Γιάννης Ρέτσος: «Κίνδυνος αφελληνισμού της ελληνικής ξενοδοχίας»

Η αβε­βαιό­τητα περί των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων κυβέρ­νη­σης και θεσμών έχει ήδη αρχίσει να στοι­χί­ζει στον ελλη­νικό του­ρι­σμό, καθώς από τη μία πλευρά κατα­γρά­φε­ται κλι­μα­κού­μενη ανά­σχεση στον ρυθμό των κρα­τή­σεων, ενώ είναι σαφές ότι υπάρχει και μεγάλος αριθμός πελατών που διστά­ζει ακόμη να προ­χω­ρή­σει στην ορι­στι­κο­ποί­ηση των πλάνων του για δια­κο­πές στη χώρα μας.

Απόλυτα ξεκά­θα­ρος για τις αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις στον του­ρι­σμό από την παρά­ταση του σίριαλ των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων είναι, μιλώ­ντας στη «Ν», ο πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων (ΠΟΞ) Γιάννης Ρέτσος, προει­δο­ποιώ­ντας παράλ­ληλα ότι η «απουσία» του τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος και η έλλειψη ρευ­στό­τη­τας όχι μόνον οδηγούν στον γκρεμό χιλιά­δες υγιείς επι­χει­ρή­σεις κάθε μεγέ­θους, αλλά ταυ­τό­χρονα προ­ε­τοι­μά­ζούν το έδαφος και για αφελ­λη­νι­σμό της ελλη­νι­κής ξενο­δο­χίας! Και αυτό, κατά την άποψή του, είναι εγκλη­μα­τικό.

Κύριε πρόεδρε, εισερ­χό­μα­στε στα­διακά στη νέα του­ρι­στική σεζόν. Μπορούν να βγουν κάποια ορι­στικά συμπε­ρά­σματα για το 2015, σχετικά με την του­ρι­στική κίνηση;

«Είναι αρκετά νωρίς ακόμη για ασφα­λείς εκτι­μή­σεις, καθώς δεν έχουν ακόμα δια­μορ­φω­θεί οι κύριες του­ρι­στι­κές ροές και η δια­δι­κα­σία των κρα­τή­σεων βρί­σκε­ται σε εξέλιξη.

Από τα μέχρι τώρα δεδο­μένα και στοι­χεία δια­πι­στώ­νουμε ότι η χρονιά ξεκί­νησε θετικά, υπό την έννοια ότι ο ρυθμός των κρα­τή­σεων από τις περισ­σό­τε­ρες αγορές κινεί­ται σε επίπεδα υψη­λό­τερα του αντί­στοι­χου περ­σι­νού δια­στή­μα­τος, καθώς και ότι ικανός αριθμός tour operators δίνει αύξηση πωλή­σεων σε σύγκριση με πέρυσι.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαί­νει ότι μπορεί κανείς να αισθά­νε­ται ικα­νο­ποι­η­μέ­νος ή πολύ αισιό­δο­ξος, ειδικά όταν η περί­ο­δος ξεκι­νάει στο γενι­κό­τερο κλίμα αβε­βαιό­τη­τας και έντονης δημο­σιό­τη­τας που όλοι βιώ­νουμε. Αυτή η κατά­σταση έχει ήδη αρχίσει να στοι­χί­ζει στον ελλη­νικό του­ρι­σμό, καθώς από τη μία πλευρά κατα­γρά­φε­ται κλι­μα­κού­μενη ανά­σχεση στον ρυθμό των κρα­τή­σεων, ενώ είναι σαφές ότι υπάρχει και μεγάλος αριθμός πελατών που διστά­ζει ακόμη να προ­χω­ρή­σει στην ορι­στι­κο­ποί­ηση των πλάνων του για δια­κο­πές στη χώρα μας».

Δεδο­μέ­νου ότι η χώρα δεν έχει ζήσει τον νέο χρόνο έστω λίγες ημέρες ηρεμίας, χωρίς κατα­στρο­φικά σενάρια, τι είναι τελικά αυτό που ελκύει τέτοιες εποχές τους ξένους του­ρί­στες στην Ελλάδα;

«Η Ελλάδα είναι ένας ιδιαί­τερα ελκυ­στι­κός, ασφαλής προ­ο­ρι­σμός που προ­σφέ­ρει ποιο­τι­κές υπη­ρε­σίες σε όλες τις κατη­γο­ρίες πελατών και επι­σκε­πτών, με πολύ καλές ξενο­δο­χεια­κές υπο­δο­μές και δελε­α­στική σχέση value for money.

