Αλλάζουν εκ βάθρων τα τεκμήρια διαβίωσης – Οριζόντια μείωση κατά 30%

Σημα­ντι­κές αλλαγές έρχο­νται άμεσα στον τρόπο φορο­λό­γη­σης των πολιτών με τεκ­μαρτό τρόπο. Όπως έχει δεσμευ­τεί η κυβέρ­νηση, σχε­διά­ζε­ται και θα υλο­ποι­η­θεί εντός των επό­με­νων μηνών, η ανα­μόρ­φωση από μηδε­νική βάση των τεκ­μη­ρίων δια­βί­ω­σης και παράλ­ληλα η ορι­ζό­ντια μείωσή τους κατά 30% από το 2025.

Η παρα­πάνω εξέλιξη έρχεται να συμπλη­ρώ­σει τη φορο­λο­γική παρέμ­βαση που έχει προη­γη­θεί για τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες και αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους. Στο υπουρ­γείο Εθνικής Οικο­νο­μίας θεωρούν ότι υπάρ­χουν πολλές στρε­βλώ­σεις στο σύστημα και προ­κα­λούν αδικίες οι οποίες και πρέπει απα­ραί­τητα να διορ­θω­θούν, αλλά από την άλλη θα πρέπει να δια­φυ­λα­χθεί η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα αυτού του «εργα­λείου» που απο­φέ­ρει στα κρατικά ταμεία επι­πλέον 5,5 δισ. ευρώ.

Όπως ανα­φέ­ρουν παρά­γο­ντες του υπουρ­γείου, θα πρέπει να γίνει ένα είδος «παντρέ­μα­τος» ανάμεσα στα τεκ­μή­ρια δια­βί­ω­σης και τον νέο τρόπο φορο­λό­γη­σης των επαγ­γελ­μα­τιών, έτσι ώστε το σύστημα αφενός να είναι απο­δο­τικό, αφε­τέ­ρου όμως να απο­δί­δει φορο­λο­γική δικαιο­σύνη. Και όπως σημεί­ω­ναν δεν είναι λίγες οι φορές που κάποιοι επειδή κλη­ρο­νό­μη­σαν ένα ακίνητο ή αγό­ρα­σαν μία δεδο­μένη στιγμή κάποιο αυτο­κί­νητο, καλού­νται να πλη­ρώ­σουν υψηλούς φόρους σε σχέση με τις πραγ­μα­τι­κές τους δυνα­τό­τη­τες.

Από την άλλη, σημειώ­νουν ότι το σύστημα έχει «παρά­θυρα» που κάποιοι εκμε­ταλ­λεύ­ο­νται προ­κει­μέ­νου να απο­φύ­γουν φόρους.

Όπως είναι ήδη γνωστό, έχει συγκρο­τη­θεί εξα­με­λής ειδική επι­τροπή υπό τη Γενική Γραμ­μα­τέα Φορο­λο­γι­κής Πολι­τι­κής Μαίρη Ψύλλα, η οποία έχει ως αντι­κεί­μενό της την απο­τύ­πωση της υφι­στά­με­νης κατά­στα­σης και την δια­τύ­πωση απόψεων και προ­τά­σεων σχετικά με το θέμα της ανα­μόρ­φω­σης των τεκ­μη­ρίων και από­κτη­σης περιου­σια­κών στοι­χείων. Η Επι­τροπή θα συνε­δριά­ζει του­λά­χι­στον μία φορά το μήνα και εκτά­κτως όταν προ­κύ­πτουν επεί­γο­ντα θέματα.

Μία αλλαγή που φαί­νε­ται να γίνεται είναι ο τρόπος υπο­λο­γι­σμού των τεκ­μη­ρίων για ακίνητα που κατέ­χουν οι φορο­λο­γού­με­νοι. Για παρά­δειγμα με βάση την τελευ­ταία ανα­προ­σαρ­μογή των αξιών, όπου υπήρξε σημα­ντική αύξηση σε κάποιες περιο­χές, πχ. στην κέντρο ή στα νότια της Αθήνας, το τεκ­μή­ριο αυξή­θηκε υπέρ­με­τρα.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες οι αλλαγές που εξε­τά­ζο­νται είναι:

* Αλλαγές στον τρόπο υπο­λο­γι­σμού των τεκ­μη­ρίων δια­βί­ω­σης για κατοι­κίες, Ι.Χ. αυτο­κί­νητα και σκάφη ανα­ψυ­χής.

