρί­σκους και υπο­ση­μειώ­σεις, να κατα­θέ­σει συντε­ταγ­μέ­νες στον ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασ­σας βάσει των συνόρων που απο­τυ­πώ­νει τα εξω­τε­ρικά όρια αυτός ο χάρτης, ο οποίος απο­δί­δει πλήρη επήρεια στο νησιω­τικό σύμπλεγμα του Καστελ­λό­ρι­ζου. Κι αυτό είναι ένα πάρα πολύ σημα­ντικό σημείο, καθώς πρό­κει­ται για μία τερά­στια περιοχή ΝΑ του Καστελ­λό­ρι­ζου, η οποία δεν δια­κό­πτε­ται από κάποιο νησί ενώ κρύβει έναν μεγάλο πλούτο (αφενός υπο­θα­λάσ­σιο, με την αξιο­ποί­ηση ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας κ.ο.κ. εφόσον ανα­κη­ρυ­χθεί ΑΟΖ και ακο­λου­θή­σουν τα περαι­τέρω). Μην ξεχνάμε ότι η ΑΟΖ δίνει όλα τα χαρα­κτη­ρι­στικά που έχει η υφα­λο­κρη­πίδα, αλλά με απο­κλει­στικά κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα όχι μόνο στο υπέ­δα­φος αλλά και επί της στήλης του ύδατος (δηλ. την αλιεία που οι Τούρκοι είτε επη­ρε­ά­ζουν βάναυσα, είτε παρα­βιά­ζουν τα ύδατα ανοιχτά στα νησιά) και της επι­φά­νειας.

Η (δυνη­τική) ΑΟΖ εφά­πτε­ται με την ΑΟΖ της Κύπρου που απο­τε­λεί ένα επι­πλέον χαρτί. Πρέπει λοιπόν η χώρα μας, να το σκεφτεί πολύ σοβαρά γιατί αυτός ο χώρος είναι η πρό­σβασή μας στην ΝΑ Μεσό­γειο που θα την κάνει πιο πλούσια, θα βοη­θή­σει να κατα­πο­λε­μη­θεί το δημο­γρα­φικό και θα αντι­στρα­φεί η οικο­νο­μική παρακμή. Και το λέω αυτό, διότι αν και κάποιοι δείκτες δεί­χνουν οικο­νο­μική βελ­τί­ωση, στην πραγ­μα­τι­κό­τητα η οικο­νο­μία της χώρας δεν είναι έτσι, γι’ αυτό και πρέπει να το δούμε πολύ σοβαρά. Η Ελλάδα θα πρέπει να προ­χω­ρή­σει στην επέ­κταση των χωρικών της υδάτων, νότια και ανα­το­λικά της Κρήτης και όσον αφορά στο Αιγαίο να ενώσει όλες τις προ­ε­ξέ­χου­σες εσοχές από τις παρα­λίες (για να φτιάξει ευθείες γραμμές όπως ορίζει το Δίκαιο της Θάλασ­σας) κερ­δί­ζο­ντας 3,5-4,5% θαλα­σο­χώ­ρου.

Γεν­νά­ται λοιπόν η απορία, για ποιον λόγο η χώρα μας, δεν έχει προ­χω­ρή­σει στην πλήρη κήρυξη της ΑΟΖ; Τι συμ­βαί­νει;

Να ξεκα­θα­ρί­σουμε ότι με την Τουρκία δεν μπορείς να έχεις ποτέ “ήρεμα νερά”! Η Τουρκία είναι μία μεγάλη περι­φε­ρειακή δύναμη αλλά δεν σκέ­φτε­ται όπως οι άλλες χώρες που δεν είναι στην Ευρώπη. Έχει μία αυτο­κρα­το­ρική ανα­θε­ω­ρη­τική αντί­ληψη, με βαθιές νέο-οθωμανικές βλέψεις, θέλει να ασκήσει μία επιρροή με κάθε τρόπο, σε όλες τις περιο­χές όπου υπήρχε, κάποτε η οθω­μα­νική αυτο­κρα­το­ρία. Επι­πλέον, θέλει να μπει στο παι­χνίδι για τα θαλάσ­σια κοι­τά­σματα που έχουν ανα­κα­λυ­φθεί στη ΝΑ Μεσό­γειο –τα οποία, θα μπο­ρού­σαν να συντη­ρούν την Ευρώπη για 30 χρόνια, εφόσον αξιο­ποι­η­θούν. Στο νέο δυστο­πικό πολυ­πο­λικό περι­βάλ­λον όπου δεν υπάρχει πλέον μία υπερ­δύ­ναμη, και ανα­δύ­ο­νται πολλές μεγάλες δυνά­μεις με τους περι­φε­ρεια­κούς παίκτες να θέλουν να έχουν ρόλο, καθώς δεν υπάρχει αυτός ο έλεγχος, η Τουρκία θέλει να παίξει τον δικό της ρόλο. Δεν είναι τυχαίο που δου­λεύει το δόγμα της “Γαλά­ζιας Πατρί­δας” εδώ και πολλά χρόνια. Θεωρεί ακόμη (το οποίο είναι βέβαια αστείο και το χρη­σι­μο­ποιεί σαν άλλοθι στις επε­κτα­τι­κές της βλέψεις) ότι ένα παρά­κτιο κράτος που έχει νησιά όπως η Ελλάδα, σε περιο­χές όπως η Μεσό­γειος πρέπει (για να δικαιού­ται θαλάσ­σιες οικο­νο­μι­κές ζώνες) το κάθε νησί να απέχει 200ν.μ. (!!!).