Η εμπει­ρία των επι­σκε­πτών που ταξι­δεύ­ουν στους ελλη­νι­κούς προ­ο­ρι­σμούς είναι θετική. Ως απο­τέ­λε­σμα οι καλές εντυ­πώ­σεις μετα­φέ­ρο­νται και ανα­πα­ρά­γο­νται στους κύκλους τους και στο περι­βάλ­λον τους. Ας μην ξεχνάμε ότι οι συστά­σεις συγ­γε­νών και φίλων παρα­μέ­νουν ένας από τους πλέον καθο­ρι­στι­κούς παρά­γο­ντες στη δια­δι­κα­σία επι­λο­γής προ­ο­ρι­σμούς σε πολλές χώρες.

Εξάλλου, δεν έχει αλλάξει κάτι στην “καθη­με­ρι­νό­τητα” της του­ρι­στι­κής Ελλάδας και αυτό είναι έκδηλο σε οποιον­δή­ποτε έρχεται στη χώρα. Εκπέ­μπε­ται δε και από πληθώρα εγκω­μια­στι­κών δημο­σιευ­μά­των και αφιε­ρω­μά­των που κατα­κλύ­ζουν τα διεθνή μέσα ενη­μέ­ρω­σης και ειδικά σε όσα ειδι­κεύ­ο­νται στα ταξίδια και στις δια­κο­πές.

Ωστόσο, αυτό που πρέπει να μας απα­σχο­λεί σοβαρά δεν είναι το γιατί έρχο­νται όσοι έρχο­νται, αλλά το γιατί δεν απο­φα­σί­ζουν να έρθουν ή καθυ­στε­ρούν να απο­φα­σί­σουν να έρθουν ακόμα περισ­σό­τε­ροι.

Είναι ευνόητο ότι αν δεν ξεκα­θα­ρί­σει σύντομα το τοπίο, η εικόνα θα αλλάξει επί τα χείρω. Βαδί­ζουμε διαρκώς σε τεντω­μένο σχοινί και πρέπει να συνει­δη­το­ποι­ή­σουν όλοι πως η κατά­σταση αυτή έχει αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις στη δια­μόρ­φωση κλί­μα­τος και εντυ­πώ­σεων στο εξω­τε­ρικό».

Η τιμο­λο­γιακή πολι­τική των ξενο­δο­χείων συνέ­βαλε στην άνοδο του του­ρι­στι­κού ρεύ­μα­τος;

«Οπως ξέρετε πολύ καλά, καθώς παρα­κο­λου­θείτε πολύ προ­σε­κτικά τις εξε­λί­ξεις στον τομέα του του­ρι­σμού, η τιμο­λο­γιακή πολι­τική των ξενο­δο­χείων εκ των πραγ­μά­των είχε κατα­στεί κύριο εργα­λείο marketing του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού τα χρόνια της βαθιάς κρίσης. Κακώς μεν, αλλά ήταν κυριο­λε­κτικά θέμα επι­βί­ω­σης. Δεν υπήρχε άλλη επιλογή.

Η τιμο­λο­γιακή πολι­τική των ξενο­δό­χων, κυρίως προς τους tour operators, κράτησε ζωντανό τον εισερ­χό­μενο του­ρι­σμό, μέχρις ότου αρχίσει η στα­θε­ρο­ποί­ηση από το 2012 και μετά.

Οταν, όμως, οι τιμές υπο­χω­ρούν σε ένα συγκε­κρι­μένο επίπεδο, στο ναδίρ θα έλεγα, είναι πολύ πιο δύσκολο να επα­νέλ­θουν στα επίπεδα εκείνα που χρειά­ζε­ται για να έχουν θετικό αντί­κτυπο στα απο­τε­λέ­σματα των επι­χει­ρή­σεων. Αυτά λαμ­βά­νο­ντας υπ’ όψιν και ότι όταν υπο­χω­ρούν ανα­γκα­στικά οι τιμές, δια­κυ­βεύ­ο­νται και άλλες σημα­ντι­κές παρά­με­τροι, όπως η ποιό­τητα του προ­ϊ­ό­ντος και των υπη­ρε­σιών, οι θέσεις εργα­σίας, η περί­ο­δος λει­τουρ­γίας κ.λπ.».

