Ταμείο Ανάκαμψης: «Ξαφνικός θάνατος» ή πρόστιμα για έργα που δεν προχωρούν

Στην απέ­νταξη σημα­ντι­κών αλλά προ­βλη­μα­τι­κών έργων που μπορεί να μην έχουν προ­λά­βει να ολο­κλη­ρω­θούν μέσα στους επό­με­νους 18 μήνες, ενδε­χο­μέ­νως να οδη­γη­θεί η Αθήνα. Οι απο­φά­σεις θα ληφθούν μέσα στο Πάσχα, πριν την τελευ­ταία πρόταση ανα­θε­ώ­ρη­σης που θα υπο­βά­λουν τα κράτη-μέλη στην Κομι­σιόν.

Από την Αθήνα χθες (19/2) ο ανα­πλη­ρω­τής γενικός Διευ­θυ­ντής για Οικο­νο­μι­κές και Χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κές Υπο­θέ­σεις της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, Ντέκλαν Κοστέλο ανα­γνώ­ρισε τις καλές επι­δό­σεις της χώρα μας. Ξεκα­θά­ρισε όμως ότι δεν πρό­κει­ται να δοθεί καμία παρά­ταση στο Ταμείο Ανά­καμ­ψης, παρότι αυτό απο­τε­λεί πολι­τική επι­δί­ωξη πολλών χωρών που έχουν μείνει πίσω στην απορ­ρό­φηση. Και αυτό σημαί­νει πως, αν παρα­μεί­νουν σε εκκρε­μό­τητα ανο­λο­κλή­ρωτα έργα ή δράσεις ως τον Ιούλιο του 2026 που «κλείνει» το Ταμείο και θα υπο­βλη­θεί από τα κράτη-μέλη η τελευ­ταία αίτηση απο­πλη­ρω­μής, αυτο­μά­τως θα χάνουν και κον­δύ­λια εξ αιτίας τους.

Βαρύς «πέλεκυς»

Μια σημα­ντική παρά­με­τρος μάλιστα, η οποία περι­λαμ­βά­νε­ται στα «ψιλά γράμ­ματα» των Κανο­νι­σμών του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, υπο­χρε­ώ­νει το υπουρ­γείο Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών να ανα­ζη­τή­σει επει­γό­ντως έργα που μπορεί να «σκα­λώ­σουν» την τελευ­ταία στιγμή, πριν το καλο­καίρι του 2026: αν κάποιο ή κάποια προ­α­παι­τού­μενα μείνουν «στον αέρα» και δεν εκπλη­ρω­θούν εγκαί­ρως, δεν κόβεται απλά η χρη­μα­το­δό­τηση που αντι­στοι­χεί σε αυτά, αλλά το «πέναλτι» θα είναι πολ­λα­πλά­σιο για τη χώρα και μπορεί να υπο­χρε­ω­θεί και να γυρίσει και λεφτά πίσω στην ΕΕ!

Το θετικό πάντως είναι ότι τα χρονικά ορόσημα τα επι­λέ­γει η κυβέρ­νηση και όχι οι ευρω­παϊ­κοί θεσμοί, οπότε η ελλη­νική πλευρά δια­τη­ρεί μία ευε­λι­ξία την οποία μπορεί να αξιο­ποι­ή­σει ώστε να απο­φύ­γει τα «πέναλτι» και τον «ξαφνικό θάνατο», που θα αιω­ρού­νται σαν απειλή μέχρι τον Ιούλιο του 2026 που λει­τουρ­γεί το Ταμείο Ανά­καμ­ψης.

Με αυτά τα δεδο­μένα, ολι­γω­ρίες στον μηχα­νι­σμό εκτα­μί­ευ­σης δεν συγ­χω­ρού­νται. Και παρότι από το 2021 η Ελλάδα πρω­τα­γω­νι­στεί συνεχώς στον σχε­δια­σμό και στην πρόοδο του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, υπήρχε ανέ­κα­θεν διά­χυ­τος ο φόβος αν η ελλη­νική δημόσια διοί­κηση έχει τη δυνα­τό­τητα να αντέξει και να φέρει σε πέρας χωρίς καμία καθυ­στέ­ρηση μέσα σε ένα ασφυ­κτικό χρο­νο­διά­γραμμα, ένα γιγα­ντιαίο πρό­γραμμα 76 μεταρ­ρυθ­μί­σεων και 105 επεν­δύ­σεων το οποίο περι­λά­βανε το σχέδιο «Ελλάδα 2.0».