* Τρο­πο­ποι­ή­σεις στις δια­τά­ξεις για τα ελά­χι­στα ποσά τεκ­μη­ρίων δια­βί­ω­σης των 3.000 ευρώ για τους άγαμους και των 5.000 ευρώ για τους εγγά­μους ή τους συνά­ψα­ντες σύμφωνα συμ­βί­ω­σης.

* Εξά­λειψη στρε­βλώ­σεων και αδικιών που προ­κα­λεί ο προσ­διο­ρι­σμός του φορο­λο­γη­τέου εισο­δή­μα­τος με βάση τα τεκ­μή­ρια δια­βί­ω­σης.

Είναι ενδει­κτικό ότι περισ­σό­τε­ροι από 1,6 εκατ. φορο­λο­γού­με­νοι πλή­ρω­σαν φόρους με βάση το τεκ­μαρτό εισό­δημά τους και όχι το πραγ­μα­τικό. Μάλιστα το ποσό που τους πρό­σθεσε η εφορία ανήλθε στα 5,5 δισ. ευρώ.

Με βάση τα στοι­χεία της Εφορίας:

* 547.827 μισθω­τοί αν και δήλωσαν στη φορο­λο­γική τους δήλωση εισο­δή­ματα ύψους 1,46 δισ. ευρώ φορο­λο­γή­θη­καν για εισο­δή­ματα 2,84 δισ. καθώς με την εφαρ­μογή των τεκ­μη­ρίων προ­στέ­θη­καν εισο­δή­ματα ύψους 1,38 δισ. ευρώ.

* 465.238 συντα­ξιού­χοι δήλωσαν εισο­δή­ματα 992 εκατ. ευρώ. Ωστόσο φορο­λο­γή­θη­καν για εισο­δή­ματα 2,29 δισ. ευρώ λόγω τεκ­μη­ρίων.

* 377.292 εισο­δη­μα­τίες δήλωσαν εισο­δή­ματα 209 εκατ. ευρώ. Ωστόσο τα τεκ­μή­ρια απο­κά­λυ­ψαν εισο­δή­ματα 1,78 δισ. και τελικά φορο­λο­γή­θη­καν για εισό­δημα 1,98 δισ.

Χιλιά­δες φορο­λο­γού­με­νοι «παγι­δεύ­τη­καν» στα τεκ­μή­ρια λόγω της αύξησης των αντι­κει­με­νι­κών αξιών.

* 180.889 ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες και αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι ενώ δήλωσαν εισό­δημα ύψους 391 εκατ., η εφορία τους πρό­σθεσε τεκ­μαρτό εισό­δημα 759 εκατ.

* 91.045 φορο­λο­γού­με­νοι με αγρο­τική δρα­στη­ριό­τητα εμφά­νι­σαν στην εφορία εισό­δημα 185 εκατ. Με την εφαρ­μογή των τεκ­μη­ρίων προ­στέ­θη­καν 328 εκατ. και φορο­λο­γή­θη­καν για πραγ­μα­τικό και τεκ­μαρτό εισό­δημα 513 εκατ.

Από τα στοι­χεία του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών προ­κύ­πτουν επίσης τα εξής ενδια­φέ­ρο­ντα στοι­χεία:

* Σε 356.188 φορο­λο­γού­με­νους η προ­στι­θέ­μενη διαφορά τεκ­μη­ρίων είναι μέχρι 1.000 ευρώ.

* Σε 975.263 φορο­λο­γού­με­νους η ΠΔΤ είναι 1.000 – 5.000 ευρώ.

* Σε 319.669 φορο­λο­γού­με­νους η ΠΔΤ είναι 5.000 – 10.000 ευρώ.