Προσ­δο­κάτε βελ­τί­ωση των απο­τε­λε­σμά­των των ξενο­δο­χεια­κών μονάδων;

«Πριν ανα­φερ­θούμε σε προσ­δο­κίες, μου δίνετε την ευκαι­ρία να απο­σα­φη­νίσω ορι­σμέ­νους “μύθους”, ας το πω έτσι. Κατ’ αρχάς, να τονίσω ότι τα έσοδα των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων δεν έχουν άμεση σχέση με τα έσοδα που έχει η χώρα από τον του­ρι­σμό. Αλλο οι εθνικές του­ρι­στι­κές εισπρά­ξεις και άλλο τα έσοδα των ξενο­δο­χείων.

Δεύ­τε­ρον, κοιτάμε συνήθως τις πλη­ρό­τη­τες και τις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, αλλά οι δείκτες που έχουν πραγ­μα­τική σημασία για την ξενο­δο­χειακή επι­χεί­ρηση είναι άλλοι, όπως π.χ. η μέση τιμή δωμα­τίου. Μπορεί ένα ξενο­δο­χείο να έχει εξαι­ρε­τι­κές πλη­ρό­τη­τες, αλλά η κατά­σταση στο ταμείο του να είναι πολύ δια­φο­ρε­τική. Τα ξενο­δο­χεία της Αθήνας είναι ένα χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα. Τον τελευ­ταίο χρόνο, η πλη­ρό­τητα αυξή­θηκε κατά 21% και έχει πια επα­νέλ­θει σχεδόν στα επίπεδα του 2008, αλλά η μέση τιμή δωμα­τίου αυξή­θηκε κατά μόλις 5% και βρί­σκε­ται ακόμα στα επίπεδα του 2012.

Τρίτον, για πέντε χρόνια τα ξενο­δο­χεία είχαν δρα­μα­τική μείωση εσόδων, αλλά παράλ­ληλα αύξηση του κόστους λει­τουρ­γίας, του εργα­σια­κού κόστους, των φορο­λο­γι­κών και άλλων επι­βα­ρύν­σεων. Και το κυριό­τερο, ένα ασφυ­κτικό χρη­μα­το­πι­στω­τικό περι­βάλ­λον, με συσ­σώ­ρευση υπο­χρε­ώ­σεων και ερμη­τικά “κλει­στές πόρτες” από τους τρα­πε­ζι­κούς ομίλους.

Η πραγ­μα­τι­κό­τητα, επο­μέ­νως, είναι ότι το 2014 ήταν η πρώτη χρονιά μετά το 2009 που οι ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις είδαν βελ­τί­ωση στα απο­τε­λέ­σματά τους, με αύξηση του τζίρου τους, αλλά ελά­χι­στες μεταξύ των χιλιά­δων ήταν εκείνες που πέρασαν σε κερ­δο­φο­ρία.

Για το 2015, όντως προσ­δο­κούμε περαι­τέρω βελ­τί­ωση των απο­τε­λε­σμά­των, αλλά στα­διακά αυτή η προσ­δο­κία ανα­λώ­νε­ται από την αβε­βαιό­τητα».

Τι κάνει η Ομο­σπον­δία σας προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πι­σθεί το πρό­βλημα ρευ­στό­τη­τας των ξενο­δο­χεια­κών μονάδων; Υπάρχει κάποια ελπίδα οι τρά­πε­ζες να αλλά­ξουν στάση;

«Η έλλειψη ρευ­στό­τη­τας και το δυσβά­στα­χτο υψηλό κόστος χρή­μα­τος εξα­κο­λου­θούν να είναι τα μείζονα και κυρί­αρχα ζητή­ματα όλης της αγοράς. Για τα ξενο­δο­χεία είναι και εντο­νό­τερα, σε σύγκριση με άλλους κλάδους, λόγω του αντι­κει­μέ­νου τους.

Συγκε­κρι­μένα απαι­τού­νται χρήματα για τις απα­ραί­τη­τες παρεμ­βά­σεις, απο­κα­τα­στά­σεις φθορών, συντη­ρή­σεις, προ­μή­θειες, (επανα)προ­σλή­ψεις προ­σω­πι­κού, όπως επίσης για τον μεγάλο όγκο συναλ­λα­γών με συνερ­γά­τες και επι­χει­ρή­σεις του εξω­τε­ρι­κού.