Ήδη το 2023 μάλιστα, η Αθήνα είχε προβεί σε εκτε­τα­μένη ανα­θε­ώ­ρηση των έργων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης, αφαι­ρώ­ντας ή τρο­πο­ποιώ­ντας κάποια που ήταν αμφί­βολη η υλο­ποί­ηση τους.

Πλέον όμως, ενόψει της νέας ανα­θε­ώ­ρη­σης που θα είναι και η τελική, δεν πρέπει να απο­κλεί­ε­ται ο «ξαφ­νι­κός θάνατος» και απέ­νταξη έργων, καθώς άλλα περι­θώ­ρια δεν θα υπάρ­χουν.

Μέχρι σήμερα η Αθήνα έχει εκπλη­ρώ­σει τα 240 από τα συνο­λικά 371 ορόσημα, δηλαδή σχεδόν τα 2/3 του συνόλου. Μέχρι τη λήξη του προ­γράμ­μα­τος απο­μέ­νουν έτσι σχεδόν το 1/3 ή περίπου 130 κρίσιμα ορόσημα.

Από τα 36 δισ. ευρώ που προ­βλέ­πει συνο­λικά το Ταμείο Ανά­καμ­ψης για τη χώρα μας, η Ελλάδα έχει λάβει έως τώρα 18,2 δισ. καλύ­πτο­ντας το 51% του προ­γράμ­μα­τος. Με την προ­σθήκη των κον­δυ­λίων από την επόμενη αίτηση εκτα­μί­ευ­σης, οι συνο­λι­κές εισροές ανα­μέ­νε­ται να φτάσουν τα 21,3 δισ. ευρώ, ανε­βά­ζο­ντας το ποσοστό εκτα­μιεύ­σεων πάνω από το 59%.

Στο σκέλος των επι­χο­ρη­γή­σεων (δηλαδή χρήματα που λαμ­βά­νει χωρίς να πρέπει να τα επι­στρέ­ψει η χώρα) στόχος είναι να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ, από τα περίπου 9,6 δισ. που απο­μέ­νουν. Ωστόσο οι πιο μεγάλες δυσκο­λίες εντο­πί­ζο­νται σε ορόσημα που αφορούν μεγάλα έργα υπο­δο­μών όπως ο Ε-65 ή ο προ­α­στια­κός.

Στο σκέλος των δανείων πάντως (τα οποία θα πρέπει ούτως ή άλλως να επι­στρα­φούν στην ΕΕ) η απορ­ρο­φη­τι­κό­τητα είναι σημα­ντικά χαμη­λό­τερη, χωρίς πάντως κανείς να θέλει να «φορ­τώ­σει» με δάνεια τη χώρα και τις επι­χει­ρή­σεις που θα τα λάβουν, αν δεν υπάρ­χουν ώριμα σχέδια με προ­ο­πτι­κές ολο­κλή­ρω­σης και απο­πλη­ρω­μής των αντί­στοι­χων έργων.

Έως σήμερα έχει απο­δε­σμευ­τεί το 35%-40% των δια­θέ­σι­μων κεφα­λαίων για δάνεια, δηλαδή περίπου 3 δισ. καθώς έχουν υπο­γρα­φεί 405 συμ­βά­σεις, με το συνο­λικό ύψος των επεν­δύ­σεων να ανέρ­χε­ται σε 15,36 δισ. ευρώ. Από αυτά, 6,7 δισ. ευρώ προ­έρ­χο­νται από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης, 3,5 δισ. ευρώ απο­τε­λούν ίδια κεφά­λαια των επι­χει­ρή­σεων, ενώ 5,1 δισ. ευρώ προ­έρ­χο­νται από τρα­πε­ζικά δάνεια.

Πηγή: newmoney.gr