Τα τεκ­μή­ρια δια­βί­ω­σης εφαρ­μό­ζο­νται σήμερα για:

1. Κατοι­κίες. Για την κύρια κατοι­κία του φορο­λο­γού­με­νου (ιδιό­κτητη, μισθω­μένη ή δωρεάν παρα­χω­ρού­μενη) το τεκ­μή­ριο υπο­λο­γί­ζε­ται με βάση την επι­φά­νειά της με την ακό­λουθη κλίμακα:

* μέχρι και 80 τ.μ. κύριοι χώροι, 40 ευρώ ανά τ.μ.

* από 81 τ.μ. μέχρι και 120 τ.μ. κύριοι χώροι, 65 ευρώ ανά τ.μ.

* από 121 τ.μ. μέχρι και 200 τ.μ. κύριοι χώροι, 110 ευρώ ανά τ.μ.

* από 201 τ.μ. μέχρι και 300 τ.μ. κύριοι χώροι, 200 ευρώ ανά τ.μ.

* από 301 τ.μ. και άνω κύριοι χώροι, 400 ευρώ ανά τ.μ.

Το τεκ­μή­ριο προ­σαυ­ξά­νε­ται κατά 40% για κατοι­κίες που βρί­σκο­νται σε περιο­χές με αντι­κει­με­νι­κές τιμές από 2.800 έως 4.999 ευρώ το τ.μ. και κατά 70% για κατοι­κίες που βρί­σκο­νται σε περιο­χές με αντι­κει­με­νι­κές τιμές από 5.000 ευρώ ανά τ.μ. και άνω. Για τις μονο­κα­τοι­κίες, τα παρα­πάνω ποσά αυξά­νο­νται κατά 20% ενώ για τις δευ­τε­ρεύ­ου­σες κατοι­κίες μειώ­νο­νται κατά 50%.

2. Αυτο­κί­νητα. Το τεκ­μή­ριο δια­μορ­φώ­νε­ται ανάλογα με τα κυβικά εκα­το­στά του αυτο­κι­νή­του και ξεκι­νάει από τα 4.000 ευρώ για αυτο­κί­νητα μέχρι 1.200 κυβικά εκα­το­στά. Ειδι­κό­τερα:

* Για αυτο­κί­νητα μέχρι και 1.200 κ.ε. ισχύει τεκ­μή­ριο 4.000 ευρώ.

* Για αυτο­κί­νητα μεγα­λύ­τερα των 1.200 κ.ε. και μέχρι 2.000 κ.ε., προ­στί­θε­νται 600 ευρώ ανά 100 κυβικά εκα­το­στά.

* Για αυτο­κί­νητα άνω των 2.000 κ.ε. και μέχρι 3.000 κ.ε., προ­στί­θε­νται 900 ευρώ ανά 100 κυβικά εκα­το­στά.

3. Σκάφη ανα­ψυ­χής. Το τεκ­μή­ριο υπο­λο­γί­ζε­ται με βάση τα μέτρα.

4. Πισίνες. Το τεκ­μή­ριο υπο­λο­γί­ζε­ται με βάση την επι­φά­νειά τους και το ύψος του είναι ανάλογο με το αν η πισίνα είναι εξω­τε­ρική ή εσω­τε­ρική.

5. Δίδα­κτρα. Λαμ­βά­νε­ται υπόψη η δαπάνη που κατα­βάλ­λε­ται για ιδιω­τικά σχολεία και εκπαι­δευ­τή­ρια.

6. Βοη­θη­τικό προ­σω­πικό. Η δαπάνη για οικια­κές βοηθούς, οδηγούς αυτο­κι­νή­των, δασκά­λους και λοιπό προ­σω­πικό.

7. Κόστος δια­βί­ω­σης. Η ελά­χι­στη ετήσια δαπάνη ορί­ζε­ται σε 3.000 ευρώ για τον άγαμο και σε 5.000 ευρώ για τους συζύ­γους που υπο­βάλ­λουν κοινή δήλωση.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