Αν στα παρα­πάνω προ­σθέ­σουμε τη μείωση των προ­κα­τα­βο­λών από τους tour operators, τα τελευ­ταία χρόνια, αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε πόσο οξύτερο έως και δρα­μα­τικό γίνεται το πρό­βλημα. Τα τελευ­ταία τρία χρόνια η Ομο­σπον­δία έχει εξα­ντλή­σει κάθε μέσο, μοχλό και δίαυλο πίεσης προς αυτήν την κατεύ­θυνση. Εχουμε υπο­βά­λει ρεα­λι­στι­κές και τεκ­μη­ριω­μέ­νες προ­τά­σεις, φθάσαμε σε όλα τα επίπεδα, ακόμα και στο Μέγαρο Μαξίμου και στην Τράπεζα της Ελλάδας. ΕΛΛ+0,44%

Το απο­τέ­λε­σμα είναι αυτό που όλοι βλέ­πουμε σήμερα στην αγορά και στις επι­χει­ρή­σεις. Δεν ξέρω αν υπάρχει ελπίδα, αυτό που μπορώ να πω είναι ότι οι επι­χει­ρή­σεις δεν έχουν άλλες αντοχές, δεν έχουν εναλ­λα­κτι­κές λύσεις, δεν έχουν καμία ουσια­στική υπο­στή­ριξη. Η κατά­σταση αυτή όχι μόνον οδηγεί στον γκρεμό χιλιά­δες υγιείς επι­χει­ρή­σεις κάθε μεγέ­θους, τινά­ζο­ντας στον αέρα τη βιω­σι­μό­τητά τους, αλλά ταυ­τό­χρονα προ­ε­τοι­μά­ζει το έδαφος και για αφελ­λη­νι­σμό της ελλη­νι­κής ξενο­δο­χίας! Και αυτό, κατά την άποψή μου, είναι εγκλη­μα­τικό».

Τι ζητεί η Ομο­σπον­δία σας από τη νέα πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου Του­ρι­σμού και την κυβέρ­νηση εν γένει;

«Η ΠΟΞ έχει ανα­λυ­τι­κές και τεκ­μη­ριω­μέ­νες προ­τά­σεις για όλο το πλέγμα θεμάτων που απα­σχο­λούν τον ξενο­δο­χειακό κλάδο. Πέραν όσων θίξαμε στη συζή­τησή μας, ένα θέμα με κεφα­λαιώδη σημασία είναι η ανάγκη επα­νεκ­κί­νη­σης του εσω­τε­ρι­κού του­ρι­σμού. Υπάρχει μία ολό­κληρη άλλη του­ρι­στική Ελλάδα που στη­ρί­ζε­ται και εξαρ­τά­ται από τον εσω­τε­ρικό του­ρι­σμό και που εξα­κο­λου­θεί να βρί­σκε­ται σε δεινή θέση.

Η επέ­κταση και επα­να­φορά των προ­γραμ­μά­των Κοι­νω­νι­κού Του­ρι­σμού και η υιο­θέ­τηση της πρό­τα­σης της ΠΟΞ για τη σχολική ανά­παυλα τη χει­με­ρινή περίοδο, σε συν­δυα­σμό με πολι­τι­στι­κές και εκπαι­δευ­τι­κές δράσεις, θα μπο­ρού­σαν να απο­τε­λέ­σουν τη βάση μίας συνο­λι­κής στρα­τη­γι­κής για την εσω­τε­ρική αγορά. Επι­πρό­σθετα, πρέπει να έχουμε πάντα την προσοχή μας και στα αυτο­νό­ητα. Δεν γίνεται να ανοί­γουν θέματα, ξαφνικά, εκ του μη όντος.

Είναι δυνατόν, για παρά­δειγμα, την ώρα που ξεκι­νάει η του­ρι­στική περί­ο­δος και οι πρώτοι του­ρί­στες βρί­σκο­νται στις παρα­λίες μας, να υπο­γρά­φο­νται απο­φά­σεις που καθο­ρί­ζουν το καθε­στώς της παρα­χώ­ρη­σης της απλής χρήσης αιγια­λού, που στην ουσία αφορούν στα ομπρε­λο­κα­θί­σματα τα οποία χρη­σι­μο­ποιούν οι του­ρί­στες για να απο­λαύ­σουν τον ήλιο και τη θάλασσα κατά τη διάρ­κεια της παρα­μο­νής τους στη χώρα μας;

Και μάλιστα χωρίς να προ­ω­θεί­ται παράλ­ληλα και η απαι­τού­μενη νομο­θε­τική ρύθμιση για τον προσ­διο­ρι­σμό του τιμή­μα­τος που πρέπει να κατα­βά­λουν οι ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις για τη χρήση αυτή;».

naftemporiki.gr