Η μέχρι τώρα πολι­τική της Ελλάδας, ήταν αυτή των “ήρεμων νερών” του κατευ­να­σμού και των μηδε­νι­κών προ­βλη­μά­των. Δυστυ­χώς, όλα αυτά υπο­δει­κνύ­ουν υπο­χω­ρη­τι­κό­τητα και φοβι­κό­τητα, δίνο­ντας στον ανα­θε­ω­ρητή πεδίο. Οφείλει λοιπόν να υπε­ρα­σπι­στεί τα κυριαρ­χικά της δικαιώ­ματα.

Έφτασε να μιλάει για προ­στα­σία του “τουρ­κι­κού πλη­θυ­σμού” στη Θράκη (ενώ είναι μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα και όχι τουρ­κική) κι έβαλε στο κάδρο την προ­στα­σία Ελλήνων πολιτών τουρ­κι­κής κατα­γω­γής της Δωδε­κα­νή­σου! Η Τουρκία απειλεί απρο­κά­λυ­πτα την Ελλάδα σε θέματα κυριαρ­χίας ενώ η ελλη­νική κυβέρ­νηση μιλάει για “ήρεμα νερά”. Δεν είχαμε ποτέ “ήρεμα νερά” με την Τουρκία!

Κι εδώ έρχομαι στο καλώδιο για την ηλε­κτρική δια­σύν­δεση Ελλάδας – Κύπρου που περνάει ανα­το­λικά της Κάσου και της Καρ­πά­θου, απο­τε­λεί ελλη­νική οριο­θε­τη­μένη υφα­λο­κρη­πίδα, μεταξύ Ελλάδας και Αιγύ­πτου από το καλο­καίρι του 2020 (έχει κυρωθεί και με το Ν.4717). Οπότε δεν δικαιού­ται κανείς να παρέμ­βει εφόσον δεν είναι ανοικτή θάλασσα και δεν δικαιο­λο­γεί­ται η στρα­τιω­τική παρου­σία της Τουρ­κίας που θέλει να δώσει το μήνυμα ότι είναι ο “σερίφης” στην περιοχή και χωρίς την άδειά της δεν γίνεται τίποτα.

Το ελλη­νικό ΥΠΕΞ αντί να διε­θνο­ποι­ή­σει το θέμα στην Ε.Ε., στο ΝΑΤΟ και στο Συμ­βού­λιο Ασφα­λείας του ΟΗΕ, παρα­κο­λου­θεί αμέτοχα παρα­τη­ρώ­ντας τα υπο­τι­θέ­μενα “ήρεμα νερά”.

Επι­πλέον, υπάρχει το τουρκο-λιβυκό μνη­μό­νιο που είναι παρά­νομο από κάθε πλευρά διότι αγνοεί τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα νησιω­τι­κών εδαφών. Υπό αυτή την πίεση, η Ελλάδα υιο­θέ­τησε τμη­μα­τική ΑΟΖ -έως τον 26ο – 28ο μεσημ­βρινό ανάμεσα στην Αίγυπτο όπου φτάνει μέχρι τη μισή… Ρόδο. Ο κύριος λόγος ήταν για να επι­κα­λυ­φθεί το παρά­νομο τουρκο-λιβυκό μνη­μό­νιο αλλά, η οριο­θε­τική γραμμή έγινε προς όφελος της Αιγύ­πτου απο­δί­δο­ντας μειω­μένη επήρεια στα νησιά μας.

Συνεπώς, δεν θα γίνει τίποτα αν δεν προ­χω­ρή­σει το θέμα με το καλώδιο. Μάλιστα βλέπω ότι επη­ρε­ά­ζε­ται και η σχέση μας με το Ισραήλ το οποίο προ­χώ­ρησε με την Κύπρο τη συμ­φω­νία με το καλώδιο –ενώ εμείς δεν κάναμε ακόμη κάτι. Μην ξεχνάμε ότι αυτή τη στιγμή, τα συμ­φέ­ρο­ντα του Ισραήλ και της Ελλάδας συμπλέ­ουν, τόσο για το ζήτημα της Συρίας, όσο και για το θέμα του καλω­δίου και φυσικά για την Τουρκία.

Επι­τρέψτε μου να συμπλη­ρώσω, ότι με την Αίγυπτο είχαμε συμ­φω­νή­σει να πάμε στη Χάγη. Λόγω του τουρκο-λιβυκού μνη­μο­νίου το επι­σπεύ­σαμε διμερώς και κάναμε αυτές τις παρα­χω­ρή­σεις. Αυτό δεν πρέπει να συνε­χι­στεί στο υπό­λοιπο κομμάτι της οριο­θέ­τη­σης (με το υπό­λοιπο κομμάτι της Ρόδου και του Καστελ­λό­ρι­ζου). Πρέπει και η Αίγυ­πτος να δώσει κάτι –που δεν θέλει να αντι­πα­ρα­τε­θεί ευθέως με την Τουρκία.

Συνεπώς, η Ελλάδα πρέπει να οριο­θε­τή­σει και να ολο­κλη­ρώ­σει άμεσα την ΑΟΖ!